ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ သိမ္ျဖဴလမ္း၊
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္ အသင္း ခန္းမေဆာင္ (ေအ)တြင္ MMA (PPM-DOTS) TB Project ၏ World TB DAY(2009) အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို' I Am Stopping TB' (တီဘီကင္းစင္၊ ကမၻာတစ္ခြင္၊ လူတိုင္း တာဝန္ပင္)
ေဆာင္ပုဒ္ႏွင့္ အညီ တီဘီေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အေၾကာင္း အခမ္းအနားကို မတ္(၂၆)ရက္၊
ေန႔လယ္ (၁)နာရီက က်င္းပ ျပဳလုပ္ရာ အခမ္းအနားမွဴး အျဖစ္ ေဒါက္တာ ယုယုလြင္က
ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။

အစီအစဥ္ အရ ျမန္မာႏိုင္ငံ
ဆရာဝန္အသင္း ဥကၠ႒ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေက်ာ္ျမင့္ႏိုင္မွ ႀကိဳဆို ႏႈတ္ခြန္းဆက္
အမွာစကား ေျပာၾကားျခင္း ရန္ကုန္တိုင္း၊ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွဴး ေဒါက္တာ
ဦးလွျမင့္မွ အဖြင့္အမွာစကား ေျပာၾကားျခင္း၊ WHO (Myanmar)TB Advisor Dr.
Hans Kluge မွ အဖြင့္ အမွာစကား
ေျပာၾကားျခင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္ အသင္း တီဘီ စီမံခ်က္ တာဝန္ခံ ေဒါက္တာ
ဦးတင္ေအးမွ စီမံခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္း တင္ျပျခင္း၊ Media
Promotion အစီအစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လက္ေထာက္
စီမံခ်က္ မန္ေနဂ်ာ ေဒါက္တာ သက္ႏိုင္ေမာင္မွ ရွင္းလင္း တင္ျပျခင္း၊ တီဘီေရာဂါ
တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ အေထြေထြ ေရာဂါကု ဆရာဝန္
တစ္ဦးမွ အေတြ႕အႀကံဳ ရွင္းလင္း တင္ျပျခင္း ေရာဂါကုသ ေပ်ာက္ကင္းၿပီးေသာ တီဘီ
ေဝဒနာရွင္ တစ္ဦးမွ အေတြ႕အႀကံဳ ရွင္းလင္း တင္ျပျခင္း Outstanding
ႏွင့္ TB
Patient မ်ားအား ဂုဏ္ျပဳလက္ေဆာင္
ေပးအပ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ပါတယ္။

ဆက္လက္၍ ေဒါက္တာ တင္ေအး (Project
Coordinator) MMA (PPm-Dots) TB Project
ေျပာၾကားရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္ အသင္း တီဘီ စီမံခ်က္ကို (၂ဝဝ၆)ခုႏွစ္ေလာက္
စၿပီး Global Fund
ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ ၿမိဳ႕နယ္ (၁၃)ၿမိဳ႕နယ္ ေလာက္မွာ အေထြေထြ ေရာဂါကု ဆရာဝန္(ေထြ/ကု)
တစ္နည္းအားျဖင့္ ျပင္ပ ပုဂၢလိက ဆရာဝန္ေတြကို သင္တန္း ေပးၿပီး အစပ်ဳိး ခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ မၾကာမီမွာဘဲ Global Fund
ျပန္ဆုတ္သြားေတာ့ လုပ္ငန္း ရပ္နား သြားခဲ့တယ္။ (၂ဝဝ၇)ခုႏွစ္၊ မတ္လမွာေတာ့ ေရာဂါ
(၃)မ်ဳိး ရန္ပံုေငြ 3 Diseaseas Fund (3DF) အကူအညီနဲ႔ လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္စခဲ့ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ တိုင္းနဲ႔
ျပည္နယ္ အဆင့္၊ ဒီစႀကိတ္အဆင့္ ၿမိဳ႕ႀကီး (၂၆)ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ၿမိဳ႕ငယ္ (၁၅)ၿမိဳ႕နယ္၊
စုစုေပါင္း (၄ဝ)ေက်ာ္ထိ တိုးခ်ဲ႕ ႏိုင္ခဲ့ၿပီး (ေထြ/ကု)ဆရာဝန္ေပါင္း (၆ဝဝ)
နီးပါးကိုလည္း ppm မဟာဗ်ဴဟာ
ေအာက္မွာ စည္း႐ံုး ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ppm မဟာဗ်ဴဟာရဲ႕
အဓိပၸာယ္ ppm ကေတာ့ public
private mix အစိုးရနဲ႔ ပုဂၢလိက ဘ႑ာတို႔
ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္းပါ၊ သုေတသန ျပဳခ်က္ေတြ အရ တီဘီလူနာ (၅ဝ)ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ
အစိုးရ ေဆး႐ံု ေဆးခန္းေတြ မသြားဘဲ ျပင္ပ ပုဂၢလိက ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းေတြမွာ ကုသမႈ
ခံယူေနၾကတာ ေတြ႕ရတယ္တဲ့။ အဲဒီေတာ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြက ကုထံုးေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္
ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သက္သာသြားလို႔၊ ပိုက္ဆံ ခါးျပတ္သြားလို႔ ေဆးဆက္ဝယ္ မေသာက္ရင္ေသာ္
လည္းေကာင္း၊ တိုက္႐ိုက္ ၾကည့္႐ႈတဲ့ နည္းဗ်ဴဟာ မသံုးတာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊
ပ်က္ကြက္လူနာ ျဖစ္လာၿပီး ေဆးယဥ္ပါးတာ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အသက္ ဆံုး႐ံႈးႏိုင္တဲ့
အႏၲရာယ္ ရွိတယ္။ လူနာလည္း ေဆးအခမဲ့ ရႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရး ဆံုး႐ံႈးမယ္။
ဒီအားနည္းခ်က္ေတြ ျပင္ႏိုင္ဖို႔ အစိုးရ ပုဂၢလိက ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရးနဲ႔
တိုက္႐ိုက္ ၾကည့္႐ႈ အခ်ိန္တိုကုထံုး မဟာဗ်ဴဟာ ခ်မွတ္ခဲ့တာပါ။ ကမၻာ့ က်န္းမာေရး
အဖြဲ႕က ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ဒီဗ်ဴဟာကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္ အသင္းက 'ေရႊျပည္သာ' ၿမိဳ႕နယ္မွာ (၁၉၉၈)ခုႏွစ္က တစ္ႀကိမ္ (၂ဝဝ၂)ခုႏွစ္၊
ေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႕မွာ တစ္ႀကိမ္၊ စမ္းသပ္ ေအာင္ျမင္ ၿပီးေတာ့မွ တစ္ျပည္လံုး
ျဖန္႔ၾကက္ဖို႔ လုပ္ငန္းလမ္းစဥ္ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

ppm ထဲမွာက
ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆရာဝန္ အသင္းက ျပင္ပ ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ အစိုးရ က်န္းမာေရး ဌာနနဲ႔
ေပါင္းကူးတံတားလို ေဆာင္ရြက္ ေပးရတဲ့ တာဝန္ ျဖစ္တယ္။ တစ္ဖြဲ႕နဲ႔ တစ္ဖြဲ႕
လူေပါင္းမ်ားစြာ ၿမိဳ႕ေပါင္းမ်ားစြာ၊ လုပ္ငန္း ၫွိႏိႈင္း ရတာေတြ၊ ယံုၾကည္မႈ
တည္ေဆာက္ ရတာေတြ၊ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ရတာေတြ ရွိပါတယ္။ တူညီတဲ့ ပန္းတိုင္
ရွိေတာ့လည္း ppm က
အခက္အခဲေတြကို စိတ္ရွည္သည္းခံ ဇြဲသန္သန္ ဆိုတဲ့ စကားလို အားလံုးကို ေက်ာ္ျဖတ္
ႏိုင္တာပါပဲ။ တီဘီစီမံခ်က္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့ ၿမိဳ႕နယ္တိုင္းမွာ ဆရာဝန္ အသင္းရဲ႕
ၿမိဳ႕နယ္ စည္း႐ံုးေရး အေျခခံအားကို ယူတယ္။ ေဆးပညာကို အဆက္မျပတ္ ဆည္းပူးေရးနဲ႔
ျပည္သူလူထုကို အက်ဳိးျပဳေရးကို ဆက္စပ္ေပးတယ္။ တစ္ဦးခ်င္း ေဆးကုသေရးနဲ႔ ျပည္သူ႕
က်န္းမာေရး အျမင္ေတြကို ပူးေပါင္းေပးတယ္။ ကမၻာ့ က်န္းမာေရး အဖြဲ႕အမ်ဳိးသား တီဘီ
တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္းေတြ လက္ခံ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ကုထံုးေတြ ကိုသာ 'စံ'ကုထံုး အျဖစ္ တိက်စြာ လိုက္နာရန္နဲ႔ တစ္ဦး
တစ္ေယာက္ေကာင္းထက္ အဖြဲ႕ (Team Partnership) တို႔နဲ႔ လုပ္ကိုင္ လာေအာင္ စည္း႐ံုးတယ္။

တိုတိုနဲ႔ အခ်က္အခ်ဳိ႕ကို
ေျပာရရင္ ppm အဖြဲ႕ဝင္ရဲ႕
အင္အား အရင္းအျမစ္ ေတြကို စုစည္း အသံုးခ်လို႔ ရတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းလံုးမွာ
ရွိတဲ့ (ေထြ/ကု) ဆရာဝန္ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ကို သင္တန္းေတြ ဆက္ေပးသြားမယ္
ေဆးတိုက္ေကြၽးတဲ့ အဆင့္ တစ္ခုခုမွာေတာ့ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ၾကေအာင္။ ဆက္လက္
စည္း႐ံုးသြားမယ့္ ppm မဟာဗ်ဴဟာကို
တီဘီေရာဂါတင္ မက ငွက္ဖ်ား HIV-AIDS မ်ဳိးဆက္ပြား စတဲ့ ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး ေတြမွာလည္း (Apply)
လက္ေတြ႕ အသံုးခ်ႏိုင္ေအာင္ အစိုးရ၊
ပုဂၢလိက ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ သြားႏိုင္ေအာင္ ppm အင္အားႀကီး တည္ေဆာက္ႏိုင္ေအာင္ ဆရာဝန္ အသင္းက ဆက္လက္
ႀကိဳးပမ္းသြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္အသင္း တီဘီစီမံခ်က္ တာဝန္ခံ
ေဒါက္တာ ဦးတင္ေအးမွ စီမံခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္း ေျပာျပပါတယ္။

ကမၻာ့တီဘီေရာဂါ
တိုက္ဖ်က္ေရးေန့ (၂ဝဝ၉) ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္ အသင္း၌ က်င္းပ ျပဳလုပ္ျခင္း