11
Jun

ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ဆိုသည္မွာ (၂၅)



ႏွစ္မ်ဳိးေပါင္း
ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါကု ေဆးမ်ား

2 DRUG FIXED DOSE COMBINATION

၁။ AZIDOTHYMIDINE (AZT) ႏွင့္ LAMIVUDINE
(3TC) ေပါင္းစပ္ထားေသာ ေဆး။

(က)
ေဆးဝါးအမ်ဳိးအစား

Nucleoside
reverse transcriptase inhibitor ေဆးႏွစ္မ်ဳိးကို ေပါင္းစပ္ထားေသာ ေဆးျဖစ္သည္။ HIV
ပိုး၏ reverse transcriptase အင္ဇိုင္း၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို တားဆီးေသာ ေဆးႏွစ္မ်ဳိးကို
ေပါင္းစပ္ထားျခင္းျဖင့္ HIV ပိုး၏ ပြားမ်ားမႈကို ထိေရာက္စြာ ဟန္႔တားႏိုင္ေသာ ေဆး ျဖစ္သည္။

(ခ)
ေဆးဝါး၏ ဓာတုေဗဒအမည္

 ၁။ AZIDOTHYMIDINE (AZT)

ေအဇီဒိုသိုင္မဒင္း
(ေအဇက္တီ)

 ၂။ LAMIVUDINE (3TC)

လမီဗ်ဴဒင္း
(သရီးတီစီ)

(ဂ)
ေဆးဝါးကို ေဆးကုမၸဏီမွ ေရာင္းခ်ေသာအမည္

 ၁။ COMBVIR – (GLAXO WELLCOME)

 ၂။ DUOVIR – (CIPLA)

 ၃။ LAMUZID – (CADILA)

 ၄။ MEDIVIR L- (MEDITAB)

 ၅။ LASOVIR – (ZIFAM)

(ဃ)
ေဆးဝါးပံုစံ

ေဆးျပား
-  AZT ၃၀၀ မီလီဂရမ္

3TC
၁၅၀ မီလီဂရမ္

(င)
ေသာက္သံုးရမည့္ ေဆးပမာဏ

တစ္ခါေသာက္
ေဆးျပား တစ္ျပား၊ နံနက္တစ္ႀကိမ္၊ ညတစ္ႀကိမ္ ႏွစ္ႀကိမ္ ေသာက္ရမည္။

(စ)
ေသာက္သံုးပံု

အစာ
စားၿပီးေသာ္လည္းေကာင္း၊ အစာ မရွိဘဲေသာ္လည္းေကာင္း ေသာက္သံုးႏိုင္သည္။ နံနက္ ေဆးေသာက္ခ်ိန္ႏွင့္
ညေဆးေသာက္ခ်ိန္ အၾကားတြင္ ၁၂ နာရီ ကြာရမည္။ ဆိုလိုသည္မွာ နံနက္ေဆးကို နံနက္ ၆ နာရီတြင္
ေသာက္လွ်င္ ညေဆးကို ည ၆ နာရီတြင္ ေသာက္ရမည္။ ေဆးေသာက္ခ်ိန္ ကိုတစ္နာရီခန္႔သာ ေစာျခင္း၊
ေနာက္က်ျခင္း ျဖစ္သင့္သည္။ တတ္ႏိုင္သမွ် အခ်ိန္အတိအက် ေသာက္ပါ။ ေဆးေသာက္ရန္ ေမ့ေလ်ာ့ျခင္း
လံုးဝမျဖစ္သင့္ပါ။ ေဆးေသာက္ဖို႔ မေမ့ရန္ လိုအပ္ပါက နာရီႏႈိးစက္ျဖင့္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္
သတိေပးပါ။ ႏွစ္ႀကိမ္ေသာက္ရမည့္ ေဆးကို တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္သာ ေသာက္ျခင္း လံုးဝ မျပဳလုပ္သင့္ပါ။
ေဆးကို ေသာက္သည့္အခ်ိန္မွစ၍ ဆက္တိုက္မျပတ္တမ္း ပံုမွန္ေသာက္သံုးရပါမည္။ ဆက္တိုက္ မျပတ္တမ္း
ပံုမွန္ေသာက္ သံုးရပါမည္။ ေဆးကို ဆရာဝန္၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ မရဘဲ လံုးဝ မျဖတ္သင့္ပါ။

(ဆ)
ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမ်ား

 ၁။ မူးေဝေအာ့အန္ျခင္း။

 ၂။ အိပ္မရျခင္း။

 ၃။ လွ်ာအရသာ ခံစားမႈ ေျပာင္းလဲျခင္း။

 ၄။ ႂကြက္သားမ်ား နာက်င္ျခင္း။

 ၅။ ေခါင္းကိုက္ျခင္း။

 ၆။ ထိုင္းမႈိင္းေလးလံ၍ အားမရွိသလို ခံစားရျခင္း။

 ၇။ ႐ိုးတြင္းျခင္းဆီ အားနည္းျခင္း။

  (က) စေသာက္၍
၄ ပတ္မွ ၆ ပတ္အတြင္း ေသြးအားနည္း တတ္သည္။

  (ခ) စေသာက္၍
၁၂ ပတ္မွ ၁၄ ပတ္အတြင္း ေသြးျဖဴဥမ်ား က်ဆင္းတတ္သည္။

  (ဂ) အေျခအေနျပင္းထန္ပါက ေဆးကို ရပ္ရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္
တတ္ကြ်မ္းနားလည္သူ ဆရာဝန္မ်ား၏ ႀကီးၾကပ္မႈ ေအာက္တြင္ သာ ေသာက္သံုးသင့္သည္။

 ၈။ ေျခေထာက္ႏွင့္ တင္ပါး ႂကြက္သားမ်ား အားနည္းျခင္း။

 ၉။ အသည္း ေရာင္းျခင္း၊ (ေဆးေသာက္သူ တစ္ရာတြင္ တစ္ေယာက္ခန္႔သာ
ျဖစ္ပြားတတ္သည္။)

 ၁၀။ ေသြးထဲတြင္ လက္တစ္အက္စစ္ မ်ားလာျခင္း၊ ေဆးေသာက္သူ
တစ္ရာတြင္ တစ္ေယာက္ခန္႔ ျဖစ္ပြားတတ္သည္။ လူနာသည္ မူးေဝေအာ့အန္ျခင္း၊ ႐ုတ္တရတ္ ေမာလာျခင္းတို႔
ျဖစ္ပြားၿပီး အခ်ိန္မီ မကုသပါက အသက္အႏၱရာယ္ ရွိႏိုင္ပါသည္။

 ၁၁။ လက္သည္းမ်ား အျပာေရာင္ ေျပာင္းျခင္း။

(ဇ)
ေဆးဝါးကို မမွီဝဲသင့္သူမ်ား

 ၁။ ေသြးအားနည္းသူမ်ား။

ေသြးထဲရွိ
ဟီမိုဂလိုဘင္ဓာတ္ ရာခိုင္ႏႈန္း (၇ ဒသမ ၅) ဂရမ္ထက္ နည္းသူမ်ား။

 ၂။ ေသြးထဲရွိ ေသြးျဖဴဥ အေရအတြက္နည္းသူမ်ား။ ေသြးထဲရွိ
ေသြးျဖဴရ အေရအတြက္ Absolute Neutrophil Count တစ္ကုဗမီလီမီတာတြင္ ၈၅၀ ထက္နည္းသူမ်ား။

(ဈ)
တြဲဖက္ မစားသံုးသင့္သည္ ေဆးဝါး (ARV) ေဆးဝါးတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည့္ Stavudine (D4T) ႏွင့္
ဆန္႔က်င္ဘက္ အာနိသင္ရွိေသာေၾကာင့္ တြဲဖက္ မစားသံုးသင့္ပါ။

(ည)
သတိထား၍ တြဲဖက္စားသံုးရမည့္ ေဆးဝါးမ်ား၊ ႐ိုးတြင္းျခင္းဆီ အားနည္း ေစတတ္သည့္ ေအာက္ပါ
ေဆးဝါးမ်ားႏွင့္ တြဲဖက္စားသံုးပါက သတိႀကီးစြာ ထားရမည္။

 ၁။ ဆာလဖာပါေသာ ေဆးမ်ား (ဥပမာ - ဆက္ထရင္)

 ၂။ Dapsone

 ၃။ Pyrimetamine

၂။ LAMIVUDINE (3TC) ႏွင့္ STAVUDINE
(D4T) ေပါင္းစပ္ထားေသာေဆး

 (က) ေဆးဝါးအမ်ဳိးအစား

Nucleoside
reverse transcriptase inhibitor ေဆးႏွစ္မ်ဳိးကို ေပါင္းစပ္ထားေသာ ေဆးျဖစ္သည့္။
HIV ပိုး၏ reverse transcriptase အင္ဇိုင္း၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို တားဆီးေသာ ေဆးႏွစ္မ်ဳိးကို
ေပါင္းစပ္ထားျခင္းျဖင့္ HIV ပိုး၏ ပြားမ်ားမႈကို ထိေရာက္စြာ ဟန္႔တားႏိုင္ေသာ ေဆး ျဖစ္သည္။

 (ခ) ေဆးဝါး၏ ဓာတုေဗဒအမည္

  ၁။
LAMIVUDINE (3TC) လမီဗ်ဴဒင္း (သရီးတီစီ)

  ၂။
STAVUDINE (D4T) စတင္ဗ်ဴဒင္း (ဒီဖိုးတီ)

 (ဂ) ေဆးဝါးကို ေဆးကုမၸဏီမွ ေရာင္းခ်ေသာအမည္

  ၁။
LAMIVIR – S 30/40 (CIPLA)

  ၂။
LAMITECS (ZIFAM)

  ၃။
MEDILAM-S 30/40 (MEDITAB)

 (ဃ) ေဆးဝါးပံုစံ

ေဆးျပား
- LAMIVUDINE ၁၅၀ မီလီဂရမ္ႏွင့္ STAVUDINE ၃၀၊ သို႔မဟုတ္ ၄၀ မီလီဂရမ္ ပါဝင္သည္။

 (င) ေသာက္သံုးရမည့္ ေဆးပမာဏ

တစ္ခါေသာက္
ေဆးျပားတစ္ျပား၊ ည တစ္ႀကိမ္ႏွစ္ႀကိမ္ ေသာက္ရမည္။

 (စ) ေသာက္သံုးပံု

အစာစားၿပီးေသာ္လည္းေကာင္း၊
အစာမရွိဘဲေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေသာက္သံုးႏိုင္သည္။ နံနက္ ေဆးေသာက္ခ်ိန္ႏွင့္ ညေဆး ေသာက္ခ်ိန္အၾကားတြင္
၁၂ နာရီ ကြာရမည္။

 (ဆ) ေဆး၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမ်ား

  ၁။ ေခါင္းကိုက္ျခင္း။

  ၂။ ပ်ဳိ႕အန္ျခင္း။

  ၃။ ေသြးျဖဴဥ
နည္းျခင္း။

  ၄။ အသည္း
ထိခိုက္ျခင္း။

  ၅။ ဗိုက္နာျခင္း။

  ၆။ အာ႐ံုေၾကာ
ေရာင္ရမ္းျခင္း။ (3-15%)

  ၇။ ပန္ကရိယ
ေရာင္ျခင္း။

  ၈။ ေသြးထဲတြင္
အဆီဓာတ္မ်ားျခင္း။

  ၉။ မ်က္ႏွာႏွင့္
ေျခလက္တြင္ အဆီမ်ား ေလ်ာ့နည္းျခင္း။

  ၁၀။ ဝမ္းဗိုက္တြင္
အဆီစု၍ ဗိုက္ပူလာျခင္း။

  ၁၁။ ေသြးထဲတြင္
လက္တစ္အက္စစ္ မ်ားျခင္း။

  ၁၂။ ႂကြက္သား
အားနည္းျခင္း။

(ဇ)
တြဲဖက္မစားသံုးသင့္သည့္ ေဆးဝါးမ်ား

ARV
တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည့္ AZT ႏွင့္ တြဲဖက္မစားသင့္ပါ။ ဆန္႔က်င္ေသာ အာနိသင္ရွိ၍ ျဖစ္ပါသည္။

(ဈ)
သတိထား၍ တြဲဖက္စားသံုးရမည့္ ေဆးဝါးမ်ား အာ႐ံုေၾကာ အားနည္းေစသည့္ ေအာက္ပါ ေဆးဝါးမ်ားႏွင့္
တြဲဖက္ စားသံုးပါက သတိထားရပါမည္။

 ၁။ အိုင္ဆိုႏိုင္ရဇစ္ ေခၚ တီဘီေဆး။

 ၂။ အီသီယိုနမိုက္ ေခၚ တီဘီေဆး။

 ၃။ မက္ထ႐ိုႏိုင္ဒေစာ ေခၚ ဝမ္းကိုက္ေပ်ာက္ေဆး။

 ၄။ ဖီနန္တိြဳင္ ေခၚ အတက္က်ေပ်ာက္ေဆး။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ
ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသနည္းႏွင့္
ေဆးဝါးမ်ား -

ေဒါက္တာေအာင္စန္း (ပထမအႀကိမ္- ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊
ႏိုဝင္ဘာ / ရွင္မေတာင္စာေပ)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Captcha *

Follow me on:

Back to Top