ကမႝာမွာ စီးပြားေရးကပ္ဆိုက္ေနခ်ိန္ ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီမ်ား
က်ဆင္းလာတာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV / AIDS ေဝဒနာရွင္မ်ား ပိုၿပီးမ်ားလာတယ္လို႔ ဒီေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး
အကူအညီေပးေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ေနသူေတြက RFAကို ေျပာပါတယ္။

 

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့လက ကုလသမဂၢက သတိေပးခ်က္တရပ္
ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ကမႝာ့စီးပြားေရး မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ခ်မ္းသာတဲ့
ႏိုင္ငံမ်ားက အကူအညီမ်ား ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံေတြထံကို ေပးပို႔တာ နည္းသြားႏိုင္တာေၾကာင့္
HIV / AIDS ေရာဂါ
မျပန္႔ေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္လို႔ သတိေပးထားပါတယ္။

 

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လတ္တေလာအေနနဲ႔ ဒီေရာဂါရွင္ေတြ
ေသာက္ရမဲ့ေဆးကို NGO အဖြဲ႕တခ်ိဳ႕က
တာဝန္ယူ ျဖန္႔ေဝေပးေနတာ ျဖစ္ၿပီး မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ ေဝဒနာရွင္အေဟာင္းေတြကိုသာ
ေပးေဝႏိုင္ၿပီး ေဝဒနာရွင္ အသစ္မ်ားကို ေဆးေပးႏိုင္ျခင္း မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ေဆးကို ကိုယ္တိုင္ ဝယ္ေသာက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ HIV/
AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြကို အကူအညီေပးေနတဲ့
မျဖဴျဖဴသင္းက ခုလို ေျပာျပပါတယ္။

 

မျဖဴျဖဴသင္း။   ။ “ဒီေဆး တလစာကို သာမန္ေပါ့ေနာ္၊ သံုးမ်ိဳးေပါင္း ေသာက္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္
ႏွစ္ေသာင္းခြဲကေန သံုးေသာင္း ၾကားမွာ ရွိတယ္။ ေနာက္ အဲဒီေဆးနဲ႔ မတည့္ဘူး
ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ေဆးေတြ ေျပာင္းရတာ ရွိတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ
ေဆးေျပာင္းရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးစရိတ္ တက္လာႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့
ႏွစ္ေသာင္းခြဲနဲ႔ သံုးေသာင္းၾကား ေဆးနဲ႔ကို တည့္တယ္။ အဲဒီထဲမွာမွ တရာမွာ ငါးေယာက္၊
ေျခာက္ေယာက္ ႏႈန္းေလာက္ကေတာ့ ဒီ ေဆးေျပာင္းရတာမ်ိဳးေတြ ရွိတာေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ ဒီ
ျမန္မာျပည္ အေျခအေနအရကေတာ့ ဒီေဈးႏႈန္းေတြက ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ အမ်ားႀကီး
သက္သာပါတယ္။ သက္သာတယ္ ဆိုေပမဲ့ စီးပြားေရးေရာ အားလံုးက ပ်က္စီးေနတဲ့အခါက်ေတာ့
လူေတြက ေဆးဝါးေတာ့ ကုသခ်င္တယ္။ ေဆးဝါးကို ျပန္ ကိုယ္တိုင္ ဝယ္ေသာက္ႏိုင္တဲ့ အင္အား
လံုးဝမရွိၾကဘူး။”

 

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အိႏၵိယႏိုင္ငံက ေဆးကုမၸဏီ
လာဖြင့္ထားတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာထက္စာရင္ ေစ်းသက္သာတယ္လို႔ ဆိုေပမဲ့
ေဝဒနာရွင္အားလံုးလိုလို ဝယ္ေသာက္ႏိုင္ျခင္း မရွိဘူးလို႔ သိရပါတယ္။

 

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ေရာဂါျပန္႔ပြားႏႈန္း
ျမင့္လာျခင္းဟာ ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ နယ္လွည့္လုပ္ကိုင္ေနသူေတြ
မ်ားတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္း ေ႐ႊထြက္ရာ
ေဒသမ်ားနဲ႔ ေက်ာက္တူးလုပ္ငန္းေတြမွာ လူအမ်ားအျပား သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္သူ ရွိသလို
တခ်ိဳ႕ကေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္ကြက္ရွိတဲ့ နယ္စပ္ေဒသေတြကို
ေျပာင္းေ႐ႊ႕အလုပ္လုပ္ကိုင္သူေတြ ရွိတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

 

ေဝဒနာရွင္ေတြကို အကူအညီေပးေရးလုပ္ငန္း ေတြ
ေဆာင္႐ြက္ေပးေနတဲ့ မျဖဴျဖဴသင္းကို RFA မွ ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားတာကို တင္ျပေပးထားပါတယ္။

 

ေမး။             ။
မျဖဴျဖဴသင္းတို႔ AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အခုအကူအညီေပးေရး
လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ကိုင္ေနတာ လက္ရွိ ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ေနထိုင္သူေတြရဲ့ အေျခအေနက
ဘယ္လို ရွိလဲခင္ဗ်။

ေျဖ။              ။
အခု ျမန္မာျပည္မွာ အသစ္ေတြက အရမ္းမ်ားလာတယ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ဘယ္လို
ျဖစ္လာသလဲဆိုေတာ့ ေဆးကုသရမယ္ ဆိုတာလဲ သိလာတယ္။ ေဆးကုသလို႔ ရမယ့္ေနရာေတြကိုလည္း
သူတို႔က ရွာလာၾကေတာ့ အသစ္ေတြက အရမ္းမ်ားလာတယ္။ တိုင္းနယ္၊ ျပည္နယ္ အသီးသီးက
လူနာေတြကလည္း ဆင္းလာၾကတာေတြ ရွိတယ္။ ေဆးေပးဖို႔ က်ေတာ့လည္း ဒီလူနာေတြ အေရအတြက္ကို
ကာမိေအာင္ ARV ေဆးေတြြက လံုလံုေလာက္ေလာက္ မေပးႏိုင္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒီေရာဂါ
ေ၀ဒနာသည္ေတြက သူ႔ေနရာမွာတင္ ေသဆံုးေနတာေတြ ရွိေနတယ္။ အဲဒီလို ျဖစ္ေနတာေတြအျပင္
တစ္ခ်ိဳ႕ တိုင္းနယ္၊ ျပည္နယ္ ေတြ ဆိုလို႔ရွိရင္ ေရာဂါ ခံစားေနရတဲ့သူေတြက လာခ်င္ေနတယ္။
အမ်ားႀကီးပဲ ေျပာေနၾကတယ္ လာခ်င္ေနတယ္။ ခရီးစရိတ္ မရွိလို႔ မလာႏိုင္တဲ့ သူေတြကလည္း
အမ်ားႀကီးပဲ ဆိုေတာ့ ခုလက္ရွိ အေျခအေနကေတာ့ ျမန္မာျပည္ အေျခအေန ေျပာရမယ္ဆိုရင္
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္လို႔ကလည္း မရေသးဘူး။
ေနာက္ ေသဆံုးႏႈန္းေကာ ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းေကာ ဆက္ျဖစ္ေနတုန္းလို႔
ေျပာလို႔ရေသးတယ္။

 

ေမး။             ။
အခုအတိုင္းဆိုရင္ ေ၀ဒနာရွင္ေတြ တိုးလာတယ္ ဆိုတဲ့ ကိစၥက အရင္တုန္းက
ေရာဂါျဖစ္ေနမွန္း မသိဘူး၊ ေဆးကုရမွန္း မသိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လာျပတာေတြ
မေတြ႔ရဘူးေပါ့ေလ။ အခုမွ သိလို႔ လာျပတာလား ဒါမွမဟုတ္ ျပန္႔ပြားမႈႏႈန္း တိုးေနတာလား
မျဖဴျဖဴသင္း အေနနဲ႔ ဘယ္လုိျမင္လဲခင္ဗ်။

 

ေျဖ။              ။
အခု ဒီ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ ေဆး၀ါးသမႈအပိုင္းေရာ ပညာေပးမႈ
အပိုင္းေကာ အားနည္းေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေဆး၀ါးကုသဖို႔ အတြက္ ကိုခုမွာ ရွာေဖြၾက။
ကုသဖို႔အတြက္ ျပင္ဆင္ေနၾက တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ မသိေသးတဲ့ ေနရာေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲဒါက
ဘာကို သိႏိုင္သလဲဆိုရင္ ဒီကူးစက္မႈႏႈန္းကလည္း ထိန္းလို႔ မရႏိုင္ဘူးဆိုတာ
သိသာႏိုင္တယ္။

 

ေမး။             ။
လက္ရွိေပါ့ အစိုးရရဲ့ နယ္စပ္ ေဒသတခ်ိဳ႕မွာ စာရင္းေကာက္ယူမႈအရ ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္
ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြ ေျပာၾကတာ ရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး
မျဖဴျဖဴသင္း ဘာမ်ား ေ၀ဖန္ခ်င္ပါသလဲခင္ဗ်။

 

ေျဖ။              ။
သူတို႔ စနစ္တက် ေကာက္ယူလိုက္ေတာ့ အဲဒီေလာက္ ရတယ္ေပါ့ေနာ္၊ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာျပည္
ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာလည္း ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ အဲဒီေလာက္ မနည္းေလာက္ဘူးလို႔
က်မေတာ့ ထင္တယ္ေလ။ ခုက်မတို႔ လက္ရွိအေျခအေန ကိုေျပာရမယ္ဆိုရင္ နယ္စပ္ဖက္ကိုလည္း
သိပ္ၿပီးေတာ့ ဖိဖိစည္းစည္း ေဆာင္ရြက္ေနတာမ်ိဳး မရွိဘူးရွင့္။ ခုလိုမ်ိဳး
အခ်က္အလက္ေတြ ေကာက္တာမ်ိဳးေတာ့ သူတို႔ လုပ္ခ်င္လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ တကယ့္ တကယ္ဆိုရင္
ဒီအိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္က အဲဒီလိုမ်ိဳး ေဒသေလးေတြ ခြဲခြဲၿပီး
လုပ္လို႔မရဘူးရွင့္ ျမန္မာျပည္ အေျခအေနက တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာမွာ ျပန္႔ႏွံ႔ေနတဲ့
အခါက်ေတာ့ ဒီေဒသကို လုပ္ေပမဲ့ ဟိုဘက္ေဒသက ျပန္ႏွံ႔လိမ့္မယ္။ ဟိုဘက္ကလူက
ဒီဘက္ကိုသြား ဒီဘက္ကလူက ဟုိဘက္ကိုသြားနဲ႔ အကုန္လံုးက ျပန္႔ႏွံ႔ေနတာ ျဖစ္တဲ့အခါ
က်ေတာ့ ေနရာေဒသ တစ္ခုတည္းကို ေရြးၿပီးလုပ္လို႔မရဘူး။ တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔
တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း လုပ္မွပဲ အာလံုးက ဒီျပည္သူလူထု အားလံုးက အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊
ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အသိပညာေတြလည္းရွိသြားမယ္၊ ေနာက္ ARV
ေဆးျပားေတြေပါ့ အဲဒါေတြကို တစ္ႏိုင္ငံလံုး သိသြားမွသာ ဒီေရာဂါက ထိန္းခ်ဳပ္လို႔
ရမွာ။ အခုက အဲဒီလို မဟုတ္ပဲနဲ႔ သတ္မွတ္တဲ့ ေဒသေလးေတြပဲ ကြက္ၾကားကြက္ၾကား
လုပ္ေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွာ မထိေရာက္တာ အဲဒါေၾကာင့္ပါ။ တခ်ိဳ႕တေလက
တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာ မလုပ္ႏိုင္တဲ့ အခါက်ေတာ့ လုပ္ႏိုင္တဲ့ေနရာေလး
လုပ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာေလး လုပ္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ဒီေရာဂါကလည္း
လုပ္ေနလ်က္သားနဲ႔ ထိန္္းခ်ဳပ္လို႔ မရဘူးေပါ့။

 

ေမး။             ။
ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရကေန ဘယ္လိုတာ၀န္ ယူေပးသလဲ ေနာက္တစ္ခုက NGO ေတြရဲ့
အေနအထားက ဘယ္လုိရွိလဲခင္ဗ်။

 

ေျဖ။              ။
ဒီမွာ ေဆး၀ါးရရွိမႈ အပိုင္းအေနနဲ႔ကေတာ့ NGO ေတြကပဲ လုပ္ေဆာင္သြားတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီ
အာဏာပိုင္ေတြ အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္သြားတာကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရန္ကုန္မွာ ေဆးရံု (၂)
ရံုဖြင့္ထားေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆးရံုေတြ ဖြင့္ေပးထားတဲ့ အေပၚမွာလည္း
ေ၀ဒနာသည္ေတြကို ၾကည့္ေပး ႏိုင္ေလာက္တဲ့ အေနအထားပဲရွိတယ္။ ဒီေဆး၀ါး ကုသဖို႔အတြက္ကို
စရိတ္စက တို႔ ေဆး၀ါးကအစ အကုန္လူနာရွင္ေတြကပဲ ၀ယ္ေနရတဲ့ အေျခအေနပဲ ရွိေသးတယ္။
တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာ အေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လုပ္ေဆာင္မႈ မရွိသေလာက္ကို
ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဓိက လုပ္ေဆာင္ေနတာကေတာ့ NGO ေတြပါ။ NGO ေတာ္ေတာ္
မ်ားမ်ားကလည္း ေဆး၀ါးမေပးႏိုင္ဘူး NGO အနည္းအက်ၪ္းေလာက္ပဲ ေဆးေပးႏိုင္ပါတယ္။
ေဆးေပးႏိုင္တဲ့ NGO ကလည္း တစ္ခု ႏွစ္ခုေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။

 

ေမး။             ။
အခုေလာေလာဆယ္ ကုလသမဂၢကလည္း သတိေပးထားတာ ရွိတယ္။ ကမၻာ့ စီးပြားေရး
ကပ္ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို အကူအညီေပးမႈေတြ အားနည္းလာတယ္။
အဲဒါေၾကာင့္ AIDS ေရာဂါ အတြက္ကို ပိုပိုၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္စရာေတြ
ထိတ္လန္႔စရာေတြ ျဖစ္လာတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ သူတို႔က သတိေပးလိုက္တယ္။ အဲဒီ သတိေပးခ်က္နဲ႔
ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္ အေနအထားနဲ႔ ႏႈိင္းယွၪ္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုမ်ား
တံု႔ျပန္ခ်င္လဲခင္ဗ်။

 

ေျဖ။              ။
ဒီ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ မႀကံဳခင္တုန္းကလည္း က်မတို႔ ႏိုင္ငံမွာ ရွိေနတဲ့
အာဏာပိုင္ေတြ အေနနဲ႔က အေရးတယူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာ မရွိဘူး။ မရွိတဲ့ အခါက်ေတာ့
လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကတည္းက ျမန္မာျပည္ လူထု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက
အသိပညာမရဘူး။ ျပည္သူလူထုဆိုတာ အဓိက လူငယ္ေတြေပါ့ လူငယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ာက ဒီေရာဂါနဲ႔
ေသဆံုးကုန္တာရွိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း အေျခအေနမွာ ေဆးကုရမယ္ဆိုတာ သိလာတယ္။
ကုသဖို႔အတြက္ကို အာဏာပိုင္ေတြ အေနနဲ႔ အကူအညီ မေပးတဲ့ အခါက်ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာကိုပဲ
ေမွ်ာ္ရတာေပါ့ ႏိုင္ငံတကာက အကူအညီ ေပးမယ္ဟာကိုပဲ ေစာင့္ၿပီးေတာ့ ေဆးကုဖို႔အတြက္ကို
ျပင္ဆင္ရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အခုလို ကမၻာ့ စီးပြားျပႆနာ ႀကံဳတဲ့အခါက်ေတာ့လည္း ျမန္မာ
ျပည္သူလူထုက ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကံဆိုးတယ္လို႔ပဲ ေျပာရမွာပါ။

ကမႝာ့ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ AIDS တိုက္ဖ်က္ေရး ပိုမိုေႏွာင့္ေႏွး

အသံဖိုင္ ေအာက္တြင္ယူပါ။