တရုတ္ႏိုင္ငံအတြင္း AIDS ျဖစ္ပြားမႈဟာ
ႀကီးမားလ်က္ရွိပါတယ္။ အမ်ားစုမွာ ေရာဂါရွိေနသူမ်ားအား စမ္းသပ္ ေဖာ္ထုတ္မႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္
တစ္ေၾကာင္း၊ ေရာဂါရွိသူကလည္း ကုသမႈခံယူရန္ ျငင္းဆိုျခင္းေၾကာင့္တစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္
အာဏာပိုင္မ်ား အေနျဖင့္လည္း ေသြးသြင္းျခင္း၊ ေသြးလွဴဒါန္းျခင္း ကိစၥမ်ားတြင္ စနစ္တက်
စမ္းသပ္ စစ္ေဆးျခင္း မရွိတာက တစ္ေၾကာင္း HIV ကူးစက္မႈဟာ သန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ရွိေနပါသည္။
အိတ္ခ်္နဲ႔ ေရာဂါ အေၾကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပြင့္လင္းလြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုမႈမ်ားကို ကန္႔သတ္ထားျခင္းနွင့္
ျပစ္တင္ ရွဳတ္ခ်ၿပီး ခြဲျခားဆက္ဆံ ေလ့ရွိျခင္းေၾကာင့္လည္း တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္း အိတ္ခ်္
ေရာဂါ ျပန္႔ပြားမႈ အဆိုးဆံုး အခ်ိန္သို႔ ေရာက္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တရုတ္ျပည္တြင္
HIV/AIDS ကူးစက္ခံထားရသူ တစ္သန္းခန္႔ ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဘက်င္း၊ ေဟာင္ေကာင္နဲ႔ ယူနန္ျပည္နယ္တြင္းမွာ
ရွိတဲ့ ရဲအရာရွိမ်ား၊ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူမ်ား၊ AIDS ေရာဂါျပန္ပြားေနေသာ အလုပ္သမားမ်ား၊
HIV/AIDS ကူးစက္ခံထားရသူမ်ား ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္း ျပဳလုပ္ခဲ့ရာမွာ
ယင္းတို႔က “တရုတ္အစိုးရဟာ HIV/AIDS ကူးစက္ခံရလို႔ျဖစ္တဲ့ ရွဳတ္ခ်၊ လူမႈေရး အသိုင္းအဝိုင္းက
ဝိုင္းပယ္ျခင္း ခံထားရေသာ ျပႆနာမ်ားကို အရွိန္ျမွင့္ၿပီး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း လ်က္ရွိသည္”
ဟုဆိုပါသည္။

ပုလိပ္ေရာဂါပိုးကို ကူးစက္ျပန္႔ပြားေစေသာ
ေရာဂါပိိုး သယ္ေဆာင္သူ ႂကြက္သန္းမ်ား တစ္ေနရာမွ တစ္ေနရာခုန္ပ်ံကူးသန္း သည္ႏွင့္အမွ်
ပုလိပ္ေရာဂါ ကူးစက္ေစသလိုပင္ AIDS ေရာဂါကလည္း ျပန္႔ပြားေနသည္ဟု ဆိုပါသည္။ တရုတ္ အစိုးရ၏
ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာမ်ားေပၚ ေလ့လာ၍ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရွဴ႕သူမ်ားက
“HIV ဗိုင္းရပ္ ကူးခံထားရေသာ သူမ်ား၏ အေရအတြက္မွာ အစိုးရက ဝန္ခံေျပာဆုိ ထားသည္ထက္ မ်ားစြာ
ျမင့္မားေနသည္” ဟုဆိုပါသည္။

၁၉၈၀ ႏွစ္လယ္ကာလမ်ားက ေသြးေရာင္းစားမႈ
ျပႆနာမ်ားကို အျပစ္တင္ရမွာ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။ ေဘက်င္းသည္ ကမၻာေပၚတြင္ အဆိုးဆံုး
HIV/AIDS ျပန္႔ပြားမႈ အႏၱရာယ္ကို ဆက္လက္ ဖံုးကြယ္လ်က္ရွိသည္ဟု လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္
ၾကည့္ရွဴ႕ေရးအဖြဲ႔က အျပစ္တင္ လိုက္ပါတယ္။ တရုတ္ အစိုးရ အေနနဲ႔ ဘက္မလိုက္ေသာ စံုစမ္း
ေဖၚထုတ္မႈ ျပဳလုပ္ရန္ လုိသည္ဟု ဆိုပါသည္။

၁၉၈၀ ႏွစ္လယ္ကာလမ်ားက တရုတ္ျပည္နယ္
မ်ားစြာရွိ ေက်းရြာမ်ားစြာတြင္ မသန္႔ရွင္းေသာ ေသြးသြင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ HIV/AIDS ကူးစက္မႈ
ျဖစ္ပြားခဲ့ရပါသည္။ တရုတ္ျပည္နယ္ (၇) ခုအတြင္း လူဦးေရ သန္း (၄၂၀)ခန္႔ရွိသည္။

ဟိုင္နန္ ျပည္နယ္ တစ္ခုတည္းတြင္ပင္
တရုတ္အစိုးရက ဦးေဆာင္ျပဳလုပ္ေသာ အခေၾကးေငြျဖင့္ ေသြးလွဴဒါန္းျခင္း အစီအစၪ္ေၾကာင့္
လူတစ္သန္းခန္႔ HIV ကူစက္ခံရေၾကာင္း သိရပါသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၀စုႏွစ္အတြင္း ကပ္ေရာဂါအသြင္
ကူးစက္မႈက သိသာ ထင္ရွားလာပါသည္။ တရုတ္ ဗဟုိအစိုးရက ၂၀၀၁ခုႏွစ္တြင္ AIDS ျပႆနာႏွင့္
ပတ္သက္၍ ထုတ္ေဖၚ ေျပာဆိုခဲ့ေသာ္လည္း အေသးစိတ္ကို ေျပာဆိုခဲ့ျခင္း မရွိပါ။

၂၀၀၂ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လတြင္ တရုတ္ႏိုင္ငံအတြင္း
လူတစ္သန္းခန္႔ HIV ကူးစက္ခံေနရသည္ဟု ေၾကျငာခဲ့ၿပီး၊ အခေၾကးေငြျဖင့္ ေသြးလွဴဒါန္းျခင္း
အစီအစၪ္ေၾကာင့္ မည္မွ်ကူးစက္သည္ကို ေဖၚျပျခင္း မရွိခဲ့ပါ။ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္သူမ်ား၏
အာရွဆိုင္ရာ ဌာနခြဲ အမႈေဆာင္ ညႊန္ၾကား ေရးမွဴး ဘရက္ဒ္အဒန္(မ္စ္)က “တရုတ္ႏိုင္ငံအေနႏွင့္
ေသြးသြင္းတဲ့ ကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းဖို႔ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီ” လို႔သူက
ဆိုပါတယ္။

သူက ဆက္လက္ေျပာဆိုသည္မွာ ေဘက်င္းအေနႏွင့္
HIV/AIDS ႏွင့္ ပတ္သက္၍ျဖစ္သည့္ က်န္းမာေရးပညာေပးျခင္း၊ ကာကြယ္ေရး စီမံခ်က္မ်ား ေရးဆြဲျခင္း၊
ေရာဂါျဖစ္သူအား ဝိုင္းပယ္ျခင္းမွ ေရွာင္ရွားျခင္း စသည္တို႔ ပါဝင္သည့္ အေကာင္းဘက္က ရွဴ႕ျမင္ေသာ
မူဝါဒမ်ား ထုတ္ျပန္ ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ထပ္လုပ္စရာေတြ အမ်ားႀကီး လိုေသးသည္ဟု ဆိုပါသည္။

က်န္းမာေရး လုပ္သားမ်ားအား
ႏိုင္ငံအႏွံ႔ ေလ့က်င့္ေပးေရး ေရာဂါ ခံစားေနရသူမ်ားအား ဝိုင္းပယ္မႈကို ဥပေဒအရ တားဆီးေပးေရး
မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူမ်ားအား ေဆးကုဌာနမ်ားတြင္ တက္ေရာက္ ကုသေစျခင္း စသည့္လုပ္ငန္းမ်ား
လုပ္ေဆာင္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။

HIV ကူးစက္ခံေနရသူမ်ား အေနျဖင့္
က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လံုးဝမရွိသေလာက္ ျဖစ္ေနသည့္အျပင္ ဝုိင္းပယ္ခံရမႈမ်ားလည္း
ပိုမိုဆိုးရြားလ်က္ ရွိသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ဆက္လက္၍ တရုတ္အစိုးရသည္ ထိုကိစၥမ်ားကို ေျဖရွင္းရမည့္အစား
အားေပးအားေျမာက္ ျပဳေနသည္ ဟုလည္း ဆိုျပန္ပါသည္။

ဤသို႔ ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္
ေရာဂါျဖစ္ေနသူကို မကူညီပဲ ေျမေအာက္ေလာကသို႔ တြန္းပို႔ေနသလို ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ကပ္ေရာဂါအသြင္
ကူးစက္မႈ ျဖစ္ပြားလာသည္ဟု ဆိုပါသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ HIV/AIDS ရွိေနေသာ သူမ်ားအား
ေရကူးကန္မ်ားတြင္ ေရကူးခြင့္ မေပးျခင္း၊ အစားအစာ ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ခြင့္
မျပဳဟု ဆိုပါသည္။ ေရာဂါ ရွိသူမ်ားအား လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းမွ ဝိုင္းပယ္ျခင္းသည္ ထုိသူမ်ားအား
သီးျခား ျဖစ္သြားေစၿပီး တရုတ္ အစိုးရကိုယ္တိုင္ ထုိကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္မႈကို အားေပးေနသည္ဟု
“အဒမ္” ကေျပာပါသည္။

“ဒီလို လုပ္ေနျခင္းအားျဖင့္
AIDS ေရာဂါ ျပန္႔ပြားမႈကို ပိုမိုဆိုးဝါးေစမွာ ေသခ်ာပါတယ္။” ဟုလည္း ဆိုလိုက္ပါသည္။
လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္ရွဴ႕သူမ်ား၏ အစီရင္ခံစာအရ “ဆားစ္” ေရာဂါ ႏွိမ္ႏွင္းေရးတြင္
ေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာ တရုတ္အစိုးရသည္ AIDS ေရာဂါကိုလည္း တိုက္ဖ်က္ရန္ အင္အား အလံုအေလာက္
ရွိသည္ဟု ဆိုပါသည္။

ဇီဝက က်န္းမာေရး မဂၢဇင္း
(အမွတ္ (၁၀၈) ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ )