11
Jun

ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ဆိုသည္မွာ (၂၃)



ခုခံအားက်ဆင္းမႈ
ကူးစက္ေရာဂါပိုး ေသြးထဲ၌ ေတြ႕ခဲ့ေသာ္

အေပါင္းလကၡဏာသည္
အေကာင္းသေဘာကို ေဆာင္ပါသည္။ စာေမးပြဲတစ္ခုကို ေျဖၿပီး positive (+) ဟုဆိုပါက ေအာင္ျမင္ရန္
အလားအလာမ်ားသည္ဟု ဆိုလိုပါသည္။ ဒုကၡမ်ားေတြ႕ႀကံဳရခ်ိန္တြင္ positive(+) စိတ္ထားပါဟု
ဆိုသည္မွာ အေကာင္းမ်ား ႀကံဳေတြ႕ရလိမ့္မည္ဟု အေကာင္းျမင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားရန္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္
HIV ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္မူ positive(+) ဆိုသည္မွာ လံုးဝမေကာင္းမြန္ေသာ လကၡဏာတစ္ခု
ျဖစ္ပါသည္။ Positive(+) ျဖစ္ၿပီဆိုသည္ႏွင့္ ကာယကံရွင္မွာ လံုးဝ စိတ္ဆင္းရဲ ပင္ပန္းျခင္း
ျဖစ္ရပါသည္။ မိသားစုဝင္မ်ားမွာလည္း စိတ္ဆင္းရဲမႈမ်ား ျဖစ္ၾကရပါသည္။ မည္သို႔မည္ပံု ဆက္လက္
လုပ္ကိုင္ ရမည္မွန္းမသိ ျဖစ္ၾကရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ HIV positive(+) ျဖစ္ခဲ့ေသာ္ မည္သို႔
ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ သင့္ေၾကာင္းကို ေရးသားတင္ျပလိုပါသည္။

ယခင္က
AIDS ေရာဂါမွာ ကုရာနတၳိေဆးမရွိ ျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေဆးပညာရွင္မ်ား၏ ႀကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္
ယခုအခါတြင္ AIDS ေရာဂါကို ဟန္႔တားထားႏိုင္ေသာ ေဆးဝါးမ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။
၎ေဆးဝါးမ်ားကို ပံုမွန္မွီဝဲျခင္းျဖင့္ HIV(+) အဆင့္မွ AIDS အဆင့္သို႔ မေရာက္ေအာင္
ထိေရာက္စြာ တားဆီးႏိုင္ပါသည္။ HIV(+) အဆင့္ဆိုသည္မွာ ေသြးထဲတြင္ HIV ပိုးရွိ႐ံုမက ျပင္းထန္ေသာ
ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား ဥပမာ နာတာရွည္ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းမ်ား အစရွိသည္တို႔ ခံစားေနရေသာ
အဆင့္ကို ေခၚပါသည္။

HIV(+)
ျဖစ္ၿပီးသူ တစ္ေယာက္အတြက္ အဓိက လုပ္ေဆာင္ရမည့္ တာဝန္ႏွစ္ရပ္ ရွိပါသည္။ ၎တို႔မွာ -

၁။
မိမိေရာဂါအား သူတစ္ပါးသို႔ မကူးစက္ေစရန္
အတြက္ ျပဳမူေနထိုင္ျခင္း၊

၂။
ေရာဂါတိုးတက္မႈကို ဟန္႔တားထားရန္ ျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

၁။
မိမိေရာဂါအား သူတစ္ပါးသို႔ မကူးစက္ေစရန္
အတြက္ -

(က)
လိင္ဆက္ဆံတုိင္း ကြန္ဒံုးကို အသံုးျပဳပါ။

(ခ)
ေသြးမလွဴရပါ။

(ဂ)
မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းမ်ား မလွဴရပါ။

(ဃ)
မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓား၊ သင္တုန္းဓားႏွင့္ သြားပြတ္တံမ်ားကို သူတစ္ပါးႏွင့္ ခြဲေဝ မသံုးစြဲသင့္ပါ။

(င)
ထိခုိက္ဒဏ္ရာရျခင္း၊ ေသြးထြက္ေသာ အနာမ်ား ရွိျခင္း ျဖစ္ခဲ့ပါက မိမိ၏ေသြးႏွင့္ အျခားသူမ်ား
ထိေတြ႕ျခင္း မျဖစ္ေစရန္ သတိထား၍ အနာကို လံုၿခံဳစြာ ဖံုးအုပ္ထားသင့္ပါသည္။

၂။
ေရာဂါတိုးတက္မႈကို တားဆီးႏိုင္ရန္အတြက္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရပါမည္ -

(က)
ကိုယ္ခံအားက်ဆင္းေစမည့္ ေအာက္ပါအျပဳအမႈမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ရပါမည္ -

၁။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း။

(က)
ေဆးလိပ္ ေသာက္သူမ်ားသည္ သာမန္လူမ်ားထက္ ပို၍တီဘီႏွင့္ အဆုတ္ေရာဂါ ပိုမိုျဖစ္ပြား တတ္ပါသည္။
HIV ပိုး ရွိေနေသာသူတြင္ တီဘီႏွင့္ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားပါက ခုခံအား ပိုမို က်ဆင္းတတ္ပါသည္။

(ခ)
ေဆးလိပ္သည္ ေသြးေၾကာမ်ားကို က်ဥ္းေစေသာေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ရွိ ခုခံအားစနစ္ကို အေႏွာင့္အယွက္
ျဖစ္ေစၿပီး ကိုယ္ခံအားကို က်ဆင္းေစပါသည္။

၂။ အရက္ေသာက္ျခင္း။

(က)
အရက္ေသာက္သူမ်ားသည္ အစာကို လံုေလာက္ေအာင္ မစားသျဖင့္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့ၿပီး ကိုယ္ခံအားကို
က်ဆင္းေစပါသည္။

(ခ)
သုေတသနမ်ားအရလည္း အရက္တစ္ခြက္သည္ ေသြးတြင္းရွိ macrophage မ်ား၏ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္မႈကို
၂၄ နာရီၾကား ေႏွာင့္ယွက္တားဆီးႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။

(ဂ)
အရက္ေသာက္သူမ်ားသည္ မူးေနစဥ္ စဥ္းစားဆင္ျခင္ႏိုင္မႈ အားနည္းေသာေၾကာင့္ မလုပ္သင့္သည္မ်ားကို
လုပ္မိၿပီး ကာလသားေရာဂါ ထပ္မံရရွိျခင္း၊ HIV ပိုး ထပ္မံရရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ၿပီး ကိုယ္ခံအားကို
ထပ္မံ က်ဆင္းေစပါသည္။

၃။ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲျခင္း။

မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ား
ကိုယ္တိုင္က ခုခံအားကို က်ဆင္းေစေသာေၾကာင့္ HIV ပိုးရွိေနေသာ သူမ်ားသည္ မူးယစ္ေဆးဝါးကို
ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါသည္။

၄။ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း။

အသားဓာတ္၊
ဗီတာမင္ဓာတ္၊ သတၱဳဓာတ္မ်ားသည္ ကိုယ္ခံအားကို တက္ေစေသာေၾကာင့္ HIV ပိုး ရွိေနေသာ သူမ်ားသည္
အာဟာရ ခ်ဳိ႕တဲ့မႈ မရွိေအာင္ သတိထား စားသံုးသင့္ပါသည္။

၅။ စိတ္ဆိုးျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း၊ စိတ္ဆင္းရဲျခင္း။

စိတ္ဆိုးျခင္း၊
စိတ္ဓာတ္က်ျခင္းတို႔သည္ ခႏၶာကိုယ္၏ ကိုယ္ခံစြမ္းအားကို ပိုမိုက်ဆင္းေစပါသည္။ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေသာ
စိတ္ကို ထားရွိႏိုင္ပါက ကိုယ္ခံစြမ္းအားကို တိုးတက္ေစပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဝဒနာရွင္သည္
မိမိ၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပူပင္ေသာကမ်ားကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေဖ်ာက္ေဖ်ာက္ ထားသင့္ပါသည္။
ပတ္ဝန္းက်င္ရွိ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရေသာ မိတ္ေဆြ မ်ားကို မိမိ၏ေသာကမ်ားကို ဖြင့္ေျပာ၍ လိုအပ္ေသာ
အကူအညီမ်ား ေတာင္းခံျခင္း၊ စိတ္ၿငိမ္မႈရရွိေစရန္ တရားထိုင္ျခင္း၊ ပုတီးစိပ္ျခင္း၊ ဘုရား
အာ႐ံုျပဳျခင္း အစရွိသည့္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ မိမိ၏ စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ေစမည့္
အားကစား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေတးဂီတမ်ား နားေထာင္ျခင္း၊ တီးမႈတ္ျခင္း၊ သစ္ပင္စိုက္ပ်ဳိးျခင္း၊
ပန္းခ်ီဆြဲျခင္း အစရွိသည့္ ဝါသနာပါရာ အလုပ္မ်ားကို လုပ္သင့္ပါသည္။ သင့္ေတာ္ေသာ စိတ္ၿငိမ္ေဆးမ်ား
မွီဝဲရန္ လိုအပ္ပါက စိတ္က်န္းမာေရး ဆရာဝန္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

၆။ ခႏၶာကိုယ္ ပင္ပန္းေစေသာ အလုပ္မ်ားကို
ျပဳလုပ္ျခင္း။

ခႏၶာကိုယ္၏
ခုခံအားအေပၚမူတည္၍ အပင္ပန္းခံႏိုင္မႈမွာ မတူညီပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ မိမိ၏ ႀကံ႕ခုိင္မႈအေပၚမူ
တည္၍ အလုပ္မ်ားကို သတိထားျပဳလုပ္ရပါမည္။ ခႏၶာကိုယ္ ပင္ပန္းေစျခင္းျဖင့္ ခုခံအားကိုလည္းက်ဆင္း
ေစတတ္ပါသည္။

ခုခံအားေကာင္းသူမ်ားတြင္
ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားကို ပံုမွန္ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။ ေလ့က်င့္ခန္း ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ေနထိုင္ေကာင္းေစ႐ံုမက
ခႏၶာကိုယ္၏ ခုခံအားကိုလည္း အက်ဳိးျပဳေစပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္
ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္၍ မပင္ပန္းေသာ သင့္ေတာ္သည့္ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးကို ပံုမွန္ ျပဳလုပ္ေပး
သင့္ပါသည္။

၇။ အိပ္ေရးပ်က္ျခင္း။

အိပ္ေရးပ်က္ျခင္းသည္လည္း
ခႏၶာကိုယ္၏ ခုခံအားစနစ္၏ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈကို ကေမာက္ကမ ျဖစ္ေစေသာေၾကာင့္ အိပ္ေရးဝေအာင္
အိပ္သင့္ပါသည္။

၈။ ကုသရာတြင္ ကြ်မ္းက်င္သူ ဆရာဝန္မ်ားႏွင့္သာ
ကုသပါ။

(က)
AIDS ေရာဂါရွင္မ်ားကို လိမ္လည္လွည့္စား၍ ကုသေနေသာ ေပ်ာက္ေစလူလိမ္ဆရာမ်ား ရွိေနပါသည္။
သို႔ပါ၍ အေျပာေကာင္း၊ အဆြယ္ေကာင္း႐ံုးျဖင့္ မယံုၾကည္ပါႏွင့္၊ ေသခ်ာစြာစံုစမ္းၿပီးမွ
ကုသမႈခံယူရန္ ဆံုးျဖတ္ပါ။

(ခ)
ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ပိုးမႊားမ်ားကို ထိေရာက္စြာ တားဆီးႏိုင္သည့္ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို
ပံုမွန္မွီဝဲသင့္ပါသည္။ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို ပံုမွန္မွီဝဲျခင္းျဖင့္ ေရာဂါတိုးတက္မႈကို
ထိေရာက္စြာ တားဆီးႏိုင္ၿပီး သက္တမ္းကိုမ်ားစြာ ဆြဲဆန္႔ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ တစ္ကမာၻလံုးရွိ
ေဆးပညာရွင္မ်ားက ၎ ARV ေဆးဝါးမ်ားကို ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ကုသရာတြင္ အားထား
အသံုးျပဳေနၾကပါသည္။

(ဂ)
ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ထပ္မံမဝင္ရေအာင္ သတိထားေနထုိင္ သင့္ပါသည္။

၁။
တီဘီေရာဂါရွိသူမ်ား၊ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုး ျဖစ္ေနသူမ်ား၊ ေရေက်ာက္ေပါက္ေသာ ကေလး၊ ေရယုန္
ေပါက္ေသာသူမ်ားႏွင့္ ခပ္ေဝးေဝး ေနသင့္ပါသည္။

၂။
ဝမ္းပ်က္မည့္ အစာမ်ား (ဥပမာ - လမ္းေဘးစာမ်ား၊ ယင္နားစာမ်ား၊ အမွည့္လြန္အသီးမ်ား) ကို
ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါသည္။

၃။
တစ္ကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရးကို ဂ႐ိုစိုက္သင့္ပါသည္ ထမင္းမစားမီ လက္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဆပ္ျပာျဖင့္
ေဆးျခင္း၊ အိမ္သာတက္ၿပီးတိုင္း လက္ကိုဆပ္ျပာျဖင့္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆးျခင္း၊ အညစ္အေၾကးမ်ားကို
ကိုင္တြယ္ၿပီး လက္ကို ဆပ္ျပာျဖင့္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆးျခင္း၊ ထမင္းစားသည့္ ပန္းကန္မ်ားကို
ေရေႏြး၊ ဆပ္ျပာတို႔ျဖင့္ ေဆးျခင္းတို႔ကို ဂ႐ုတစိုက္ ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။

၄။
အိမ္ေမြးတိရစာၦန္မ်ားႏွင့္ ခပ္ေဝးေဝး ေနသင့္ပါသည္။ အိမ္ေမြးတိရစာၦန္မ်ားကို ကိုင္တြင္ၿပီးပါက
လက္ကို ဆပ္ျပာျဖင့္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆးေၾကာသင့္ပါသည္။

၅။
အစားအစာမ်ားကို က်က္ေအာင္ ခ်က္စားရပါမည္။ အစာစိမ္းျခင္း၊ မက်က္တက်က္ ခ်က္စားျခင္းမ်ားကို
ေရွာင္ၾကဥ္ရပါမည္။

၆။
ေရစိမ္း မေသာက္သင့္ပါ။ ေရကို ႀကိဳခ်က္၍သာ ေသာက္သင့္ပါသည္။

(ဃ)
လိုအပ္ပါက ကူးစက္ေရာဂါမဝင္ေအာင္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို ေသာက္သံုးသင့္ပါသည္။ ဥပမာ -
Septrin ကိုေသာက္ျခင္းျဖင့္ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ၊ ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္ေရာဂါ၊
Toxoplasmosis ေခၚ ဦးေႏွာက္ပိုး ဝင္ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏုိင္ပါသည္။

(င)
ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ရရွိပါကလည္း လ်င္ျမန္စြာ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသရပါမည္။

(စ)
ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသေပးႏိုင္သည္ဆိုေသာ သမားတု၊ သမားေယာင္မ်ား
ရွိေသာေၾကာင့္ မကုသမီ ႀကိဳတင္၍ စံုစမ္းၿပီးမွသာ ကုသသင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳအပ္ပါသည္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ
ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသနည္းႏွင့္
ေဆးဝါးမ်ား -

ေဒါက္တာေအာင္စန္း (ပထမအႀကိမ္- ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊
ႏိုဝင္ဘာ / ရွင္မေတာင္စာေပ)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Captcha *

Follow me on:

Back to Top