I am making some postings on sexuality written by an anonymous colleague. Please feel free to let me know what you think of them.

Jamie

++++++++++++++++++

လိင္က်န္းမာေရး (သုိ ့မဟုတ္) လိင္မွႈဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး နဲ ့ မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရး
အဂၤလိပ္ စကားလုံးမ်ားျဖစ္တဲ Sexual health နဲ့ Reproductive health ဆုိလ်ွင္ မ်ားစြာေသာ တူညီမွႈမ်ား ရွိေသာ္လည္း ကြဲျပားျခားနားခ်က္ မ်ားစြာ ရွိေနေသးသည္ကုိ ေတြ ့ရသည္။ ျမန္မာလုိ ေတာ့ ေအာက္ပါအတုိင္း ဘာသာျပန္ ၾကတာကုိ ေတြ ့ရပါတယ္။
လိင္က်န္းမာေရး (သုိ ့မဟုတ္) လိင္မွႈဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး
လိင္မွႈဆုိင္ရာ ကိစၥေတြနဲ့ ပတ္သက္တဲ ့ကုိယ္၊စိတ္၊ က်န္းမာ၊ ခ်မ္းသာ ျပီး ေက်နပ္တဲ့ ခံစားမွႈေတြ ရရွိမယ္။ လူမွႈေရးရာေတြမွာလည္း အဆင္ေျပမယ္လုိ ့ဆုိလုိ ထားပါတယ္။ လိင္မွႈဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး အယူအဆဟာ လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ ့၊ စုံတြဲ ေတြရဲ ့၊ လိင္မွႈကိစၥ ေတြ အေပၚမွာ လိင္မွႈဆိုင္ရာ ပတ္သက္ဆက္ဆံမွႈေတြ အေပၚမွာ အျပဳသေဘာနဲ့ ေလးစားနားလည္ လက္ခံ ေပးျပီး အႏၱရာယ္ ကင္းေစဖုိ ့ရည္ရြယ္ပါတယ္။ အဲ့လုိ ျဖစ္ဖုိ ့ အၾကမ္းဖက္မွႈ၊ အတင္းအၾကပ္ ခုိင္းေစမွႈ ခြဲ ျခားဆက္ဆံမွႈေတြ ကင္းရွင္းရမယ္။ ဒါမွ အႏၱရာယ္ ကင္းေက်နပ္ေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ လိင္မွႈဆုိင္ရာ ဘဝကုိ ရရွိမွာ ျဖစ္တယ္။
မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရး
မ်ိဳးဆက္ပြားျခင္းဆုိင္ရာ အဂၤါမ်ားနဲ့ ၎တုိ ့ရဲ ့လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားမ်ာ အနာေရာဂါနဲ့ မသန္စြမ္းမွႈေတြ ကင္းရွင္းရုံသာမက ကုိယ္က်န္းမာ၊ စိတ္ခ်မ္းသာျပီး လူမွႈေရးမွာလည္း အဆင္ေျပတာကုိ  ဆုိလုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူတုိင္းဟာ လိင္မွႈ ကိစၥေတြ နဲ့ ပတ္သက္ရင္ အႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းျပီး စိတ္ေက်နပ္စရာ အေျခအေနကုိ ရရွိမယ္။ မ်ိဳးဆက္ပြားနုိင္စြမ္း ရွိမယ္။ ကေလးယူျခင္း မယူျခင္း၊ ယူရင္ ဘယ္ေတာ့ ယူမယ္၊ ဘယ္နွစ္ေယာက္ယူမယ္ ဆုိတာေတြကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆုံးျဖတ္နုိင္ရမယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ အမ်ိဳးသား/ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အႏၱရာယ္ ကင္းျပီး ထိေရာက္မွႈလဲ ရွိတဲ ၊ ၎တုိ ့တတ္နုိင္တဲ့၊ လက္ခံနုိင္တဲ့ သားဆက္ျခား၊ သေႏၶ တားနည္းလမ္းေတြ အေၾကာင္း လက္လွမ္းမီ သိရွိျပီး ကုိယ္တုိင္ ေရြးခ်ယ္နုိင္ရမယ္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္၊ မီးဖြားခ်ိန္နဲ့ မီးတြင္းအခ်ိန္ေတြ မွာ လုံျခံဳစိတ္ခ် ေဘးကင္းစြာနဲ့ မိခင္ေရာ ကေလးပါ က်န္းမာေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္မွႈေတြ ေပးတာလည္း ရရွိရမယ္။ အဲ့ဒါေတြအျပင္ မ်ိဳးဆက္ပြား အဂၤါေတြနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ က်န္းမာေရး ျပႆနာ၊ ေရာဂါေတြ အေၾကာင္းနဲ့ ကာကြယ္နည္းေတြကုိ သိရွိျပီး မိမိကုိယ္ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ ့ အတြက္ပါ ပါဝင္ပါတယ္။ အႏၱရာယ္ ကင္းျပီး ေက်နပ္ ေပ်ာ္ရႊင္ရတဲ့ လိင္မွႈဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး (sexual health) လဲ ပါဝင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ ့မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရးလု့ိ  ေျပာရင္ က်ယ္ျပန္ ့တယ္။
ျမန္မာနုိင္ငံမွာေတာ့ လိင္က်န္းမာေရး (သို ့မဟုတ္) လိင္မွႈဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး ကလဲြလုိ ့မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရးနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ ပညာေပးတာေတြ ကုိ က်န္းမာေရး ဝန္ၾကီးဌာန၊ လူမွႈေရး အဖြ ဲ့အစည္းေတြ၊ ပုဂၢလိက ေဆးရုံေဆးခန္းေတြ ဝန္ေဆာင္မွႈေတြ အမ်ားအျပား ေပးေနတာကုိ ေတြ ့ရတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း လိင္က်န္းမာေရး (သို ့မဟုတ္) လိင္မွႈဆုိင္ရာ က်န္းမာေရးနဲ ့သက္ဆုိင္တဲ့ ဝန္ေဆာင္မွႈေတြဟာ  (သတင္းအခ်က္အလက္ ေပးတဲ့ေနရာကစျပီး ဝန္ေဆာင္မွႈ ေပးတာေတြဟာ ျပည္သူေတြ ၾကားထဲမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး ျမွင့္တင္လုပ္ေဆာင္ဖုိ ့လုိအပ္ေနပါေသးတယ္)။
၂၀၁၀ ခုနွစ္ ေနာက္ပုိင္း နွစ္ေတြ မွာေတာ့ လိင္က်န္းမာေရးနဲ ့ဆုိင္တဲ့ စာအုပ္ အခ်ိဳ ့ကုိ အရင္ကထက္စာရင္ ပုိမုိ ေတြ ့ရွိလာရတယ္လုိ ့ ေျပာလုိ ့ရမယ္။ ဥပမာ ဆုိရင္ ၁) အပ်ိဳေဖာ္ဝင္စ မိန္းကေလးတုိ ့အတြက္ လိင္က်န္းမာေရး၊ ၂) အရြယ္ေရာက္စ မိန္းကေလးမ်ားအတြက္ ေခါင္းခါး ေျခလက္ အၾကံေပးခ်က္ စတဲ့  လူငယ္ မိန္းကေလးေတြအတြက္ လိင္မွႈ ဆုိင္ရာ က်န္းမာေရးနဲ ့ပတ္သက္ျပီး ေစာင္းေပးျပီး ေရးထားတဲ့ စာအုပ္တစ္ခ်ိဳ ့ ကုိ ေတြ ့လာရပါတယ္။  မ်ိဳးဆက္ပြား အဂၤါေတြမွာ အပ်ိဳေဖာ္ ဝင္စ အခ်ိန္ေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ေၾကာင္းေတြ ရွင္းျပထားရုံ မကဘဲ ျဖစ္ေလ့ ျဖစ္ထ ရွိတဲ့ သေဘာသဘာဝ ေလးေတြကုိ ေရးထားတာျဖစ္တဲ့ အတြက္ ဒီစာအုပ္ေတြထဲက အေၾကာင္းအရာေတြဟာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ျဖစ္ျပီး တစ္ကယ့္ ကုိ ဗဟုသုတျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီစာအုပ္နွစ္အုပ္ကုိ ၾကည့္လုိက္ရင္ ပထမ စာအုပ္က  ေခါင္းစဥ္ေၾကာင့္ မို့လုိ ့လက္ရွိ အေျခအေနမွာ စာေရးသူ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ လူအုပ္စု ျဖစ္တဲ့ အပ်ိဳေဖာ္ ဝင္စ မိန္းကေလးေတြဟာ စာအုပ္ကုိ ေပၚေပၚထင္ထင္ ဝယ္ရဲ ဖတ္ရဲ ပါ့မလားဆုိတာ ေတြးစရာပါ။ ဒုတိယ စာအုပ္ကေတာ့ စာအုပ္ေခါင္းစဥ္ကုိ က အဆင္ေျပျပီး ပုံေလးေတြနဲ့ ရွင္းျပ ေျပာျပထား တဲ့ အတြက္ စာေရးသူ ရည္ညႊန္းထားတဲ့ လူအုပ္စုအတြက္ အလြယ္တကူ ဝယ္ဖတ္ဖုိ ့အဟန့္အတား နည္းနုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရုပ္ပုံေလးေတြဟာ ျမန္မာျပည္ အေျခအေနနဲ ့ ကုိက္ညီမယ့္ ရုပ္ပုံတစ္ခ်ိဳ ့အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ လိုက္မယ္ဆုိရင္ ေတာ့ ပုိမုိ ေကာင္းမြန္တဲ့ ပညာေပးစာအုပ္ေလး တစ္အုပ္ ျဖစ္လာမွာပါ။ ဒီစာအုပ္ နွစ္အုပ္စလုံးဟာ လူငယ္ မိန္းကေလးမ်ားအတြက္သာ ရည္ရြယ္ျပီး ေရးသားထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အမ်ိုဳးသားေလးေတြအတြက္ လိင္က်န္းမာေရးနဲ့ သက္ဆုိင္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ လုိအပ္ေနပါေသးတယ္။