11
Jun

ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ဆိုသည္မွာ (၂၀)



ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူူးစက္ေရာဂါကု ေဆးဝါးမ်ားအေၾကာင္း
သိေကာင္းစရာ

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ
ကူးစက္ေရာဂါသည္ ကမာၻေပၚတြင္ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ေပၚေပါက္ခဲ့ရာ ယခုဆိုလွ်င္ ၂၃ ႏွစ္ခန္႔
ရွိခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ၂၃ ႏွစ္အတြင္း ေဆး သိပၸံပညာရွင္မ်ား၏ မဆုတ္မနစ္ ႀကိဳးစား အားထုတ္မႈေၾကာင့္
ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါပိုးကို ထိေရာက္စြာ ႏွိမ္နင္းႏွိင္ေသာ ေဆးဝါးမ်ား
Antiretroviral drug (ARV) ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီး ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈကို
၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္လာခဲ့ ၾကပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္
ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ေဝဒါနာရွင္မ်ား အတြက္ ARV ေဆးဝါးမ်ားသည္ အသက္တမွ် အေရးႀကီးေသာ
ေဆးဝါးမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ပါသည္။

ARV
ေဆးဝါးမ်ားကို စနစ္တက် ပံုမွန္မွီဝဲျခင္းျဖင့္ မိမိ၏ခုခံအား ျပန္လည္တက္လာၿပီး ပံုမွန္အလုပ္မ်ားကို
သာမန္လူတေယာက္လို ျပန္လည္ လုပ္ကိုင္လာႏိုင္ပါသည္။ မိမိ၏စီးပြားေရးကို ျပန္လည္လုပ္ကိုင္
လာႏိုင္သလို၊ ဝါသနာအရ အားကစားမ်ားကိုပင္ ျပန္လည္ျပဳလုပ္ႏုိင္သည္ကို ေတြ႕ၾကရပါသည္။

ARV
ေဆးဝါးမ်ားကို ပံုမွန္မွီဝဲသံုးစြဲျခင္းျဖင့္ ေရာဂါရၿပီးေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ ေက်ာ္သည္အထိ
အသက္ရွင္ ေနထုိင္သူမ်ားလည္း ရွိပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္
ARV ေဆးမ်ားသည္ ခုခံအားက် ေရာဂါေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ တစ္ခုတည္းေသာ အားထားစရာ ေဆးဝါးမ်ား
ျဖစ္ပါသည္။


ARV ေဆးဝါးမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း သင့္တင့္မွ်တေသာ ေငြေၾကးျဖင့္ ဝယ္ယူသံုးစြဲႏိုင္ၿပီး
ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ေသာ္လည္း
ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မမွီဝဲမီ ထိုးေဆးဝါးမ်ားႏွင့္ ပက္သက္၍ သိထားသင့္ေသာ အခ်က္မ်ား ရွိပါသည္။

၎အခ်က္မ်ားကို
ေအာက္တြင္ ရွင္းလင္းတင္ျပ လိုက္ရပါသည္။

၁။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို လိုအပ္မွ မွီဝဲရပါမည္။

(က)
ေသြးထဲတြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါပိုး ရွိ႐ံုျဖင့္ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မမွီဝဲသင့္ပါ။
မွီဝဲရန္ မလိုပါ။

(ခ)
ေသြးထဲတြင္ HIV ပိုးရွိ႐ံုျဖင့္ မေသႏိုင္ပါ။ မိမိ၏ေရာဂါ ခုခံအားစနစ္ အားေကာင္းေနသမွ်
အျခားကူးစက္ေရာဂါ မ်ားကို တြန္းလွန္တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ၿပီး မေသႏိုင္ပါ။ ခႏၶာကိုယ္၏ ေရာဂါခုခံအား
က်ဆင္းသြားသူမ်ားမွသာ အျခားကူးစက္ေရာဂါမ်ား ဝင္ေရာက္ၿပီး ေသဆံုးၾကရပါသည္။ HIV ပိုး
တစ္ခုတည္းေၾကာင့္ မေသႏိုင္ပါ။

(ဂ)
ထို႔ေၾကာင့္ ေသြးထဲတြင္ HIV ပိုးရွိေသာ္လည္း ေရာဂါခုခံအား ေကာင္းေနသူမ်ားမွာ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို
မွီဝဲရန္မလိုပါ။ ခုခံအားက်ဆင္းေနသူမ်ားသာ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မွီဝဲရန္ လိုပါသည္။

၂။ ARV ေဆးဝါးမ်ား မွီဝဲရန္ လို မလိုကို
လူနာ၏ အေျခအေနႏွင့္ CD4 count ေခၚ ေသြးတြင္းရွိ ေသြးျဖဴဥတစ္မ်ဳိး၏ အေရအတြက္အေပၚ မူတည္၍
ဆံုးျဖတ္ရပါသည္။

ေသြးထဲတြင္
HIV ပိုးရွိၿပီး ေရာဂါလကၡဏာ ရွိသူမ်ားမွာ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မွီဝဲရန္ လိုပါသည္။ ေသြးထဲတြင္း
HIV ပိုးရွိေသာ္လည္း ေရာဂါလကၡဏာ မရွိေသာ သူမ်ားအတြက္ CD4 count ေခၚ ေသြးျဖဴဥ တစ္မ်ဳိး၏
အေရအတြက္အေပၚ မူတည္၍ ေဆးဝါးမွီဝဲရန္ သင့္မသင့္ ဆံုးျဖတ္ရပါသည္။

(က)
CD4 count 200/cumm ထက္ နည္းသူမ်ားသာ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မီွဝဲသင့္ပါသည္။

(ခ)
CD4 count 200/cumm ထက္ မ်ားသူမ်ားမွာ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မွီဝဲရန္မလိုဘဲ သံုးလ၊ သို႔မဟုတ္
ေျခာက္လတစ္ခါ မိမိ၏ ကိုယ္ခံစြမ္းအား အဆင့္ကို သိရွိႏိုင္ရန္ CD4 count ကုိသာ ျပန္လည္စစ္ရန္
လိုပါသည္။

၃။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မလိုအပ္ဘဲ ေစာစီးစြာ
စားသံုးပါက ေအာက္ပါဆိုးက်ဳိးမ်ား ရရွိႏိုင္ပါသည္။

(က)
ARV ေဆးဝါးမ်ား၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ခံစားရတက္ပါသည္။ ARV ေဆးဝါးမ်ားသည္ စနစ္တက်သံုးစြဲပါက
အားထားရေသာ ေဆးဝါးတစ္လက္ ျဖစ္ေသာ္လည္း တစ္ခါတစ္ရံတြင္ ဆိုးရြားေသာ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးမ်ား
ဥပမာ အသည္းေရာင္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ျခင္း၊ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အားနည္းျခင္း အစရွိသည္တို႔
ျဖစ္တတ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လိုအပ္မွသာ ကြ်မ္းက်င္ေသာ ဆရာဝန္၏ ႀကီးၾကပ္မႈေအာက္တြင္ ေသာက္သံုးရပါသည္။

(ခ)
ARV ေဆးဝါးမ်ားကို HIV ပိုးက ယဥ္ပါးသြားတတ္ပါသည္။ HIV ပိုးကို ARV ေဆးဝါးမ်ားက အျပည့္အဝမႏွိမ္နင္း
ႏိုင္ပါက ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈ ၾကာသည္ႏွင့္အမွ် ေဆးမတိုးေတာ့ဘဲ ေဆးအာနိသင္ ေလ်ာ့ပါးသြားႏိုင္ပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ မိမိ လိုအပ္ေသာ အခ်ိန္တြင္ ေဆးဝါးမ်ား အသံုးမဝင္ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္၍
လိုအပ္မွသာ ေဆးဝါးမ်ားကို မွီဝဲသင့္ပါသည္။

(ဂ)
မလိုအပ္ဘဲ ပိုက္ဆံကုန္က်တတ္ပါသည္။ အၾကမ္းအားျဖင့္ HIV ပိုးကူးစက္ခံရၿပီး ရွစ္ႏွစ္မွ
ဆယ္ႏွစ္ၾကာမွသာ ARV ေဆးဝါးမ်ား မွီဝဲရန္လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မလိုအပ္ဘဲ ႏွစ္ႏွင့္ခ်ီ၍
ARV ေဆးဝါးမ်ားကို စားသံုးပါက ပိုက္ဆံမ်ားစြာ ကုန္က်မည္ ျဖစ္ပါသည္။

(ဃ)
ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈ ရွည္ၾကာသည္ႏွင့္အမွ် ေမ့ေလ်ာ့၍ ေဆးမေသာက္မိျခင္းမ်ား အျဖစ္မ်ားၿပီး
ေဆးယဥ္ျခင္း၊ ေဆးမတိုးျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လိုအပ္ေသာအခ်ိန္မွသာ ေဆးဝါးမ်ားကို
စနစ္တက် ပံုမွန္ မွီဝဲသင့္ပါသည္။

၄။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို ေနာက္က်မွမွီဝဲပါက
ေအာက္ပါဆိုးက်ဳိးမ်ား ရရွိတတ္ပါသည္။

(က)
ကိုယ္ခံစြမ္းအား ျပန္လည္တက္လာေစရန္ ခက္ခဲတတ္ပါသည္။

(ခ)
အျခားေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားပါ တြဲေနတတ္ေသာေၾကာင့္ ၎ေရာဂါမ်ားကို ဦးစားေပး ကုသေနရသျဖင့္
ARV ေဆးဝါးမ်ား ေသာက္သံုးရန္ ပုိမိုေနာက္က်တတ္ပါသည္။

(ဂ)
ေဆးဝါးမ်ား၏ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ပိုမိုခံစားရေလ့ ရွိပါသည္။

(ဃ)
သက္တမ္းကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆြဲဆန္႔ရန္ ခက္ခဲတတ္ပါသည္။

၅။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို ေသာက္သံုးရၿပီဆိုပါက
တစ္သက္လံုး ေသာက္သံုးရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ခုခံအားက်
ကူးစက္ေရာဂါကို မျမစ္ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္ေသာေဆး ယခုအထိ မေပၚေသးပါ။ ယခု ARV ေဆးဝါးမ်ားမွာ
ေရာဂါတိုးတက္မႈကို ထိေရာက္စြာ တားဆီးႏိုင္ေသာ ေဆးဝါးမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို
ပံုမွန္မွီဝဲေနသမွ် ေရာဂါဆိုးရြားလာျခင္းမရွိဘဲ သက္တမ္းရွည္စြာ ေနထိုင္သြားႏုိင္မည္
ျဖစ္ပါသည္။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို ေသာက္သံုးရာမွ ရပ္လိုက္မည္ဆိုပါက ကိုယ္ခံအားျပန္က်ၿပီး
ေရာဂါ တိုးလာတတ္ပါသည္။

၆။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မိမိသေဘာျဖင့္ ဝယ္ယူမသံုးစြဲသင့္ပါ။

ARV
ေဆးဝါးမ်ားသည္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမ်ား ျဖစ္တတ္ေသာေၾကာင့္ တက္ကြ်မ္းနားလည္ေသာ ဆရာဝန္မ်ား၏
ညႊန္ၾကားခ်က္အရသာ မွီဝဲသင့္ပါသည္။ ေဆးဝါးမွီဝဲေနစဥ္တြင္လည္း ဆရာဝန္၏ ႀကီးၾကပ္မႈ ေအာက္တြင္
ပံုမွန္ ျပသကုသမႈ ခံယူရပါမည္။

လိုအပ္ပါကေသြး
ျပန္လည္စစ္ျခင္း၊ ဓာတ္မွန္႐ိုက္ျခင္း တို႔ကိုလည္း ျပဳလုပ္ရပါမည္။ သို႔မွသာ ေဆးဝါးမ်ား၏
ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ခံစားရမႈမွေရွာင္ရွားႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

၇။ ယခုျမန္မာျပည္ရွိ ARV ေဆးဝါးမ်ားမွာ
ေသာက္ေဆးမ်ားသာ ရွိပါသည္။ ထိုးေဆးမရွိပါ။

ထို႔ေၾကာင့္
ေျခာက္လခံထိုးေဆး၊ တစ္ႏွစ္ခံထိုးေဆး ထိုးေပးမည္ဆို ေသာသူမ်ားမွာ လူလိမ္မ်ားသာျဖစ္ေၾကာင္း
သိရွိရန္ လိုပါသည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံ အခ်ဳိ႕တြင္ HIV ပိုးကို ႏွိမ္နင္းႏိုင္သည့္ ထိုးေဆးမ်ား
သံုးစြဲေနၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္သို႔ မေရာက္ရွိေသးပါ။ ၎ထိုးေဆးမွာလည္း ေန႔တိုင္းထိုးရၿပီး
ARV စားေဆး မတိုးေတာ့ေသာ လူနာမ်ားတြင္သာ သံုးစြဲပါသည္။

၈။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို မပ်က္မကြက္ ေန႔စဥ္ပံုမွန္
ေသာက္သံုးသြားရန္ လိုပါသည္။

ARV
ေဆးဝါးအမ်ားစုကို နံနက္တစ္ႀကိမ္၊ ညတစ္ႀကိမ္ ေသာက္သံုးၾကရန္ လိုပါသည္။ ေသာက္ရမည့္ ေဆးကို
မပ်က္မကြက္ ပံုမွန္ေသာက္သံုးရပါမည္။ ေဆးေမ့၍ မေသာက္သည့္ အႀကိမ္ မ်ားလာေလေလ၊ ေဆးအာနိသင္
ေလ်ာ့နည္းေလေလ၊ ေဆးယဥ္ေလေလ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆးကို တစ္ေန႔တစ္ရက္မွ် မပ်က္မကြက္သင့္ပါ။

၉။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို သတ္မွတ္ထားသည့္
အႀကိမ္အေရအတြက္ အတုိင္း ေသာက္သံုးရပါမည္။ ေလ်ာ့၍ မရပါ။

တစ္ေန႔ႏွစ္ႀကိမ္
ေသာက္ရမည့္ေဆးကို ႏွစ္ႀကိမ္သာ ေသာက္သံုးရပါမည္။ သံုးႀကိမ္ေသာက္ရမည့္ ေဆးကိုလည္း သံုးႀကိမ္အျပည့္
ေသာက္ရပါမည္။ ေလ်ာ့ေသာက္၍ မရပါ။ ေလ်ာ့ေသာက္ျခင္းျဖင့္ ေဆးယဥ္ျခင္း၊ ေဆးမတိုးျခင္းမ်ား
ျဖစ္သြားတတ္၍ သတိထားရပါမည္။

၁၀။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို ေဆးဖက္ဝင္အပင္မ်ား
(HERB) ႏွင့္ တြဲဖက္မစားသံုးသင့္ပါ။

အခ်ဳိ႕ေသာ
ေဆးဖက္ဝင္ အပင္မ်ားသည္ ကိုယ္ခံအားကို တိုးတက္ေစသည္၊ HIV ပိုးကို သတ္ႏိုင္သည္ အစရွိသျဖင့္
ေျပာဆိုသူမ်ား ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ထုိေျပာဆိုခ်က္ကို ေထာက္ခံသည့္ သိပၸံနည္းက် သက္ေသ
အေထာက္အထားမ်ား လံုေလာက္စြာ မရွိပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ တစ္ကမာၻလံုးရွိ တက္ကြ်မ္းနားလည္သည့္
ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ အထူးကု ဆရာဝန္မ်ားသည္ ေဆးဖက္ဝင္အပင္မ်ားကို မသံုးပါ။
ARV ေဆးဝါးမ်ားကိုသာ သီးသန္႔သံုးစြဲပါသည္။ ARV  ေဆးဝါးမ်ားကို ေဆးဖက္ဝင္အပင္မ်ားႏွင့္ တြဲဖက္ စားသံုးျခင္းျဖင့္
ARV ေဆးဝါးမ်ား၏ ဆိုးက်ဳိးမ်ား ပိုမိုခံစားရျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္ေသာ ေၾကာင့္ ေဆးဖက္ဝင္
အပင္မ်ားကို တြဲဖက္စားသံုးျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါသည္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ
ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသနည္းႏွင့္
ေဆးဝါးမ်ား -

ေဒါက္တာေအာင္စန္း (ပထမအႀကိမ္- ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊
ႏိုဝင္ဘာ / ရွင္မေတာင္စာေပ)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Captcha *

Follow me on:

Back to Top