ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ဆိုသည္မွာ
ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ Acquired Immunodeficiency Syndrome (AIDS) ဆိုသည္မွာ Human Immunodeficiency Virus

(HIV) ေခၚ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းရွိ ေရာဂါကို ခုခံတိုက္ဖ်က္သည့္ စနစ္၏ လုပ္ငန္းထမ္းေဆာင္မႈမ်ား က်ဆင္းကာ အျခားေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊  ကင္ဆင္ေရာဂါမ်ား ပိုမိုဆင့္ပြားျဖစ္ပြား တက္သည့္ ကူးစက္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ႏွင့္ ကမာၻ
တစ္ကမာၻလံုးတြင္ HIV ေရာဂါပိုးရွိသူေပါင္းတြင္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလအထိ ၄၂ သန္းခန္႔သည္ ေလာေလာဆယ္၌ အသက္ရွင္လ်က္ရွိၿပီး လူေပါင္း ၂၁ သန္းခန္႔သည္ ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္အတြင္း ေရာဂါအသစ္ ထပ္မံ ကူးစက္ခံရသူေပါင္းမွာ ငါးသန္းခန္႔ရွိၿပီး AIDS ေရာဂါေၾကာင့္ေသဆံုးသူေပါင္းမွာ ၃ ဒသမ ၁ သန္းခန္႔ ရွိပါသည္။ ထိုအထဲတြင္ အမ်ိဳးသမီး ၁ ဒသမ ၁ သန္းခန္႔ႏွင့္ ကေလး ၅၁၀, ၀၀၀ ဦးပါဝင္ပါသည္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ
၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း တရားဝင္ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ားအရ ျမန္မာျပည္တြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံထားရသူေပါင္းမွာ ၂၄၀၀၀၀ ခန္႔ရွိသည္ဟု ဆိုပါသည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း တရားဝင္ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ားအရ ကမာၻေပၚတြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူေပါင္းမွာ ၃၃ သန္းခန္႔ရွိသည္ဟု ဆိုပါသည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ အသစ္ကူးစက္ခံရေသာ သူေပါင္းမွာ ၂.၇ သန္းခန္႔ ရွိၿပီး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသးဆံုးရသူေပါင္းမွာ ၂ သန္းခန္႔ရွိပါသည္။

ကမာၻေပၚတြင္ ေန႔စဥ္လူ ၁၃၀၀၀ ဦးမွာ
ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါပိုး၏ ကူးစက္မႈကို ခံေနရၿပီး လူ ၈၀၀၀ ဦးမွာ ေန႔စဥ္ ေသဆံုးေနၾကရပါသည္။ ၁၀ စကၠန္႔တြင္ လူ (၁) ဦးသည္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုး ေနၾကရပါသည္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ မိဘတစ္ဦးဦး ေသဆံုးရေသာ ကေလးသူငယ္ေပါင္းမွာ တစ္ကမာၻလံုးတြင္ ၁၄ သန္းေက်ာ္ရွိပါသည္။ ၂၀၁၀ တြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ မိဘမဲ့ ျဖစ္ရသူ ကေလး သူငယ္ေပါင္းမွာ ၂၅ သန္းခန္႔ ရွိလိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၾကပါသည္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
၁။ လူႀကီး
အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္ ရွိသူမ်ားတြင္ ေသြးထဲ၌ HIV ပိုးရွိၿပီး ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အဓိက လကၡဏာ အနည္းဆံုး ႏွစ္ခုႏွင့္ သာမညလကၡဏာ တစ္ခုရွိပါက ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ (AIDS) ဟု သတ္မွတ္ပါသည္။

(က) အဓိကလကၡဏာ

(ခ) သာမညလကၡဏာ

၂။ ကေလး
အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ရွိ ကေလးမ်ားတြင္ ေသြးထဲ၌ HIV ပိုးရွိၿပီး ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္ အဓိကလကၡဏာ အနည္းဆံုးႏွစ္ခုႏွင့္ သာမည လကၡဏာတစ္ခုရွိပါက ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ (AIDS) ဟုသတ္မွတ္ပါသည္ -

(က) အဓိကလကၡဏာ

(ခ) သာမညလကၡဏာ

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသနည္းႏွင့္ ေဆးဝါးမ်ား - ေဒါက္တာေအာင္စန္း (ပထမအႀကိမ္- ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာ / ရွင္မေတာင္စာေပ)