ကြန္ဒံုးကို
စနစ္တက် အသံုးျပဳနည္း

၁။ ေရာ္ဘာျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ ကြန္ဒံုးကိုသာ အသံုးျပဳပါ။
ထိုကြန္ဒံုး အမ်ိဳးအစားကသာ ကာလသား ေရာဂါ ကူးစက္မႈကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။

၂။ ကြန္ဒံုးကို ေအး၍ ေျခာက္ေသြ႕ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ထားပါ။
ေနေရာင္ တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕မႈမွ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

၃။ ထုပ္ပိုးထားေသာ စကၠဴ၊ သို႔မဟုတ္ ပလတ္စတစ္ ေပါက္ၿပဲေနေသာ
ကြန္ဒံုးမ်ား၊ အေရာင္ေျပာင္းေနေသာ ကြန္ဒံုးမ်ား၊ ရက္လြန္ေနသည့္ ကြန္ဒံုးမ်ားကို အသံုးမျပဳသင့္ပါ။
ေရာဂါကာ ကြယ္မႈအတြက္ စိတ္မခ်ရပါ။

၄။ ကြန္ဒံုးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သက္တမ္း ကုန္ဆံုးသည့္ရက္ကို
ေသခ်ာစြာ အသံုးျပဳပါ။

၅။ ကြန္ဒံုးကို ထုပ္ပိုးထားသည့္ စကၠဴ၊ သို႔မဟုတ္
ပလတ္စတစ္ကို ေဖာက္ရာတြင္ အထဲရွိ ကြန္ဒံုးကို မပ်က္စီးေစရန္ သတိျပဳပါ။

၆။ ကြန္ဒံုးကို လိင္အဂၤါခ်င္း မထိေတြ႕မီ စြပ္ထားရပါမည္။
သို႔မွသာ ပိုးပါသည့္ လိင္အဂၤါမွ ထြက္ေသာ အရည္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕မႈကို ေရွာင္ၾကဥ္ႏိုင္မည္
ျဖစ္ပါသည္။

၇။ ကြန္ဒံုးထိပ္ကို ကိုင္၍ ေတာင့္တင္းေနေသာ လိင္အဂၤါေပၚတြင္
အဆံုးထိ စြပ္ရပါမည္။

၈။ ကြန္ဒံုးထိပ္တြင္ သုက္ရည္စုရန္ ေနရာ အနည္းငယ္
ခ်န္ထားရပါမည္။

၉။ ကြန္ဒံုးေပၚတြင္ ေခ်ာေနေစရန္ အရည္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို
အသံုးျပဳသင့္ပါသည္။ (အဆီမွ ထုတ္ေသာ အရည္မ်ား။) ဥပမာ - စားသံုးဆီတို႔ကို အသံုးမျပဳသင့္ပါ။
ေရကို အေျခခံထုတ္လုပ္ေသာ အရည္မ်ား (ဥပမာ - K.Yjelly, glycerine) တို႔ကိုသာ အသံုးျပဳသင့္ပါသည္။

၁၀။ လိင္ဆက္ဆံေနစဥ္ ကြန္ဒံုးကြဲပါက ခ်က္ခ်င္း အသစ္တစ္ခု
လဲသင့္ပါသည္။

ကြန္ဒံုးကြဲရသည့္
အဓိက အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ -

(က) ရက္လြန္ကြန္ဒံုးကို အသံုးျပဳျခင္း။

(ခ) ေခ်ာမြတ္ေစရန္ ေဆးရည္မသံုးျခင္း။

(ဂ) အဆီမွထုတ္ေသာ ေဆးရည္ကို အသံုးျပဳျခင္း။

(ဃ) ကြန္ဒံုးထိပ္တြင္ ေနရာလပ္ ခ်န္မထားျခင္း။

တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

၁၁။ သုက္လႊတ္ၿပီး လိင္အဂၤါ ေတာင့္တင္းေနစဥ္ ကြန္ဒံုးကို
ျပန္ခြ်တ္ရပါမည္။ သုက္ရည္မ်ား ထြက္မက်ေစရန္ သတိျပဳရပါမည္။

၁၂။ ခြ်တ္ၿပီးေသာ ကြန္ဒံုးကို ခ်ည္ေႏွာင္၍ စနစ္တက်
စြန္႔ပစ္ပါ။

၁၃။ လိင္ဆက္ဆံတိုင္း ကြန္ဒံုးကို အသံုးျပဳပါ။

၁၄။ ကြန္ဒံုးကို စနစ္တက်အသံုးျပဳပါက ေရာဂါကူးစက္မႈကို
ရာႏႈန္းျပည့္ နီးပါး ကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။

လိင္ဆက္ဆံမႈမွ
ေရာဂါမကူးစက္ေစရန္

၁။ က်န္းမာသန္စြမ္း၍ စိတ္ခ်ရေသာ သူႏွင့္သာ လိင္ဆက္ဆံပါ။

၂။ မိမိအေဖာ္သည္ ကာလသားေရာဂါ ရွိေနသည္ဟု သံသယ ရွိပါက
နီးစပ္ရာ ဆရာဝန္ႏွင့္ အျမန္ဆံုး တိုင္ပင္ျပသ၍ ကုသမႈခံယူပါ။

၃။ ေရာဂါ လံုးဝ ေပ်ာက္ကင္းမွသာ ျပန္လည္၍ လိင္ဆက္ဆံမႈကို
ျပဳပါ။

ေသြးသြင္းျခင္းမွ
ေရာဂါမကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္နည္းမ်ား

၁။ မလိုအပ္ဘဲ ေသြးမသြင္းျခင္း။

၂။ ေသြးမသြင္းမီ HIV ပိုး ရွိ မရွိ စမ္းသပ္ၿပီးမွ
သြင္းျခင္း။

၃။ ေသြးႏွင့္ ဆက္စပ္ ပစၥည္းထဲရွိ HIV ပိုးေသေအာင္
ျပဳလုပ္ၿပီးမွ ေသြးသြင္းျခင္း။ (ဥပမာ - အပူေပးျခင္း၊ ဓာတုေဆး ေရာျခင္း။)

၄။ ေသြးျဖဴဥ ဖယ္ထုတ္ၿပီးမွ ေသြးသြင္းျခင္း။

ေဆးထိုးအပ္မွ
တစ္ဆင့္ ေရာဂါမကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္နည္းမ်ား

၁။ မလိုအပ္ဘဲ ေဆးမထိုးရ။

၂။ တစ္ခါသံုး ေဆးထိုးအပ္မ်ားကိုသာ အသံုးျပဳပါ။

၃။ ဖန္ေဆးထိုးႁပြန္မ်ားကို အသံုးျပဳလွ်င္ အနည္းဆံုး
မိနစ္ ၂၀ ဆူပြက္ေအာင္ ျပဳတ္ၿပီးမွ အသံုးျပဳပါ။

၄။ အေၾကာထဲသို႔ မူးယစ္ေဆးဝါး ထိုးသြင္း သံုးစြဲမႈကို
ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

၅။ ထိုးကြင္းမင္ေၾကာင္၊ အ႐ုပ္ထိုးျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

၆။ တ႐ုတ္အပ္စိုက္ ကုသမႈခံယူရာတြင္ တစ္ခါသံုးအပ္ကို
အသံုးျပဳပါ။

၇။ ေဆးထိုးအပ္မ်ားကို စနစ္တက် စြန္႔ပစ္ပါ။

မိခင္မွကေလးသို႔
HIV ပိုး မကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္နည္းမ်ား

၁။ HIV ပိုး ရွိ မရွိ စစ္ေဆးျခင္း။

၂။ HIV ပိုး ရွိေသာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ားအား HIV ပိုးကို
ထိန္းခ်ဳပ္ ႏွိမ္နင္းႏိုင္ေသာ ေဆးဝါး Anti-retroviral drug မ်ားကို တိုက္ေကြ်းျခင္း။
(ထိုသို႔ တိုက္ေကြ်းျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈႏႈန္းကို ၆၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါသည္။)

၃။ ပထမ ေျခာက္လ အတြင္း မိခင္ႏို႔အစား စိတ္ခ်ရေသာ
အစားထိုးႏို႔ တိုက္ေကြ်းျခင္း။

၄။ စိတ္ခ်ရေသာ အစားထိုးႏို႔ မရႏိုင္ပါက မိခင္ႏို႔ကိုပင္
တိုက္ေကြ်းႏိုင္ပါသည္။ မိခင္ႏို႔တြင္ တျခားေရာဂါမ်ားကို ခုခံ ကာကြယ္ႏိုင္ေသာ ဓာတ္မ်ား
ပါဝင္ေသာေၾကာင့္ ကေလးအတြက္ တစ္နည္းအားျဖင့္ အက်ဳိးရွိႏိုင္ပါသည္။ မိခင္ႏို႔ တိုက္ေကြ်းျခင္းျဖင့္
HIV ပိုး ကူးစက္မႈကို ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမို ျဖစ္ပြားတတ္ပါသည္။

၅။ ကေလးကို ဗိုက္ခြဲ၍ ေမြးဖြားျခင္း။ (ကေလးကို ဗိုက္ခြဲ၍
ေမြးဖြားျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈကို ၅ ရာ ခိုင္ႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါသည္။)

က်န္းမာေရး
ဝန္ထမ္းမ်ား HIV ပိုးပါေသာ ေသြးႏွင့္ မေတာ္တဆေတြ႕ထိမိပါက ေရာဂါမကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္နည္းမ်ား

၁။ ထိမိေသာေနရာကို ဆပ္ျပာရည္ႏွင့္ အနည္းဆံုး ငါးမိနစ္ၾကာေအာင္
ေဆးေၾကာပါ။

၂။ ထပ္မံ၍ ပိုးေသေဆး Antiseptic တစ္္ခုခုႏွင့္ ေဆးေၾကာပါ။

၃။ လိုအပ္ပါက HIV ပိုးကို ႏွိမ္နင္းႏိုင္ေသာ ေဆးသံုးမ်ဳိး
(သို႔) ႏွစ္မ်ဳိးကို တစ္လ ေသာက္သံုးႏိုင္ပါသည္။ ထိုသို႔ ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈကို
၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလွ်ာ့က်ေစႏုိင္ပါသည္။ ေဆးေသာက္သံုးရန္ လိုအပ္ျခင္း ရွိ မရွိ ကို
AIDS ကုသရာတြင္ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားႏွင့္ အခ်င္းျဖစ္ပြားၿပီး ၇၂ နာရီအတြင္း ဆက္သြယ္ အႀကံဉာဏ္
ေတာင္းယူပါ။

HIV
ေရာဂါပိုးရွိသူႏွင့္ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမိပါက ေရာဂါမကူးစက္ေအာင္
ကာကြယ္နည္းမ်ား

ေရာဂါပိုးရွိသူႏွင့္ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ အကာအကြယ္မဲ့
လိင္ဆက္ဆံမိပါက (ဥပမာ- မုဒိမ္းက်င့္ခံရျခင္း) လိင္ဆက္ဆံၿပီး ၇၂ နာရီအတြင္း HIV ပုိးကို
ႏွိမ္နင္းေသာ Anti-retroviral drug ေဆးသံုးမ်ဳိး (သို႔) ႏွစ္မ်ဳိးကို တစ္လ ေသာက္သံုးပါက
ေရာဂါ ကူးစက္မႈကို ေလွ်ာ့ခ်ေစႏိုင္ပါသည္။ AIDS ကုသရာတြင္ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားႏွင့္ အခ်င္းျဖစ္ပြားၿပီး
၇၂  နာရီအတြင္း ဆက္သြယ္ အႀကံဉာဏ္ေတာင္းယူပါ။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသနည္းႏွင့္
ေဆးဝါးမ်ား - ေဒါက္တာေအာင္စန္း (ပထမအႀကိမ္- ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊
ႏိုဝင္ဘာ / ရွင္မေတာင္စာေပ)