“က်မရွိေနသေရြ႕ က်မသားသမီးေတြကို အမ်ားနည္းတူ
ေစာင့္ေရွာက္သြားမွာပါ။ က်မအေနနဲ႔ သက္တမ္းေစ့ ေနသြားရမွာပါ ကေလးေတြကို
ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ က်မွာ အားမာန္အျပည့္ရွိပါတယ္။” ဟု အသက္ေလးဆယ့္တစ္ႏွစ္ အရြယ္
အမႊာပူးကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မျပံဳးခင္ကေျပာသည္။

မျပံဳးခင္၏ ယခုကိုယ္ဝန္သည္ တတိယအႀကိမ္ေျမာက္
ကိုယ္ဝန္ျဖစ္သည္။ ယခုတစ္ေခါက္ ကိုယ္ဝန္သည္ ထူးထူး ျခားျခား သမီးမိန္းကေလး အမႊာပူးကေလးျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ မျပံဳးခင္တြင္ ယခုတစ္ေခါက္ ကိုယ္ဝန္ ေျခာက္လ အေရာက္ ေဆးစစ္ေဆးရာ HIV
Positive ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

“က်မမွာ ဒီပိုးရွိတယ္လို႔ သိလိုက္ရေတာ့
နည္းနည္းေတာ့ တုန္လႈပ္သြားတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ဝန္ ဖ်က္ခ်ဖို႔ စိတ္ကူး မရွိပါဘူး။
ေမြးမယ္ေပါ့ ေဆြးေႏြးခန္းဝင္ေတာ့လည္း ဆရာ၊ ဆရာမေတြက ေသခ်ာရွင္းျပၿပီး ႏွစ္သိမ့္၊
ေဆြးေႏြးေပးပါတယ္” ဟုမျပံဳးခင္က အျပံဳးမပ်က္ မ်က္ႏွာႏွင့္ ျပန္လည္ေျဖၾကားသည္။

HIV ပိုးရွိေသာ မိခင္မွ ကေလးသို႔ ထိုေရာဂါ
ကူးစက္ရန္မွာ သံုးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္း အလားအလာ ရွိသည္ဟု သိရသည္။တခ်ိဳ႕ပညာရွင္မ်ား၏
အဆိုအရ HIV ပိုးရွိသည့္ မိခင္သံုးဦးတြင္ တစ္ဦးသာ ကေလးသို႔ ကူးစက္ ႏိုင္သည္ဟု
သိရသည္။

“က်ေတာ္တို႔က သံုးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္း လို႔သံုးတာက
သံုးေယာက္တစ္ေယက္လို႔ သံုးလိုက္ရင္ စာရင္းသမားေတြက မႀကိဳက္ဘူး လူေတြကို အမွတ္မွား
ေစမယ္ေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တခ်ိဳ႕က ေစာင့္ၾကည္႔ေနတယ္။ ဥပမာ ရပ္ကြက္တစ္ခုမွာ
HIV ပိုးရွိသူ သံုးဦး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တယ္။ အခန္႔မသင့္လို႔ ေမြးလာတဲ့
ကေလးသံုးဦးလံုး ကူးစက္ခံရရင္ ဒါကမွားသြားသလို ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္” ဟု
ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ MARIE STOP INTERNATIONAL MYANMAR မွ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ
ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာစစ္ႏိုင္က ေျပာသည္။

HIV ပိုးကူးစက္ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းသံုးခုမွာ
လိင္အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားရာမွ ကူးစက္ျခင္း ေသြးထြက္ရာမွ ကူးစက္ႏိုင္ျခင္း
မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာထဲ ထုိုးသြင္းရာမွ ကူးစက္ျခင္း မခင္မွ ကေလးသို႔ ကူစက္ျခင္း ဟူ၍
ကူးစက္ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားရွိသည္။

မိခင္မွကေလးသို႔ ကူးစက္ရာတြင္ ပဋိသေႏၶရွိေနစၪ္
ကူးစက္ႏိုင္ျခင္း ေမြးေနစၪ္ကူးစက္ႏိုင္ျခင္းႏွင့္ ႏို႔တိုက္ေနစၪ္ ကူးစက္ႏိုင္ျခင္း
ဟူ၍ ကူးစက္ႏုိင္သည့္ နည္းလမ္း သံုးခုရွိေၾကာင္း သိရသည္။

သို႔ရာတြင္ ယခုအခါတြင္ မိခင္မွ ကေလးသို႔
ကူးစက္ႏိုင္သည့္ ရာခိုင္ႏႈန္း ထက္ဝက္ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္း
ရွာေတြ႔ေနၿပီ ျဖစ္သည္။ Prevention of Mother to Child Transmission (PMCT) အရ
ကာကြယ္ တားဆီးႏိုင္ေၾကာင္းသိရသည္။

“ဒီပိုးရွိမွန္း ကိုယ္ဝန္ ၇လရွိမွ သိတာပါ။ ဒါေပမဲ့
မိခင္က ေဆးႀကိဳေသာက္ရင္ ကေလးကို ကူးဖို႔ ရာခိုင္ႏႈန္း နည္းတယ္လို႔သိရပါတယ္။
တကယ္လို႔ ကေလးမွာ ပါခဲ့ရင္လဲ ေကာင္းေကာင္း ျပဳစုပါမယ္။ မပါခဲ့ရင္ေတာ့
အရမ္းဝမ္းသာရမွာပါဘဲ။ ဒီခ်ိန္ထိေတာ့ ဘာမွ မသိရေသးဘူး။” ဟုေလးရက္သား ကေလးငယ္အား
ဂရုဏာ သက္စြာျဖင့္ ၾကည့္ေနရင္း အသက္ႏွစ္ဆယ္ေျခာက္ႏွစ္ အရြယ္ မျဖဴျဖဴကေျပာသည္။

မိမိတြင္ HIV ပိုးရွိေနမွန္း ႀကိဳသိေသာ
မိခင္၊ဖခင္မ်ား ကေလးယူသင့္ မယူသင့္ စၪ္းစားၾကေသာ္လည္း ႀကိဳမသိေသာ မိခင္၊
ဖခင္မ်ားတြင္မူ မေမ်ာ္လင့္ဘဲ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၾကရတတ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထုိသူမ်ားအား
ေစတနာရွင္မ်ားႏွင့္ HIV ပိုးရွိေသာ္လည္း ဘဝကို အရွံဳးမေပးဘဲ အမ်ားအက်ဳိး
ေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားက လိုအပ္သည္မ်ားကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေပးလ်က္ရွိသည္။ ဆက္လက္ၿပီး
ကူညီလိုသူမ်ား အေနျဖင့္လဲ ကူညီႏိုင္ေၾကာင္းသိရသည္။

“က်ေတာ္တို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျဖည့္ဆည္းေပးတာပါ
ေနာက္မ်ိဳးဆက္ေတြကိုလဲ ထပ္မျဖစ္ေစခ်င္ပါဘူး ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျပင္မွာ
အျမင္မွားေနတာေတြ ရွိေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို ဒီေရာဂါကို ေရာဂါဆိုးလို႔ေျပာၾကတယ္။ ဒီေရာဂါက
ေရာဂါဆိုးဆိုရင္ ဘယ္ေရာဂါက ေကာင္းလို႔လဲဗ်ာ။ က်ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ကေတာ့ ကူညီမႈေတြ
ဆက္လုပ္သြားမွာပါ” ဟုကူညီေစာင့္ေရွာက္ေနသူ ကိုေဇယ်ာစိုးက အားမာန္အျပည့္
မ်က္လံုးမ်ားျဖင့္ ေျပာျပသည္။

မိခင္မွ ကေလးသို႔ ေရာဂါကူးစက္ျခင္းမွ
ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း PMCT သည္ လုပ္ငန္းမ်ားျပားၿပီး ေငြေၾကးအကုန္အက် မ်ားျပားေသာ
လုပ္ငန္းျဖစ္သည္။

“PMCT မွာလုပ္ငန္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေဆးတိုက္တာ
တစ္ခုတည္းမဟုတ္ဘူး ဥပမာ မိန္းကေလးေတြကို HIV ကူးစက္ျခင္း မခံရေအာင္ ပညာေပးတာ
ေျပာရမယ္။ အိမ္ေထာင္မျပဳခင္ ေဆးစစ္ရမယ္။ ေဆးစစ္ၿပီးရင္လဲ ကေလးမယူခင္မွာ
ေဆးထပ္စစ္သင့္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနစၪ္မွာ HIV ပိုးကူးစက္ျခင္း မခံရေအုင္ ေနရမယ္
စသည္ျဖင့္ေပါ့ဗ်ာ။ ေဆးတိုက္တဲ့ လုပ္ငန္းစၪ္ကေတာ့ သိပ္မခက္ပါဘူး။ မိခင္ဗိုက္နာ
ေနစၪ္မွာ Nevirepine (NVP) ကို ၂၀၀ မီလီဂရမ္ တိုက္ရမယ္။ ကေလးေမြးလာရင္လဲ ကေလးကို
၇၂ နာရီအတြင္ NVP ၂မီလီဂရမ္ တိုက္ရမယ္ ဒါပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ရမွာေတြက
ရွိေနတယ္ ရန္ကုန္မွာက ကိစၥမရွိဘူး နယ္ေတြမွာက်ေတာ့ မိခင္ဗိုက္နာေနတုန္း
မမီလိုက္တာေတြ ရွိေနေသးတယ္” ဟုေဒါက္တာ စစ္ႏိုင္ကေျပာသည္။

တကယ္တမ္း မိမိတြင္ ေရာဂါပိုးရွိေနေသာ္လည္း ကေလးယူရန္
မယူရန္မွာ မိမိႏွင့္သာ သက္ဆိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ ကာယကံရွင္မ်ားအေနျဖင့္ ယူရန္ မယူရန္
ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း သို႔ေသာ္ ေရာဂါရွိေနသူမ်ားအား တျခားသူေတြက
မစၪ္းစားဘဲ လုပ္သည္ဟု အထင္မခံေစခ်င္ေၾကာင္း အဂၤလန္ အေျခစိုက္ လူမႈေရး
အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုမွ တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာသည္။

“က်မမွာ ေရာဂါရွိမွန္း မသိခင္ကတည္းက
ကိုယ္ဝန္ရလာတယ္ ရွိမွန္းသိေတာ့လဲ ဒီကေလးေတြကို ေမြးဖို႔ ဆံုးျဖတ္တယ္။
က်မရွိေနသေရြ႕ က်မကေလးေတြကို မ်က္ႏွာမငယ္ရေအာင္ ျပဳစု
ေစာင့္ေရွာက္သြားမွာပါ။ အားလံုးကလဲ ကူညီၾကပါတယ္။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ က်မကေလးေတြ
ေလာကႀကီးမွာ ေကာင္းေကာင္း ရပ္တည္ႏိုင္ရ ပါေစမယ္” ဟုမျပံဳးခင္က တက္ႂကြစြာ
ေျဖၾကားသည္။

(မွတ္ခ်က္ - ကာယကံရွင္မ်ား၏ အမည္မ်ားကို ေျပာင္းလဲေဖၚျပထားသည္။)

7 Days News (Vol:6,No:49)