ခ်င္းမုိင္(မဇိၥ်မ) ။ ။ တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ရွိ ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ အဆုတ္ TB ေရာဂါႏွင့္ HIV/AIDS ႏွင့္ ေနထုိင္သူမ်ားအတြက္ ေဆးဝါး ျပတ္လတ္သည့္ အခက္အခဲႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ေနရသည္ဟု စခန္းအတြင္း ေဆးဝါးကုသမႈ တာဝန္ယူေနသူက ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လမွ ေမလထိ နယ္စည္းမျခား ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔(AZG) က ၎လူနာမ်ား၏ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးၿပီး ေဆးဝါးေပးခဲ့ေသာ္လည္း ဇြန္လမွ ယေန႔ထိ ယင္းအဖြဲ႔လည္း ေဆးဝါးလာေရာက္ေပးပုိ႔ျခင္း မရွိေတာ့သျဖင့္ လုိအပ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။
“AZG က ေမလ ၁ ရက္ေန႔ေနာက္ဆံုးလာၿပီး မလာေတာ့ဘူး။ ခု ပုိက္ဆံမရွိတဲ့လူေတြက အဲဒီကုိ မသြားႏုိင္ဘူး။ AZG ကုိ က်ေနာ္ ေမးၾကည့္ေတာ့ အခက္အခဲေတြရွိလုိ႔ မလာႏုိ္င္ဘူးလုိ႔ဘဲ ေျပာတယ္။ ခုေလာေလာ ဆယ္ ေဆးလုိအပ္တယ္၊ အာဟာရ လုိတယ္။ အားလံုးလိုေနတာက အေႏြးထည္ေတြ လုိအပ္ေနတယ္” ဟု ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ KIO ၏ က်န္းမာေရးဌာနမွ ဆရာ ကုိေယာ္ထံု က ေျပာသည္။
ေလးလခန္႔ၾကာ ေဆးဝါး ျပတ္ေတာက္ခဲ့သျဖင့္ TB ေရာဂါခံစားေနရသူ တဦးႏွင့္ HIV/AIDS ႏွင့္ ေနထုိင္သူ တဦး ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ၎က ေျပာသည္။ လြယ္ဂ်ယ္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ မုိင္ဂ်ာယန္ၿမိဳ႕ရွိ ဇုိင္းေအာင္ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ TB ေရာဂါ ခံစားေနရသူ ၂၂ ဦးရွိၿပီး HIV ေရာဂါပုိးႏွင့္ေနထုိင္သူ ၁၁ ဦး ရွိေနသည္ဟု ဆုိသည္။
ထုိေဝဒနာရွင္မ်ားသည္ ယခင္က ျမစ္ၾကီးနားႏွင့္ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ အေျခစုိက္ AZG အဖြဲ႔ထံမွ ေဆးဝါးမ်ားကုိ ပံုမွန္ သြားေရာက္ ေသာက္သံုးေနရေသာ္လည္း စစ္ပြဲ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးအရ လံုျခံဳမႈ မရွိ၍ ေဆးဝါး သြားေရာက္ယူႏုိင္ျခင္း ျဖစ္သည္။
သာမန္ေဆးဝါးမ်ား ျဖစ္ေသာ ဝမ္းကုိက္ေပ်ာက္ေဆး၊ ေသြးတုိးက်ေဆးႏွင့္ အသည္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေဆးဝါးမ်ား လည္း ျပတ္လတ္မႈ ရွိေနသည္ဟု သူက မဇိၥ်မကုိ ေျပာသည္။ ဇုိင္းေအာင္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေပါင္း ၂,၃ဝဝ ေက်ာ္ ခုိလႈံေနထုိင္ေနၿပီး တေန႔လွ်င္ လူနာ ၂ဝ ဦးခန္႔ လာေရာက္ ေဆးဝါးကုသေနသည္။
KIO ဘက္က ေဆးဝါးေထာက္ပံ့ေပးေနေသာ္လည္း လံုေလာက္မႈ မရွိ၍ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ KBC ကလည္း အနည္းငယ္ေထာက္ပံ့မႈ ရရွိသည္ဟု ဆုိသည္။ သို႔ေသာ္ လံုေလာက္သည့္ ေဆးဝါး မရ ရွိေသးေပ။
အလားတူ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ မွတ္တုိင္ ၆ ရွိ ဖရဲဒုကၡသည္စခန္းအတြင္း ကေလးငယ္မ်ား ဝက္သက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသျဖင့္ ကာကြယ္ေဆး ထုိးရန္ လုိအပ္ေနေသာ္လည္း မသြားႏုိင္ေသးေၾကာင္း KIO ၏ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ မ်ား ေစာင့္ေရွာက္ေရး တာဝန္ခံ အရပ္ဘက္အရာရွိ ဦးဒြဲပီဆားက ေျပာသည္။
“ပန္ဝါအထက္ ဖရဲစခန္းမွာ မွတ္တုိင္ ၆ မွာ။ ၇ဝဝ ေက်ာ္ရွိတယ္။ ခုတေလာက ၁ ဦးႏွစ္ဦးဘဲ ျဖစ္တာ ခုေတာ့ ၁ဝ ဦးေလာက္ျဖစ္လာေတာ့ ျပန္႔လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အျမန္ဆံုးသြားၿပီ ကာကြယ္ေဆးထုိးေပးဖုိ႔ စီစဥ္ေနတယ္”ဟု သူက မဇိၥ်မကုိ ေျပာသည္။ စစ္ေျပးဒုကၡသည္အမ်ားစုမွာ နာေစး၊ေခ်ာင္းဆုိးျခင္းႏွင့္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါမ်ား ခံစားေနရသည္ဟု ဆုိသည္။
မဇိၥ်မ - စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ TB ႏွင့္ HIV ေဝဒနာသည္မ်ား ေဆးဝါး လုိအပ္ေန
