ေမး။             ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္က က်ေတာ္တို ့လို
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိတဲ့သူေတြထဲမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးသတ္ေဆး ၅ ရက္ေပးလိုက္ ၂ ရက္
နားလိုက္နဲ ့ ကုသၾကည့္တဲ့ Foto Study ေဆးသုေတသနအေၾကာင္း ဆရာေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ
သုေတသနမွာ ပီအိုင္ အုပ္စု၀င္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးသတ္ေဆးပါတဲ့ ေဆးအုပ္စုနဲ ့
ကုထားတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိသူ ၉ ေယာက္မွာ ႏွစ္ေယာက္ဟာ ဒီကုထံုး နည္းဗ်ဴဟာကို
ေျပာင္းၿပီးလို ့ (၆)လ ေလာက္အၾကာမွာ မူလက (သူတို ့ရဲ့ေသြးထဲမွာ)
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး မေတြ ့ေတာ့ ရာကေန ျပန္ေတြ ့လာေပမဲ့ Efavirenz ဆိုတဲ့
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးသတ္ေဆးပါတဲ့ ေဆးအုပ္စုနဲ ့ ကုထားတဲ့ လူနာ ၁၇ ေယာက္မွာေတာ့
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးေတြကို (သူတို ့ရဲ့ေသြးထဲမွာ) ဒီနည္းဗ်ဴဟာကို ေျပာင္းၿပီးလို
့ (၆) လေလာက္ၾကာတဲ့အထိ ျပန္မေတြ ့ရေသးဘူးလို ့သိေနရပါတယ္။ ဒါနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လို
ယူဆပါသလဲ။

ေျဖ။              ။ Efavirenz လို ့ေခၚတဲ့
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးသတ္ေဆးဟာ ပီအိုင္အုပ္စု၀င္ ေဆးေတြထက္ Halflife ပိုရွည္ပါတယ္။
ဆိုလိုတာက Efavirenz ဆိုတဲ့ ေဆးဟာ ေသြးထဲမွာ ၾကာၾကာ ပိုေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္
ရက္သတၱပတ္မွာ (၂) ရက္မေပးဘဲ ဒီေဆးကိုနားထားေပမဲ့ လူေတြရဲ့ ေသြထဲမွာ ဒီေဆးေတြ
ႃကြင္းက်န္ေနေတာ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေရာဂါပိုးေတြကို နာလန္မထူႏိုင္ေအာင္
ဆက္ၿပီးႏွိပ္ႏွင္း ထားတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရရွည္မွာ ဘယ္လို ျပႆနာမ်ိဳးေတြ
ရွိလာမလဲဆိုတာ တိတိက်က် မေျပာ ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒါဟာ က်ေတာ့ရဲ့ ယူဆခ်က္ သက္သက္မွ် သာမဟုတ္ပါဘူး။
ကမၻာ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္ ပါရဂူႀကီးေတြရဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။             ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္
ရွိတဲ့သူေတြမွာ ဒီလိုမ်ိဳး အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ဗိုင္းရပ္သတ္ေဆးေတြကို ဆက္တိုက္ေပးလိုက္
ၿပီးရင္ မေပးဘဲဲ ျပန္နားလိုက္ ေနာက္တစ္ခါ ေဆးျပန္ေပးလိုက္နဲ ့ ျပတ္ေတာင္း
ျပတ္ေတာင္း ေဆးေပးတဲ့ အေတြအေခၚဟာ ဘယ္ကေန ဘယ္လို ေပၚလာတာလဲခင္ဗ်။

ေျဖ။              ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္
ရွိတဲ့သူေတြထဲမွာ ဒီလိုမ်ိဳး အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္
ကုသ လိုက္ရင္ ဒီလူေတြရဲ့ ေသြးထဲနဲ ့ ကိုယ္ထဲမွာရွိတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ
ပိုးအေရအတြက္ကို သိသိသာသာႀကီး ခ်ပစ္လိုက္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ဟိုးအရင္ကတည္းက
သိထားခဲ့ၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ဒီေဆးေတြကို ရပ္တန္ ့ပစ္လိုက္တဲ့
ခါစအခ်ိန္ေတြမွာလဲ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးပမာဏ အေရအတြက္ဟာ ဆက္ၿပီးနည္းပါးေနတာ ေတြ
့ရပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ေဆးဆက္ၿပီး မသံုးစြဲဘဲနဲ ့ကို ဆက္ၿပီး နည္းပါးေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့
ဒီအိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို ဆက္ၿပီး မသံုးစြဲ ရဘူးဆိုရင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ
ပိုးအေရအတြက္ဟာ ျပန္ၿပီး မ်ားလာတာ ေတြ ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလူေတြမွာ ဘာေရာဂါ
ေ၀ဒနာမွ မခံစားရတာ က်န္းမာေနတာ ေတြ ့ရပါတယ္။ ေဆးျဖတ္ၿပီး အနည္းဆံုး တစ္လ
တစ္လခြဲေလာက္ ၾကာမွ ေသြးထဲမွာရွိတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးအေရအတြက္ဟာ
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေဆးေတြနဲ ့ မကုခင္ ပမာဏေလာက္ကို ျပန္ၿပီးမ်ားလာတာ ေတြ ့ ရပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ လူအမ်ားစုဟာ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဘာျပႆနာမွ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ မၾကံဳေတြ ့ရပါဘူး။
ဒီအျဖစ္ အပ်က္ကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို (အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ
ရွိေနသူေတြကို) ေပးလိုက္ ေဆးခဏေလး ျဖတ္လိုက္လုပ္ရင္ေဆးလဲ ေခၽြတာရာေရာက္မယ္
ပိုက္ဆံလဲ အကုန္အက် သက္သာမယ္၊ ေရရွည္ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြလဲ ကင္းေ၀းမယ္။
ဒါ့ေၾကာင့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိေနသူေတြလဲ ေဆးကို ေရရွည္ သံုးစြဲ လာႏိုင္လိမ့္မယ္
ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္ သုေတသီ အခ်ိဳ ့အေပၚမွာ
ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။

ေမး။             ။ ဒီအယူအဆကို ေထာက္ခံတဲ့ သုေတသန
ရလဒ္မ်ိဳးေရာ ရွိပါသလားခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။              ။ ရွိပါတယ္ NIH Pilot Study on SIT
ဆိုတဲ့ သုေတသန ျပဳလုပ္ခ်က္ တစ္ခုရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ သုေတသန ျပဳမႈမွာ နာတာရွည္
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးစြဲကပ္သူ ၁၀ ေယာက္ကို သုေတသန ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒီလူနာေတြကို
စတာဗ်ဴတင္း (Stavudine)၊ လမ္မီဗ်ဴဒင္း(Limivudine)၊ ရီတိုနာဗား(Ritonavir) နဲ ့
အင္တီနာဗား (Indinavir) ဆိုတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ သတ္ေဆး ေလးမ်ိဳးကို ရက္သတၱပတ္
တစ္ပတ္ ေပးလိုက္၊ တစ္ပတ္ နားလိုက္နည္းနဲ ့ ေျပာင္းလဲကုသခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလူနာေတြမွာ
ရက္သတၱပတ္ ေလးပတ္ၾကာတဲ့အထိ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးအေရအတြက္ ျမင့္တက္လာတာ မေတြ
့ရတဲ့အျပင္ ကိုယ္ခံစြမ္းအားကိုျပတဲ့ CD4 အေရအတြက္လည္း ျပန္က်သြားတာမ်ိဳး မေတြ
့ရပါဘူး။

ေမး။             ။ က်ေတာ္တို ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေရာ
ဒါမ်ိဳးကုတာ ေတြ ့ရပါသလားခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။              ။ က်ေတာ္တို ့ႏိုင္ငံမွာေတာ့
ဒါမ်ိဳးကုတာ မေတြ ့ရေသးပါဘူး။

ေဒါက္တာ
ေအာင္မိုး Family
Health (14,March,2007)