16
Mar

သိရွိမွတ္သားဖြယ္ HIV/AIDS ေရာဂါလကၡဏာမ်ား (အေမးအေျဖ- ၄၊ ၅၊ ၆)

ေမး။ ။ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပိုး ရွိေနသူ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဘာေတြကုိ လုိက္နာေဆာင္ရြက္ရပါမလဲ။

ေျဖ။ ။ အာဟာရ ျပည္ဝတဲ့ အစားအစာ၊ လက္ဆတ္တဲ့ အစာေတြကုိစားပါ။ ငါး၊ အသား၊ အသည္းစတဲ့ အသားဓာတ္ေတြ၊ ထမင္း၊ ဂ်ံဳ၊ ေပါင္မုန္႔စတဲ့ ကစီဓာတ္ေတြ အသီးအရြက္စတဲ့ ဗီတာမင္ ဓာတ္ပါတဲ့ အစားေသာက္ေတြကို အေလးထားၿပီး စားပါ။ ေဆးလိပ္၊ အရက္ ေရွာင္ပါ။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားပါ။ အေကာင္းဘက္ကုိ ေတြးပါ။ စိတ္ဓာတ္မက်ပါနဲ႔။ စိတ္ေပ်ာ္ေအာင္ ေနပါ။ ပင္ပင္ပန္းပန္း လုပ္ရတဲ့ အလုပ္ကို မလုပ္ပါနဲ႔။ အိပ္ေရးဝေအာင္ အိပ္ပါ။ သင့္ေတြတဲ့ ကုိယ္ကာယ ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္လုပ္ပါ။ ဘာသာေရး ကုိင္း႐ႈိင္းပါ။ တရားထိုင္ပါ။ အမ်ားအက်ိဳးရွိမယ့္အလုပ္ေတြ လုပ္ပါ။ မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ မွန္မွန္ေတြ႔ဆံုၿပီး စကားေျပာပါ။ သူတို႔ရဲ႕ အားေမးမႈကုိ ခံယူပါ။ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈကုိ ပံုမွန္ခံယူပါ။ ဆရာဝန္ လမ္းညႊန္တဲ့အတုိင္း လုိက္နာပါ။ အဲဒီလို ေနမယ္ဆိုရင္ တျခားေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြအျဖစ္နည္းၿပီး၊ အသက္ရွည္ရွည္ေနႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ေမး။ ။ ေအအိုင္ဒီအက္ ျဖစ္ေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္းကို သနားပါတယ္။ သူကို အားတက္ေအာင္ ဘယ္လို ဘယ္ပံု အားေမးကူညီရပါမလဲ။

ေျဖ။ ။ ေလ့လာခ်က္ေတြအရ မိသားစု၊ ေဆြမ်ိဳး၊ မိတ္ေဆြေတြရဲ႕ ပံုပုိးမႈနဲ႔ အားေမးမႈကုိ ျပည့္ျပည့္ဝဝရတဲ့ သူေတြဟာ ပိုၿပီး ေနေကာင္းၾကပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္း အိမ္ကုိ မၾကာခဏ သြားလည္ပါ။ လူမမာအေနနဲ႔ စကားျပာဖို႔၊ ေဆးခန္းျပဖို႔ အေဖာ္လိုရင္ အခ်ိန္ေပး ကူညီပါ။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ထားဖို႔၊ စိတ္ဓာတ္မက်ဖို႔၊ လုပ္စရာရွိတာ လုပ္သင့္တာ ေတြကို ဆက္လုပ္ဖို႔ အားေပးပါ။ ႏွစ္သိမ့္ပါ။ တတ္ႏိုင္တဲ့ အကူအညီေပးပါ။ ဒီလိူလူနာေတြက ကိုယ့္ကုိယ္ကုိ တိုးတက္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းရာမွာ လြယ္ကူေအာင္ ၊ လုပ္ခ်င္စိတ္ေတြ အရွိန္မက်ေအာင္၊ စိတ္ဓာတ္က်ၿပီး ေရာဂါနဲ႔ ေလာကကို အ႐ႈံးေပးခ်င္တဲ့စိတ္ေတြ လႊမ္းမိုးမသြားရေအာင္ ပတ္ဝန္းက်င့္ရဲ႕ ပံ့ပိုးအားေပးမႈ အင္မတန္လိုပါတယ္။ လူမမာရဲ႕ ပူပန္ေသာကေတြဟာ မ်ားျပား႐ႈပ္ေထြးလြန္းလို႔ တာခါတရံ သာမန္လူေတြက ႏွစ္သိမ့္ေျဖရွင္း မေပးႏုိ္င္တာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခါ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပး အဖြဲ႔ရွိတဲ့ ေနရာကုိ ေခၚသြားေပးပါ။

ေမး။ ။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ ကာကြယ္ဖုိ႔ ဘာေၾကာင့္ အေရးႀကီး တာလဲ။

ေျဖ။ ။ အျခား ကူးစက္ေရာဂါေတြလို ေရာဂါပိုး ရွိေနတဲ့ သူေတြ၊ ေရာဂါျဖန္႔ေဝႏိုင္တဲ့သူေတြကုိ ၾကိဳတင္မသိႏိုင္လို႔ပါ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေနတဲ့ လူေတြဟာ သူ႕နဂို အတိုင္း က်န္းမာတဲ့ ပံုသ႑န္အတုိင္းပဲ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုး ရွိေနေပမယ့္ ေရာဂါလကၡဏာမျပေတာ့ ေရာဂါပိုး ရွိတဲ့လူေတြဟာ ဘယ္သူဘယ္ဝါဆိုတာ ဘယ္လိုမွ မသိႏိုင္ပါဘူး။ မသိေတာ့ မေရွာင္ႏိုင္ပါဘူး။ ေရာ၈၈ါလကၡဏာမျပတဲ့ ကာလကလဲ ၅ ႏွစ္၊ ၁၀ ႏွစ္ ဆိုေတာ့ အဲဒီ ၅ ႏွစ္၊ ၁၀ ႏွစ္အတြင္းမွာ လူအမ်ားႀကီးကုိ ကူးစက္ကုန္ျပန္တယ္။ ယေန႔ ကမၻာမွာ ေန႔စဥ္ လူေပါင္း ၁၆၀၀၀ ေလာက္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္ခံေနရပါတယ္။

ေရာဂါျဖစ္သူ အမ်ားစုဟာ အသက္ ၂၀-၄၀ ၾကားက လူငယ္ေတြ၊ အလု္လုပ္ႏုိင္ကုိင္ႏိုင္တဲ့ သူေတြျဖစ္တယ္။ မိသားစု တစ္ခုလံုးကုိ ရွာေဖြေကြ်းေမြးေနတဲ့ သူမို႔ သူတို႔ ေသဆံုးတဲ့အခါ သူတို႔ကုိ မွီခိုေနတဲ့ မိသားစုတစ္ခုလံုး ဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္။ အိမ္ေထာင္ဦးစီးတင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဇနီးမယားကုိ ကူးစက္လို႔ အိမ္ရွင္မပါ ေသသြားခဲ့ရင္ က်န္ခဲ့တဲ့ အေဖအို၊ အေမအိုနဲ႔ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးေတြကုိ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မဲ့ သူမရွိေတာ့ပါဘူး။ စီးပြားေရး ဒုကၡ လူမႈေရး ဒုကၡ၊ စိတ္ဒုကၡ အၾကပ္အတည္းမ်ိဳးစံုကို ၾကံဳေတြ႕ၾကရတယ္။

ေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးေရာ၊ ကာကြယ္ေဆးပါ မရွိေသးပါဘူး။ လူမ်ိဳးမေရြး၊ က်ားမမေရြး၊ လူတန္းစား မေရြး၊ အခ်ိန္မေရြး၊ ေနရာမေရြး၊ အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တာမို႔ လူမသိသူမသိဘဲ တရိပ္ရိပ္ ျပန္႔ပြားေနတဲ့ ဒီေရာဂါ အႏၲရာဆိုးႀကီးကုိ မျဖစ္ခင္က ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ အေရးႀကီးလွပါတယ္။

ေရႊအိမ္စည္ - သိရွိမွတ္သားဖြယ္ HIV/AIDS ေရာဂါလကၡဏာမ်ား (အေမးအေျဖ- ၄၊ ၅၊ ၆)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Captcha *

Follow me on:

Back to Top