ဒီဇင္ဘာလ တစ္ရက္ေန႔ဟာ ကမၻာေပၚမွာရွိတဲ့
ျပည္သူေတြကို HIV/AIDS နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတိမူၾကဖို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ကမၻာ့ခုခံအား က်ဆင္းမႈေရာဂါ
တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိကမၻာမွာ HIVႏွင့္ ေနထိုင္သူေပါင္း ၃၃ သန္းေက်ာ္ရွိေနၿပီး
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ႏွစ္သိန္းေလးေသာင္းေလာက္ ရွိတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ ေအအိုင္ဒီအက္စ္အဖြဲ႔
UNAIDS ကခန္႔မွန္းပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ကမၻာေပၚမွာ HIV ႏွင့္ေနထိုင္သူ အသစ္ ၂.၇ သန္းတိုးပြားလာကာ
ဒီေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ အသက္ ၁၅ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေပါင္း ၂၈၀၀၀၀ အပါအဝင္ လူေပါင္း
၂သန္းေလာက္ ေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ လူေပါင္း ၂၄၀၀၀
ေလာက္ ဒီေရာဂါနဲ႔ မႏွစ္က ေသဆံုးခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက HIVနဲ႔ အတူေနသူေတြထဲမွာ
အမ်ားစုကေတာ့ လူငယ္လူရြယ္ေတြ ျဖစ္ၾကၿပီး လိင္တူ ဆက္ဆံတဲ့ အမ်ိဳးသား ၂၉ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔
အမ်ိဳးသမီးျပည့္တန္ဆာ ၁၈ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္မွာ HIV 
ပိုးကူးစက္ခံေနရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထိုးသြင္းမႈကလည္း
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေရာဂါ ကူးစက္ခံရျခင္းရဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲက တစ္ခုပါ။

ဒါေၾကာင့္ လူငယ္လူရြယ္ေတြကို အေပ်ာ္အပါး
ေရွာင္ရွားၾကဖို႔နဲ႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ တိုက္ဖ်က္ေရးမွာ လူငယ္လူရြယ္ေတြ အခ်င္းခ်င္း ကူညီရိုင္းပင္းၿပီး
ကူညီၾကဖို႔ HIV ပညာေပး ေဆာင္းပါးေတြ ေရးသားေနတဲ့ စာေရးဆရာမ သန္းျမင့္ေအာင္က

“က်မ လူငယ္ေတြကို ေျပာခ်င္တာက ကာရာအိုေကတို႔
ဗီြစီဒီတို႔ လူမႈဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္မွာ လံုးဝမလိုလား အပ္တဲ့ လိင္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေပ်ာ္အပါးေလးေတြကို
ေရွာင္ေစခ်င္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္ ၾကားထဲက လူငယ္လူရြယ္ေတြကိုလည္း ဒါမ်ိဳးေလးေတြ
တားဆီးေပးဖို႔။ ကိုယ္နဲ႔ရြယ္တူ HIV ပိုးနဲ႔အတူေနသူ ေတြကို ေတြ႔ရင္လည္း ေႏြးေႏြးေထြးေထြးနဲ႔
ဆက္ဆံၾကဖို႔ ၿပီးေတာ့ HIV တိုက္ဖ်က္ေရး အဝိုင္းအဝန္းထဲမွာ ပါဝင္လာၾကဖို႔ ဆြဲေဆာင္ေစခ်င္ပါတယ္။
စည္းရံုးစည္ခ်င္ပါတယ္”

HipHop အဆိုေတာ္ အနဂၢကေတာ့

“HIV ကိုဟန္႔တားႏိုင္ဖို႔ က်ေတာ္တို႔
အရင္ဆံုး ပညာရွာဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဘဝရည္မွန္း ခ်က္တစ္ခုရွိဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။
ကာမနဲ႔ ပတ္သက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒါမ်ိဳးေတြကေန မကူးစက္ဖို႔ သတိထားသင့္ပါတယ္။
တခ်ိဳ႕လည္း မသိလို႔ ကူးစက္သြားၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း သိလ်က္နဲ႔ ကူစက္သြားၾကတယ္။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္
အားမငယ္ပါနဲ႔ ေဘးနားမွာ ကူညီမယ့္သူေတြရွိတယ္ က်ေတာ္တို႔ ရွိတယ္။ အားမငယ္ၾကပါနဲ႔”

တကယ္ေတာ့ HIV နဲ႔ ေနထိုင္သူေတြကို ခြဲျခားဆက္ဆံတာေတြ
ရွိေနပါေသးတယ္။ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ကမၻာတစ္ဝွမ္းလံုးက HIV/AIDS နဲ႔ေနထိုင္သူတိုင္း ေဆးဝါး
အကူအညီနဲ႔ လိုအပ္တဲ့ က်န္းမာေရး ေစာင္ေရွာက္မူေတြ လိုအပ္တဲ့အျပင္ သူတို႔ရဲ့ အေျခခံ
လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို အသိမွတ္ျပဳၾကဖို႔ ကုလသမဂၢက ေဆာ္ေၾသာ္ထားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က
HIV နဲ႔ အတူေနထိုင္သူတစ္ဦးကေတာ့

“က်မလည္း တန္းတူ ဆက္ဆံတာကိုပဲ လုိခ်င္ပါတယ္။
တခ်ိဳ႕လူေတြက နားမလည္ဘူး၊ သေဘာမေပါက္ဘူး၊ ဆက္ဆံတဲ့ေနရာမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံတယ္။ လူလူခ်င္းပဲ
မခြဲျခား ေစခ်င္ပါဘူး”

HIV နဲ႔ အတူေနထိုင္သူေတြကို ပစ္ပါယ္
မထားၾကဖို႔ကိုလည္း အဆိုေတာ္ ေဆာင္းဦးလွိဳင္က

“က်ေတာ္တို႔ ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့
HIV နဲ႔ အတူေနသူေတြကိုလည္း ျမန္မာလူထုက ပစ္ပါယ္မထားပဲနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔ တစ္ေသြးတည္း တစ္သားတည္း
အတူထားၿပီးေတာ့ ကိုယ္ခ်င္းစာ ညာတာေထာက္ထားၿပီးေတာ့ လူသားအားလံုး အသက္ရွင္ေနထိုင္ေနတဲ့
အခ်ိန္အတြင္းမွာ အားလံုးခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္နဲ႔ က်န္ေနေသးတဲ့ အခ်ိန္မွာ
ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ အတူတူေက်ာ္ျဖတ္ၾကပါစို႔လို႔ က်ေတာ္ အဲဒီလို ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
စာေရးဆရာမ သန္းျမင့္ေအာင္ကေတာ့ HIV နဲ႔ အတူေနသူေတြအေနနဲ႔ ရွက္ေၾကာက္သိမ္ငယ္ အားငယ္
မေနၾကပဲ လူမႈေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ပါဝင္လုပ္ကိုင္ၾကဖို႔ကိုလည္း သူက အႀကံျပဳပါတယ္။

“လူသားအားလံုးက ေရာဂါတစ္ခုမဟုတ္ တစ္ခုနဲ႔
ေသဆံုးၾကမွာပါ။ အဲဒီအတြက္ကို HIV ကူးစက္ခံေနရလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အရမ္းရွက္ေၾကာက္ၿပီး
သိမ္ငယ္မေနသင့္ပါဘူး။ ကိုယ္လည္း လူထဲက လူတစ္ေယာက္ပါပဲ အဲဒါေၾကာင့္မလို႔ လူ႔အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းေတြ
ဝင္ၿပီးေတာ့ကူညီႏိုင္ပါတယ္ က်မတို႔ကလည္း ေဘးပတ္ဝန္းက်င္ ကေန အဲဒီလူေတြကို ေႏြးေထြးတဲ့
လက္ေတြနဲ႔ ႀကိဳဆိုေနမွာပါ။”

အလားတူ အဆိုေတာ္ ေဇာ္ဝင္းထြဋ္ကလည္း

“HIV နဲ႔ေနထိုင္သူေတြ အေနနဲ႔ သူတို႔ကို
ခြဲျခားၿပီး မဆက္ဆံဘူး။ ဒါကေတာ့ အေရးႀကီးပါတယ္။ က်ေတာ္တို႔ တတ္ႏုိင္သမွ်ေတာ့ သြားတယ္၊
ေတြ႔တယ္၊ ေတြ႔ရင္ ႏႈတ္ဆက္တယ္။ သူတို႔နဲ႔ ဖက္လွဲတကင္းေနတယ္။ အဲဒါမ်ိဳးေတြလုပ္တယ္ က်ေတာ္
ေျပာခ်င္တာကေတာ့ လူတိုင္းက ဒီလုိပဲ ဘဝကို ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ ေနၾကတာပဲ။ က်ေတာ္လည္း ခု
သြားစစ္ၾကည့္ရင္ HIV ရွိခ်င္လည္းရွိေနႏိုင္တယ္။ ေျပာလို႔ေတာ့ မရပါဘူး။ ဒီလုိျဖစ္သြားတဲ့အတြက္
ဘာမွ အားငယ္စရာလည္း မရွိဘူး။ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ကိုယ္က ဆက္ၿပီးေတာ့ အသံုးဝင္ေနေသးတယ္။
အက်ိဳးျပဳေနေသးတယ္ဆိုရင္ လူသားအားလံုးက တန္ဖိုးရွိတာပဲ။ အဲဒီေတာ့ ေရာဂါဆိုတာကေတာ့ လူတိုင္းက
ဘယ္ေရာဂါမဆို ျဖစ္ႏိုင္တာပဲေလ။ ဒါေပမဲ့ ေရာဂါျဖစ္သြားတဲ့အခါမွာ ဒီလိုေရာဂါ ျဖစ္သြားတဲ့အခါက်ေတာ့
ဘာမွမျဖစ္တဲ့လူက ကိုယ့္ကိုယ္ကို က်န္းမာတယ္ထင္ၿပီးေတာ့ ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့နဲ႔ ဒီလိုပဲေနမွာကိုး
သူက ဒီလိုေရာဂါ ျဖစ္သြားတဲ့အတြက္ သူက ပိုၿပီးေတာ့ေတာင္ စည္းနဲ႔ ကမ္းနဲ႔ သူမ်ားေတြအတြက္
တိုင္းျပည္အက်ိဳးအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္ႏုိင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္တယ္ေလ။”

ရုပ္ရွင္မင္းသား ေက်ာ္သူကေတာ့

ကမၻာေပၚမွာ HIV နဲ႔ ေနထိုင္သူေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊
အျခားနည္းနဲ႔ သန္စြမ္းသူမ်ားပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေတာ္တို႔ကအစေပါ့ ေသျခင္းတရားဆိုတာ
ဘယ္သူမဆို အခ်ိန္မေရြးျဖစ္သြားႏိုင္တာပဲ။ က်ေတာ္လည္း ခုေျပာေနဆိုေနရင္းနဲ႔ ေသရင္ေသသြားႏုိင္တယ္။
အဲဒီေတာ့ က်ေတာ္တို႔က မေသခင္ကလာေလးမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈတြက္ ကိုယ့္ဘာသာအေလ်ာက္ေပါ့ေလ ေမတၱာေရွ႕ထားၿပီးေတာ့
ေနထိုင္သြားတယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ေနာက္ပါမယ့္ ကိစၥေတြပါပဲ။ ကိုယ့္ေနာက္ပါမယ့္ ကိစၥေတြကို
လုပ္ၾကဖို႔ က်ေတာ္ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္”

HIN ပညာေပးေရးနဲ႔ အကူအညီေပးေရးေတြ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့
ရုပ္ရွင္မင္းသမီး ေဆြဇင္ထိုက္က ေရာဂါ ကာကြယ္ေရးတင္မကပဲ ကုသေရးနဲ႔ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအတြက္
အထူးသျဖင့္ ကေလးသူငယ္ေတြအတြက္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“က်မထင္တာေတာ့ေလ HIV နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး
ဒီတိုင္းျပည္မွာကေတာ့ေလ ကာကြယ္ေရးနဲ႔တင္မကပဲ ကုသေရးနဲ႔ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအတြက္ပါ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေလး
လုပ္ဖို႔လိုတယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာလည္း ကေလးေတြအတြက္ပါ စဥ္းစားေပးဖို႔လိုပါတယ္။
ကေလးေတြအတြက္က HIV နဲ႔ေနထိုင္တဲ့ မိဘေတြက ေမြးၿပီးေတာ့၊ မိဘေတြကလည္း ဆံုးသြားတဲ့အခါက်ေတာ့
တခ်ိဳ႕လည္း မိဘမဲ့အျဖစ္နဲ႔ က်န္ခဲ့ရတာကိုး”

လာမည့္ ၂၀၁၀ မွာ HIV နဲ႔ ေနထိုင္သူတိုင္း
ကာကြယ္ကုသ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြရဖို႔ ကမၻာ့ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံေတြက ကတိကဝတ္ေတြ ျပဳေနၾကပါတယ္။
ႏိုင္ငံ အစိုးရေတြအေနနဲ႔ ေပးထားတဲ့ ကတိေတြ တည္ၾကဖို႔နဲ႔ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့
HIV နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အမွန္တရားေတြကို ဖုံးကြယ္မထားပဲ ရဲရဲရင့္ရင့္ ရင္ဆိုင္ၾကဖို႔ အခ်ိန္ေရာက္ေနပါၿပီ။
ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါအသစ္ ကူးစက္မႈေတြ ထပ္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္မလာရေအာင္ တစ္ဖက္က ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြ
လုပ္ကိုင္ရင္းနဲ႔ တစ္ဖက္ကလည္း HIV နဲ႔ ေနထိုင္သူေတြအတြက္ အစိုးရေကာ ျပည္သူေတြပါ တတ္အားသေရြ႕ေဖးမ
ကူညီၾကဖို႔ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

DVB -  ကမၻာ့ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေန႔