ကခ်င္ျပည္နယ္
ေျမာက္ပုိင္း အပစ္ရပ္စဲေရးအဖြဲ႕မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ရာ နယ္ေျမမ်ားတြင္ HIV ဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈႏႈန္းသည္
တႏုိင္ငံလံုးျဖစ္ပြားမႈ ပ်မ္းမွ်ႏႈန္းထား၏ ၁၆ ဆေက်ာ္ မ်ားျပားေနသျဖင့္ ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ား
အလံုအေလာက္ မရရွိပါက ေဘးအႏၲရာယ္ ကပ္ဆုိးႀကီးတခုအျဖစ္ ႀကံဳေတြ႕ရႏုိင္ေၾကာင္း စုိးရိမ္မႈမ်ား
ျဖစ္ေပၚေနသည္။

ေဒသတြင္း
NGO အဖြဲ႕အစည္းတခုက ကခ်င္အထူးေဒသ ႏွစ္ခု၌  သံုးလတာ
ကြင္းဆင္း ေလ့လာခဲ့ရာတြင္ အနိမ့္ဆံုး လူဦးေရ၏ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပ်ံ႕မႈ
ရွိေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္က ေကာက္ယူခဲ့ေသာ စာရင္းမ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ
တဝွမ္းလံုးတြင္ ပွ်မ္းမွ်အတိုင္းအတာမွာ ဝ.၆၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္သည္ဟု ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖြဲ႕
(WHO) အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ပန္ဝါ၊
ကန္ပိုက္တီ၊ ခ်ီေဗြၿမိဳ႕မ်ား ပါရွိေသာ ကခ်င္အထူးေဒသ ၁ ကို ကခ်င္ ဒီမိုကေရစီသစ္ တပ္မေတာ္
(NDAK) က ထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီး လိုင္ဇာ၊ မိုင္ဂ်ာယန္ ပါဝင္ေသာ အထူးေဒသ ၂ ကို ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး
အဖြဲ႕ (KIO) က ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။

“အခု
ျဖစ္ေနတဲ့အဆင့္က ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ အဆင့္ေရာက္ေနၿပီ၊ HIV နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသက္ ၁၅ ႏွစ္ကေန
၃၅ ႏွစ္ၾကားမွာရွိတဲ့ လူငယ္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီမွာ ေဆးေသာက္ေနတာ (အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြႏွင့္
ေနထုိင္သူ) ၅ဝဝ - ၆ဝဝ ေလာက္ရွိတယ္” ဟု အမည္ မေဖာ္လိုသူ ေကအုိင္အုိအဖြဲ႕မွ အရာရွိ တဦးက
ေျပာသည္။

HIV
ႏွင့္ ေနထုိင္သူမ်ားကုိ အစုိးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္း (အန္ဂ်ီအို) မ်ား၏ တုိက္႐ုိက္ကူညီမႈ
ယခုႏွစ္အတြင္း ရပ္ဆုိင္းသြားျခင္းႏွင့္ ေဒသအတြင္းသုိ႔ က်န္းမာေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ဝင္ေရာက္ခြင့္
ကန္႔သတ္မႈမ်ား ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြက္ စိတ္ပူစရာ ျဖစ္ေနသည္ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တုိ႔
ေကအုိင္အုိေတြက ေတာ္လွန္ေရးပဲလုပ္တာ ဘယ္က ပုိက္ဆံရမွာလဲ။ AZG ေတြပဲ ကူညီ ေနႏုိင္ရင္ေတာ့
သိပ္ေကာင္းမွာေပါ့။ သူတို႔ အကူအညီကလည္း မလံုေလာက္ဘူး။ မေလာက္တဲ့အျပင္ NGO ေတြကုိ ဝင္ဖုိ႔
အစုိးရက ပိတ္ထားတာေလ။ ေနာက္ၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါးေတြ ရပ္သြားတာလည္း မရွိဘူး” ဟု အျခားေသာ
ေကအုိင္အို အရာရွိတဦးက မဇိၩမကုိ ေျပာသည္။

၂ဝဝ၈
ခုႏွစ္က HIV တုိက္ဖ်က္ႏုိင္ရန္ နယ္သာလန္ အေျခစိုက္ AZG အဖြဲ႕ကုိ KIO ၏ ထိန္းခ်ဳပ္သည့္
လုိင္ဇာၿမိဳ႕သုိ႔ ဝင္ခြင့္ျပဳရန္ ေျမာက္ပုိင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္(မပခ)သုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ေသာ္လည္း
ထုိစဥ္က တုိင္းမွဴးက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ အုန္းျမင့္က “လံုးဝ” ခြင့္မျပဳေၾကာင္း တံု႔ျပန္ခဲ့သည္။
ယခုတိုင္လည္း AZG အဖြဲ႕ကို ကခ်င္အထူးေဒသသို႔ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားသည္။

“ဒီထက္
ေလွ်ာ့လုိက္ရင္ေတာ့ သိပ္စုိးရိမ္စရာကုိ ေရာက္ႏုိင္တယ္။ မလုပ္ဘူးဆုိရင္ ပုိစုိးရိမ္
ရတယ္။ အခုလုပ္ေနတာေတာင္ ဒီေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ဖို႔ အမ်ားႀကီး လုိေသးတယ္။ ပညာေပးမႈက အခ်ိန္အမ်ားႀကီးေပးရအုံးမယ္”
ေဒသတြင္း NGO အဖြဲ႕တခုမွ ဝန္ထမ္းတဦးက ေျပာသည္။

ကြယ္လြန္သူ
KIO အဖြဲ႕၏ ဥကၠဌ မရန္ဘရန္ဆုိင္းက ကခ်င္လူထုအတြင္း HIV/AIDS ကုိ ဝါးမ်ဳိသြားမွာ စုိးရိမ္သည့္အတြက္
စစ္အစုိးရႏွင့္ အပစ္ရပ္စဲခဲ့ရန္ အေၾကာင္းအရင္း တခုအေနျဖင့္ ပါဝင္ခဲ့သည္ဟု ဝါရင့္ ကခ်င္အရာရွိ
တဦးက ျပန္ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တုိ႔
ေတာ္လွန္ေရးမွာ အခုအေျခအေနအရ ဆရာဝန္ေတြ၊ အသိပညာတတ္ေတြ မျပည့္စံု ႏိုင္ေသးတဲ့ အတြက္
ပ်ံ႕ပြားလာတာကုိ တုိက္ဖ်က္ေပမယ့္ ေအာင္ျမင္မႈေတာ့ မေတြ႕ေသးဘူး။ အေျဖ မထုတ္ႏုိင္ေသးဘူး
ေပါ့ေနာ္” ဟု သူက မဇိၩမကုိ ေျပာသည္။

၂ဝဝ၈
ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးတြင္ HIV ႏွင့္ အသက္ရွင္ ေနထိုင္သူ ၂၄၂ဝဝဝ ရွိၿပီး လူဦးေရ
အခ်ဳိးအစားႏွင့္ ႏိုင္းယွဥ္လွ်င္ ပွ်မ္းမွ် ဝ.၆၇ ရာခို္င္ႏႈန္း ျဖစ္သည္။

ဖနိဒါ

၃ ၾသဂုတ္လ၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္

မဇိၩမ - ကခ်င္ေဒသ
HIV ကူးစက္မႈ ျမင့္မား