| NsRTIs | NtRTI | NNRTIs | PIs |
| Zidovudine (ZDV) | Tenofovir (TDF) | Nevirapine (NVP) | Saquinavir (SQV) |
| Didanosine (DDI) | - | Efavirenz (EFV) | Ritonavir (RTV) |
| Lamivudine (3TC) | - | - | Lopinavir (LPV) |
| Stavudine (d4T) | - | - | Nelfinavir (NFV) |
| Abacavir (ABC) | - | - | Indinavir (IDV) |
NsRTI
= Nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitor
NtRTI
= Nucleotide Reverse Transcriptase Inhibitor
NNRTI
= Non-nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitor
PI
= Protease Inhibitor
အခု
လက္ရွိ လက္ခံသံုးစြဲေနတဲ့ ကုထံုးကေတာ့ HAART (Highly Active Anti Retroviral
Therapy) ျဖစ္ပါတယ္။. ေဆးအနည္းဆံုး (၃) မ်ဳိး တြဲေပးၿပီး လူနာ၏ အေျခအေန၊ ေဆး ရရွိမႈနဲ႔
ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိး ထည့္သြင္း စဥ္းစားရမႈတို႔ေပၚ မူတည္၍ အၿမဲမျပတ္ ေစာင့္ၾကပ္ စစ္ေဆးျခင္းျဖင့္
ကုသ ေပးရပါတယ္။. လူနာ၏ CD4 Cell အေရအတြက္ ၂၀၀ ႏွင့္ေအာက္ ေရာက္လွ်င္ေသာ္၎၊ သို႔မဟုတ္
CD4 Cell ၂၀၀ ၀န္းက်င္ဟု ယူဆရတဲ့ျပင္ပ ေရာဂါလကၡဏာ အေျခအေနမ်ားကို ၾကည့္႐ႈ၍၎ ေဆးေပးကုသဖို႔
ဆံုးျဖတ္ရပါတယ္။. ပထမ ဦးစားေပးေဆး အတြဲကေတာ့ 2 NsRTI (Lamivudine + Zidovudine
(or) Stavudine) + 1 NNRTI (Nevirapine (or) Efavirenz) ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယ ဦးစားေပး အေနနဲ႔ကေတာ့
2 NsRTI + 1 PI ျဖစ္ပါတယ္။. ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး၊ လူနာ၏ က်န္းမာေရး တိုးတက္မႈ
အေျခအေနတုိ႔ကို အၿမဲမျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ရၿပီး လူနာသက္တမ္း တစ္ေလွ်ာက္လံုး ေဆးေပး ေနရပါမယ္။.
ဓါတ္ခြဲခန္း အဆင္ေျပေသာ ေနရာျဖစ္ပါက လူနာ၏ CD4 Cell အေရအတြက္၊ ဗိုင္းရပ္စ္ အေကာင္ေရ
စစ္ေဆးေနရၿပီး ကုထံုး၏ ေဆးစြမ္းျပသမႈ ရွိ၊ မရွိ နဲ႔ ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးေတြကို
ေစာင့္ၾကည့္ ေနရပါမယ္။. ေဆးမေပးမီ အခြင့္အခါသင့္ ၀င္ေရာက္မႈ ရွိေသာ တီဘီ၊ နမိုးနီးယား၊
မွကၡ႐ု စသည့္ ေရာဂါမ်ား ရွိပါက အရင္ကုသဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
HIV
ပိုးပါေသာ ေသြး၊ အရည္ႏွင့္ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မိျခင္းတြင္ ေအာက္ပါ အေျခအေန (၄) မ်ဳိး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
1။.
HIV လူနာတြင္ သံုးေသာ ေဆးထိုးအပ္ (သို႔) ခြ်န္ေသာ အရာျဖင့္ ထိခိုက္ စူး၀င္မိျခင္း၊
2။.
HIV လူနာမွ ေသြး (သို႔) အရည္မ်ား ပါးစပ္၊ မ်က္စိ စသည့္ ႏူးညံ့ အေရျပား (Mucous
membrane) သို႔ စင္မိျခင္း၊
3။.
HIV လူနာမွ ေသြး (သို႔) အရည္မ်ား ဒဏ္ရာ မရွိေသာ ပံုမွန္အေရျပားသို႔ မ်ားျပားစြာ ထိစင္မိျခင္း၊
4။.
HIV လူနာမွ ေသြး (သို႔) အရည္ႏွင့္ ဒဏ္ရာ ရထားေသာ အေရျပား (သို႔) အနည္းငယ္သာ ထိမိျခင္း၊
အထက္ပါ
အေျခအေန (၄) မ်ဳိးတြင္ ပထမ (၂) မ်ဳိးသည္ ေဆးေသာက္ ကာကြယ္ဖို႔ လိုအပ္ၿပီး ဒုတိယ (၂)
မ်ဳိးမွာ အေျခ အေနေပၚ မူတည္ၿပီး စဥ္းစား ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။. ေဆး (၃) မ်ဳိး ကို
၄ ပတ္ၾကာ ေသာက္ရမွာျဖစ္ၿပီး မေတာ္တဆ ထိေတြ႕မိၿပီး ၂ နာရီမွ ၂၄ နာရီအတြင္း စေသာက္ ရပါမယ္။.
အကယ္၍ ေဆးရရွိမႈ အဆင္သင့္ မျဖစ္ပါက ၄၈ နာရီမွ ၇၂ နာရီထက္ ေနာက္မက် ေစဘဲ ေဆးေသာက္ သင့္ပါတယ္။.
ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိး ရွိသျဖင့္ ေဆးေသာက္ ရာမွာလည္း နားလည္ တတ္ကြ်မ္းေသာ ဆရာ၀န္၏
ႀကီးၾကပ္ ေစာင့္ၾကည့္မႈ ေအာက္တြင္သာ သံုးစြဲ သင့္ပါတယ္. ေသာက္ရမယ့္ ေဆးအတြဲ ေတြကေတာ့
| ပထမဦးစားေပး ေသာက္သံုးရမည့္ ေဆးတြဲ | = | Zidovudine 300 mg twice daily | + | Lamivudine 150 mg twice daily | + | Efavirenz 600 mg once daily (OR) Indinavir 800 mg 3 times a day |
| ဒုတိယဦးစားေပး ေသာက္သံုးရမည့္ ေဆးတြဲ | = | Stavudine 40 mg (if B.W > 60 kg)Stavudine 30 mg (if B.W < 60 kg) twice daily | + | Lamivudine 150 mg twice daily | + | Efavirenz 600 mg once daily (OR) Indinavir 800 mg 3 times a day |
ေရာဂါကာကြယ္ျခင္း
အေနနဲ႔ မလိုအပ္ပဲ ေသြးသြင္းမႈ မခံယူပဲ မျဖစ္မေန
လိုအပ္ပါက ေသခ်ာစြာ စစ္ေဆးရန္၊ ေဆးထိုးပိုက္ ေဆးထိုးအပ္မ်ားကို မွ်ေ၀သံုးစြဲျခင္း မျပဳရန္၊
မသန္႔ရွင္းေသာ ကိရိယာမ်ားျဖင့္ ေဆးမင္ေၾကာင္ ထိုးျခင္း၊ ဓါတ္အပ္စိုက္ျခင္း မျပဳလုပ္ရန္၊
ေဆး၀န္ထမ္းမ်ား အေနျဖင့္ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မႈျဖစ္ေစမည့္ အျပဳအမူမ်ဳိး
ေရွာင္ၾကဥ္ရန္နဲ႔ ကာကြယ္ထားရန္၊ လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ အကာအကြယ္ ကြန္ဒံုး အသံုးျပဳရန္၊ သြားတိုက္တံ
မုတ္ဆိတ္ရိပ္ဓါး လက္သည္း ညႇပ္မ်ားကို မွ်ေ၀သံုးစြဲျခင္း မျပဳရန္တို႔
ျဖစ္ပါတယ္။. သာမန္ လက္ဆြဲ ႏႈတ္ဆက္ျခင္း၊ အတူစားသံုး သြားလာေနထိုင္ျခင္း တို႔ျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္ျခင္း
မရွိပါ။. မိခင္တြင္ HIV ကူးစက္ ခံထားရပါက ရင္ေသြးငယ္သို႔ ကူးစက္မႈနည္းေအာင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္
ကာလႏွင့္ မီးဖြားစဥ္အတြင္း ေဆးေသာက္ ကာကြယ္ ႏိုင္ပါတယ္။. ယခုအခါ HIV ကာကြယ္ေဆး၏ လမ္းစကို
ေတြ႕ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ ေနာက္ဆံုးပတ္က သတင္း ဌာနမ်ားမွ ေၾကျငာ သြားခဲ့ပါေၾကာင္း
ေရးသား လုိက္ရ ပါတယ္။. အားလံုး ေဘးဘယာ အေပါင္းမွ ကင္းေ၀း ၾကပါေစ။
ေဒါက္တာဝင္းသိန္း
Oct
30, 2009
Drwinthein - ခုခံမႈက်ဆင္းေသာ
ေရာဂါအတြက္ သံုးေသာေဆး၀ါးမ်ား
