“မူလ ကိုယ္ခံစြမ္းအား ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းေရာဂါ”
ႏွင့္ ပါတ္သက္၍ အေထာက္အကူျပဳ သတင္း အခ်က္ အလက္မ်ား
၁။
အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါဟာ ကုသလို႔ မရႏုိင္မယ့္ ကာကြယ္လို႔ရတဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါကို
ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးဟာ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း (လိင္အဂၤါစြပ္ မပါဘဲ
လိင္ဆက္ဆံျခင္း) ပိုး ရွိ/မရွိ စစ္ေဆး မထားေသာ ေသြးကို သြင္းမိျခင္း၊ (မူးယစ္ေဆးဝါး
ထိုးသြင္းရာမွာ သံုးစြဲေသာ) မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေဆးထိုးပိုက္/အပ္မ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း၊
ေရာဂါပိုး ရွိေသာ မိခင္ထံမွ သူမရဲ႕ ရင္ေသြးထံသုိ႔ (ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္၊ မီးဖြားစဥ္နဲ႔
ႏို႔တိုက္ေကြ်းစဥ္ မ်ားမွာ) ကူးစက္ျခင္း စေသာ နည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ ျပန္႔ပြား ကူးစက္ၾကပါတယ္။
အိတ္ဒ္စ္
ေရာဂါဟာ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ ခုခံစြမ္းအား စနစ္ကို ဖ်က္ဆီးပစ္တဲ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ဗိုင္းရပ္စ္
ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြား ရပါတယ္။
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြးပိုး
ရွိေနတဲ့ လူတေယာက္ဟာ ေရာဂါ လကၡဏာ တစံုတရာ မျပဘဲ ႏွစ္အေတာ္ၾကာ ေနထုိင္ ႏိုင္ၾကပါတယ္။
သူတို႔ကို ၾကည့္ရတာ က်န္းမာ သန္စြမ္း ေနပံုရွိေသာ္လည္း သူတုိ႔ထံမွ ေရာဂါပိုးဟာ တျခားသူမ်ားထံ
ကူးစက္ သြားႏုိင္ပါတယ္။
အိတ္ဒ္စ္
ေရာဂါ ဆိုတာဟာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ ခံထားရသူရဲ႕ ေနာက္ပိုင္းအဆင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါခံစား ေနရသူမ်ားဟာ တေန႔တျခား အားအင္ နည္းပါး လာၾကပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ
ဆိုေတာ့ သူ႔ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရာဂါမ်ားကို တြန္းလွန္ ခုခံႏိုင္တဲ့ စြမ္းအားမ်ား ေလ်ာ့နည္း
သြားလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္အရြယ္ ေရာက္ၿပီး သူမ်ားမွာ ပွ်မ္းမွ်ျခင္း အားျဖင့္ ေရာဂါပိုး
ဝင္ေရာက္ၿပီး (၇) ႏွစ္မွ (၁၀) ႏွစ္ခန္႔ ၾကာမွသာ အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါ အဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိ
တတ္ၾက ပါတယ္။ ကေလးငယ ေတြမွာေတာ့ အလြန္ အလ်င္အျမန္ ေျပာင္းလဲ ေရာက္ရွိ တတ္ၾကပါတယ္။
အိတ္ဒ္စ္
ေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသလို႔ မရႏိုင္ေပမယ့္ ေဆးဝါး အသစ္မ်ား အသံုးျပဳပါက အိတ္ဒ္စ္
ေရာဂါ ရွိေနသူမ်ားကို အခ်ိန္ကာလ ရွည္ၾကာစြာ က်န္းက်န္းမာမာ အသက္ရွင္ ေနထုိင္ ႏိုင္ၾက
ပါတယ္။
အမ်ားအားျဖင့္၊
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးဟာ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံ ျခင္းေၾကာင့္ တဦးထံမွ တဦးထံသို႔ ဝင္ေရာက္
ကူးစက္သြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို လိင္ဆက္ဆံရာမွာ ေရာဂါ ရွိသူတဦးရဲ႕ သုတ္ရည္၊ မိန္းမ
ကိုယ္အရည္နဲ႔ ေသြးမ်ား အျခားတဦးရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲသို႔ ဝင္ေရာက္ သြားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
(မ်ားေသာ
အားျဖင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ထုိးသြင္းရာမွာ အသံုးျပဳထားေသာ) ပိုးသတ္ သန္႔ရွင္းျခင္း မျပဳရ
ေသးတဲ့ ေဆးထိုးပိုက္/အပ္မ်ား အသံုးျပဳျခင္း၊ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ရာ ေခါင္းရိတ္ရာမွ သံုးေသာ
ဘလိပ္ဓားမ်ား၊ ကိုယ္ခႏၶာကို ေဆးထိုးျခင္း၊ ျဖတ္ေတာက္ျခင္း၊ ထိုးေဖာက္ျခင္း မ်ားမွာ
အသံုးျပဳတဲ့ ဓားမ်ားနဲ႔ ပစၥည္း ကိရိယာမ်ား အသံုးျပဳျခင္း၊ ေရာဂါပိုးရွိေသာ ေသြးသြင္းျခင္း
မ်ားေၾကာင့္လည္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ ျပန္႔ပြား တတ္ပါတယ္။ ေသြးသြင္း ကုသျခင္း
ျပဳလုပ္မယ့္ ေသြးအားလံုးကို အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ရွိ/မရွိ ေသြး စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ သင့္ပါတယ္။
ေရာဂါရွိသူကို
ထိမိ၊ ကိုင္မိ႐ံုျဖင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါ ကူးစက္မႈ မျဖစ္ႏိုင္ ပါဘူး။
ေဖြ႕ဖက္ျခင္း လက္ဆြဲ ႏႈတ္ဆက္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းနဲ႔ ႏွာေခ်ျခင္း မ်ားေၾကာင့္လည္း
မကူးစက္ ႏိုင္ပါဘူး။ အိမ္သာမ်ား၊ တယ္လီဖုန္း လက္ကိုင္ ခြက္မ်ား၊ ပန္းကန္၊ ေသာက္ေရခြက္နဲ႔
ဇြန္း၊ ခက္ရင္းမ်ား၊ မ်က္ႏွာ သုတ္ပုဝါမ်ား၊ အိပ္ယာခင္းမ်ား၊ ေရကူး ကန္မ်ားနဲ႔ အမ်ားသံုး
ေရခ်ဳိးခန္းမ်ား အတူ သံုးစြဲျခင္းျဖင့္ ဒီေရာဂါ မကူးစက္ ႏိုင္ပါဘူး။ ျခင္ကိုက္ျခင္းႏွင့္
အျခား ပိုးမႊားမ်ား ေၾကာင့္လည္း မကူးစက္ ႏုိင္ပါဘူး။
၂။
ကေလးမ်ား အပါအဝင္ လူးတိုင္းဟာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါ ကူးစက္ ခံရႏိုင္ဖြယ္
ရွိပါတယ္။ လူတိုင္းဟာ ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး သတင္း အခ်က္အလက္နဲ႔ ပညာေပး မႈမ်ား ရရွိဖို႔
လိုအပ္တဲ့ အျပင္ ကူးစက္မႈ နည္းပါးေစဖို႔ အတြက္ ကြန္ဒံုးမ်ား အလြယ္တကူ ရရွိႏိုင္ဖို႔လည္း
လိုအပ္ပါတယ္။
အသက္
ေသဆံုးမႈကို ျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ ကေလးဘဝမ်ား အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါ ဘယမ်ားရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာ
မ်ားကို ေရွာင္ရွား ႏိုင္ဖို႔ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ ခံစားေနရတဲ့ ကေလးငယ္ မ်ားကို
အဟာရ ျပည့္ဝတဲ့ အစား အေသာက္မ်ား ေကြ်းေမြး ေပးျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံ တိုက္ေကြ်း
ေပးျခင္းနဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ပံုမွန္ ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကရန္
အထူး အေရး ႀကီးပါတယ္။ ကေလးငယ္ တဦး ဒီေရာဂါ ခံစား ေနရၿပီဆိုရင္ ၎ရဲ႕ မိခင္ (သို႔မဟုတ္)
ဖခင္ တဦးဦးမွာ ဒီေရာဂါ ရွိေနလို႔ ျဖစ္ႏိုင္ ပါတယ္။ အိမ္တိုင္ ယာေရာက္ လိုက္လံ ေစာင့္ေရွာက္
ေပးဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး
ကူးစက္မႈႏႈန္း ျမင့္မားတဲ့ တိုင္းျပည္မ်ားမွာ ကေလးငယ္မ်ား အေနျဖင့္ ေရာဂါ ကူးစက္ႏိုင္ေျခ
မ်ားျပား႐ံု သာမက၊ ဒီေရာဂါေၾကာင့္ ၎တို႔ရဲ႕ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းေပၚမွာ ႐ိုက္ခတ္ ထင္ဟပ္တဲ့
ျပႆနာမ်ား နဲ႔လည္း ရင္ဆိုင္ၾကရ ႏိုင္ပါတယ္။
·
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ ေၾကာင့္ ကေလးငယ္
မ်ားရဲ႕ မိဘမ်ား၊ ဆရာ/ဆရာမ မ်ားနဲ႔ အုပ္ထိန္းသူမ်ား ဆံုး႐ံႈး သြားရတဲ့ အခါမွာ ကေလးငယ္
မ်ားရဲ႕ လက္ရွိ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျခ အေနနဲ႔ ဆံုး႐ႈံး ပူေဆြးမႈမ်ား အေပၚ စာနာ နားလည္တတ္တဲ့
အကူအညီမ်ား ေပးဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။
·
မိဘမဲ့ ကေလးငယ္မ်ား အတြက္ အိမ္ေထာင္အႀကီး အကဲအျဖစ္
တာဝန္ယူေပးမယ့္ တစံု တဦး လိုအပ္ ေနတဲ့အျပင္၊ ယင္း ကေလးငယ္ မ်ားဟာ စားဝတ္ ေနေရး အခက္အခဲ
မ်ားနဲ႔လည္း ရင္ဆိုင္ ရတတ္ ပါတယ္။ မိဘမဲ့ ကေလးငယ္ မ်ားကို အျခား သူမ်ားက ၾကည့္႐ႈ႕ ေစာင့္ေရွာက္
ေပးရတဲ့ အခါမ်ဳိးမွာ အဲဒီ ကေလးမ်ားရဲ႕ ျဖည့္စြက္ လိုအပ္ခ်က္ မ်ားကို အျပည့္အဝ ျဖည့္ဆည္း
ေပးႏိုင္ဖို႔ မိသားစု ဝင္ေငြ ရလမ္းကို တိုးခ်ဲ႕ ရွာႀကံ သင့္ပါတယ္။
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္
ေရာဂါ ကူးစက္ ခံထားရေသာ ကေလးမ်ား (သို႔မဟုတ္) အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါ ခံစားေနရေသာ
မိသားစုမ်ားႏွင့္ အတူေနေသာ ကေလးငယ္ မ်ားကို လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းကေန ဖယ္ေရွာင္ ခံရျခင္း
(သို႔မဟုတ္) ပထုတ္ ခံရျခင္းမ်ား ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္
ခံယူမႈႏွင့္ ပညာသင္ၾကားခြင့္ ရရွိေရးတို႔မွာ ျငင္းပယ္ ခံရဖြယ္ ရွိႏိုင္ ပါတယ္။ ဆရာ/ဆရာမ
မ်ားနဲ႔ အိမ္တိုင္ယာေရာက္ ပညာေပး သူမ်ားကို အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အဆင့္မီ သင္တန္း ေက်ာင္းမ်ား
ေပးႏိုင္မယ္ ဆိုရင္၊ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္း အသိုင္းအဝုိင္း ၾကားမွာ နာလည္မႈနဲ႔ စာနာသနားမႈေတြ
တိုးပြားလာမွာ ျဖစ္တဲ့အျပင္၊ ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္း မ်ားလည္း ေလ်ာ့နည္း သြားႏိုင္ပါတယ္။
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္
ေရာဂါ ခံစားေနရတဲ့ မိသားစုမ်ားကို ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္း မျပဳဘဲ မိမိတို႔နဲ႔ တတန္းတည္းထား
ဆက္ဆံ သင့္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါေၾကာင့္ မိဘမဲ့ ျဖစ္သြားရတဲ့ ကေလးငယ္ မ်ားကို မိဘမဲ့ ေက်ာင္း၊
အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ သြားေရာက္ ပို႔ထားျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ၾကဖို႔ အထူးႀကိဳးစား အားထုတ္
သင့္ၾကပါတယ္။ မိဘမဲ့ ကေလးမ်ားကို အျခား မိသားစုမ်ားနဲ႔ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္း တခုလံုးက ေကာင္းေကာင္း
ေစာင့္ေရွာက္ၾကတဲ့ အခါမွာ သူတို႔ ေလးေတြရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ခံစားမႈဒဏ္ရာ ဒဏ္ခ်က္မ်ား
နည္းပါး သြားတတ္ပါတယ္။
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္နဲ႔
ပါတ္သက္ၿပီး လူငယ္အခ်ဳိ႕ ေလာက္သာ တိက် မွန္ကန္ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ ေတြကို
ရရွိ ေနၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား ေတြဟာ ဘယ္အသက္ အရြယ္မွာဘဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ သူတို႔ အရြယ္ေတြနဲ႔
သင့္ေတာ္မယ့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ သတင္း အခ်က္ အလက္ေတြ ရရွိဖို႔ အေရးႀကီးသလို၊
သူတို႔ေလးေတြ လိင္ကိစၥ မႏိုးၾကားမီပင္၊ ဒီေရာဂါနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ ဘဝေနနည္း၊ ထိုင္နည္းမ်ား
ရရွိသြားဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီအဆင့္မွာ ဒီလို ပညာေပး သင္ၾကား ထားျခင္း အားျဖင့္
လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ စိတ္ဝင္စားမႈနဲ႔ တက္ႂကြစြာ လႈပ္ရွား မႈမ်ားကို ေႏွာင့္ေႏွး ေစႏိုင္တဲ့
အျပင္၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို တာဝန္ ယူေနမႈကိုပါ သင္ၾကားၿပီး ျဖစ္တတ္ ပါတယ္။
မိဘမဲ့
ကေလးမ်ား၊ လမ္းေဘး ေနအိမ္မဲ့ ယာမဲ့ မ်ားႏွင့္ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားမွ ကေလးငယ္ မ်ားဟာ အျခား
ကေလးမ်ားထက္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ ျပန္႔ပြားႏိုင္ေျခ ပိုးမ်ားပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့
ပညာေပးမႈနဲ႔ အျခား အကူအမ်ား ရရွိႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းျဖင့္ ၎တို႔ကို ကူညီသင့္ပါတယ္။
၃။
မိမိကိုယ္မိမိ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ခံထားရၿပီလို႔ သံသယရွိေနတဲ့ မည္သူမဆို မေပါက္ၾကား
ႏုိင္တဲ့ ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးျခင္းနဲ႔ ေသြးစစ္ေဆးမႈ ခံယူႏိုင္ဖို႔ အတြက္ က်န္းမာေရး
ဝန္ထမ္းတဦးဦး (သို႔မဟုတ္) အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ အိတ္ဒ္စ္ ဌာနနဲ႔ ဆက္သြယ္ သင့္ပါတယ္။
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ႏွင့္
ပတ္သက္ေသာ ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးမႈ ခံယူျခင္းႏွင့္ ေသြး စစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္
ေရာဂါရွိေၾကာင္း ေစာေစာစီးစီး သိရွိႏိုင္ျခင္း၊ ေရာဂါ ရွိေနပါကလည္း လိုအပ္ေသာ ကူညီ
ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ရယူႏိုင္ျခင္း၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ရလာႏိုင္တဲ့ ေရာဂါမ်ားကို ေသခ်ာစြာ
ကုသခံႏိုင္ျခင္း၊ ေရာဂါရွိေနလွ်က္ ဘယ္လို ေနထုိင္ရမယ္ ဆိုတာကို သိႏိုင္ျခင္းနဲ႔ အျခား
သူမ်ားထံ ေရာဂါ မကူးစက္ေစရန္ ေရွာင္က်ဥ္ ႏိုင္ျခင္းစတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ား ရႏိုင္ပါတယ္။
ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး ျခင္းနဲ႔ ေသြးစစ္ေဆးျခင္း မ်ားေၾကာင့္ ေရာဂါ မရွိေသးသူ မ်ားကိုလည္း
လံုၿခံဳစိတ္ခ် အႏၱရာယ္ ကင္းေသာ လိင္ဆက္ဆံမႈ ဆိုင္ရာ ပညာေပး မႈမ်ားေၾကာင့္ ေရာဂါ မကူးစက္ႏိုင္ေအာင္
ကာကြယ္ ေပးပါ လိမ့္မယ္။
အကယ္၍
ေသြးစစ္ေဆး စမ္းသပ္တဲ့ အခါမွာ “ပိုးမရွိဘူး” ဟု အေျဖ ထြက္လာရင္ သူ႔မွာ ေရာဂါပိုး မရွိတာလည္း
ျဖစ္ရင္ ျဖစ္မယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ေရာဂါပိုး ဝင္ခါစ ျဖစ္လို႔ ပိုးကို ရွာမေတြ႕ ေသးတာလည္း
ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ လူ႔ ခႏၱာကိုယ္ထဲကို ေရာဂါပိုး ဝင္ေရာက္ၿပီး ေျခာက္လ အတြင္းမွာ ေသြးစစ္ေဆး
ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါပိုး ရွိေၾကာင္း အေျဖမေပၚဘဲ ရွိေန ႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုး ဝင္ေရာက္
ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ လုပ္ရပ္ တခုခုကို ျပဳလုပ္မိတိုင္း ေနာက္ေျခာက္လ အၾကာမွာ ေသြးစစ္ေဆးမႈ
တႀကိမ္ ျပဳလုပ္သင့္ ပါတယ္။ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ ခံထားရတဲ့ သူတဦး
ထံကေန အျခားသူ တဦးထံသို႔ အခ်ိန္မေရြး ေရာဂါ ကူးစက္ ႏိုင္တာေၾကာင့္ ဆက္ဆံမႈ ေရွာင္က်ဥ္ၾကဖို႔
အလြန္ အေရးႀကီး ပါတယ္။
မိသားစုမ်ားနဲ႔
လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတိုင္း အေနျဖင့္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မေပါက္ၾကား
ႏိုင္ေသာ ေသြးစစ္ေဆးျခင္း၊ ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးျခင္းမ်ား ရရွိႏိုင္ဖို႔ လူႀကီးမ်ားေရာ
ကေလးငယ္မ်ားပါ ေရာဂါ ကူးစက္ေစျခင္းမွ ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ မွန္ကန္ေသာ သတင္း အခ်က္ အလက္မ်ား
ရရွိဖို႔ အတြက္ အကူအညီမ်ား ရရွိေအာင္ ေတာင္းဆို ေဆာင္ရြက္ သင့္ပါတယ္။
ဇနီးေမာင္ႏွံမ်ား
အတြက္ ကေလး ရယူေတာ့မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီဆိုရင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေသြးစစ္ေဆး စမ္းသပ္ ျခင္းကို
ျပဳလုပ္သင့္ ၾကပါတယ္။ တစံုတေယာက္မွာ ေရာဂါပိုး ရွိေနတယ္ဆိုရင္ ကေလး ရယူဖို႔ ႀကိဳးစား
လိုက္တာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ မိမိရဲ႕ အိမ္ေထာင္ဖက္ကို ေရာဂါ ကူးစက္ သြားပါ လိမ့္မယ္။
အကယ္၍
လူငယ္မ်ား အေနျဖင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ကူးစက္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ မ်ားကို မွန္ကန္စြာ
သိရွိျခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံမႈမွ ေရွာင္က်ဥ္ျခင္းနဲ႔ ကြန္ဒံုးမ်ား အသံုးျပဳႏိုင္ခြင့္ ရွိၾကမယ္
ဆိုရင္ ေနာက္ မ်ဳိးဆက္သစ္ ထံသို႔ ေရာဂါ ကူးစက္ေစျခင္းကို ဟန္႔တား ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။
၄။
လိင္ဆက္ဆံျခင္း မျပဳၾကဘူး ဆိုရင္၊ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ အေရအတြက္ ေလွ်ာ့ခ် ပစ္မယ္ ဆိုရင္၊
ေရာဂါ မရွိသူ အခ်င္းခ်င္းသာ လိင္ဆက္ဆံျခင္း ျပဳၾကမယ္ ဆိုရင္၊ အႏၱရာယ္ ကင္းေသာ လိင္ဆက္ဆံျခင္း
(လိင္အဂၤါ ထိုးသြင္းမႈ မျပဳေသာ လိင္ဆက္ဆံျခင္း) ကိုသာ ျပဳလုပ္ၾကမယ္ ဆိုရင္၊ လိင္ဆက္ဆံတိုင္း
ကြန္ဒံုးကို အသံုးျပဳၾကမယ္ ဆိုရင္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းျဖင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္
ႏိုင္ေျခကို ေလ်ာ့နည္း ေစပါလိမ့္မယ္။ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါတိုင္း ကြန္ဒံုးကို မပ်က္မကြက္
မွန္ကန္စြာ သံုးစြဲျခင္းျဖင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ျခင္းကို ကာကြယ္ ႏိုင္တာေၾကာင့္
အသက္ ဆံုး႐ံႈးျခင္းမွ ကင္းေဝး ႏိုင္ပါလိ္မ့္မယ္။
ေရာဂါ
ကူးစက္ျခင္း မရွိေသးေသာ အေဖာ္ႏွစ္ဦး အၾကားမွာ အျပန္အလွန္ သစၥာ ရွိၾကျခင္းျဖင့္ ၎တို႔
ႏွစ္ဦး စလံုးအား အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/အိတ္ဒ္စ္ ေရာဂါမွ ကင္းေဝး ေစႏိုင္ပါတယ္။
မိမိမွာ
လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ မ်ားေလေလ အဲဒီထဲက တစံု တေယာက္မွာ ေရာဂါပါလာ ႏိုင္တာေၾကာင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး
ကူးစက္ ခံရႏိုင္ေျခ မ်ားေလေလ ျဖစ္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ မမ်ားေပမယ့္လည္း မိမိ ဆက္ဆံသူမွာ
ေရာဂါပိုး ရွိရင္ေတာ့ ဒီေရာဂါဟာ ကူးစက္ လာမွာဘဲ ျဖစ္တယ္။
·
တစံုတေယာက္မွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ရွိေနတယ္
ဆိုတာကို ေသြးစစ္ေဆးၿပီး အေျဖေပၚမွသာ တပ္အပ္ ေသခ်ာ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါ ကူးစက္
ခံထားရတဲ့ လူကိုၾကည့္ရင္ က်န္းမာေရး လံုးဝ ေကာင္းမြန္ ေနတဲ့ပံုကို ေတြ႕ရ တတ္ပါတယ္။
ေရာဂါပိုး
ကင္းရွင္းေသာ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ ႏွစ္ဦးၾကားမွာ မိမိရဲ႕ အေဖာ္အေနျဖင့္ မိမိတဦးတည္း နဲ႔သာ
လိင္ဆက္ဆံ ေနတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အေပၚ မေသခ်ာရင္ (သို႔မဟုတ္) စိတ္မခ်ရင္ အႏၱရာယ္ ကင္းတဲ့
လိင္ဆက္ဆံျခင္း မ်ားကိုသာ ေဆာင္ရြက္သင့္ ပါတယ္။ အႏၱရာယ္ ကင္းတဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း ဆိုတာဟာ
လိင္အဂၤါကို (ပါးစပ္၊ မိန္းမကိုယ္နဲ႔ စအိုအတြင္းသို႔) ထိုးသြင္းျခင္း မျပဳဘဲ ဆက္ဆံျခင္းကို
ေခၚပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါတိုင္းမွာ ကြန္ဒံုး အသစ္ စက္စက္ကို အသံုးျပဳျခင္းကို
ေခၚပါတယ္။ သံုးစြဲၿပီးသား ကြန္ဒံုးမ်ားကို ဘယ္ေတာ့မွ ျပန္မသံုးသင့္ပါဘူး။
·
လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ ႏွစ္ဦးစလံုးမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး
ကူးစက္မႈ မရွိေသးဘူးလို႔ တပ္အပ္ ေသခ်ာ မေျပာႏုိင္ဘူး ဆိုရင္ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါတိုင္း
ကြန္ဒံုး အၿမဲတမ္း သံုးသင့္ ပါတယ္။ ကြန္ဒံုး အသံုးမျပဳဘဲ လိင္အဂၤါထိုး၍ လိင္ဆက္ဆံျခင္း
တႀကိမ္တခါ ျပဳ႐ံုမွ်ႏွင့္ပင္ ေရာဂါ ကူးစက္ ႏိုင္ပါတယ္။
·
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္
အတြက္ မိန္းမကိုမွာ ျဖစ္ေစ၊ စအိုမွာ ျဖစ္ေစ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါတိုင္းမွာ ကြန္ဒံုးကို
စနစ္တက် သံုးစြဲသင့္ပါတယ္။
မ်က္ႏွာျပင္
ေပၚတြင္ ေခ်ာဆီ သုတ္လိမ္းၿပီးသာ ကြန္ဒံုးမ်ားကို အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ကိုင္တြယ္ တပ္ဆင္ရာႏွင့္
လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ ကြန္ဒံုး ေပါက္ၿပဲျခင္းမွ ကာကြယ္ ႏိုင္ပါတယ္။ အကယ္၍ ကြန္ဒံုးတြင္ ေခ်ာဆီမပါခဲ့ရင္
(သို႔မဟုတ္) နည္းေနရင္ ဂလစ္ဆရင္း အသားလွဆီ သုတ္လိမ္း အသံုး ျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ဘာမွမရွိရင္
တံေတြးဆြတ္ၿပီး သံုးႏိုင္ပါတယ္။ စားသံုးဆီ၊ ေထာပတ္၊ အံုးဆီ၊ ကေလး ကိုယ္ခႏၶာ လိမ္းဆီမ်ား၊
ဗယ္ဆင္းဆီႏွင့္ အျခားလိမ္းေဆး မ်ားဟာ ကြန္ဒံုးကို ေလ်ာ့လ်ဲ ေပါက္ၿပဲ ေစႏိုင္တဲ့ အတြက္
ေခ်ာဆီအျဖစ္ လံုးဝအသံုး မျပဳသင့္ပါဘူး။ စအိုဝမွ လိင္ဆက္ဆံျခင္း ျပဳတဲ့အခါမွာ ေခ်ာဆီ
ပါၿပီးသား ကြန္ဒံုးမ်ားကိုသာ အသံုးျပဳဖို႔ အလြန္ အေရးႀကီးပါတယ္။
·
ပါးစပ္တြင္း လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ ပါးစပ္ျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း
မ်ားေၾကာင့္လည္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားမွာ ျဖစ္ေစ၊
အမ်ဳိးသမီးမွာ ျဖစ္ေစ လိင္အဂၤါစြပ္ (ကြန္ဒံုး) မ်ား အသံုးျပဳၿပီးမွ လိင္ဆက္ဆံ သင့္ပါတယ္။
လိင္အဂၤါမ်ားႏွင့္
ထိမိတဲ့အခါမွာ အမ်ားစုေသာ လိင္ဆက္ဆံျခင္း မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ား (ကာလသား ေရာဂါမ်ား)
ကူးစက္ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လိင္အဂၤါမ်ားကို ကိုင္တြယ္တဲ့ အခါတိုင္း သက္ဆိုင္ရာ ကြန္ဒံုးကို
အသံုးျပဳသင့္ ပါတယ္။
လိင္အဂၤါ
ထိုးသြင္းျခင္း မျပဳဘဲ လိင္ဆက္ဆံျခင္းျဖင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ျခင္းကို အလြန္
နည္းပါး ေစႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းတခု ျဖစ္ေပမယ့္ ကာလသား ေရာဂါမ်ား ကူးစက္ျခင္း ကိုေတာ့ ဒီနည္းနဲ႔
မတားဆီး ႏိုင္ပါ။
အမ်ဳိးသမီးသံုး
ကြန္ဒံုးမ်ားဟာ အမ်ဳိးသားသံုး ကြန္ဒံုးမ်ား ကဲ့သို႔ အႏၱရယ္ကင္း ၾကပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီး
ကြန္ဒံုးဆိုတာဟာ လိင္ဆက္ဆံရာ မိန္းမ ကိုယ္လမ္းေၾကာင္းကို ကာေပးထားတဲ့ အိတ္တမ်ဳိး ျဖစ္တယ္။
ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ ရာဘာကြင္းေတြ ပါရွိၿပီး တဖက္ပိတ္၊ တဖက္ပြင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံျခင္း
မျပဳမီမွာ အမ်ဳိးသမီးရဲ႕ မိန္းမကိုယ္ထဲကို လက္နဲ႔ထည့္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ပိတ္ေနေသာ ဖက္က
ရာဘာကြင္းကို မိန္းမကိုယ္ထဲ ထည့္ထားၿပီး ပြင့္ေနေသာ ဖက္က ရာဘာကြင္းကို အျပင္ဖက္မွာ
ထုတ္ထားၿပီး အမ်ဳိးသမီး အဂၤါအျပင္ဖက္ ႏႈတ္ခမ္းသာေပၚ တင္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကြင္းေၾကာင့္
အျပင္ဖက္ ႏႈတ္ခမ္းသား တပိုင္းတစကိုပါ အကာအကြယ္ ျပဳထားၿပီးသား ျဖစ္ေန ပါတယ္။ အဲဒီကြင္း
ထဲကတဆင့္ လိင္ဆက္ဆံဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသား ကြန္းဒံုးနဲ႔ မတူတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ျပဳလုပ္တဲ့
ပစၥည္း ကြာတာေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီး ကြန္ဒံုးကို ေခ်ာဆီ အျဖစ္ အသံုးျပဳရာမွာ မည္သည့္ ေခ်ာဆီ/ဆီ
မ်ဳိးကိုမဆို အႏၱရာယ္ကင္းစြာ သံုးလုိ႔ရျခင္းဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အရက္ေသာက္ျခင္းနဲ႔
မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ ႏိုင္စြမ္းကို ဖ်က္ယြင္း ေစပါတယ္။
သာမန္ အေျခအေနမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပုိး ကူးစက္ႏိုင္ေျခ အႏၱရာယ္မ်ားနဲ႔ အႏၱရာယ္ကင္းၿပီး
လံုၿခံဳ စိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို ေကာင္းစြာ နားလည္ သေဘာေပါက္တဲ့ သူမ်ားပင္ ျဖစ္ေစ၊
အရက္ ေသာက္ျခင္းနဲ႔ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲျခင္းမ်ားေၾကာင့္ သတိလက္လြတ္ ျဖစ္ကာ ေရာဂါကူးစက္
ျပန္႔ပြား တတ္ပါတယ္။
၅။
အမ်ဳိးသမီး ငယ္မ်ားဟာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္မႈ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားတာေၾကာင့္
ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ အေထာက္အကူမ်ား လိုအပ္တဲ့ အျပင္ အဓမၼ လိင္ဆက္ဆံ ခံရျခင္းနဲ႔
လံုၿခံဳစိတ္ခ်မႈ မရွိေသာ လိင္ဆက္ဆံ ခံရျခင္းမ်ားမွလည္း အကာအကြယ္ ေပးသင့္ ၾကပါတယ္။
ကမာၻ႔ႏိုင္ငံ
ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားတြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္မႈႏႈန္းဟာ ဆက္ေက်ာ္သက္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ
အမ်ဳိးသား ဆယ္ေက်ာ္ သက္ရြယ္မ်ားထက္ ပိုမ်ားပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္ သက္ရြယ္ အမ်ဳိးသမီး မ်ားဟာ
ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ကူးစက္မႈ ပိုမ်ားရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
·
အမ်ဳိးသမီး ငယ္မ်ားဟာ ေရာဂါ ကူးစက္ႏိုင္ေျခ
အႏၱရာယ္မ်ားကို မသိတာေၾကာင့္ လည္း ျဖစ္ႏိုင္ ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျမႇဴဆြယ္ျခင္း
မ်ားမွ မိမိကိုယ္ မိမိ ကာကြယ္ ႏုိင္စြမ္း မရွိတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
·
အရြယ္ေရာက္ၿပီးေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းစာၾကည့္လွ်င္
အမ်ဳိးသမီး ငယ္မ်ားရဲ႕ မိန္းမ ကိုယ္နံရံ မ်ားဟာ ပိုမို ပါးလႊာၾကၿပီး ေရာဂါ ျဖစ္လြယ္
ၾကပါတယ္။
·
အသက္အရြယ္ ႀကီးေသာ အမ်ဳိးသားမ်ား အေနနဲ႔ အသက္အရြယ္
ငယ္ေသာ အမ်ဳိးသမီး မ်ားဟာ လိင္ပိုင္ဆိုင္ရာ အေတြ႕အႀကံဳ နည္းပါျခင္း (သို႔မဟုတ္) မရွိျခင္းေၾကာင့္
၎တို႔နဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့ အခါမွာ ေရာဂါကူးစက္မႈ နည္းႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆၿပီး ငယ္ရြယ္ေသာ အမ်ဳိးသမီး
မ်ားကို ဦးစားေပး ေရြးခ်ယ္၍ လိင္ဆက္ဆံ တတ္ျခင္း ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
အမ်ဳိးသမီး
ငယ္မ်ားေရာ အမ်ဳိးသမီး ႀကီးမ်ားပါ ဆႏၵမရွိေသာ လိင္ဆက္ဆံျခင္း မ်ားနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း
မ်ားကို ျငင္းပိုင္ခြင့္ ရွိသင့္ပါတယ္။ မိဘမ်ားနဲ႔ ဆရာ/ဆရာမ မ်ား အေနျဖင့္ မိန္းကေလးငယ္
မ်ားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရးမ်ားနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး နားလည္ သေဘာေပါက္၊ သတိရွိ
ေနေစရန္ ေယာက်ာ္းေလး မ်ားေရာ မိန္းကေလး မ်ားနဲ႔ပါ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ သင့္ပါတယ္။
မိန္းကေလး မ်ားကို မိမိတို႔နဲ႔ တန္းတူထား ေလးစာဖို႔ ေယာက်ာ္းေလး မ်ားကို သင္ၾကား ဆံုးမျခင္း၊
လိင္မႈဆိုင္ရာ ျမႇဴဆြယ္ေစာ္ကား ခံရျခင္းမ်ားနဲ႔ ဆႏၵမရွိေသာ လိင္ဆက္ဆံျခင္း မ်ားမွ မိမိကုိယ္မိမိ
ကာကြယ္ႏိုင္၊ ေရွာင္ရွားႏိုင္ရန္ မိန္းကေလး မ်ားကို သင္ၾကား ကူညီေပးျခင္း မ်ားကိုလည္း
ေဆာင္ရြက္ သင့္ပါတယ္။
ဘာသာျပန္ -
ျမတ္ထက္ႏွင့္အဖြဲ႕
FACTS FOR
LIFE - ဘဝတြက္တာ
သိမွတ္စရာမ်ား
မူပိုင္
- ကမာၻ႔ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ားရံပံုေငြအဖြဲ႔၊
နယူးေယာက္၊ ၂၀၀၂




