HIV ပိုး

AIDS
ကို HUMAN IMMUNODEFICIENCY VIRUS (HIV) ေခၚ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးတစ္မ်ိဳးက ျဖစ္ပြား ေစပါသည္။
ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမွာ အရြယ္ပမာဏ အလြန္ေသးငယ္၍ သာမန္မ်က္စိျဖင့္ မျမင္ႏို္င္ဘဲ အလြန္အားေကာင္းေသာ
အီလက္ထရြန္ မွန္ေျပာင္းျဖင့္ ၾကည့္မွသာ ျမင္ႏိုင္ေသာ ပိုးတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။

၁။
HIV ပိုးအမ်ိဳးအစား

HIV
ပိုးႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။ HIV-1 ႏွင့္ HIV-2 တို႔ျဖစ္ပါသည္။ ၎တို႔ကို ထပ္မံ၍ အမ်ိဳးအစားအဆင့္ဆင့္
ခြဲျခားထားပါသည္။

HIV.......1…..>
(1) M (Major) A

                                     
    K

                     
(2) O (Qutlier)

                     
(3) N (New)

HIV-2
သည္ HIV-1 ႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ -

(က)
ေရာဂါမျပင္းထန္တက္ပါ။

(ခ)
ေရာဂါတိုးတက္မႈႏႈန္း ေႏွးေကြးသည္။

(ဂ)
ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္ေျခ နည္းပါးသည္။

(ဃ)
မိခင္မွကေလးသို႔ ကူးစက္မႈနည္းပါးသည္။

(c)
အေနာက္အာဖရိက ေဒသတြင္ ပိုမိုေတြ႕ရွိရပါသည္။

၂။
HIV ပိုး၏ အသက္ရွင္ႏိုင္စြမ္း

HIV
ပိုးသည္ ခႏၶာကိုယ္အျပင္သို႔ ေရာက္ရွိၿပီး ေျခာက္ေသြ႕ေသာ ေနရာတြင္ ေနရပါက နာရီေပါင္းမ်ားစြာ
အသက္ရွင္ ေနႏိုင္ပါသည္။ အခန္းအပူခ်ိန္တြင္ ေနေရာင္ တိုက္႐ိုက္ထိမိျခင္း မခံရပါက ၁၅
ရက္ခန္႔အထိ ခႏၶာကိုယ္ျပင္ပတြင္ အသက္ရွင္ေနႏိုင္ပါသည္။

၃။
ခႏၶာကိုယ္၏ ခုခံအားစနစ္

ခႏၶာကိုယ္တြင္
ေရာဂါကို ခုခံတြန္းလွန္သည့္ ခုခံအားစနစ္ ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။ ၎တုိ႔မွာ -

(က)
အေထြေထြ ခုခံအားစနစ္ႏွင့္

(ခ)
သီးသန္႔ ခုခံအားစနစ္တို႔ ျဖစ္ပါသည္။

အေထြေထြခုခံအားစနစ္မွာ
ခႏၶာကိုယ္ကို ဖံုးလႊမ္းထားသည့္ အေရျပားႏွင့္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း၊ အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္း၊
ဆီးႏွင့္လိင္အဂၤါလမ္းေၾကာင္းတို႔ကို ကာရံထားသည့္ အေမွးပါးမ်ား အစရွိသည္တို႔ ပါဝင္ၾကၿပီး
မည္သည့္ ေရာဂါပိုးမႊားကိုမဆို ခႏၶာကိုယ္တြင္းသို႔ မဝင္ေရာက္ႏိုင္ေအာင္ တားဆီးကာကြယ္ေပးပါသည္။

သီးသန္႔ခုခံအားစနစ္မွာ
သီးသန္႔ေရာဂါတစ္ခုခ်င္းအလိုက္ ထိုေရာဂါပိုးကိုသာ တိတိက်က် တိုက္ခိုက္ႏွိမ္နင္းေသာ စနစ္ျဖစ္ပါသည္။
၎စနစ္၏ တာဝန္မ်ားကို ခႏၶာကိုယ္ေသြးျဖဳဥမ်ားက အဓိကထားေဆာင္ရြက္ေပးပါသည္။

၄။
HIV ပိုးႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္၏ ခုခံအားစနစ္

HIV
ပိုးသည္ ခႏၶာကိုယ္ထဲသို႔ ေရာက္ရွိၿပီးေနာက္ ေသြးထဲရွိ CD4
ေခၚေသြးျဖဳဥတစ္မ်ိဳးကို
အဓိကထား ဖ်က္ဆီးပစ္ပါသည္။

ထို
CD4
ေသြးျဖဴဥသည္ ခႏၶာကိုယ္၏ ေခါင္းေဆာင္ငယ္တစ္ဦး သဖြယ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ပါသည္။

ေရာဂါပိုးတစ္မ်ိဳး
ခႏၶာကိုယ္ထဲသို႔ ဝင္ေရာက္လာေၾကာင္း သိရွိသည္ႏွင့္ထို CD4
ေသြးျဖဴဥမ်ားက ခႏၶာကိုယ္ ေရာဂါခုခံအား စနစ္အတြင္းရွိေရာဂါပိုးကို တိုက္ခိုက္ဖ်က္ဆီးမည့္
အျခားေသာ ေသြးျဖဴဥမ်ားကို တပ္လွန္႔ႏႈိးေဆာ္ၿပီး ေရာဂါပိုးကို ႏွိမ္နင္းႏိုင္ေအာင္ အကူအညီေပးပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္
ခႏၶာကိုယ္ထဲတြင္ ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္ က်ဆင္းေလ်ာ့နည္းေနပါက ျပင္ပမွ ေရာဂါပိုးဝင္ေရာက္မႈကို
မကာကြယ္ႏိုင္ဘဲ ကူးစက္ ေရာဂါမ်ား ပိုမိုျဖစ္ပြားတက္ပါသည္။

၅။
CD4 ေသြးျဖဴဥ

သာမန္လူေကာင္းတစ္ေယာက္တြင္
ပံုမွန္ CD4 ေသြးျဖဳဥ အေရအတြက္မွာ 800 မွ 1050/ml အတြင္းရွိပါသည္။ CD4 အေရအတြက္ ၅၀၀
ေအာက္ေရာက္ပါက ခုခံအား စတင္က်ဆင္းၿပီဟု ယူဆပါသည္။ ၂၀၀ ေအာက္ေရာက္ပါက ခုခံအား သိသိသာသာက်ဆင္းၿပီး
AIDS အဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိၿပီဟု သတ္မွတ္ပါသည္။

CD4
ေသြးျဖဳဥအေရအတြက္ကို တိုင္းတာစမ္းသပ္ရာတြင္ HIV ပိုးအျပင္ အျခားေသာ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး
ေၾကာင့္လည္း အေရအတြက္ ေလ်ာ့နည္းျခင္း၊ မ်ားျပားျခင္းမ်ားလည္း ျဖစ္တက္ပါသည္။

(က)
စမ္းသပ္မႈေၾကာင့္ ကြာျခားခ်က္

ေသြးနမူနာတစ္ခုထဲကို
ႏွစ္ႀကိမ္စမ္းသပ္စစ္ေဆးလွ်င္ အေျဖႏွစ္မ်ိဳးထြက္တတ္သည္။ သုေတသန ျပဳခ်က္မ်ားအရ ထိုသို႔
ႏွစ္ႀကိမ္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးရာတြင္ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းတြင္ CD4 အေရအတြက္မွာ ႏွစ္ဆမ်ားျပားျခင္း၊
သို႔မဟုတ္ တစ္ဝက္ခန္႔ ေလွ်ာ့နည္းျခင္းမ်ား ျဖစ္တက္ေၾကာင္း ေတြ႕ရပါသည္။

(ခ)
ေန႔အခ်ိန္ႏွင့္လို္က္၍ ကြာျခားခ်က္

ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္ကို
နံနက္ ၈နာရီခြဲတြင္ တိုင္းတာပါက အနည္းဆံုးျဖစ္ၿပီး ည ၁၀ နာရီတြင္ တိုင္းတာပါက အမ်ားဆံုးအေရအတြက္ရွိပါသည္။

(ဂ)
ဆင့္ပြား ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ကြာျခားခ်က္

တျခားေသာ
ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ဆင့္ပြားျဖစ္ပြားပါကလည္း CD4
အေရအတြက္မွာ က်ဆင္းတက္ပါသည္။

ဥပမာ
- အသည္းေရာင္အသားဝါ ဘီႏွင့္စီပိုး၊ တီဘီ၊ တျခားဗက္တီးရီးယားပိုး ကူးစက္ခံရျခင္း၊ ဗိုင္းရပ္စပ္ႏွင့္မႈိ
ကူးစက္ခံရျခင္း။

(ဃ)
ခြဲစိတ္ခံရမႈေၾကာင့္ ကြာျခားခ်က္

ေရာဂါတစ္စံုတစ္ရာေၾကာင့္
အႀကီးစား ခြဲစိတ္ကုသမႈ ခံရၿပီးပါကလည္း CD4
အေရအတြက္မွာ သိသိသာသာ က်ဆင္းတက္ပါသည္။ Splenectomy ေခၚဝမ္းဗိုက္ထဲရွိ ေဘလံုးကို ခြဲစိတ္ထုတ္ယူ
ခံထားရသူမ်ားတြင္မူ CD4 အေရအတြက္မွာ ျမင့္မားေနတက္ပါသည္။

(င)
ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈေၾကာင့္ ကြာျခားခ်က္

အဆစ္အျမစ္ကိုက္ေရာဂါ၊
ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါတို႔ေၾကာင့္ ေကာ္တီကိုစတီး႐ြဳိက္ေခၚ ေဟာ္မုန္းေဆးမ်ားကို သံုးစြဲေနသူမ်ားတြင္လည္း
CD4
အေရအတြက္ သိသိသာသာ က်ဆင္းေနတတ္ပါသည္။

၆။
CD4 ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္၏ အသံုးဝင္ပံု

(က)
CD4
ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္ကို သိျခင္းျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္၏ ခုခံအားက်ဆင္းမႈအဆင့္၊ သို႔မဟုတ္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ
ကူးစက္ေရာဂါ၏ အဆင့္ကို ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါသည္။

(ခ)
လူနာခံစားေနရေသာ ေရာဂါလကၡဏာ၏ အေၾကာင္းရင္းကို ရွာရာတြင္လည္း CD4
အေရအတြက္က မ်ားစြာအေထာက္အကူျပဳပါသည္။

(ဂ)
HIV ပိုးကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏွိပ္နင္းႏိုင္ေသာ ေဆးဝါးမ်ားကို စတင္သံုးစြဲဖို႔ လို၊ မလို
ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ CD4 အေရအတြက္ကို ၾကည့္ၿပီး ဆံုျဖတ္ရပါသည္။

(ဃ)
ကိုယ္ခံအားက် လူနာမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားတက္သည့္ ဆင့္ပြားကူးစက္ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ ကာကြယ္ေဆးေသာက္
သံုးဖို႔ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ CD4 အေရအတြက္က အသံုးဝင္ပါသည္။

(င)
CD4
အေရအတြက္ အနည္းအမ်ားကိုၾကည့္ၿပီး၊ လူနာ၏ ေရာဂါတိုးတက္ႏႈန္းႏွင့္ သက္တမ္းကို အၾကမ္းဖ်င္း
ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါသည္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ
ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသနည္းႏွင့္ ေဆးဝါးမ်ား - ေဒါက္တာေအာင္စန္း
(ပထမအႀကိမ္- ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာ / ရွင္မေတာင္စာေပ)