(ဒီေန႔) ဒီဇင္ဘာလ
၁ ရက္ေန႔ဟာ ၂၁ ႀကိမ္ေျမာက္ ကမာၻ႔ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေန႔ပါ။ ကမာၻတ၀န္းက ျပည္သူေတြဟာ
အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားေတြ က်င္းပေနၾကပါလိမ့္မယ္။ UNAIDS ရဲ႕ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ၊
ကမာၻတ၀န္းမွာ ကေလးသူငယ္ ၂.၅ သန္းအပါအ၀င္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးရွိေနသူ ၃၃.၂ သန္း
ရွိပါတယ္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ အတြင္းမွာကုိ ေရာဂါပုိးကူးစက္ခံရသူ ေ၀ဒရွင္ အသစ္ ၂.၅ သန္း
ရွိလာပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာရွိတဲ့ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ပုိးရွိသူရဲ႕ တ၀က္ေလာက္ဟာ
အသက္(၂၅)ႏွစ္ မတုိင္ခင္မွာ ကူးစက္ခံလာရတာျဖစ္ၿပီး၊ အသက္ (၃၅)ႏွစ္ မတုိင္ခင္မွာ
ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါနဲ႔ ေသဆုံးၾကရပါတယ္။ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ၊ ေအအုိင္ဒီအက္စ္
ေ၀ဒနာရွင္ရဲ႕ ၉၅ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြမွာ ေနထုိင္ၾကသူေတြပါ။
ဒါေပမယ့္ ကမာၻေပၚမွာရွိတဲ့ တုိက္ ႀကီးတုိင္းက အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး၊ ကေလးသူငယ္ အားလုံးကုိ
ဒီေန႔ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးက ၿခိမ္းေျခာက္ေနပါၿပီ။
ကမာၻ႔ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေန႔ဆုိတာ
ကမာၻေပၚမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးလည္း ရွိေနဆဲ၊ ကူးစက္ခံရစရာ အေၾကာင္းေတြလည္း
အမ်ားႀကီး ျဖစ္ထြန္းေနဆဲပဲဆုိတာ ကမာၻ႔ျပည္သူေတြကုိ သတိေပးဘုိ႔ အေရးႀကီးတဲ့
ေန႔တစ္ေန႔ပါ။ ေေအအုိင္ဒီအက္စ္ေန႔ဟာ ကမာၻတ၀န္း အဲသလုိ အဓိပၸါယ္ေတြရွိေနေပမယ့္၊
ဗမာျပည္မွာေတာ့ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ၊ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာရွင္ ေတြအတြက္
ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနသူေတြဟာ စစ္အစုိးရ အာဏာပုိင္ေတြရဲ႕ ဖိႏွိပ္ၿခိမ္းေျခာက္မႈကုိ
ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ခံေနၾကရပါတယ္။
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ
ေ၀ဒနာရွင္ေတြကုိ ေစာင့္ေရွာက္တဲ့ ရန္ကုန္တုိင္း၊ သကၤန္းကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္က
မဂၢင္ေက်ာင္းတုိက္ဆုိရင္ ၂၀၀၇ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလက စစ္အစုိးရအာဏာပုိင္ေတြရဲ႕
အၾကမ္းဖက္စီးနင္း ၀င္ေရာက္သိမ္းပုိက္မႈကုိ ခံခဲ့ရပါတယ္။ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြရဲ႕အဆုိအရ
စစ္သားေတြ၊ အဓိက႐ုဏ္း ႏွိမ္ႏွင္းေရးရဲေတြ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကုိ
စီးနင္း၀င္ေရာက္ၿပီး၊ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီေ၀ဒနာရွင္ေလးဦးနဲ႔ ေက်ာင္းထုိင္ဆရာေတာ္အပါအ၀င္
သံဃာေလးပါးကုိ အဓမၼဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါ
ျမန္မာစစ္အစုိးရအာဏာပုိင္ေတြဟာ မဂၢင္ ေက်ာင္းတုိက္ကုိ ခ်ိတ္ပိတ္လုိက္ၿပီး၊
အဲဒီေက်ာင္းတုိက္မွာ ေနထုိင္ၾကတဲ့ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ၊ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေ၀ဒနာရွင္
တဒါဇင္နဲ႔ ႏုိဘယ္လ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကုိ
ေထာက္ခံသူေတြလုိ႔ သံသယရွိတဲ့ သံဃာအမ်ားအျပားကုိလည္း ႏွင္ထုတ္ပစ္လုိက္ပါတယ္။
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ
ေအအုိင္ဒီအက္စ္ လုပ္သားေတြကို ဖမ္းဆီးတယ္၊ ၿခိမ္းေျခာက္တယ္ဆုိတာဟာ လုပ္အားေပးေနသူအတြက္
အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစ႐ုံသာမက၊ ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို လည္း အားငယ္ထိတ္လန္႔ သြားေစပါတယ္။
ကူညီေဆာင္ရြက္ေနသူေတြဟာ အန္ဂ်ီအုိေတြရဲ႕ အစီအစဥ္နဲ႔ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ေဆးခန္းေတြကေန
ေဆးကုသမႈရဘုိ႔၊ ေ၀ဒနာရွင္ေတြအတြက္ ယာယီ ေနထုိင္စရာေတြရဘုိ႔၊ အစားအေသာက္နဲ႔
ေဆး၀ါးပစၥည္းေတြ ၀ယ္ေပးဘုိ႔စတဲ့ တာ၀န္ေတြအေျမာက္အျမားကုိ လုပ္ေဆာင္ေပးၾကတာပါ။
သူတုိ႔ဟာ ေ၀ဒနာရွင္မိဘေတြေသဆုံး သြားၿပီး က်န္ေနခဲ့တဲ့ ကေလးေတြအတြက္ တာ၀န္ေတြ၊
မိဘမဲ့ေဂဟာေတြ ပုိ႔ဘုိ႔ကိစၥေတြကုိလည္း တာ၀န္ယူလုပ္ကုိင္ေပးေနသူေတြပါ။
ႏုိ၀င္ဘာလ
၂၅ ရက္ေန႔က ဘန္ေကာက္မွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတစ္ခုမွာ ႏုိ္င္ငံတကာ
ေဆးဘက္ဆုိင္ရာ အေထာက္အကူေပးေရးအုပ္စုျဖစ္တဲ့ နယ္စည္းမျခား ဆရာ ၀န္မ်ားအဖြဲ႕(MFS)အဖြဲ႕က
ျမန္မာစစ္အစုိးရဟာ အာရွႏုိ္င္ငံေတြမွာ အဆုိးဆုံးကူးစက္ေရာဂါေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္တဲ့
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းခ်င္တယ္ဆုိရင္ သူတုိ႔ အခုပဲေဆာင္ရြက္ရမယ္လုိ႔
ေျပာပါတယ္။ MSF ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးအစီရင္ခံစာအရ အသက္ကယ္ကုသမႈေတြကုိ
တုိးျမွင့္မလုပ္ေဆာင္ဘူးဆုိရင္ ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ
ဒီႏွစ္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေရာဂါနဲ႔ လူ ၂၅၀၀၀ ေလာက္ေသလိမ့္မယ္လုိ႔
ဆုိထားပါတယ္။
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီဗုိင္းရပ္စ္ပုိးတားဆီးေဆးအတြက္
လုိအပ္တဲ့ ေငြေၾကးမရွိဘူးဆုိရင္ လာမယ့္ႏွစ္မွာ အဲဒီေရာဂါနဲ႔ လူေပါင္း ၂၄၀၀၀
ေသဆုံးႏုိင္ၿပီး၊ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္တည္းမွာကုိ ေအအုိင္ဒီအက္စ္နဲ႔ဆက္စပ္တဲ့
ေရာဂါေတြနဲ႔ လူ ၂၅၀၀၀ ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္လုိ႔ MSF က ဆုိထားပါတယ္။
ႏုိ၀င္ဘာ ၂၅
ရက္ေန႔က ဘန္ေကာက္မွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ MSF ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ
စစ္အစုိးရအုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာရွင္
ခန္႔မွန္းေျခ ၂၄၀၀၀၀ ေလာက္ရွိမယ္လုိ႔ ယူဆရေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။ အဲဒီသူေတြထဲက
၇၆၀၀၀ ဟာ လတ္တေလာခ်က္ခ်င္းကုိ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ဗုိင္းရပ္ပုိးတားဆီးေဆး
လုိအပ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ လုိအပ္ေနသူေတြထဲက ၂၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေအာက္သာ
အခုလက္ရွိမွာ အဲဒီေဆးရၾကပါတယ္။
“A
Preventable Fate: The Failure of ART Scale-up in Myanmar” လုိ႔ နာမည္ တပ္ထားတဲ့
အစီရင္ခံစာထဲမွာ စစ္အစုိးရ၊ ကုလသမဂၢ နဲ႔ အစုိးရမဟုတ္တဲ့အဖြဲ႕ေတြက လူနာ ၄၀၀၀ ကုိ
ကုသမႈေပးေနတဲ့အခ်ိန္မွာ နယ္စည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႔(MFS)က လူနာ ၁၁၀၀၀ ကုိ ကုသဘုိ႔
ေထာက္ပံ့ကူညီေနတယ္လုိ႔ ဆုိထားပါတယ္။
“ဒီအေရးႀကီးလွတဲ့
အခက္အခဲအၾကပ္အတည္းထဲမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေ၀ဒနာရွင္ တအုံတမႀကီးကုိ အန္ဂ်ီအုိ
တစ္ခုတည္းက ကုသမယ္ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ လုံး၀ ေလာက္လုံမႈ မရွိ လုိ႔ပါ။
လုိအပ္တာသမွ်ကုိ က်ေနာ္တုိ႔ မျဖည့္ဆည္းႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ တတ္ႏုိင္တဲ့သူေတြ
ဒီတာ၀န္ကုိယူၾကဘုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ဖိတ္ေခၚပါတယ္။” လုိ႔ MSF ရဲ႕ လုပ္ငန္းေဖာ္ေဆာင္မႈ
မန္ေနဂ်ာ ဂ်ိဳးဘီလစ္ဘူးက ေျပာပါတယ္။
အစုိးရနဲ႔
ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ဒီအခက္အခဲအတြက္ တကယ့္ကုိ နည္းနည္းေလးပဲ ေထာက္ပံ့တာပါ
လုိ႔လည္း ဘီလစ္ဘူးက ဆုိပါတယ္။
၂၀၀၈
ခုႏွစ္မွာ စစ္အစုိးရဟာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာရွင္ေတြကုိ ကုသဘုိ႔
ေပးထားတဲ့ ေဒၚလာ ၂၀၀၀၀၀ ေလာက္ထဲက က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအတြက္ လူ တစ္ေယာက္ကုိ
၀.၇ စင့္နဲ႔ ညီမွ်တဲ့ ေထာက္ပံ့မႈပဲ ေပးပါတယ္။ ေလာင္စာဆီနဲ႔ ဓါတ္ေငြ႕ ေရာင္းၿပီး
တုိးပြားေနတဲ့၀င္ေငြနဲ႔အတူ၊ စစ္အစုိးရဟာ အားနည္းေနတဲ့ က်န္းမာေရး လုပ္ငန္းထဲမွာ
ပုိမုိ သုံးစြဲရပါမယ္၊ အထူးသျဖင့္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ကုသမႈနဲ႔
ေစာင့္ေရွာက္မႈအပုိင္းမွာ ပုိမုိသုံးစြဲဘုိ႔လုိေၾကာင္း MSF အစီရင္ခံစာက
ဆုိထားပါတယ္။
သူ႔ရဲ႕
လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိိဳးေဖါက္မႈေတြေၾကာင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက စီးပြားေရး အေရးယူမႈေတြ လုပ္ခံထားရတဲ့
ဗမာ(ျမန္မာ)ႏုိင္ငံဟာ မႏွစ္က ထုိင္းႏုိင္ငံကုိ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕ တင္ပုိ႔မႈကေန ေဒၚလာသန္း
၂၇၀၀ ၀င္ေငြရွိေၾကာင္း အစုိးရအရာရွိေတြဆီက
ရတဲ့အခ်က္အလက္ေတြနဲ႕၊ အပတ္စဥ္ထုတ္ ျမန္မာတုိင္းစ္ ဂ်ာနယ္ ၂၀၀၈ ႏုိ၀င္ဘာမွာ
ေဖၚျပထားပါတယ္။
အကူအညီေပးတဲ့
အဖြဲ႕အစည္းေတြက မေပးႏုိင္တဲ့ေဆးေတြအတြက္၊ လူနာတစ္ေယာက္အတြက္ ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႕
ကုန္က်စာရိတ္ဟာ တစ္လကုိ ၂၉ ေဒၚလာရွိပါတယ္။ တစ္ေန႔၀င္ ေငြ ၁.၂၀ ေဒၚလာပ်မ္းမွ်ရွိၾကတဲ့
ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစုဟာ ဆင္းရဲၾကတာမုိ႔ ေဆးဘုိးကုန္က်စာရိတ္ဟာ လူနာေတြအတြက္ အလြန္ေစ်းျမင့္မားပါတယ္။
စစ္အစုိးရဟာ ျပည္တြင္းစုစုေပါင္း ထုတ္ကုန္တန္ဘုိးရဲ႕ ခန္႔မွန္းေျခ ၀.၃
ရာခုိင္ႏႈန္းသာ က်န္းမာေရးအတြက္ သုံးစြဲပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာေတာ့ အနည္းဆုံး သုံးစြဲတဲ့
ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။
အကူအညီေပးတဲ့
အဖြဲ႕အစည္းကလည္း ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းကုိ ဒီအခက္အခဲကုိ ေျဖရွင္းတဲ့ေနရာမွာ
ထိထိေရာက္ေရာက္ ပါ၀င္ၾကဘုိ႔ ေမတၱာရပ္ခံထားပါတယ္။ လက္ရွိ မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ
အကူအညီနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေ၀ဒနာရွင္တစ္ဦးကုိ ၃ ေဒၚလာပတ္၀န္းက်င္ႏႈန္း လက္ခံရရွိထားပါတယ္။
ေဒသတြင္းက တျခားႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ အနည္းဆုံးႏႈန္း ထားတစ္ခု ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
အဲသလုိ ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းတစ္ခုကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာအလွဴရွင္အဖြဲ႕ေတြဟာ
စိတ္ပ်က္စရာေကာင္းလွတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈ မွတ္တမ္းေတြေၾကာင့္ အႀကီးအက်ယ္
ေ၀ဖန္ခံေနရတဲ့ တစ္ယူသန္ စစ္အစုိးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံကုိ ေပးကမ္းကူညီဘုိ႔
စိတ္မပါ လက္မပါ ျဖစ္ေနၾကတာ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ထိန္းသိမ္းခံေခါင္းေဆာင္
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အတုိက္အခံပါတီျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကလုပ္ေနတဲ့
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီေအအုိင္ဒီအက္စ္ လုပ္ငန္းတစ္ခုကုိလည္း စစ္အစုိးရ အာဏာပုိင္ေတြဟာ
အခ်ိန္တုိင္းမွာ အေႏွာင့္အယွက္အဟန္႔အတားေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ အာဏာပုိင္ေတြဟာ ကပ္ေရာဂါေ၀ဒနာႀကီးကုိ
ခံစားေနၾကရတဲ့ လူနာေတြကုိ မျဖစ္မ ေန လုိအပ္တဲ့ အကူအညီေတြ
လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ၊ လုပ္အားေပးေနသူေတြကုိ တားဆီးဟန္႔တားေနတဲ့အတြက္
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ကူးစက္ေရာဂါ အႏၱရာယ္ တုိးျမွင့္ေနၿပီး၊ အသက္အႏၱရာယ္ေတြရွိေအာင္ လုပ္ေနတာမ်ိဳး
ျဖစ္ေနပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့
ႏွစ္ႏွစ္တာကာလကုိ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဂၽြန္ေဟာ့ကင္းစ္
ဘလြန္းဘဂ့္ေက်ာင္းက ေဒါက္တာခရစ္ေဘရာရဲ႕ သုေတသနအဖြဲ႕ဟာ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂၀၀၆
ခုႏွစ္ေတြမွာ ျမန္မာျပည္ထဲကုိ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ၊ တီဘီ၊ ငွက္ဖ်ားနဲ႕ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး ေရာဂါေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေဆးဘက္
ဆုိင္ရာ၊ ေပၚလဆီဆုိင္ရာ စာအုပ္စာေပေတြကုိလည္း ရွာေဖြခဲ့ပါတယ္။
သုေတသနျပဳသူေတြက
စစ္အစုိးရရဲ႕ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဟာ
ကမာၻေပၚမွာရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အနည္းဆုံးႏုိင္ငံေတြထဲက တစ္ႏုိင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း၊
က်န္းမာေရးက႑ဟာလည္း အက်င့္ပ်က္လာဒ္စားမႈေတြနဲ႔ အားနည္းခ်ိနဲ႔ေနတဲ့
က႑တစ္ခုျဖစ္ေနေၾကာင္းတုိ႔ကုိ ေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ စစ္အစုိးရ ဒါမွမဟုတ္
ႏုိင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရး နဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိး တက္ေရးေကာင္စီ (SPDC) ဟာ က်န္းမာေရး
ကၽြမ္းက်င္သူေတြကုိ မေမြးထုတ္ဘဲ၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ နည္းပါးလြန္းတာေၾကာင့္
ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္မႈဆုိင္ရာ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္ ေတြ အားနည္းေနေၾကာင္းလည္း ဘီရာနဲ႔
သူ႕သုေတသနအဖြဲ႕က ဆုိထားပါတယ္။
ျမန္မာအာဏာပုိင္စစ္အစုိးရဟာ
သူ႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလး ႐ႈံ႕ခ်ခံခဲ့ရပါတယ္။ ၂၀၀၅
ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ဒီအေၾကာင္းေၾကာင့္ပဲ အိပ္ခ်္အုိင္ ဗြီ၊ တီဗြီ၊
ငွက္ဖ်ားေရာဂါေတြကုိ တုိက္ဖ်က္ေနတဲ့ ဂလုိဘယ္လ္ဖန္းအဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ ျမန္မာႏုိ္င္ငံအတြက္
သုံးစြဲဘုိ႔ရွိတဲ့ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၉၈.၄ သန္းကုိ မေပးဘဲ ႐ုတ္သိမ္းသြားခဲ့ပါ တယ္။
စစ္အစုိးရ ဟာ ေႏြးေထြးမႈေပးႏုိင္တဲ့ ကူညီသူေတြကုိ ရွာေဖြေနတဲ့ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ
ေ၀ဒနာရွင္ေတြယာယီေနထုိင္တဲ့ ေနရာေတြဆီကုိသြားၾကမယ့္ အကူအညီေပးလုပ္သားေတြ၊
စာနယ္ဇင္းသမားေတြ၊ သံတမန္ေတြကုိ သြားလုိ႔မရေအာင္ တားဆီးေလ့ရွိပါတယ္။
လူသားခ်င္းစာနာမႈကိစၥေတြနဲ႔
ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ၀င္ေရာက္မယ့္ ႏုိင္ငံျခားသားေတြဆုိရင္ ဗီဇာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့
အခက္အခဲေတြ ႀကံဳရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာရွိေနတဲ့ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထား မႈဆုိင္ရာ
ေဘးဒုကၡေတြကုိ အာ႐ုံထားေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိ္င္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢအႀကီးအကဲ
မစၥတာ ခ်ားလ္စ္ ပက္ထရီကုိ တုိင္းျပည္က ႏွင္ထုတ္ ပစ္လုိက္တာဟာ ဥပမာ တစ္ခုပါပဲ။
နယ္စည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ရဲ႕
ေနာက္ဆုံးအစီရင္ခံစာထဲမွာ စစ္အစုိးရအုပ္စုိးေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကုသမႈအတြက္လုိအပ္တဲ့
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီေအအုိင္ဒီအက္စ္ အသက္ကယ္ ေဆးေတြ ဆုိးဆုိးရြားရြား ျပတ္လတ္မႈေၾကာင့္
လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဟာ မလုိအပ္ဘဲ ေသဆုံးေနရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူေတြဟာ စစ္္အစုိးရ
ႀကီးစုိးေနတဲ့ႏုိင္ငံမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီေ၀ဒနာ ရွင္ေတြရဲ႕ ကံၾကမၼာဟာ ကုလသမဂၢနဲ႔
အာဆီယံ ဘယ္လုိစဥ္းစား ေပးမလဲဆုိတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ေနေတာ့ေၾကာင္း၊
နယ္စည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ရဲ႕ “A Preventable Fate: The Failure of ART Scale-up
in Myanmar” အစီရင္ခံစာမွာလည္း ေဖၚျပထားပါတယ္။
(အာရွ ထ႐ြိဳင္ဗ်ဴးမွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁
ရက္ေန႔က ေဖၚျပထားတဲ့ ေဆာင္းပါးရွင္ ဇင္လင္းရဲ႕ Unpreventable death under military
boots ေဆာင္းပါးကုိ ျမန္မာလုိ ဘာသာျပန္ ထားပါတယ္။)
တင္ေအး
