20
Aug

ျမန္မာ့ HIV

လိက္ကတဆင့္ ကူးစက္မႈက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ တရားဥပေဒအရ လိင္နဲ႔ အသက္ေမြးမႈဟာ ရာဇဝတ္မႈျဖစ္တယ္။ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ တခုတည္းမွာ လိင္လုပ္ငန္း ဖြင့္ထားတဲ့ ေနရာေပါင္း ၁ဝဝဝဝ ေက်ာ္ ရွိတယ္။ လုပ္ကိုင္ေနသူေတြနဲ႔ လာေရာက္သူေတြထဲက ၇ဝ-၉ဝ% မွာ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ရွိေနၾကတယ္။ HIV စမ္းသပ္မႈလုပ္ထားသူ ၂၅% ထက္နည္းတယ္။

16
Aug

AIDS ရဲ႕ ဂယက္ (၈)

အခ်မ္းသာဆံုး အေမရိကန္ရဲ႕ လူနည္းစုေတြဟာ တတိယ ကမၻာလို႔ေခၚတဲ့ မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးတဲ့ အေျခအေန လူေနမႈ အဆင့္မွာပဲ ရွိေနေသးတယ္ ဆိုတာကုိ ျပေနတာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးစ တုိင္းျပည္ေတြ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာလို ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကုိ ျဖဳန္းခနဲ ဒိုင္းခနဲ အရွိန္ခပ္ျပင္းျပင္းနဲ႔ လုပ္ၾကမယ့္ ေနရာေတြမွာ ခ်မ္းသာတဲ့ လူေတြဟာ သိသိသာသာ ပိုၿပီး ခ်မ္းသာၾကၿပီး ဆင္းရဲတဲ့ သူေတြဟာ ပိုၿပီး ဆင္းရဲလာလို႔ ကြာဟခ်က္ဟာ ႀကီးသထက္ ႀကီးလာမွာပဲ။

14
Aug

STDs Basic လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ား အေျခခံ

လိင္ဆက္ဆံရာ အသံုးျပဳတဲ့ ေနရာမွန္သမွ်မွာ ေရာဂါရတယ္။ လိင္အဂၤါ၊ ပါးစပ္၊ စအို။ ေနာက္ၿပီး မေအကေန ကေလး။ မူးယစ္ေဆး ေသြးျပန္ေၾကာ ထိုးနည္းေတြကေနလဲ ကူးႏိုင္တယ္။ လိင္အဂၤါေတြမွာသာ မဟုတ္ဘဲ တျခားေနရာေတြမွာပါ ေရာဂါရတတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္တာေတြကပိုဆိုးတယ္။ Systemic STDs တကိုယ္လံုးကို ျပန္႔တဲ့အဆင့္လို႔ ေခၚတာေတြက HIV, Hepatitis B (ဘီ) ပိုး၊ Hepatitis C (စီ) ပိုးနဲ႔ Herpes လိင္လမ္းေရယံုေတြ ျဖစ္တယ္။

12
Aug

အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားဆုံး ရင္သားကင္ဆာအေၾကာင္း သိထားသင့္သည္မ်ား

အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ အျဖစ္ အမ်ားဆံုးေသာ ကင္ဆာေတြထဲက တစ္ခုကေတာ့ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပါတယ္။ ရင္သားကင္ဆာကို ႀကိဳတင္ ကာကြယ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေဆာလ်င္စြာ သိရိွရန္ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ထိေရာက္တဲ့ ကုသမႈေတြဟာလည္း အလြန္အေရးႀကီး လွပါတယ္။ ရင္သား ကင္ဆာဟာဆိုရင္ ေဆာလ်င္စြာ သိရွိပါက ေပ်ာက္ ကင္းေအာင္ ကုသႏုိင္ ေသာ ကင္ဆာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြ သိထားသင့္တာ ေလးေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

11
Aug

Infertility Q and A ကေလးမရႏိုင္ေသးျခင္း အေမးအေျဖမ်ား

RV ျဖစ္ျဖစ္ AV ျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးဟာ ပက္လက္အေနအထားေနခ်ိန္မယ္ သုက္ရည္ကို ဗဂ်ိဳင္းနားအဝ ေနရာမွာသာ စြန္႔ထုတ္တယ္ ဆိုရင္ေတာင္မွ ေအာက္ဖက္ဆီကို ဆင္းဝင္ေစႏိုင္တယ္။ RV ျဖစ္ေနသူ ပက္လက္အေနအထားမွာ သုက္ရည္ကို ဗဂ်ိဳင္းနား အတြင္း နက္ဆံုးေနရာမွာ စြန္႔ထုတ္တယ္ဆိုရင္လဲ ဖိုနဲ႔မ ဆြဲအားသေဘာအရ အလြယ္တကူ ဝင္လာေစမယ္လို႔လဲ ယူဆတယ္။ AV မွာ သုက္ရည္ကို ဗဂ်ိဳင္းနား အတြင္းနက္ဆံုးေနရာမွာ စြန္႔ထုတ္တယ္ဆိုရင္ ဖိုနဲ႔မ ဆြဲအားသေဘာအျပင္ ကမာၻဆြဲအား သေဘာနဲ႔ (ဂဲၾသေမထရီ) သေဘာတရားေတြအရ ပိုလို႔ေတာင္ လြယ္စရာအေၾကာင္း ရွိမယ္လို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။

6
Aug

Cervical Cancer (3) သားအိမ္အဝ-ကင္ဆာ (၃)

ေယာက္်ားျဖစ္ျဖစ္၊ မိန္းမျဖစ္ျဖစ္ လိင္ဆက္ဆက္မႈရွိသူေတြမွာသာ ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ လိင္ဆက္ဆံရာကေန တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ တေယာက္ေယာက္ ဆီကေန ပိုးကူးစက္လာတာ ခံရႏိုင္တယ္။ ဘာမွခံစားေနရတာ မဟုတ္ေပမဲ့ သူမ်ားကိုေတာ့ ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္။ (ကြန္ဒြမ္) သံုးတာက အမ်ားၾကီး အခြင့္အလမ္း နည္းေစတယ္။ လံုးဝမကူးဘူးေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါ။ HPV ပိုးေတြဟာ သားအိမ္အဝသာမက၊ ဗဂ်ိဳင္းနား (ေမြးလမ္းေၾကာင္း)၊ မိန္းမကိုယ္၊ ေယာက္်ား လိင္အဂၤါ၊ ေယာက္်ား-မိန္းမ စအိုနဲ႔ ခံတြင္း-ကင္ဆာေတြလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသးတယ္။

6
Aug

Cervical Cancer (2) သားအိမ္အဝ ကင္ဆာ (၂)

HPV ကို ကာကြယ္တဲ့ Vaccines ေဆးရွိေနျပီ။ သားအိမ္ဝ-ကင္ဆာ ၇ဝ% ကိုျဖစ္ေစတဲ့ HPV types 16 and 18 ကို ကာကြယ္မယ္။ WHO ကေတာ့ မိန္းကေလး အသက္ ၁၁-၁၂ ႏွစ္ကစျပီးထိုးခိုင္းတယ္။ အေမရိကားမွာ ၉ ႏွစ္သမီးေတြကို စထိုးတယ္။ ၆ လ အတြင္းမွာ ၃ ခါထိုးရတယ္။ ပဌမတခါထိုး၊ ဒုတိယတခါကို ေနာက္ ၁-၂ လမွာထိုးျပီး တတိယတခါကို ပဌမတခါရဲ႕ေနာက္ ၆ လ အၾကာမွာထိုးတယ္။ ငယ္တံုးက မထိုးရေသးရင္ ၁၃ ႏွစ္ကေန ၂၆ ႏွစ္အထိလဲ ထိုးသင့္ပါတယ္။

6
Aug

Cervical Cancer (1) သားအိမ္အဝ ကင္ဆာ (၁)

(ကြန္ဒြမ္) သံုးတာ ဒီေရာဂါအတြက္ပါ ေကာင္းတယ္။ တကယ္လို႔ အေဖၚမွာ ၾကြက္ႏို႔ရွိေနရင္ ဆက္ဆံဘို႔ ျငင္းသင့္တယ္။ သားအိမ္အဝ ကင္ဆာဟာ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံသူေတြ အျဖစ္မ်ားလို႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား သတိထားၾကပါ။ ကေလး အေမြးမ်ားသူေတြမွာလဲ ပိုျဖစ္တတ္လို႔ မိသားစုစီမံကိန္း လုပ္ၾကပါ။ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ၾကရတယ္။

31
Jul

Menopause (2) ေသြးမဆံုးခင္၊ ေသြးဆံုးရင္ ျဖစ္ခ်င္တာေတြ (၂)

Hormone therapy ေဟာ္မုန္းေပးနည္းမွာ Estrogen နဲ႔ Progesterone ၂ မ်ိဳးေပးတာရွိတယ္။ Hot flashes မ်က္ႏွာ နီျမန္းတာ နဲ႔ Vaginal dryness (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေျခာက္ေသြ႔တာအတြက္ ေကာင္းတယ္။ တာရွည္ ေပးလို႔ေတာ့ မေကာင္းျပန္ဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ Heart attack ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရတာ၊ Stroke (ဆထုပ္ခ္) ျဖစ္တာ၊ Breast cancer ရင္သား-ကင္ဆာေတြ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တာ Estrogen ေၾကာင့္ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

30
Jul

Kiss and Risks နမ္းတာကေန ဘာေရာဂါေတြရႏိုင္သလဲ

ေဆးစာမေျဖခင္ အနမ္းဋီကာခ်ဲ႕ပါရေစ။ စာတပုဒ္ေရးထားတာရွိေပမဲ့ အမ်ားဖတ္စရာအေနနဲ႔ေတာ့ မတင္လိုပါ။ လွ်ာမပါဘဲ ႏႈတ္ခမ္းခ်င္း နမ္းတာကို Light Kissing ေခၚတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းခ်င္းနမ္းတာကုိ Lip kiss လို႔ ေျပာတာမ်ားတယ္။ တရားဝင္ေခၚၾကတာက French kiss ျဖစ္ပါတယ္။ Deep Kissing လို႔သတ္မွတ္တယ္။ အထဲထိနက္တယ္။ ဒီနမ္းနည္းမွာ တေယာက္ရဲ႕ ႏႈတ္ခမ္းနဲ႔ ေနာက္ တေယာက္ရဲ႕ ႏႈတ္ခမ္း + လွ်ာနဲ႔ ထိေတြ႔မႈလုပ္ၾကတယ္။ အျပန္အလွန္သေဘာရွိႏိုင္တယ္။ တေျဖးေျဖးခ်င္းနဲ႔ စိတ္လိုလက္ရ ရွိလာႏိုင္တယ္။

30
Jul

Hepatitis C (စီ) ပိုး

HIV ပါရွိေနသူဆိုရင္ Acute infection ေစာေစာပိုင္းကတည္းက ကုရင္ေကာင္းတယ္။ Mild liver disease အသဲေရာဂါ နည္းနည္းေလးသာ ရွိေနသူေတြ ေဆး မလိုေသးပါ။ Moderate liver damage အသဲေရာဂါ အသင့္အတင့္ ဆိုးလာသူေတြက Cirrhosis အသဲေျခာက္တာ ဆက္ျဖစ္စရာမ်ားလို႔ ေဆးကုသ ရမယ္။ ေဆးရဲ႕ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ ရမဲ့အက်ိဳး ခ်ိန္ဆရမယ္။ ေစာင့္ၾကည့္ေနရမယ္။ Decompensated cirrhosis အသဲေျခာက္ေနျပီဆိုရင္ Liver transplant အသဲ အစားထိုးတာ တခုဘဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။

30
Jul

Menopause (1) ေသြးမဆံုးခင္၊ ေသြးဆံုးရင္ ျဖစ္ခ်င္တာေတြ (၁)

လင္-မယားအတူေနတာမွာလဲ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိလာမယ္။ (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္း နည္းလာလို႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) က ေျခာက္လာတာမို႔ အရင္ပံုစံနဲ႔ ဆက္ဆံရင္ နာမယ္။ ေခ်ာဆီေဆးကို သံုးႏိုင္ပါတယ္။ လိင္စိတ္လဲ ေျပာင္းတယ္။ စိတ္နည္းလာၾကသူက အေရအတြက္မ်ားတယ္။ မနည္းသူ၊ ပိုအဆင္ေျပသူလဲ ရွိေသးတယ္။ စိတ္ဖိအား၊ ရုပ္က်န္းမာေရး၊ အိမ္ေထာင္ေရးစတာေတြအေပၚ မူတည္လို႔ မတူၾကတာျဖစ္တယ္။ အရင္ကလိုေနသူေတြကို သတိေပးစရာရွိတာက လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြက ေသြးဆံုးတာကို မသိၾကပါ။

Follow me on:

Back to Top