19
Apr

AIDS ေရာဂါ အေၾကာင္း (၈)

AIDS ျဖစ္ၿပီး ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ အသက္ရွင္ေနၾကသလဲဆုိတာ ေလ့လာၾကည့္ေတာ့ နယူးေယာက္ရွိ AIDS လူနာ ၅၈၃၃ ဦးထဲမွာ ၁၅% ဟာ ၅ ႏွစ္အထိ ေနၾကရတယ္။ ဒီအုပ္စုကုိ ေစ့ေစ့စပ္စပ္ စစ္တမ္းထုတ္လိုက္ေတာ့ သူတို႔ဟာ အသက္ငယ္သူ အမ်ိဳးသားမ်ားၿပီး လူျဖဴေတြထဲက ျဖစ္ၾကတယ္။ ကာပုိစီဆာကုိးမား (K.S Kaposi Sarcoma) ဆိုတဲ့ အေရျပားကင္ဆာ ရွိတဲ့သူေတြ ျဖစ္ၿပီး တစ္ျခား AIDS မွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ မျဖစ္ၾကသူေတြ ဆိုတာ ေတြ႕ရတယ္။

အသက္ႀကီးသူ အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ၿပီး၊ လူျဖဴမဟုတ္သူ အုပ္စုေတြက အဲဒီ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါပိုျဖစ္ၿပီး ျမန္ျမန္ေသၾကတယ္။ ၿခံဳၿပီး သံုးသပ္ရရင္ေတာ့ အသက္ရွင္လ်က္ ပိုၿပီး ၾကာၾကာေနဖို႔ရာအတြက္မွာ AIDS ျဖစ္ေနသူရဲ႕ ပတ္ဝန္းက်င္က ေပးႏိုင္တဲ့ အေထာက္အပံ့နဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အခြင့္အေရး ပိုေကာင္းျခင္းတို႔ဟာ အေရးပါတဲ့ အခ်က္ေတြဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဆုိရင္ေတာ့ AIDS ေရာဂါစစ္စစ္ ျဖစ္ေနၿပီလို႔ သိရတဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး ေရတြက္ရင္ ၅၀% တို႔ဟာ ၁၈ လ အတြင္းမွာ ေသၾကတယ္။ ၁၈ လ ထက္ပိုၿပီးေနရတဲ့  သူေတြ နည္းနည္းေလာက္ေတာ့ ေတြ႕ထားပါတယ္။ ထံုးစံအတိုင္း ျခြင္းခ်က္ဆိုတာေတာ့ ရွိမွာေပါ့။ ဒီလူေတြဟာ ဘာေၾကာင့္မ်ား အျခားသူေတြထက္ ပိုၿပီးအသက္ရွင္ ေနၾကရတာလဲ ဆိုတာကုိ ေလ့လာၾကည့္ေတာ့ တူညီခ်က္ အခ်ိဳ႕ေတြကုိ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့တယ္။

ဒါေတြကေတာ့ -
- ဒီအုပ္စုမွာ အမ်ားစုဟာ (K.S=Kaposi Sarcoma) ကာပုိဆီဆာကုိးမား အေရျပားကင္ဆာ တစ္မ်ိဳးသာ ရွိၿပီး (အထက္မွာ ၾကည့္ပါ) အျခားေရာဂါရဲ႕ သေကၤတေတြျဖစ္တဲ့ သာယာစီးပိုးေတြ ဝင္လာၿပီး ေရာဂါ ေပးမႈေတြ နည္းတယ္။
- AIDS ရွိမွန္း ေစာေစာ သိၾကတယ္။
- ေဆးနဲ႔ အျခားက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အခြင့္အေရးကုိ အျပည့္အဝ ခံစားႏိုင္ခြင့္ရွိသူမ်ား ျဖစ္တယ္။ (တစ္နည္းဆိုရင္ အသိစိတ္လည္း ရွိၿပီး ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္သူေတြ ျဖစ္တယ္)
- သူတို႔ကုိယ္ သူတို႔ “ငါေတာ့ မေသေသးဘူး၊ ေသကုိ မေသဘူး၊ ရွင္ေနရေအာင္ မျဖစ္မေန ၾကိဳးစားမယ္” ဆိုတဲ့ ဇြဲလံု႔လ ရွိၾကသူမ်ား ျဖစ္တယ္။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကုိ မစြန္႔လႊတ္ အၿမဲလက္ကုိင္ထားၿပီး အေကာင္းဘက္ကုိသာ အသားေပးၿပီး ေတြးတယ္။ လုပ္ေဆာင္တယ္။ စစ္မေရာက္ခင္ ျမားကုန္တဲ့ ခံယူခ်က္မ်ိဳး မရွိဘူး။
- မိသားစု ေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြေတြရဲ႕ ပံ့ပိုးမႈနဲ႔ အားေပးမႈကုိ ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ျပည့္ဝစြာ ရၾကသူေတြ ျဖစ္တယ္။
- သူတို႔ကုိယ္ကုိ သူတို႔ အထူးဝီရိယစုိက္ၿပီး ေနထိုင္စားေသာက္မႈကုိ ျပဳျပင္လိုက္နာၾကသူေတြ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ အရက္၊ ေကာ္ဖီ စသည္တို႔ကုိ ေရွာင္ၿပီး သဘာဝ အာဟာရပစၥည္း လက္ဆတ္တဲ့ အသီးအႏွံတို႔ကုိ မွီဝဲၾကတယ္။ ေနာက္ စိတ္ဝင္စားစရာ အခ်က္ကေတာ့ ဒီအုပ္စုထဲက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သမရိုးက် ကုထံုးအျပင္ အျခားကုထံုးနည္းမ်ား အေပၚ စိတ္ဝင္စားၿပီး ကုသမႈ ခံယူၾကတယ္။ ဥပမာ ေဆးအပ္စိုက္ျခင္း စသည္တို႔ကုိ လုပ္ၾကတယ္။
- အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ဒီလူအားလံုးဟာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားရွိေရး စိတ္ဓာတ္ျမွင့္တင္ေရး၊ စိတ္ဓာတ္ၾကံ႕ခိုင္မႈ အတြက္ ေလ့က်င့္ေပးေရးအတြက္ AIDS လူနာ အခ်င္းခ်င္း ဖြဲ႕ထားေသာ အဖြဲ႕အစည္း၊ စိတ္ရင့္ သန္လာေရးကုိ ရည္စူးေသာ ေလ့က်င့္မႈ လုပ္ငန္းႏွင့္ အျခားျခားေသာ ပံ့ပိုးမႈမ်ားေပးေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ ပါဝင္ၿပီး စိတ္အားထက္သန္စြာ ဆင္ႏႊဲၾကတယ္။ (လူနာ ေထာက္ပံ့မႈ ေပးေရးအဖြဲ႕ေတြ အခုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ ရွိတယ္) ဒါျပင္ အျခား ကူညီမႈေပးတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္မ်ား ကူညီမႈနဲ႔ အခါအားေလ်ာ္စြာ ေတြ႕ႀကံဳလာတဲ့ အခြင့္အေရး အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ကုိ ေစ့ေစ့စပ္စပ္ ေလ့လာၿပီး အျပည့္အဝ အသံုးခ်ၾကတယ္။

တစ္နည္းေျပာရရင္ေတာ့ လူမွာ “ကုိယ္” နဲ႔ “စိတ္” ၂ ပိုင္းရွိရာမွာ ခႏၶာကုိယ္ အပိုင္းႀကီးကုိသာ အေလးေပးမေနပဲ စိတ္ပုိင္းဆိုင္ရာကိုလည္း အေလးထားၿပီး ကုသျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုရမယ္။ “စိတ္သာလွ်င္ ပဓာန” "Mind Over Body" ဆိုတဲ့ ခံယူခ်က္ကုိ လက္ေတြ႕က်က် အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကတယ္။ တကယ္ျပင္းျပတဲ့ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ စန္စ္တက် ဇယားဆြဲၿပီး စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ဇြဲနဲ႔ လုပ္ၾကတယ္။ ဒီလို လူနာေတြက ကိုယ့္ကုိယ္ကုိ တိုးတက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းမႈ လုပ္ရာမွာ လြယ္ကူေအာင္၊ လုပ္ခ်စ္စိတ္ေတြ အရွိန္မက်သြားေအာင္ စိတ္ပ်က္ၿပီး ဆက္မလုပ္လိုေတာ့ပဲ ေရာဂါနဲ႔ ေလာကကုိ အရႈံးေပးခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြ လႊမ္းမိုး မသြားရေအာင္ ျပင္ပနဲ႔ ဝတ္ဝန္းက်င္မွ ပံ့ပုိးအားေပးမႈေတြ အင္မတန္ လိုပါတယ္။

ဒီလုိ ပံ့ပိုးမႈမ်ိဳး ေပးႏုိင္ပါတယ္လုိ႔ လက္ေတြ႕မွာ သိထားရတဲ့နည္း တစ္နည္းကေတာ့ ဘဝတူခ်င္း မွန္မွန္ေတြ႕ဆံု၊ တစ္ဦးကုိ တစ္ဦး အားေပး၊ အေတြ႕အႀကံဳျခင္း ဖလွယ္တာမ်ိဳးကုိ မွန္မွန္လုပ္ေပးျခင္းပဲ။ ဒီေတာ့ AIDS ေရာဂါရွင္ အသင္းမ်ားဖြဲ႕ၿပီး တက္ၾကြစြာ ပါဝင္ျခင္း၊ ပတ္ဝန္းက်င္ အသိုင္းအဝိုင္းေတြကလည္း တတ္ႏိုင္သေလာက္ လူမႈဝန္ထမ္း အလုပ္တာဝန္ တစ္ခုအေနနဲ႔ ျမင္ၿပီး ကူညီးေးၾကတယ္။ AIDS ေရာဂါကုိ ေက်ာ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ဥပမာကေလး (၂) ခု ၂ ေယာက္ အေၾကာင္း တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

ေဒါက္တာ ေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ ေရးသားေသာ “လူတိုင္းအတြက္ ထုိးတဲ့ ေခါင္းေလာင္း” စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Captcha *

Follow me on:

Back to Top