ေရာဂါေဝဒနာ ေပ်ာက္ကင္းဖို႔အတြက္ ဆရာဝန္ကို ယံုယံုၾကည္ၾကည္ ဖြင့္ဟေျပာၾကားၾကတဲ့ လူနာရဲ႕အတြင္းေရးကို ျပင္ပကို မေပါက္ၾကားေအာင္ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေပးဖို႔ ဆရာဝန္ေတြမွာ တာဝန္ရွိတဲ့ အေၾကာင္း တင္ျပထားၿပီး ဦးဘေအာင္က ဖတ္ၾကားထားေသာ RFA အသံဖိုင္မွတဆင့္ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္...
ေဆးကုသ ခံယူမယ့္လူနာဟာ ေရာဂါေဝဒနာ ေပ်ာက္ကင္းသက္သာေစဖို႕အတြက္ သူ႕ရဲ့ကိုယ္ခႏၶာ တခုလံုးကို ဆရာဝန္ဆီမွာ ပံုအပ္ျပီး ေဆးစမ္းသပ္ခိုင္းၾကေလ့ရွိပါတယ္။ မျမင္ဝင့္ ေဆးဆရာဆိုတဲ့ စကားအတိုင္း ဆရာဝန္ေရွ႕ကို ေရာက္ရင္ လူတိုင္း ရွက္စိတ္ကို ပယ္ေဖ်ာက္ျပီး ကိုယ္ခႏၶာမွာ ဖံုးအုပ္ထားတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြကို ဆရာဝန္ကိုယ္တိုင္ ကိုင္တြယ္ ၾကည့္ရွဴ႕စမ္းသပ္လို႔ရေအာင္ ဖြင့္လင့္ ျပသၾကရတာေတြလည္းပဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ကုိ ယံုယံုၾကည္ၾကည္ ဖြင့္ဟေျပာၾကားလာတဲ့ လူနာရဲ့အတြင္းေရးကို ဆရာဝန္က ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေပးဖို႔ တာဝန္ရွိခဲ့ပါတယ္။
ဒါအျပင္ လူနာကို စမ္းသပ္ၾကည့္ရွဴ႕လုိက္လုိ႔ ေတြ႕ျမင့္သိရွိလာတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို လည္းပဲ အမ်ားသူငါထံ မေပါက္ၾကားရေအာင္ ဆရာဝန္ကပဲ အသက္ထက္ဆံုး ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လူနာရဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ကို ျပင္ပ မေပါက္ၾကားေစဖို႔ ဆရာဝန္ဘက္က ထိန္္္းသိမ္းလိုက္နာရတာ (ပရက္ဖတ္ရွင္နယ္ စီကရက္စီ) လုိ႔ေခၚဆို က်ပါတယ္။
ဆရာဝန္အမ်ားစုက ဒီက်င့္ဝတ္ကို လုိက္နာေစာင့္ထိမ္းေနၾကေပမဲ့ လူနာတခ်ိဳ႕ရဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြဟာ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ျပင္ပကို ေပါက္ၾကားေနတာေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ လူနာတခ်ိဳ႕ အတြင္းေရးဟာ ရပ္ထဲ ရြာထဲမွာသာ မကပဲ သတင္း၊ ဂ်ာနယ္ေတြထဲမွာပါ ဟုိေလးတေက်ာ္ေက်ာ္နဲ႔ ေပါက္ၾကား သြားခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးေတြလည္း ရွိခဲ့ဘူးပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ကတည္းက ဆရာဝန္ေတြ အစဥ္တဆက္ က်င့္သံုးလုိက္နာခဲ့ရတဲ့ (ဟစ္ေပါခရစ္တီးစ္) သစၥာတိုင္ခ်က္ထဲမွာ ဆရာဝန္တေယာက္ဟာ လူနာ တေယာက္ကို ေဆးကုသတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ ျဖစ္ေစ၊ ဒါမွမဟုတ္ လူနာရဲ့ ျဖစ္စဥ္တေလ်ာက္လုံုးမွာပဲ ျဖစ္ေစ သူကိုယ္တိုင္ ၾကားသိသမွ် ျမင္သိသမွ် အလံုးစံုကို ျပင္ပကမၻာကို မေပါက္ၾကားရေအာင္ ထိန္းသိမ္းေပးပါ့မယ္လုိ႔ ပါရွိပါတယ္။ မထိန္းသိမ္းနဲ႔ ဆရာဝန္ကို အရွက္မရွိသူ အျဖစ္နဲ႔ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကဘူးပါတယ္။
လူနာဘက္က အရွက္ကို ျမိဳသိပ္ျပီး ဆရာဝန္ကို ဖြင့္ဟျပီး တိုင္ပင္လုိက္ရေပမဲ့ ဆရာဝန္ဘက္က လူတုိငး္ရဲ့ အတြင္းေရကို ထိန္းသိမ္းမေပးပဲ အမ်ားတကာကို ဖြင့္ဟလုိက္တယ္ ဆိုရင္ အဲဒီ ဆရာဝန္ကို အရွက္ကင္းမဲ့တဲ့ ဆရာဝန္္လို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒီေန႔ကာလမွာ ေဆးရုံးအခ်ိဳ႕မွာ လူနာကို သီးသန္႔ကာရံထားတဲ့ အခန္းမွာ စမ္းသပ္ရမဲ့ အစား ခန္းမၾကီး တခုထဲမွာ ေရာေႏွာ စမ္းသပ္ေနတဲ့အတြက္ လူနာရဲ့ အတြင္းေရးဟာ အနီးအနားက လူေတြဆီကို ေပါက္ၾကားသြားတတ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ လူနာမွတ္တမ္းကို လူနာ ကုတင္ေျခရင္းမွာ ခ်ိန္ဆြဲထားေလ့ရွိတဲ့ အတြက္ ေဆးေက်ာင္းသားနဲ႔ သူနာျပဳေတြ သာမကပဲ အျခားလူနာနဲ႔ ဧည့္သည္ေတြကပါ လူနာရဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြကို အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဴ႕ၾကည့္လိုသိနိုင္ပါတယ္။
ေဆးရုံးေပၚက လူနာတေယာက္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ေတြ႕ရွိထားတယ္ဆိုရင္ သန္႔ရွင္းေရး အလုပ္သမားကေတာင္ သိရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဝန္ထမ္းေတြကဆင့္ ေဆးရုံတရုံလံုးကုိ ေပါက္ၾကားသြားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပ လူနာအမ်ားအျပား ၾကည့္ရွဴ႕ေနရတဲ့ ဆရာဝန္ၾကီး တခ်ိဳ႕ဟာ အခ်ိန္တိုတိုု အတြင္းမွာ လူနာေတြကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ၾကည့္ရွဴ႕လုိ႔ရေအာင္ စမ္းသပ္ခန္းထဲကို တၾကိမ္မွာ လူနာ ၅ ေယာက္အထိ ျပံဳသြင္းျပီး စမ္းသပ္တာေတြလည္းပဲ ရွိေနပါတယ္။
ေဗဒင္ဆရာေတြ ေဗဒင္ေဟာသလုိမ်ိဳး ေဟာခန္းထဲမွာ လူေတြျပံဳသြင္းလိုက္ျပီးေတာ့ တစ္ေယာက္ခ်င္း ေဗဒင္ေဟာေပးေနတဲ့ ပုံစံနဲ႔ ဆင္တူေနပါတယ္။ လူနာတေယာက္ရဲ့ အတြင္းေရးကို က်န္ေလးေယာက္က သိရွိသြားရေတာ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ပိုင္ေဆးခန္းငယ္ေလးေတြမွာလည္း လူနာစမ္းသပ္တဲ့ အခါမွာ အဝတ္ကလကာေလးေတြ ကာရန္ျပီး စမ္းသပ္တာေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ ကလကာေနာက္ကြယ္က တီးတိုးေျပာဆို ေဆြးေႏြးေနသံေတြကို အခန္းအျပင္က လူေတြက မၾကားခ်င္အဆံုး ၾကားသိေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလတိုက္လို႔ ကလကာ လန္သြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ အခန္းအတြင္းက လူနာခၽြတ္ေဖာ္ စမ္းသပ္ေနတာေတြကို အျပင္က မျမင္ခ်င္ပဲနဲ႔ ျမင္ေနၾကရတာေတြ ရွိေနတတ္ပါေသးတယ္။
ေဆးပညာ ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ေဖာ္ျပေနတဲ့ ေဆာင္းပါးေတြထဲမွာလညး္ လူနာရဲ့ နာမည္ လိမ္စာေတြ အစစ္အမွန္အတိုင္းေဖာ္ျပထားျပီး လူနာရဲ့ ဓာတ္ပံုေတြကိုလည္း ထင္ရွားျမင္ သာေအာင္ တင္ျပထားတာကိုလည္း ေတြ႕ျမင္ေနရပါတယ္။ လူနာရဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ကို ထိန္းသိမ္းဖို႔ လူနာရဲ့ မ်က္နွာကို မထင္ရွားေအာင္ ဖုံုးကြယ္ျပဳလုပ္တင္ျပဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္တခ်ိဳ႕ဟာ သူတို႔ေဆးကုသေပးလုိက္တဲ့ အနုပညာရွင္ရဲ့ အတြင္းေရးကို လူနာရဲ့ ခြင့္ျပဳခ်က္မရပဲ ၾကြားဝါေျပာဆိုေနတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။
ဘယ္ရုပ္ရွင္မင္းသားကေတာ့ ဘာေရာဂါျဖစ္ေနလို႔ ဘယ္လုိကုသေပးလိုက္ရေၾကာင္းကို ကိုယ္ရည္ေသြး ဂုဏ္ယူေျပာဆိုတတ္ၾကပါတယ္။ ဂရင္ဂ်ီနာ ေပါက္ခဲ့တဲ့ ရုပ္ရွင္မင္းသား တေယာက္ကို ကာယကံရွင္ရဲ့ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိပဲ ဆရာဝန္က ေပါက္ၾကားဖြင့္ဟခဲ့တဲ့ အတြက္ လူထုပရိတ္သတ္က အဲဒီ ဂရင္ဂ်ီနာ ေရာဂါကို အဲဒီရုပ္ရွင္မင္းသားရဲ့ နာမည္ အစ ခ်ီျပီးေတာ့ နာမည္ေျပာင္း မည့္ေခၚခဲ့ၾကဘူးပါတယ္။
ဘယ္မင္းသမီးကိုျဖင့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ေရာဂါ စြဲကပ္ေနတယ္ ဘယ္မင္းသားကေတာ့ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲျပီး ေသဆံုးသြားရတယ္ စသည္ျဖင့္ သတင္းေတြ ေပၚေပါက္ခဲ့ရတာ ဟာလညး္ပဲ ေဆးရုံ ေဆးခန္းေတြကေန႔ လူနာရဲ့ အတြင္းေရးကို ေပါက္ၾကားခဲ့တဲ့ သာဓကေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြရဲ့ ဘြဲ႕ယူခ်ိန္မွာ ရြတ္ဆိုရတဲ့ အဓိဌာန္ထဲမွာ လူနာရဲ့ အတြင္းေရးကို ဖြင့္ဆိုအပ္သည္မွ လြဲ၍ မည္သည့္အခါမွ ဖြင့္ဟျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ့မယ္လို႔ ပါရွိပါတယ္။ ဖြင့္ဆိုအပ္သည္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမွာေတာ့ လူနာက ဖြင့္ဆိုခြင့္ျပဳခ်က္ ေပးတာနဲ႔ တရားရုံးက ဥပေဒသတ္မွတ္ခ်က္အရ ဖြင့္ဆိုခိုင္းတာေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
ဥပမာ ျပရမယ္ဆိုရင္ ကားေမာင္းဖို႔ မသင့္ေလ်ာ္တဲ့ ေရာဂါရွိေနတဲ့ သူကို ဥပေဒသတ္မွတ္ခ်က္အရ ဒီလိုေရာဂါရွိေနေၾကာငး္ ဆရာဝန္က ဖြင့္ဟေပးရပါတယ္။ အမ်ားတကာကို ကူးစက္နုိင္တဲ့ ဝက္တုတ္ေကြးေရာဂါလိုမ်ိဳး လူနာမွာ ျဖစ္ေပၚေနရင္လည္းပဲ အမ်ားသူငါ သိရွိရေအာင္ ဒီလိုေရာဂါ ရွိေနၾကာင္း ဖြင့္ဟေၾကျငာေပးရပါတယ္။ ဒါဟာ လူနာကို အရွက္ခြဲတာ မဟုတ္ပဲနဲ႔ အမ်ားတကာကို မကူူးစက္ရေအာင္ ကာကြယ္ေပးတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးက လြဲလုိ႔ လူနာရဲ့ အတြင္းေရးကို ဘယ္ဆရာဝန္ကမွ ဖြင့္ဟေျပာဆိုပိုင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ လူနာေသဆံုးသြားျပီးလွ်င္ေတာင္မွ လူနာရဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြကို ဖြင့္ဟ ေျပာဆိုပိုင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ တခါတေလမွာ အက်ဥ္းသားေတြနဲ႔ ေရာဂါအေျခအေနေတြကို အာဏာပိုင္ေတြက ေမးျမန္လာတတ္ပါတယ္။ လူနာက ခြင့္ျပဳခ်က္မေပးခဲ့ရင္ အတင္းအက်ပ္ ဖိအားေပး လာခဲ့လွ်င္ေတာင္မွ လူနာအက်ဳိးတြက္ကို ဆရာဝန္က လွ်ိဳ႕ဝွက္ေပးထားရမွာ ျဖစ္ပါမယ္။ ဆရာဝန္ တေယာက္အေနနဲ႔ ေဆးပညာက်င့္ဝတ္နဲ႔ မေလ်ာ္ညီတဲ့ ဥပေဒ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို လိုက္နာဖို႔ ဥပေဒအ၇ ညင္းဆန္ပိုင္ခြင့္ ရွိေနပါတယ္။
နိုင္ငံေတာ္ရဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြကို နိုင္ငံဝန္ထမ္းေတြက မေပါက္ၾကားရေအာင္ ထိန္းသိမ္းေပးထားၾကရသလိုမ်ိဳး လူတိုင္းရဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြကိုလည္းပဲ ဆရာဝန္တိုင္းဟာ ေလးစားလုိက္နာၾကျပီး ျပင္ပကို မေပါက္ၾကားေအာင္ ထိန္းသိမ္းေပးဖို႔ က်င့္ဝတ္အရ တာဝန္ရွိေနပါေၾကာင္း ဆရာဝန္တဦး၏ မွတ္တမ္းအစီအစဥ္ကေန တင္ဆက္ထားပါသည္။
RFA - ဆရာဝန္တဦး၏မွတ္တမ္း
