အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းမွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါမ်ားထဲတြင္
တီဘီေရာဂါပိုး သည္လည္း သတိျပဳဖြယ္ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးပင္
ျဖစ္သည္။ တီဘီေရာဂါသည္ လူႀကီးမ်ားတြင္ သာမက ကေလးမ်ား တြင္လည္း ျဖစ္ပြားတတ္သည့္ ေရာဂါ
ျဖစ္ၿပီး ကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားပါက အရပ္အေခၚအားျဖင့္ ကေလးတီဘီဟု ေခၚဆိုၾကသည္။ အဆိုပါ ေရာဂါသည္ Myco Bacteria ဟူသည့္ ဘက္တီးရီးယား
ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတတ္ျခင္း ျဖစ္ၿပီး လူႀကီးတြင္ ျဖစ္ပြားသည့္ တီဘီႏွင့္ ကေလး၌ ျဖစ္ပြားသည့္
တီဘီတို႔တြင္ အဆိုပါ ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္သာ ျဖစ္ပြားတတ္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ကေလးအထူးကု
ဆရာဝန္ႀကီး တြဲဖက္ပါေမာကၡ ေဒါက္တာယုဇနေစာျမင့္က ေျပာသည္။ လူႀကီးမ်ားတြင္ တီဘီေရာဂါ
ကူးစက္ခံရလွ်င္ တီဘီေရာဂါပိုးသည္ အဆုတ္ထဲသို႔ ဝင္ေရာက္ သြားသျဖင့္ အဆိုပါ ကူးစက္ခံရသူ
ေခ်ာင္းဆိုးပါက အဆုတ္ထဲမွ ပိုးမ်ား ျပန္လည္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ၿပီး အျခားသူမ်ားသို႔လည္းကူးစက္ႏိုင္သည္။
သို႔ေသာ္ ကေလးမ်ားတြင္ တီဘီ ျဖစ္ပြားပါက တီဘီေရာဂါပိုးသည္
အဆုတ္ထဲသို႔ ဝင္ေရာက္သြားျခင္း မဟုတ္ဘဲ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ပတ္ပတ္လည္ရွိ အက်ိတ္မ်ားထဲသို႔
ပ်ံ႕ႏွံ႔ ဝင္ေရာက္သြားေလ့ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားသည့္
တီဘီေရာဂါသည္ ကေလး အခ်င္းခ်င္းကူးစက္ ျပန္႔ပြားျခင္း မရွိႏိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ ယုဇနေစာျမင့္က
ေျပာသည္။ အကယ္၍ ကေလးမ်ားတြင္ တီဘီ ျဖစ္ပြားပါက ကေလးအခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ျခင္း မဟုတ္ဘဲ
တီဘီ ျဖစ္ပြားေန သည့္ လူႀကီးတစ္ဦးဦးထံမွ ကူးစက္ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ အျခား
ကူးစက္ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းတစ္ခုမွာ တီဘီ ျဖစ္ပြားေနသည့္ မိခင္မွ ေမြးကင္းစ ကေလးသုိ႔ ကေလးတီဘီ
တိုက္႐ိုက္ ကူးစက္ႏိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။
“ကေလးမွာ တီဘီ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေသခ်ာရင္ အဲဒီကေလးဟာ တီဘီျဖစ္ေနတဲ့
လူႀကီး တစ္ဦးဦး ဆီက ကူးစက္တာပဲ ျဖစ္တယ္ အဲဒီအခါက်ေတာ့ ေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးဆီကေန ေနာက္ေၾကာင္း
ျပန္လိုက္ရတယ္ အိမ္နားပတ္ဝန္းက်င္မွာ နာတာရွည္ ေခ်ာင္းဆိုးေနတဲ့သူ ရွိလား၊ ေဆးအၾကာႀကီး
ေသာက္ေနရတဲ့သူရွိလား ဆိုၿပီးေတာ့ ေမးရတယ္။ အဲဒီလို ရွိတယ္ဆိုရင္ ကေလးက အဲဒီလူဆီကေန
ကူးစက္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္” ဟု ေဒါက္တာယုဇနေစာျမင့္က ေျပာသည္။ ကေလးတီဘီ ေရာဂါသည္ လူႀကီးမ်ားမွ
တစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါ ျဖစ္သျဖင့္ ကေလး၏ ပတ္ဝန္းက်င္ ပိုမို က်ယ္ျပန္႔လာေသာ အခ်ိန္တြင္
အျဖစ္ မ်ားတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ကေလးတီဘီ ေရာဂါသည္ စတင္ျဖစ္ပြားပါက ေလႁပြန္ ပတ္ပတ္လည္ရွိ
အက်ိတ္မ်ားမွတစ္ဆင့္ စတင္ ျဖစ္ပြား တတ္ၿပီး အဆိုပါ အဆင့္အား Primary Complex ဟု ေခၚေၾကာင္း
သိရသည္။ မိဘမ်ား အေနျဖင့္ အဆိုပါ အဆင့္တြင္ သတိထားမိ၍ သိရွိပါက တီဘီေရာ ကုသနည္းမ်ား
အတိုင္း စနစ္တက် ကုသပါက လံုးဝ ေပ်ာက္ကင္း ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ထိုသို႔ မဟုတ္ပါက ကေလးတီဘီ ေရာဂါသည္ အျခား ေနရာမ်ားသို႔
ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားပါက အခ်ိန္မီ မသိရွိႏိုင္လွ်င္ အျခား မလိုလားအပ္သည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ဝင္ေရာက္လာကာ
ကေလးဘဝ ဆံုးႏိုင္သည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိသြားႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ကေလးတီဘီသည္ အခ်ိန္မီ
မသိရွိပါက ေသြးေၾကာမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ဦးေႏွာက္ အေျမႇးပါး၊ အူလမ္း ေၾကာင္း၊ အ႐ိုး၊ ေက်ာက္ကပ္
စသည့္ ကိုယ္တြင္းအဂၤါ အစိတ္အပိုင္းမ်ားသို႔ အထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြား ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။
အေရာက္မ်ားသည့္ ေနရာမ်ားမွာ ဦးေႏွာက္အေျမႇးပါးႏွင့္ အူတို႔ ျဖစ္ၾကၿပီး အူတီဘီႏွင့္
ဦးေႏွာက္ အေျမႇးပါး တီဘီတို႔မွာ အျဖစ္မ်ားေၾကာင္း ေဒါက္တာယုဇနေစာျမင့္က ေျပာသည္။
အျခား ပ်ံ႕ႏွ႔ံႏိုင္သည့္ ေနရာမွာ အ႐ိုးျဖစ္ၿပီး အမ်ားအားျဖင့္
ေက်ာ႐ိုးသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေလ့ ရွိၾကေၾကာင္း သိရ သည္။ ကေလးမ်ားတြင္ အဆိုပါ ေနရာမ်ားသို႔
ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားပါက ဦးေႏွာက္သို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားလွ်င္ တက္ျခင္း၊ အသိမရွိျခင္း၊ ေတာင့္တင္းေနျခင္း
စသည္တို႔ ျဖစ္ပြာတတ္ၿပီး အူအတြင္းသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားပါကလည္း ကာလၾကာရွည္စြာ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊
အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ကေလး တီဘီေရာဂါ ျဖစ္ပြားပါက ကေလးမ်ားသည္
မႈိင္ေတြေနျခင္း၊ လစဥ္ ေပါင္ခ်ိန္က်ျခင္း၊ အစာစား ခ်င္စိတ္ နည္းလာျခင္း၊ ညေနပိုင္း
အခ်ိန္မ်ားတြင္ ေျခဖဝါး လက္ဖဝါးမ်ား ေႏြးလာျခင္း၊ ဦးေခါင္းေခၽြး ထြက္ျခင္း စသည့္ လကၡဏာမ်ား
ျပသတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အထက္ပါ လကၡဏာမ်ားအျပင္ သံုးလဆက္တိုက္ခန္႔ ေပါင္ခ်ိန္တိုးျခင္း
မရွိဘဲ တန္းေနပါက တီဘီ ေရာဂါ သံသယ ရွိႏိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာယုဇနေစာျမင့္က ေျပာသည္။ ကေလးတီဘီ
ျဖစ္ပြားလွ်င္ ကနဦး အဆင့္ျဖစ္သည့္ Primary Complex ကို မသိရွိလိုက္ေသာ္လည္း ပ်ံ႕ႏွံ႔တီဘီ
ျဖစ္သည့္ အျခား အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခ်ိန္တြင္ အခ်ိန္မီ သိရွိပါကလည္း
စနစ္တက် ကုသမႈ ခံယူပါက လံုးဝ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ယခုအခါတြင ္လည္း တီဘီေရာဂါအား
သက္ဆိုင္ရာ ေဒသႏၲရ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားက အခမဲ့ ေဆးဝါးမ်ား ေပးကာ ထိေရာက္စြာ ကုသမႈေပးလ်က္
ရွိသည္။ တီဘီေရာဂါသည္ မ်ိဳး႐ိုးလိုက္သည့္ ေရာဂါတစ္ခု မဟုတ္ဘဲ ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါတစ္မ်ိဳး
ျဖစ္သျဖင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါ ျဖစ္သည္။ ကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားသည့္ ကေလးတီဘီ
ေရာဂါ မျဖစ္ပြားရန္အတြက္မွာမူ ေမြးၿပီးၿပီးခ်င္း (သို႔မဟုတ္) ကေလး အသက္ တစ္လခြဲခန္႔တြင္
BCG ဟုေခၚသည့္ တီဘီကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးထားၾကရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။ အဆိုပါ တီဘီကာကြယ္ေဆး
ထိုးထားျခင္း အားျဖင့္ ကေလးမ်ား၌ ျဖစ္ပြားသည့္ တီဘီေရာဂါတြင္ ကနဦးအဆင့္ကို ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ဟုတ္မဟုတ္ကို အတိအက်
မေျပာႏိုင္ေသာ္လည္း ပ်ံ႕ႏွံ႔တီဘီ မျဖစ္ပြားႏိုင္ရန္ကုိမူ ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း
ေဒါက္တာ ယုဇနေစာျမင့္က ေျပာသည္။
အျခား ကာကြယ္ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားလည္း ရွိရာ အဆိုပါ နည္းလမ္းမ်ားမွာ
ေမြးကင္းစမွ ကေလး အသက္ေျခာက္လအထိ မိခင္ႏို႔ တစ္မ်ိဳးတည္းသာ တိုက္ေကၽြးျခင္း (မိခင္ႏို႔ရည္တြင္
ကေလးမ်ား အတြက္ ေရာဂါကာ ကြယ္ေပးႏိုင္သည့္ ဓာတ္တစ္မ်ိဳး ပါရွိသည္။) အသက္အရြယ္အလုိက္
အဟာရ ျပည့္ဝစြာ ေကၽြးေမြးျခင္း၊ ရက္ရွည္ ေခ်ာင္းဆိုးေနေသာ လူႀကီးမ်ားႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္
မေနေစျခင္း၊ လူစုလူေဝးရွိေသာ ေနရာမ်ားသို႔ ကေလးမ်ားကို ေခၚေဆာင္သြားျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊
ကေလးမ်ား ႏွင့္ အနီးကပ္ရွိသည့္ လူႀကီးမ်ား အေနျဖင့္ ကေလးေရွ႕တြင္ ေခ်ာင္းဆိုးပါက လက္ကိုင္ပဝါအုပ္၍
ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ကေလးမ်ားတြင္ တီဘီေရာဂါ ရွိသည္ဟု သံသယျဖစ္ပါက တတ္ကၽြမ္းသူမ်ားႏွင့္
စနစ္တက် ျပသ၍ ကုသမႈ ခံယူေစျခင္း စသည္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။
ဟင္းေလးအိုး - ကေလးတီဘီ
