ေမး။ ။ ျမန္မာျပည္မွာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါသည္ေတြကုိ ျပဳစုကုသေပးတဲ့ ေဆးရံုရွိေနပါၿပီလား။
ေျဖ။ ။ ရွိေနပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဝွမ္းမွာ ရွိတဲ့ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဆးရံုႀကီးမ်ားနဲ႔ ၿမိဳ႕နယ္ေဆးရံုေတြမွာ ခုခံအားက်ဆင္းလို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေဝဒနာ အမ်ိဳးမ်ိဳး (ဥပမာ - တီဘီ အဆုတ္ေရာဂါ၊ အူေရာင္ေရာဂါ၊ ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ) ကို ေပ်ာက္ကင္း သက္သာေအာင္ ကုသေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာ ရွိတဲ့ ေဆးရံုတိုင္းမွာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါသည္ေတြကုိ ျပဳစု ကုသေပးပါတယ္။ ေျမာက္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္ ေဝဘာဂီ အထူးကု ေဆးရံုၾကီးမွာလည္း ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ အျပင္ အျခားကူးစက္ေရာဂါမ်ားကုိ ကုသေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။
ေမး။ ။ ဒီေရာဂါကုသဖို႔အတြက္ ဘာျဖစ္လို႔ ေဆးမရွိေသးတာပါလဲ။
ေျဖ။ ။ အိတ္အိုင္ဗြီ ေရာဂါပိုးကုိ ေသေအာင္သတ္ႏိုင္တဲ့ ေဆးမေတြ႕ေသးလို႔ အေပ်ာက္ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးမရွိေသးဘူးလို႔ ေျပာတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ခုခံအားက်သြားလို႔ ေပၚလာတဲ့ ေရာဂါေဝဒနာ အမ်ိဳးမ်ိဳးကုိ ေပ်ာက္ကင္းသက္သာေအာင္ ကုသေပးႏုိင္တဲ့ ေဆးေတြ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ - တီဘီေရာဂါ၊ ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါ၊ ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ၊ မက္ခရု စတဲ့ ေရာဂါေတြကုိ ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေဆးေတြအျပင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးေတြ ခႏၶာကုိယ္အတြင္းမွာ မပ်ံ႕ပြားေအာင္ ထိန္းထားႏုိင္တဲ့ ေဆးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေရာဂါပိုးေတြ ထပ္မပြားေတာ့ လူနာရဲ႕ အေျခအေနကို သက္သာေစတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ေပၚလာတာ ေႏွာင့္ေႏွးသြားမယ္။ တျခားေရာဂါပိုးေတြ ဝင္လာမယ့္ အႏၱရာယ္ကုိလည္း ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ျဖစ္တာနဲ႔ ဘဝဆံုးၿပီလို႔ မဆိုႏိုင္ပါဘူး။ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းေတြက အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိ ကူညီႏိုင္ပါတယ္။
ေမး။ ။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါျဖစ္ၿပီး ဘယ္ေလာက္အသက္ရွည္ရွည္ ေနႏိုင္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ေရာဂါရဲ႕ သဘာဝ ျဖစ္စဥ္ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ခႏၶာကိုယ္ထဲ ေရာက္ၿပီး ၅ ႏွစ္ေက်ာ္ ၁၀ ႏွစ္ အထိေရာဂါလကၡဏာ မျပေသးပါဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ လူေကာင္းအတိုင္း ရွိေနပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း ေရာဂါလကၡဏာ ေပၚလာပါမယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ လကၡဏာေပၚၿပီးရင္ ၆ လမွ ၂ ႏွစ္အတြင္း ေသဆံုးႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးရွိမွန္း သိသိခ်င္း စနစ္တက် ေဆးကုသမႈ ခံယူမယ္၊ အေနအထိုင္ ဆင္ျခင္မယ္၊ ကုိယ္ေရာစိတ္ပါ က်န္းမာေအာင္ ၾကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ အသက္ပိုရွည္ တတ္ပါတယ္။
က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနႏွင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ (ျမန္မာ) တို႔ ပူးေပါင္းထုတ္ေဝေသာ “HIV/AIDS အေမးအေျဖမ်ား” ဟု အမည္ရေသာ စာအုပ္မွ ျပန္လည္ ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
