29
Mar

(ဖိုက္ဘရို-အဒီႏိုးဆစ္) ရင္သားေရာဂါ

သမီးက (႕႕႕႕႕) ပါ။ သမီးရဲ႕ ရင္သားညာဘက္ (ခ်ဳိင္းနား) ျခမ္းေပၚမွာ အက်ိတ္ေပါက္ေနပါတယ္။ ၃ ပတ္ေလာက္ အရမ္းနာျပီးရင္ ၈ ရက္ေလာက္ သက္သာသြားျပန္ပါတယ္။ (႕႕႕႕႕) ေဆးရုံမွာလည္း သြားျပီးတဲ့ျပ အခါမွာ ေဟာ္မုန္းမညီတဲ့ Fibroadenosis ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ ပဋိဇီဝေဆးမ်ား ေသာက္ရမည္ဟုေျပာပါသည္။ သမီးက အိမ္ေထာင္ မက်ေသးပါဘူး။ ေနာက္ ၂ ႏွစ္တြင္ အိမ္ေထာင္ျပဳျပီး ကေလးတန္းယူရန္လည္း အစီစဥ္ရွိပါသည္။ အသက္က ၂၆ ႏွစ္ ရွိပါျပီ။ ၄င္းေဆးမ်ားကုိေသာက္ျပီး ကေလးမရမွာကုိလည္း စုိးရိမ္ပါတယ္ရွင့္။

ဒါေၾကာင့္ လမ္းထိပ္ရွိေဆးခန္းတြင္ ေဆးရုံေဆးစာအုပ္ႏွင့္တကြ ထပ္မံျပသရာ ဆရာဝန္မွ ခြဲစိတ္ပါရန္၊ ေဆးေသာက္လွ်င္လည္း အရွင္း ေပ်က္ကင္းႏုိင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္းႏွင့္ ေသြးဆုံးခ်ိန္ (သုိ႔) အသက္ 40/50 ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ရန္ 50% ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာပါသည္။ ေဆးရုံစာအုပ္ Scan လည္း ပူးတြဲေပးပုိ႔အပ္ပါသည္။ မည္သုိ႔ ဆုံးျဖတ္သင့္သည္ကုိ ဆရာ႔ဆီမွ အၾကံျပဳခ်က္ထပ္မံရလုိပါသျဖင့္ အၾကံေတာင္း ခံအပ္ပါသည္ရွင္။

Fibroadenosis (ဖိုက္ဘရိုဆစ္စ္တစ္) ေရာဂါဟာ Fibrocystic disease အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ နာမည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေခၚတယ္။ အရင္က Mammary dysplasia, Chronic cystic mastitis or Hyperplastic cystic disease လို႔ ေခၚခဲ့တယ္။ နာမည္မ်ားတာ ရႈတ္ေအာင္လုပ္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး လူနာေျပာတာကို စမ္းသပ္စစ္ေဆးလို႔ ေတြ႔ရ တာနဲ႔ ေရာဂါေဗဒစစ္ေဆးေတာ့ ေတြ႔ရတာနဲ႔ ဆက္စပ္မႈက အံက်မျဖစ္တာလဲ ရွိေသးတယ္။

ဒီေရာဂါရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးကေန ရင္သားနာေနလို႔ပါရွင့္လို႔ ေျပာၾကတာခ်ည္းျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕က အက်ိတ္လိုလို ေတြ႔တယ္လဲ ေျပာမယ္။ ခြဲစိတ္တဲ့အခါ Definite lump အက်ိတ္သန္႔သန္႔ ေတြ႔ရတာ မဟုတ္ဘဲ Indurated area မာခဲေနတာကိုသာ ေတြ႔ရတယ္။

အႏုၾကည့္မွန္ဘီလူးနဲ႔စစ္ေဆးရင္ Fibrosis, Adenosis, Epitheliosis and Cyst formation ေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေရာဂါေဗဒ ပညာရွင္ေတြက ဒါကို Disease ေရာဂါလို႔ ေခၚသင့္ပါရဲ႕လား ေမးခြန္းထုတ္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ မွန္ဘီလူး ေအာက္မွာ ေတြ႔တာေတြအားလံုးက နည္းတာ မ်ားတာကလြဲရွင္ ပံုမွန္ရွိေနၾက (တစ္ရွဴး) ေတြသာ ျဖစ္ၾကလို႔ဘဲ။ ဆန္းတာေတြ၊ ကင္ဆာျဖစ္သလိုမ်ိဳး ေျပာင္းလဲသြားတာေတြ မရွိဘူး။

ေဆးခန္း ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ လူနာကို ေဆးကုေပးရမွာဘဲ။ Mastalgia နာတယ္ေျပာေနတာကိုး။ နာလို႔ အလုပ္ပ်က္၊ ေက်ာင္းပ်က္၊ စိတ္ပ်က္တယ္ မဟုတ္ပါလား။ အက်ိတ္လိုလို အခဲလိုလိုရွိေနတယ္ဆိုတာ ကလဲ ေျခာက္လွန္႔ေနသလို ျဖစ္ေသးတယ္။

ေနာက္ပိုင္း ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ Fibroadenosis ဟာ လတိုင္းလတိုင္း ရာသီျဖစ္စဥ္နဲ႔အတူ ရင္သားမွာ လိုက္ျပီး ေျပာင္းလဲေနတာေတြက ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္လာတာလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ လိင္ပိုင္း-ေဟာ္မုန္းေတြ အတက္-အက်ကေန ဆက္ျဖစ္တာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္တတ္သူေတြကလဲ အသက္အားျဖင့္ ၂၅-၃၅ ၾကားေတြျဖစ္လို႔ လိင္နဲ႔ဆိုင္တာအားလံုး အတက္ၾကြဆံုး ကာလေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီအယူအဆကို Aberrations of Normal Development and Involution (ANDI) လို႔ နာမည္ခပ္ရွည္ရွည္ ေခၚတယ္။ Benign breast disorders ကင္ဆာ မဟုတ္တဲ့ ရင္သား ျပႆနာေတြကို ျခံဳေခၚလိုက္တာ ျဖစ္တယ္။

Fibroadenosis ဟာ တေန႔မွာ Risk of Malignancy ကင္ဆာျဖစ္လာႏိုင္ေျခ ရွိသလား
Dupont and Page ေလ့လာမႈအရ ဆက္စပ္မႈမရွိႏိုင္ဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Fibroadenosis ထဲက မ်ိဳးကြဲတခုျဖစ္တဲ့ Atypical ductal (ADH) နဲ႔ Lobular epithelial hyperplasia (ALH) ဆိုရင္ေတာ့ တခ်ိန္မွာ Breast cancer ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အလားအလာ ပိုမ်ားတယ္။ ဆိုလိုတာက ဒီလိုရင္သားေရာဂါမရွိသူေတြထက္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားတာကိုေျပာတာျဖစ္တယ္။ ADH ကေန ၄ ဆ ပိုတယ္။ တကယ္လို႔ မိသားစုရာဇဝင္မွာ ရင္သား-ကင္ဆာရွိေနရင္ ၈ ဆ ပိုသြားမယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ကို Yearly reviews ႏွစ္စဥ္ေဆးစစ္တာနဲ႔ Mammograms (မင္မိုဂရမ္) ရိုက္တာ လုပ္ေပးရတယ္။ ADH အမ်ိဳးအစားကို Tamoxifen ေဆး ၅ ႏွစ္ေပး တာ အက်ိဳးမ်ားေစတာေတြ႔ရတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၅ဝ% နည္းသြားေစတယ္။

ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ (၁) နာေနတာကို ကုရမယ္။ အနာသက္သာေဆးေတြ ေပးမယ္။ (၂) အက်ိတ္ဆိုတာကို ကုရမယ္။ ကုရမယ္ ဆိုတာ စမ္းသပ္မႈ စနစ္တက် လုပ္ဘို႔က အရင္ျဖစ္တယ္။ ေရာဂါရာဇဝင္၊ မိသားစုရာဇဝင္၊ စစ္ေဆးစမ္းသပ္မႈ၊ နာတာက ဘယ္ေလာက္အထိ ဆိုးသလဲ။ အက်ိတ္ကို က်က်နန စမ္းဘို႔လုိတယ္။ Mammogram နဲ႔ Ultrasound scan လိုမယ္။

Fine needle aspiration (FNA) အပ္ေသးေသးနဲ႔စုပ္ယူနည္း၊ Core needle biopsy အပ္ၾကီးၾကီးနဲ႔စုပ္ယူနည္း၊ Tru-cut biopsy ခြဲစိတ္ျပီး အသားစထုတ္ယူနည္း Excision ခြဲစိတ္ထုတ္ျပစ္နည္းေတြ ေရြးခ်ယ္ လုပ္ရမယ္။ ကင္ဆာ မဟုတ္တာ ေသျခာခ်င္လို႔ ျဖစ္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၂၉-၃-၂ဝ၁၂ )

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ - (ဖိုက္ဘရို-အဒီႏိုးဆစ္) ရင္သားေရာဂါ 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Captcha *

Follow me on:

Back to Top