1. ေဆးႏွစ္မ်ိဳးတြဲ စားေဆးမ်ား၊ Combined pill
2. ထိုးေဆး၊ Contraceptive injection
3. က်ား-မ (ကြန္ဒြမ္) မ်ား၊ Male and female condoms
4. သားအိမ္ထဲထည့္ ပစၥည္း၊ Intrauterine Contraceptive device (IUCD)
5. သဘာဝနည္းမ်ား၊ Natural family planning
6. အေရးေပၚ တားေဆး၊ Emergency contraception
7. အေရျပား ကပ္ထားရသည့္ ေဆးကပ္ခြါ၊ Contraceptive patch
8. သားအိမ္အဝ အဖံုးမ်ား၊ Diaphragms and caps
9. ေဟာ္မုန္း မပါေသာ စားေဆး၊ Centchroman (Saheli) Tablets
10. (ပီ-အို-ပီ) ေဆးလံုး၊ Progestogen-only pill
11. အေရျပားေအာက္ ထည့္ထားရသည့္ ေဆးေခ်ာင္း၊ Contraceptive implant
12. သားအိမ္ထဲထည့္ တာရွည္ခံေဆး၊ Intrauterine system (IUS)
13. က်ားသုက္ပိုး သတ္ေဆး၊ Spermicides (nonoxynol-9)
14. က်ား-မ သားေၾကာျဖတ္ျခင္း၊ Male and female sterilization
15. Vaginal rings သေႏၶတား သားေရကြင္း
1. The combined pill ေဆးႏွစ္မ်ိဳးတြဲ စားေဆးမ်ား
COC လို႔လည္းေခၚတယ္။ အမ်ိဳးအစားမ်ားစြာ ရွိတယ္။ Estrogen and Progestogen ေခၚ အမ်ိဳးသမီး ေဟာ္မုန္း ႏွစ္မ်ိဳး ပူးတြဲ ပါဝင္တယ္။
ဒီေဟာ္မုန္း ႏွစ္မ်ိဳးဟာ မ-မ်ိဳးဥအိမ္ကေန လတိုင္း ထြက္ရမဲ့ မမ်ိဳးဥ ထြက္မလာေအာင္ တားဆီးေပးတယ္။ သားအိမ္အဝရွိတဲ့ ခြ်ဲရည္ကို ထူျပစ္ေစတာမို႔ မ-မ်ိဳးဥ ထြက္ေစအံုးေတာ့ က်ားသုက္ပိုးနဲ႔ ေတြ႔ဘို႔ ခက္ခဲေစျပီး၊ သားအိမ္အတြင္း နံရံကို ပါးလႊာေစတာေၾကာင့္ပါ သေႏၶဟာ သားအိမ္မွာ လာမကပ္ေစႏိုင္ေတာ့ပါ။
စနစ္တက်သံုးရင္ ၉၉% စိတ္ခ်ရတယ္။ လစဥ္ရာသီ စတင္လာတဲ့ေန႔မွစ ေဆးသံုးရမယ္။ စုစုေပါင္း ၂၁ ရက္ ၾကာ ေန႔စဥ္ ေဆး ၁ ျပား ေသာက္ရမယ္။ ေနာက္ဆံုး ေသာက္ရမဲ့ အေရာင္မတူတဲ့ ေဆးျပား ၇ ျပားဟာ အားေဆးသာ ျဖစ္တယ္။ နားထားတဲ့ ၇ ရက္ အတြင္း ေသြးျပန္ဆင္းမယ္။ ေဆးမသံုးတာထက္ ေသြးဆင္း နည္းႏိုင္တယ္။ ရက္လည္း တိုႏိုင္တယ္။ ေသြးဆင္းရက္ မွန္ေမယ္။ ရာသီ မလာခင္ ျဖစ္တတ္တဲ့ လကၡဏာေတြ နည္းေစတယ္။ ဝက္ျခံ၊ အလံုး-အက်ိတ္၊ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ နည္းႏိုင္တယ္။
မေကာင္းတဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား = ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ၾကားရက္ ေသြးဆင္းျခင္း၊ ရင္သားတင္းျခင္း၊ ရွားရွားပါးပါး ျဖစ္ႏိုင္သည္မ်ားမွာ ေသြးဖိအားတက္ျခင္း၊ ေသြးခဲျခင္း၊ သားအိမ္အဝကင္ဆာတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနျပီဆိုလ်င္ မသံုးရ၊ အသက္ ၃၅ ေက်ာ္လ်င္၊ အဝလြန္လ်င္၊ ေသြးခဲတတ္သည့္ေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ (မိုင္ဂရိန္း) ေခါင္းမူး-ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ၊ အသဲ-သဲေျခေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ား ရွိေနလ်င္ မသံုးသင့္။
• ကုိယ္ဝန္တားေဆးရဲ႕ အေကာင္း-အဆိုး၊ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၃၇)
• Q and A Pills တားေဆး အေမး-အေျဖ၊ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၄၅)
• Microgynon 30 ED ကိုယ္ဝန္တားေဆး (Combined oral contraceptive ကိုယ္ဝန္တား စားေဆး)
• Q and A Pills တားေဆး အေမး-အေျဖ ကိုလဲ ဖတ္ပါ။
2. The contraceptive injection ပဋိသေႏၡတား ထိုးေဆး
Progestogen ေဟာ္မုန္းတမ်ိဳးပါသည့္ ထိုးေဆးျဖစ္သည္။ Depo-Provera ၃ လခံ၊ Noristerat ၂ လခံ၊ ၁ လခံ၊ အမ်ိဳးအစား မ်ားရွိသည္။ လစဥ္ မမ်ိဳးဥအိမ္မွ မမ်ိဳးဥ မထြက္ေစရန္ တားဆီးသည္။ သားအိမ္အဝရွိ ခြ်ဲက်ိသည့္ အရည္သည္ ျပစ္ေစးလာေစကာ က်ား-သုက္ပိုးအား သားအိမ္ထဲ မဝင္ေစေအာင္ တားထားသည္။ သားအိမ္ အတြင္းသား နံရံကို ပါးလႊာေစသျဖင့္ သေႏၡ တြယ္ကပ္ျခင္းကိုလည္း တားဆီးေပးသည္။ ၉၉% ထိေရာက္သည္။ လစဥ္ရာသီလာအျပီး ၅ ရက္ ေျမာက္ေန႔မွ စထည့္ထားပါက ခ်က္ခ်င္း ထိေရာက္ ကာကြယ္သည္။ ႏို႔တိုက္ျခင္းကို မထိခိုက္။ ရာသီမဆင္းမီ လကၡဏာမ်ား သက္သာေစသည္။
ကိုယ္ဝန္ ရွိေနလ်င္၊ ေနာက္ ၁ ႏွစ္အၾကာ ကေလးလိုခ်င္လ်င္၊ ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ ရွိလ်င္၊ ယခုသို႔မဟုတ္ လြန္ခဲ့ေသာ ၅ ႏွစ္က ရင္သား-ကင္ဆာရွိလ်င္၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိလ်င္၊ (မိုင္ဂရင္း) အမူးေရာဂါရွိလ်င္ မသံုးသင့္။
ကိုယ္ဝန္တား ထိုးေဆး Depo Provera ကို ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ မလိုခ်င္တဲ့အက်ိဳး ဘာေတြရွိသလဲ သိဘို႔ ဒီေဆးကို ၇ ႏွစ္ ၾကာထိုးထားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၄ဝဝဝ ေလာက္ကုိ စမ္းသပ္ခဲ့ပါတယ္။
• သူတို႔ထဲက ၅% ေက်ာ္ေက်ာ္မွာ ခံစားၾကရတဲ့ လကၥဏာေတြကေတာ့ ရာသီမမွန္ (မ်ားသူ + မလာသူ)၊ ဗိုက္နာ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေျပာင္းလဲ၊ အားယုတ္၊ ေခါင္းမူး၊ စိုးရိမ္၊
• ၁% ကေန ၅% အထိေတြမွာ ခံစားၾကရတဲ့ လကၥဏာေတြကေတာ့ ဆက္ဆံလိုစိတ္နည္း၊ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနာ၊ ခါးနာ၊ ရင္သားနာ၊ ေျခေထာက္နာ၊ စိတ္က်၊ အနီျပင္ထြက္၊ ပ်ိဳ႕၊ အိပ္မေပ်ာ္၊ အျဖဴဆင္း၊ ေျခေထာက္ေယာင္၊ ဝက္ျခံေပါက္၊
• ၁% ထက္နည္းသူ ေတြမွာ ခံစားၾကရတဲ့ လကၥဏာေတြကေတာ့ အသားဝါ၊ ဆီးလမ္း-ေမြးလမ္းေရာင္၊ တက္၊ အစားပ်က္၊ ဝမ္းမမွန္၊ ဝမ္းေသြးပါ၊ ဆက္ဆံခ်ိန္နာ၊ ရင္ပတ္နာ၊ ေသြးအားနည္း၊ အလာဂ်ီရ၊ အိပ္ခ်င္၊ ဖ်ား၊ ခ်မ္း၊ အသားအေရေျခာက္၊ ပန္းနာ၊ ရင္ခုန္ျမန္၊ ေခြ်းပိုထြက္၊ အာေခါင္ေျခာက္၊ ေလျဖတ္၊ ေရငတ္၊ အသက္ရွဴမဝ၊ ရာသီလာစဥ္နာ၊ ကုိယ္ဝန္ရွိသလို ခံစား၊ မထင္မွတ္ဘဲ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊ ကေလးျပန္မရ၊ ေသြးျပန္ေၾကာေရာင္၊ ဆက္ဆံလိုစိတ္ပုိ၊ ႏို႔ထြက္နည္း၊ ရင္သား အရြယ္ေျပာင္း၊ ရင္သားထိပ္က ေသြးထြက္၊ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္၊
• တလခံထိုးေဆး ဆိုတာက ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ ၂၁-၂၈ ရက္ေသာက္တာနဲ႔ သေဘာခ်င္း အတူတူ ျဖစ္တယ္။
• Depo Provera သံုးလခံ ထိုးေဆး ကိုလဲ ဖတ္ပါ။
3. Male and female condoms က်ား-မ (ကြန္ဒြမ္) အစြပ္မ်ား
က်ား-သုက္ပိုးမ်ားအား မ-မ်ိဳးဥႏွင့္ မေတြ႔ေစရန္ ၾကားခံေပးထားသည့္ အဆီးအတားမ်ိဳးျဖစ္သည္။ က်ားသံုး-မသံုး ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။ Latex (Rubber) or Polyurethane (Plastic) ပစၥည္း တမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည္။ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း သံုးတတ္ပါက ၉၅-၉၈% စိတ္ခ်ရသည္။ HIV-AIDS အပါအဝင္ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္သည္။
က်ား (ကြန္ဒြမ္) အသံုးျပဳနည္း
အဂ္ါခ်င္း မထိစပ္မီ၊ မာတင္းလာသည့္ က်ား၏ အဂၤါအား က်က်နန စြပ္ဖံုးထားလ်က္သံုးရမည္။ အဆံုးသပ္လ်င္ က်ားအဂၤါ လံုးဝ နဂို အေနအထားသို႔ ျပန္မေရာက္မီ ခြ်တ္ယူရမည္။
တခုသည္ တခါသံုးသာ ျဖစ္သည္။ ၂၅-၄-ဝ၉ ေန႔သတင္းအရ အသားေရွာင္ျခင္းကို အထူး ဂရုျပဳသူမ်ားအတြက္ Fusion အမည္ျဖင့္ (ဗက္ဂ်ီ-ကြန္ဒြမ္) အား ျဗိတိန္ႏိုင္ငံတြင္ မွတ္ပံုတင္လိုက္ျပီျဖစ္သည္။
• Condom Standards စိတ္ခ်ရတဲ့ (ကြန္ဒြမ္) ဆိုတာ၊
• Condoms Safety and Effectiveness (ကြန္ဒြမ္) ရဲ႕ ထိေရာက္မႈ နဲ႔ စိတ္ခ်ရမႈ
• STDs and Condom (ကြန္ဒြမ္) သံုးေပမဲ့ ကူးႏိုင္တဲ့ေရာဂါေတြ ကိုလဲ ဖတ္ပါ။
Female condoms မ (ကြန္ဒြမ္) အသံုးျပဳနည္း
အမ်ိဳးသမီး၏ ေမြးလမ္းေၾကာင္း (Vagina) ထဲ၌ သက္ေတာင့္သက္သာ အဝကိုအျပင္-အပိတ္ကို အတြင္း အေနအထားျဖင့္ ထည့္သြင္းရမည္။ ဆက္ဆံမႈျပီးဆံုးလ်င္ အျပင္အဝအား
စုစည္းပိတ္လ်က္ အထဲရွိေနေသာ က်ားသုက္မ်ား ဖိတ္က်ျခင္း မရွိေစေအာင္ ျပန္ထုတ္၍ စြန္႔ျပစ္ရမည္။ Lower-cost female condom gets FDA approval ေစ်းခ်ိဳေသာ မ (ကြန္ဒြမ္) အား FDA က အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ျပီ။
4. Intrauterine Contraceptive Device (IUCD or IUD) သားအိမ္ထဲထည့္ ပစၥည္း
သားအိမ္ထဲတြင္ Plastic သို႔မဟုတ္ Copper ျဖင့္ျပဳလုပ္ထားေသာ ပစၥည္းငယ္ေလးတခု ထည့္ထားေပးျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ လုပ္ျခင္းျဖင့္ က်ားသုက္ပိုးသည္ မမ်ိဳးဥႏွင့္ ထိေတြ႔ျခင္း မျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးသည္။ ၉၉% ထိေရာက္သည္။ တာရွည္ (၃-၅ ႏွစ္) ကာကြယ္နည္းလဲ ျဖစ္သည္။
ေၾကးနီဓါတ္ ပိုပါဝင္သည့္ (IUD) အသစ္မ်ားက ပို၍ ထိေရာက္သည္။ တတ္ၾကြမ္းသည့္ ဆရာဝန္၊ ဆရာမမ်ားက ထည့္ေပးရသည္။ သားအိမ္ထဲသို႔ ပစၥည္းထည့္ထားစဥ္ ေအာက္ေျခ ၾကိဳးစေလးႏွစ္ခုက ေမြးလမ္းေၾကာင္း Vagina ထဲရွိေနျခင္းျဖင့္ (IUD) ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္ကို စစ္ေဆး ၾကည့္ႏိုင္သည္။ ထည့္ျပီးသည္ႏွင့္ အက်ိဳးသက္ေရာက္သည္။
ေဟာ္မုန္းမပါသျဖင့္ မည္သည့္ ေဆးေဘးထြက္ အက်ိဳးမွမရွိ။ ၃ ႏွစ္ခံမွ ၁ဝ ႏွစ္ခံအထိ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ ParaGard (Copper T), Mirena (LNG-IUS), Multiload CU375 စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။
လစဥ္ ရာသီမ်ားတတ္သည္။ စစ္ေဆးၾကည့္ေနသင့္သည္။ ထြက္က်ျခင္း၊ ေနရာေျပာင္းျခင္းလည္း တခါတရံ ျဖစ္တတ္သည္။ (ကြန္ဒြမ္) ကဲ့သို႔ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ ေရာဂါမ်ားကို မကာကြယ္ႏိုင္။
5. Natural family planning (NFP) သဘာဝနည္းမ်ား
ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း တိက်စြာလိုက္နာရမည္။ ၉၄% ထိေရာက္သည္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္ကို ေန႔စဥ္တိုင္းရမည္။ လစဥ္ရာသီပါတ္၏ အလည္ရက္တြင္ အရြယ္ေရာက္ အမ်ိဳးသမီး မ်ားသည္ မ်ိဳးဥ ထြက္လာျခင္းေၾကာင့္ ကိုယ္အပူခ်ိန္ အနည္းငယ္ တက္လာသည္။ ၄င္းရက္ကို သိရန္ အပူခ်ိန္ တိုင္းရျခင္းျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ သားအိမ္အဝမွထြက္သည့္ အခြ်ဲအားစစ္ေဆးျခင္းျဖင့္ ေန႔စဥ္-လစဥ္ေျပာင္းလဲေနေသာ Estrogen နဲ႔ Progesterone ေဟာ္မုန္း အနည္းအမ်ား၊ အျပစ္အခြ်ဲ၊ အေစးအျပစ္တို႔ကို ၾကည့္ႏိုင္သည္။ ျပီးခဲ့ေသာ ၆ လတာ ရာသီဆင္းသည့္ ရက္မ်ားကို တိတိက်က် မွတ္သားျခင္းျဖင့္ ၄င္းအမ်ိဳးသမီး၏ ရာသီသဘာဝကို သိႏိုင္သည္။
(က) ရက္ေရွာင္နည္း Standard Days method သို႔မဟုတ္ Calendar method ျပကၡဒိန္နည္း
အၾကမ္းအားျဖင့္ လလည္ရက္တြင္ မမ်ိဳးဥထြက္လာသည့္ေန႔ျဖစ္သည္။ ၄င္းဥႏွင့္ က်ားသုက္ပိုး ေတြ႔မွသာ ကိုယ္ဝန္ ရွိႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၄င္းလလည္ရက္ မတိုင္မီ ၅ ရက္ႏွင့္ ေနာက္ထပ္ ၅ ရက္အတြင္း အတူမေနသင့္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရာသီစလာၿပီး (၇) ရက္ အတြင္းနဲ႔ ရာသီမလာခင္ (၇) ရက္အလို ရက္မ်ားသည္ ကိုယ္ဝန္ မရွိႏိုင္ေသာ ရက္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။
ဤရက္ေရွာင္၍ သားဆက္ျခားနည္းသည္ အကုန္အက် အနည္းဆံုးျဖစ္ေသာ္လည္း မေတာ္တဆ ကိုယ္ဝန္ ရနို္င္ႏွုန္းမွာ အျမင့္ဆံုး ျဖစ္သည္။ လိင္ဆက္ဆံမႈုႏွင့္ ဆႏၶျပည့္ဝမႈုကိုမူ အေႏွာက္အယွက္ မျဖစ္ေစသလို၊ ေဘးထြက္ဆိုးကိ်ဳးလည္း မရွိပါ။
• Calendar method ျပကၡဒိန္နည္း ကိုလဲ ဖတ္ပါ။
(ခ) သုက္ရည္ ျပင္ပစြန္႔ထုတ္နည္း Withdrawal method
ေယာက္်ားက ဆႏၵျပည့္ဝခါနီးတြင္ မိမိ၏ အဂၤါကို အမ်ိဳးသမီး၏ မိန္းမကိုယ္အတြင္းမွ ထုတ္ကာ သုက္ရည္ကို ျပင္ပတြင္ ထြက္ေစေအာင္ ျပဳလုပ္ရသည္။ သို႔ေသာ္ စိတ္ကို ထိန္းထားစဥ္ သုက္ေကာင္မ်ား ပါေသာ Sperm အနည္းငယ္ ထြက္ျခင္း ျဖစ္တတ္၍ ကိုယ္ဝန္မရဖို ့ စိတ္မခ်ရပါ။ ထို႔ျပင္ ဆႏၵမျပည့္ဝျခင္း ကိုလည္း ျဖစ္တတ္ေသး၍ အိမ္ေထာင္ေရး မသာယာျခင္းကို္ ျဖစ္ေစတတ္သည္။ က်ားသုက္ပိုး သတ္ေဆး spermicide ႏွင့္ တြဲသံုးပါက ပိုမိုထိေရာက္သည္။ Pullout method သုက္ရည္ ျပင္ပစြန္႔ထုတ္နည္းသည္ (ကြန္ဒြမ္) ေလာက္နီးပါး စိတ္ခ်ရသည္။
(၈) ကေလး ႏို႔တိုက္ျခင္းနည္း Breastfeeding
မိခင္မွ ကေလးကို မိမိ၏နုိ႔တိုက္ျခင္းျဖင့္ ကေလး (၆)လအထိ သဘာဝနည္းျဖင့္ သားဆက္ျခားေစျခင္း ျဖစ္သည္။ မိခင္ကိုလည္း ေဟာ္မုန္း လည္ပတ္မႈု မွန္ကန္ေစသျဖင့္လည္း အက်ိဳးရွိေစသည္။ ရင္သား-ကင္ဆာ ျဖစ္မႈုကိုလည္း ကာကြယ္ေစသည္။ အားနည္းခ်က္မွာ ကေလးေမြးျပီးစ (၆) လအတြင္းသာ အသံုးျပဳနိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ မိခင္အေနျဖင့္လည္း ကေလးကို မိမိ၏ ႏို႔တမ်ိးတည္းသာ တုိက္ရမည္။
6. Emergency contraception အေရးေပၚ တားေဆး
၁။ Progestin-only pills (POPs) = Plan B = Emergency contraception (EC) = Emergency contraceptive pills (ECPs) = Morning-after pill = Day after pills လိင္ဆက္ဆံျပီး ျမန္ျမန္သံုးေလ စိတ္ခ်ရေလျဖစ္တယ္။ ဆက္ဆံအျပီး ၅ ရက္အတြင္း သံုးႏိုင္တယ္။ ၂၄ နာရီ အတြင္း ေသာက္ရင္ ၉၅%၊ ၂၄-၄၈ နာရီအတြင္းေသာက္ရင္ ၈၅%၊ ၄၈-၇၂ နာရီအတြင္းေသာက္ရင္ ၅၈% စိတ္ခ်ရတယ္။ ၅ ရက္ အတြင္းလဲ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ စိတ္ခ်ရတဲ့ ရာႏွဳန္း မသိရေသးဘူး။
Progestin (Levonorgestrel) 1.5 mg တလံုး တၾကိမ္တည္း ဒါမွမမဟုတ္ 750 μg ႏွစ္ခါခြဲ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြက ပ်ိဳ႕တာ၊ အန္တာ၊ ရင္သား တင္းတာ။
တခ်ိ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြက ေနမေကာင္းတာ ျဖစ္တတ္တယ္။ STDs လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို အကာအကြယ္ မေပးႏိုင္ပါ။ ဆက္ျပီး ကာကြယ္လိုရင္ အျခားနည္းေတြကို သံုးရပါမယ္။ RU486, Mifestone, or Mifeprex တို႔လို သားပ်က္ေစတဲ့့ ေဆးမဟုတ္ဘဲ သေႏၶ မတည္ေအာင္သာ လုပ္ေပးျခင္း ျဖစ္တယ္။
• တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ ရႏိုင္ေသာ Progestin-only ေဆးမ်ား = Ai Wu You, An Ting 0.75, An Ting 1.5, Bao Shi Ting (Postinor-2, 0.75 mg), Bao Shi Ting 1.5, Dan Mei (0.75 mg), Dan Mei (1.5 mg), Hui Ting 0.75 mg Hui Ting 1.5 mg, Jin Xiao (0.75 mg), Jin Xiao (1.5 mg), Jin Yu Ting, Ka Rui Ding, Le Ting, Nuo Shuang, Xian Ju, Yi Ting, Yu Ping, Yu Ting,
• တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ရႏိုင္ေသာ Mifepristone ေဆးမ်ား = Bi Yun (10 mg), Bi Yun (12.5 mg), Fu Nai Er (10 mg), Fu Nai Er (25 mg), Hou Ding Nuo (10 mg), Hou Ding Nuo (25 mg), Hua Dian (10 mg), Hua Dian (25 mg), Si Mi An (10 mg), Si Mi An (25 mg)
• အိႏၵိယတြင္ ရႏိုင္ေသာ Progestin-only ေဆးမ်ား = E Pills, i-pill, Preventol, ECee2, Pill 72
• ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရႏိုင္ေသာ Progestin-only ေဆးမ်ား = ECee2, Pill 72
• ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ရႏိုင္ေသာ Progestin-only ေဆး = Madonna
• စကၤာပူမွာ ရႏိုင္ေသာ Progestin-only ေဆးမ်ား= Postinor-2®, Estinor®, Norlevo®
• စကၤာပူမွာ ရႏိုင္ေသာ Contraceptive Patch ကိုယ္ဝန္တား ကပ္ခြါေဆး = Ortho Evra® (6 mg Norelgestromin and 600 micrograms Ethinyl estradiol transdermal patch) ရာသီစဆင္းတဲ့ရက္ကေန ကပ္ထားပါ။ ပဌမ ၃ ပါတ္မွာ တပါတ္ တကပ္၊ ေနာက္ဆံုး ၁ ပါတ္ ကပ္စရာ မလိုပါ။
Emergency contraceptive pills (Plan B One-Step, Plan B and Next Choice) ေတြမွာ ေရရွည္ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး မရွိသေလာက္ပါ။ ၂ဝ% ေခါင္းကိုက္၊ မူးခ်င္သလိုျဖစ္၊ ၁၄% ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနာ၊ ၁၂% ပ်ိဳ႕၊ ရင္သားတင္း၊ ရာသီဆင္းရက္ မမွန္ တာေတြျဖစ္တတ္တယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္သူေတြက အအန္သက္သာေဆး Vitamin B6, Avomin, Vomistop ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ေခါင္းကိုက္ရင္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး Diclofenic, Ibuprofen ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ဒီေဆးေတြက တားေဆးကို မသက္ေရာက္ေစပါ။
ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ ေန႔စဥ္ေသာက္ရတဲ့ Marvelon 28 (Desogestrel 0.15 mg and Ethinyl estradiol 0.03 mg) ကို အေရးေပၚအေနနဲ႔ သံုးႏိုင္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ၅ ရက္ အတြင္း၊ ၄ လံုး ခ်က္ခ်င္းေသာက္ပါ။ ၁၂ နာရီျခာျပီး ေနာက္ထပ္ ၄ လံုး ထပ္ေသာက္ပါ။
• Emergency Contraception (2) အေရးေပၚတားေဆးမ်ား (၁)
• Emergency Contraception (2) အေရးေပၚတားေဆးမ်ား (၂)
• Ecee2 ေဆးဆိုတာ ကိုလဲ ဖတ္ပါ။
• Microgynon 30 ED ကိုယ္ဝန္တားေဆး ေတြကိုလဲ ဖတ္ပါ။
7. အေရျပား ကပ္ထားရသည့္ ေဆးကပ္ခြါ၊ Contraceptive patch
ေသးငယ္ ပါးလႊာ၍ အေရျပား၌ကပ္ရသည့္ ခပ္ညိဳညိဳ ေဆးျပားလႊာ။ တားေဆး စားေဆးမ်ားနည္းတူ ေဟာ္မုန္းမ်ား ပါဝင္လ်က္ မ်ိဳးဥအိမ္မွ လစဥ္ မမ်ိဳးဥ မထြက္ေစရန္ တားဆီးသည္။ သားအိမ္အဝရွိ ခြ်ဲရည္အား ထူျပစ္ေစျခင္းေၾကာင့္ မမ်ိဳးဥထြက္ေစဦးေတာ့ က်ားသုက္ပိုးႏွင့္ ေတြ႔ရန္ ခက္ခဲေစျပီး၊ သားအိမ္ အတြင္းနံရံကို ပါးလႊာေစျခင္းေၾကာင့္ သေႏၶသည္ သားအိမ္၌မကပ္ေစႏိုင္။ ၉၉% ထိေရာက္သည္။
ရာသီစဆင္းျပီး (၅)ရက္ေျမာက္ေန႔မွ စကပ္ရမည္။ လစဥ္ရက္သတၲ (၃)ပါတ္ၾကာ (အနာမရွိ၊ အေမႊးမထူ) သန္႔ရွင္းေသာ (ရင္သားမွအပ) မည္သည့္ အေရျပားမွာမဆို ကပ္ထားရသည္။ ထို႔ေနာက္ တပါတ္နားထားစဥ္ ရာသီဆင္းမည္။ ရာသီ အဆင္း နည္းမည္။ ရက္လည္း တိုႏိုင္သည္။ စားေဆးမ်ားကဲ့သို႔ ေဆးေၾကာင္း ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္းမျဖစ္။ ကင္ဆာႏွင့္ အျခား အလံုး-အက်ိတ္ျဖစ္မည့္ အႏၲရာယ္ပို၍နည္းသည္။ အမည္းငယ္ေခါင္းကိုင္ျခင္း၊ ရင္သားတင္းျခင္း၊ ၾကားရက္ထဲ ေသြး ဆင္းခ်င္ ဆင္းတတ္သည္။ ျဖစ္ႏိုင္ခဲေသာ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားမွာ ေသြးဖိအား တက္တတ္သည္။ ေသြးခဲျခင္း ျဖစ္ႏိင္သည္၊ ၅ ႏွစ္ထက္ ၾကာၾကာ သံုးလ်င္ သားအိမ္အဝကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။
ကိုယ္ဝန္ရွိေနျပီဆိုလ်င္ မသံုးရ၊ အသက္ ၃၅ ေက်ာ္လ်င္၊ အဝလြန္လ်င္၊ ေသြးခဲတတ္သည့္ေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ (မိုင္ဂရိန္း) ေခါင္းမူး-ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ၊ အသဲ-သဲေျခေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ား ရွိေနလ်င္ မသံုးသင့္။ ေကာင္းစြာေစးကပ္သျဖင့္ ေရခ်ိဳး-ေရကူးလ်င္လည္း ကြာမက်တတ္ေခ်။ မေတာ္တဆ ကြာက်လ်င္ ၄၈ နာရီ အတြင္း သိပါက ၄င္းကိုပင္ ျပန္ကပ္ႏိုင္သည္။ ၄၈ နာရီ ေက်ာ္သြားပါက အသစ္တခုကို၄င္း၊ အျခားနည္းကို၄င္း သံုးပါ။
8. Diaphragms and caps သားအိမ္ဝအဖံုးမ်ား
က်ားသုက္ပိုးမ်ားအား မမ်ိဳးဥႏွင့္ မေတြ႔ေစရန္ ၾကားခံေပးထားသည့္ အဆီးအတားမ်ိဳးျဖစ္သည္။ Latex (rubber) or Polyurethane (plastic) တမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည္။
အရြယ္အစား အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ Diaphragms သည္ ဆန္႔ႏိုင္-ၾကံဳ႕ႏိုင္ေသာ အဖံုးကဲ့သို႔ ပံုပန္းရွိသည္။ Caps တို႔က ပို၍ အရြယ္ငယ္သည္။ က်ားသုက္ပိုးသတ္ေဆး Spermicide ႏွင့္ တြဲသံုးပါက ပိုမိုထိေရာက္သည္။ ၉၂-၉၆% စိတ္ခ်ရသည္။ Silicone cap – Femcap သည္ ပို၍ထိေရာက္သည္။
က်ား-မ မဆက္ဆံမီ က်ားသုက္ပိုးသတ္ေဆး Spermicide အား သားအိမ္ဝအဖံုး Diaphragm ေပၚသုက္လိမ္းျပီး၊ ေမြးလမ္းေၾကာင္း Vagina ထဲထည့္သြင္းျပီး သားအိမ္ဝ Cervix ကို ဖံုးပိတ္ေစရမည္။ ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ၆ နာရီ ၾကာအထိ Diaphragm ကို ျပန္မထုတ္ရ။ ၾကာၾကာထားလည္း ရသည္။
9. ေဟာ္မုန္း မပါေသာ စားေဆး
Centchroman ေခၚ Saheli Tablets သည္ ပံုမွန္ မမ်ိဳးဥထြက္ျခင္းကို တားဆီးျခင္း မလုပ္ဘဲ၊ က်ားသုက္ပိုးႏွင့္ ေပါင္းစပ္ခဲ့ျပီးေနာက္ သားအိမ္အတြင္းနံရံကို လာတြယ္သည့္ ျဖစ္စဥ္ကို တားဆီးျခင္းျဖင့္ သေႏၡဆက္လက္ မတည္ေစရန္ ျပဳလုပ္ေပးသည္။
ေဆးကပ္တခုတြင္ 30 mg ေဆးျပား (၈)ျပားပါသည္။ ပဌမ (၃)လအတြက္ wပါတ္လ်င္ ၂ ျပား၊ ေနာက္လမ်ားမွစ၍ ၁ ပါတ္ ၁ ျပား ေသာက္ရသည္။ ေဟာ္မုန္းမ်ားမပါသျဖင့္ ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားျခင္း၊ ေသြးခဲေစျခင္းမ်ား မျဖစ္ေစႏိုင္။ သို႔ေသာ္ ရာသီဆင္း မ်ားတတ္သည္။
10. The progestogen-only pill (ပီ-အို-ပီ) ေဆးလံုး
Progestogen ေခၚ မ-ေဟာ္မုန္း တမ်ိဳးတည္း ပါသည့္စားေဆးျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးအစားအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ ၄င္းေဆးေၾကာင့္ သားအိမ္အဝရွိ ခြ်ဲက်ိသည့္အရည္သည္ ျပစ္ေစးလာကာ က်ားသုက္ပိုးအား သားအိမ္ထဲ မဝင္ေစေအာင္ တားထားသည္။ သားအိမ္အတြင္းသားနံရံကို ပါးလႊာေစသျဖင့္ သေႏၡဥ တြယ္ကပ္ျခင္းကိုလည္း တားဆီးေပးသည္။ Cerazette ေဆးျဖစ္ပါက လစဥ္ မမ်ိဳးဥထြက္ျခင္းကို တာဆီးေပးသည္။ သတိထားသံုးပါက ၉၉% ထိေရာက္သည္။
လစဥ္ရာသီစတင္လာသည့္ေန႔မွ ၅ ရက္ေျမာက္ေန႔ကစ၍ ေဆးသံုးရမည္။ စေန႔စဥ္ ေဆး ၁ ျပားကို အခ်ိန္မွန္မွန္ ေဆးကပ္ ကုန္သည္ အထိ ေသာက္ရမည္။ ေဆးကပ္ကုန္သည္ႏွင့္ ေနာက္ထပ္တကပ္ ဆက္ေသာက္ပါ။ ကေလးႏို႔တိုက္ေနစဥ္ လည္း ေသာက္ႏိုင္သည္။ အသက္ၾကီးလ်င္လည္းေသာက္ႏိုင္သည္။ ရာသီ မလာမီ လကၡဏာမ်ားကို သက္သာေစသည္။
ရင္သားတင္းျခင္း၊ အေရျပားေပၚ အစက္အေပ်ာက္ ေပၚျခင္းတို႔ျဖစ္ေစတတ္သည္။ ရာသီနည္းျခင္း၊ မလာျခင္း၊ ရွားရွားပါးပါး မ်ိဳးဥအိမ္ အက်ိတ္အလံုးေပၚျခင္း ျဖစ္တတ္သည္။ ယခု သို႔မဟုတ္ ယခင္က ရင္သားကင္ဆာရွိေနလ်င္၊ ကုိယ္ဝန္ရွိေနလ်င္၊ အသဲႏွင့္ သဲေျခေရာဂါ ရွိေနလ်င္၊ မ်ိဳးဥအိမ္ အက်ိတ္ အလံုးရွိဘူးလ်င္၊ (မိုင္ဂရင္း) အမူးေရာဂါရွိလ်င္ မသံုးသင့္။
11. Contraceptive implant အေရျပားေအာက္ ထည့္ရသည့္ ေဆးေခ်ာင္း
ဆံညွပ္အရြယ္၊ ေကြးႏိုင္ ဆန္႔ႏိုင္ေသာ ျပြန္ေခ်ာင္းကေလးတခုျဖစ္သည္။ လက္ေမာင္းအတြင္းဖက္ အေရျပားေအာက္၌ ထံုေဆး-ပိုးသန္႔ျခင္းနည္း သံုး၍ ထည့္ထားရသည္။ ၄င္းမွ Progestogen ေဟာ္မုန္းအား ၃ ႏွစ္ၾကာ ထုတ္ေပးေနမည္။ Implanon ဟု ေဆးနာမည္ ေခၚသည္။
Progestogen ေဟာ္မုန္းသည္ လစဥ္ မမ်ိဳးဥအိမ္မွ မမ်ိဳးဥမထြက္ေစရန္ တားဆီးသည္။ သားအိမ္အဝရွိ ခြ်ဲက်ိသည့္ အရည္သည္ ျပစ္ေစးလာေစကာ က်ားသုက္ပိုးအား သားအိမ္ထဲ မဝင္ေစေအာင္ တားထားသည္။ သားအိမ္ အတြင္းသား နံရံကို ပါးလႊာေစသျဖင့္ သေႏၡဥ တြယ္ကပ္ျခင္းကိုလည္း တားဆီးေပးသည္။ ၉၉%မက ထိေရာက္သည္။ အေလးခ်ိန္ မ်ားသူမ်ားလည္း သံုးႏိုင္သည္။ လစဥ္ရာသီလာအျပီး ၅ ရက္ေျမာက္ေန႔မွ စထည့္ထားပါက ခ်က္ခ်င္းထိေရာက္ ကာကြယ္သည္။ ကေလးႏို႔တိုက္ျခင္းကို သက္ေရာက္မႈမျပဳ။ လစဥ္ ရာသီမလာမီလကၡဏာမ်ားကို သက္သာေစသည္။
သို႔ေသာ္ ရာသီဆင္းမ်ားတတ္သည္။ မမွန္ျဖစ္တတ္သည္။ ဝက္ျခံေပါက္တတ္သည္။ ရင္သား တင္းတတ္သည္။ ကိုယ္ဝန္ ရွိေနလ်င္၊ အသဲေရာဂါ ရွိေနလ်င္၊ ယခုသို႔မဟုတ္ လြန္ခဲ့ေသာ ၅ ႏွစ္က ရင္သားကင္ဆာရွိလ်င္၊ ေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါရွိလ်င္၊ (မိုင္ဂရင္း) အမူးေရာဂါ ရွိလ်င္ မသံုးသင့္။
• Contraceptive implant ကိုယ္ဝန္တား အေရျပားေအာက္ ထားရတဲ့ပစၥည္း အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၇ဝ) ကိုလဲ ဖတ္ပါ။
12. The intrauterine system (IUS) သားအိမ္ထဲထည့္ တာရွည္ခံေဆး
T ပံုရွိေသာ ပလပ္စတစ္ျဖင့္ျပဳလုပ္ထားေသာ Progestogen ေဟာ္မုန္းအား တေျဖးေျဖး ထုတ္ေပးေနသည့္ ေဆးျဖစ္သည္။ ၅ ႏွစ္ အထိခံသည္။ Mirena ဟုေခၚသည္။
သားအိမ္အဝရွိ ခြ်ဲက်ိသည့္ အရည္သည္ ျပစ္ေစးလာေစကာ က်ားသုက္ပိုးအား သားအိမ္ထဲ မဝင္ေစေအာင္ တားထားသည္။ သားအိမ္ အတြင္းသားနံရံကို ပါးလႊာေစသျဖင့္ သေႏၡဥ တြယ္ကပ္ျခင္းကိုလည္း တားဆီးေပးသည္။ အခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ မမ်ိဳးဥမထြက္ေစရန္ တားဆီးသည္။ ၉၉% ထိေရာက္သည္။
ရာသီစဆင္းသည့္ေန႔မွ ေနာက္ ၅ ရက္အၾကာ ၄င္းပစၥည္းထည့္ရသည္။ ေမြးလမ္းတြင္ ကူးစက္ပိုး မရွိမွ ထည့္ရမည္။ (IUD) မ်ားကဲ့သို႔ ေမြလမ္းေၾကာင္း Vagina ထဲတြင္ ၾကိဳးစေလး ႏွစ္ခု ရွိေနမည္။
လစဥ္ရာသီဆင္းရက္ ေျပာင္းသြားႏိုင္သည္။ ဝက္ျခံထြက္တတ္သည္။ ရင္သားနာတတ္သည္။ ထြက္က်ျခင္း၊ ေနရာ ေျပာင္းျခင္းလည္း ျဖစ္တတ္သည္။ ကုိယ္ဝန္ရွိေနလ်င္ မသံုးရ။ သားအိမ္၊ မ်ိဳးဥအိမ္ကင္ဆာရွိေနလ်င္ မသံုးရ။ ယခု သို႔မဟုတ္ လြန္ခဲ့ေသာ ၅ ႏွစ္က ရင္သားကင္ဆာရွိလ်င္၊ ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိလ်င္၊ (မိုင္ဂရင္း) အမူးေရာဂါရွိလ်င္ မသံုးသင့္။
13. Spermicides က်ားသုက္ပိုးသတ္ေဆး
(Nonoxynol-9) ပါသည့္ေဆးျဖစ္သည္။ Tablets, jelly (gel), films, and foams စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိသည္။ 71-82% ထိေရာက္သည္။ နာရီဝက္ ၾကိဳတင္ထည့္ထားျပီးမွ ဆက္ဆံရမည္။ ေပ်ာ္ဝင္မသြားသည့္ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါက ဆက္ဆံအျပီး ၈ နာရီ ၾကာမွ ထုတ္ရမည္။ Vaginal Contraceptive Film (VCF) သည္ ၁၅ မိနစ္ဆိုလ်င္ ရသည္။
Suppositories တို႔မွာ ၂ဝ မိနစ္ ေစာင့္ရမည္။ Sponges တို႔သည္ ၈ဝ-၉၁% ထိေရာက္သည္။ ၁၂ နာရီ ၾကိဳတင္ ထည့္ထားႏိုင္ျပီး၊ ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ၆-၈ နာရီၾကာမွ ျဖဳတ္ရမည္။
တမ်ိဳးတည္းသံုးသည္ထက္ သားအိမ္အဝအဖံုးမ်ား၊ သုက္ရည္ ျပင္ပစြန္႔ထုတ္နည္းတို႔ႏွင့္ တြဲသံုးပါက ပိုမိုထိေရာက္စြာ ကာကြယ္ႏိုင္သည္။ အက္စစ္ဓါတ္ပါသျဖင့္ ပူစပ္သည္။
14. Male and female sterilization သားေၾကာျဖတ္ျခင္း
ရာသက္ပန္ ကေလးမႏိုင္ေတာ့သည့္နည္းျဖစ္သည္။ ေယာက္်ားမ်ားကို ထံုေဆးသံုးျပီး က်ားသုက္ပိုးမ်ား ထြက္လာရတဲ့ လမ္းေၾကာင္း တေနရာရာကို ျဖတ္ျပစ္လိုက္တာ ျဖစ္တယ္။
ဘယ္နဲ႔ညာ ႏွစ္ဘက္လံုးကို ျဖတ္ရတယ္။ ဒါးရာ တခ်က္ထဲနဲ႔လဲ ျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝဝ တြင္ ၁ ေယာက္မွာ မေအာင္မျမင္ ျဖစ္တတ္သည္။ ျဖတ္လိုက္တဲ့ အေၾကာကို မွန္ဘီလူးနဲ႔ ဟုတ္-မဟုတ္ စစ္မွ ေသျခာတယ္။ လက္နဲ႔ စမ္းရတာမွာ ေဘးက ေသြးေၾကာ၊ အဆီ၊ အာရံုေၾကာေတြနဲ႔ ခြဲရမလြယ္ဘူး။ ထံုေဆးနဲ႔ဆို ပိုမွားႏိုင္တယ္။ အေတြ႔အၾကံဳရွိတဲ့ ဆရာဝန္ ကိုသာ အားကိုးသင့္တယ္။
အမ်ိဳးသမီးေတြကို သားေၾကာျဖတ္ရင္ ေမ့ေဆး၊ ခါးထံုေဆး တမ်ိဳးမ်ိဳးေပးျပီး၊ သားအိမ္ရဲ႕ တဖက္တခ်က္ရွိတဲ့ သားအိမ္ျပြန္ ႏွစ္ခုလံုးကို ျဖတ္ျပစ္ရတယ္။ ၂ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ မေအာင္မျမင္ ျဖစ္တတ္တယ္။ ခြဲစိတ္ျပီး ၁ လ အထိ အျခားတားနည္းတခုခု သံုးသင့္တယ္။
ေယာက္်ားကို ျဖတ္ရင္ သုက္ရည္လဲမွာ သုက္ပိုး ပါ-မပါ စစ္ေဆးရမယ္။ သုေတသန စစ္တမ္းအရ အသက္ ၃ဝ ေအာက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ေယာက္်ားေတြထက္ ထိုနည္း သံုးျပီးေနာက္ ေနာင္တရၾကတယ္။
• Contraceptive implant ကိုယ္ဝန္တား အေရျပားေအာက္ ထားရတဲ့ပစၥည္း အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၇ဝ)
• Tubal ligation အမ်ိဳးသမီး သား-သမီး မရေတာ့ေအာင္ လုပ္ျခင္း အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၈ဝ) ေတြကိုလဲ ဖတ္ပါ။
15. Vaginal rings သေႏၶတား သားေရကြင္း
V-Rings လို႔လဲ အတုိေခၚတဲ့ Vaginal rings သားေရကြင္းေတြဆိုတာ အမ်ိဳးသမီး ေမြးလမ္းေၾကာင္း (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲမွာ ထည့္ေပးထားရတဲ့ သေႏၶတားနည္းတခု ျဖစ္တယ္။
သားေရကြင္းလို႔ ေျပာရေပမဲ့ ေဆးပါေနတဲ့ Polymeric devices (ေပၚလီမက္ထရစ္) ပစၥည္း ျဖစ္တယ္။ အခ်င္း ၂ လကၼရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္အတြက္ မဟုတ္တာေတြလဲ ရွိေသးတယ္။
1. NuvaRing ဆိုတာက Contraceptive vaginal ring ကိုယ္ဝန္တားပစၥည္း ျဖစ္တယ္။ Poly-ethylene-co-vinyl acetate နဲ႔ လုပ္ထားျပီး၊ Etonogestrel (Progesterone) နဲ႔ Ethinyl estradiol (Estrogen) ေဟာ္မုန္းေတြ ထုတ္ေပးေနတယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္ကေန မ်ိဳးမထြက္ေစဘူး။ သားအိမ္အဝက အခြ်ဲကို ေစးပ်စ္ေစတယ္။ သားအိမ္ အတြင္းဆံုးအလႊာကို ပါးလ်ေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္မရေအာင္ တားေပးမယ္။
2. Femring ဆိုတာက ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာ မ်က္ႏွာေတြ နီျမန္းတာ၊ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ႀကံဳလွီတာေတြ သက္သာဘို႔ Estradiol-acetate ေဟာ္မုန္း နဲနဲေလး ထုတ္ေပးေနမဲ့ Silicone elastomer ကေနလုပ္တာ ျဖစ္တယ္။ လင္မယား အတူမေနခင္ ခဏထုတ္ထားႏိုင္တယ္။
အဲလို ပစၥည္းမ်ိဳးကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲမွာ ထည့္ထားလို႔ ရတယ္။ သားေရကြင္းလို ပစၥည္းကေရာ (ဗဂ်ိဳင္းနား) အတြင္း နံရံေရာက ဆန္႔ႏိုင္ၾကံဳ႔ႏိုင္စြမ္းရွိလို႔ ထြက္မက်ေစအာင္ ထိန္းထားႏိုင္တယ္။ ေရခ်ိဳးတာ၊ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာ ကိစၥမရွိပါ။ ရွိေနတာ ေသျခာခ်င္ရင္ လက္ကို ေဆးေၾကာျပီး ကိုယ့္ဖါသာ စမ္းၾကည့္ႏိုင္ေသးတယ္။ Vaginal rings သေႏၶတား သားေရကြင္း ကိုဖတ္ပါ။
Family Planning Handbook for Providers, 2007 ကိုယ္ဝန္ရေစႏိုင္သည့္ႏွဳန္း တႏွစ္တာ သုေတသန
• အကာအကြယ္ မသံုးသူ = ၈၅% ကိုယ္ဝန္ရမည္။
• သုက္ပိုးေသေဆးနည္း = ၁၈-၂၉% ကိုယ္ဝန္ရမည္။
• သုက္ရည္ ျပင္ပစြန္႔ထုတ္နည္း = ၁၅-၂၈% ကိုယ္ဝန္ရမည္။
• ရက္ေရွာင္နည္း = ၅-၁၂% ကိုယ္ဝန္ရမည္။
• ကြန္ဒြမ္နည္း = ၂-၁၅% ကိုယ္ဝန္ရမည္။
• ေန႔စဥ္ေသာက္ရသည့္ေဆးေသာက္သူ = ဝ႕၃-၈% ကိုယ္ဝန္ရမည္။
• ထိုးေဆးထိုးသူ = ဝ႕ဝ၅-၃% ကိုယ္ဝန္ရမည္။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၁ဝ-၆-၂ဝ၁ဝ)
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ - ပဋိသေႏၶတားနည္းမ်ား
