ေဒါက္တာျမင့္ျမင့္စန္းႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး

သဇင္မဂၢဇင္း
အမွတ္ (၃) နဲ႔ အမွတ္ (၄)မွ ေဒါက္တာ ျမင့္ျမင့္စန္းရဲ႕ မလိုခ်င္ႀကိဳတင္တား ေဆာင္းပါးမ်ားကို
ဖတ္ၿပီး စာဖတ္ပရိသတ္က အႀကံေပးစာမ်ားစြာ ေပးပို႔လာၾက ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားဆိုတာ ႏိုင္ငံျခားပါပဲ။
ရြာမွာ ေနတုန္းကေတာ့ မိဘလက္ေအာက္မွာ ၿငိမ္ဝပ္ပိျပား ေနရတာေပါ့ေလ။ ႏိုင္ငံျခားေရာက္ေတာ့
ကိုယ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ကိုယ္၊ ကိုယ့္လြတ္လပ္မႈနဲ႔ ကိုယ္ဆိုေတာ့ ဘာေတြေဆာင္လို႔ ဘာေတြေရွာင္ရမလဲ
ဆိုတာေလးေတြ ကိုယ့္အသိဉာဏ္နဲ႔ကိုယ္ ထိန္းဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ တိုးတက္တဲ့ တိုင္းျပည္ဆိုတာက
Night Club ေတြ၊ Pub ေတြ လိုင္စင္နဲ႔ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ဖြင့္ထားတဲ့ ေပ်ာ္ပါးစရာ
Geylang လိုေနရာေတြ ရွိတာေၾကာင့္၊ ေႁမြကစားဖို႔ အလမၸာယ္ဆရာမ်ား ျဖစ္ေအာင္ သင္ေပးလိုက္တာမ်ဳိး
မဟုတ္ဘဲ အႏၱရာယ္ကို အသင္အတင့္ ေရွာင္တိမ္းႏိုင္ေအာင္ ဒီအင္တာဗ်ဴးေလးကို တင္ဆက္လိုက္ရပါတယ္။

အယ္ဒီတာ

ေဒါက္တာရဲ႕ “မလိုခ်င္ႀကိဳတင္တား”
ေဆးေဆာင္းပါးအတြက္ ဗဟုသုတမ်ားစြာ ရတဲ့အေၾကာင္း ေပးပို႔စာမ်ားစြာ ရရွိပါတယ္ ေဒါက္တာ။
ခုတစ္ခါ အဲဒါနဲ႔လည္း ဆက္စပ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ STD (Sexually Transmitted
Disease) အေၾကာင္းေလး ေျပာျပပါဦးခင္ဗ်ား။

Sexually Transmitted Infection (STI) ဆိုၿပီး လိင္ဆက္ဆံျခင္းေၾကာင့္ ရရွိေသာ ေရာဂါမ်ားလို႔
ေခၚတာေပါ့ေလ။ ဟိုအရင္တုန္းကေတာ့ ကာလသား ေရာဂါျဖစ္တဲ့ VD (Venereal Disease) အုပ္စုတို႔
ဘာတို႔ ေခၚခဲ့ပါတယ္။ ခုေတာ့ Sexually Transmitted Infection လို႔ ေခၚၾကတယ္။
Infection ဆိုတာ ဗမာလိုေတာ့ ကူးစက္ျခင္း ေရာဂါပိုး ဝင္ျခင္းပါပဲ။

အဲဒီ
Infection မွာ အုပ္စုႏွစ္စု ရွိပါတယ္။ တစ္မ်ဳိးက ဘက္တီးရီးယားနဲ႔ ေနာက္တစ္မ်ဳိးက ဗိုင္းရပ္စ္
ေပါ့ေလ။ ဒီေရာဂါေတြကို Prostitute (or) Commercial Sex Workers လို႔ ေခၚတဲ့ ေၾကးစားအမ်ဳိးသမီး
ေတြဆီမွ ရတယ္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကေပမယ့္ အခုေခတ္မွ Post (CST) တစ္ခုထဲ မဟုတ္ဘူး။

“Some
time can be from your casual sex partner သင့္ရဲ႕ အခ်စ္၊ သင္ကိုယ္တိုင္ ယံုၾကည္ၿပီး
ခ်စ္တဲ့သူေတြဆီကလည္း ရႏို္င္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေျပာေသးတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တစ္ခါပဲ သြားမိပါတယ္။
တစ္ႀကိမ္ပဲ သြားမိပါတယ္။ ဘယ္လို လုပ္ရႏိုင္မလဲ ဆိုတာမ်ဳိးေပါ့။ အေရအတြက္နဲ႔လည္း မဆိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။
တစ္ႀကိမ္နဲ႔လည္း ေရာဂါရႏိုင္ပါတယ္။

တစ္တက္စားလည္း ၾကက္သြန္၊ ႏွစ္တက္စားလည္း
ၾကက္သြန္၊ ဆုိတဲ့စကားပံုရွိပါတယ္။ အခန္႔မသင့္ရင္ တစ္ခါထဲနဲ႔လည္း ေရာဂါရႏိုင္ပါတယ္။

အျပင္သြားမွ
မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ္ရဲ႕ Sex Partner မွန္သမွ်ဆီက ရႏိုင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အထူးသျဖင့္
Multiple Sex Partner ရွိတဲ့ သူေတြက ပိုဆိုးတာေပါ့ေနာ္။ အခုေခတ္မွာ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရတိုင္းက
Condom ေတြ သံုးဖို႔ တိုက္တြန္းေနပါတယ္။ Condom သံုးရင္ ေရာဂါေပါင္းစံု ကာလသားေရာဂါ၊
HIV ေရာဂါ ကာကြယ္ႏုိင္တယ္ ေပါ့ေနာ္။ သုိ႔ေသာ္ လူေတြက ေၾကးစားေကာင္မေလးေတြဆီ သြားရင္
Condom ကိုအၿမဲတမ္း မလြဲမေသြ သံုးတယ္။ ကို္ယ္ခ်စ္တဲ့သူ၊ ကိုယ္တြဲတဲ့သူ၊ ကိုယ္သိေနတဲ့သူဆိုရင္
Condom မသံုးၾကဘူး။

ေရာဂါအမ်ားဆံုး ဘယ္ကရႏိုင္ပါသလဲေဒါက္တာ။

အဲဒီမွာ
ေရာဂါဘယ္က အမ်ားဆံုးရသလဲဆိုေတာ့ “Sex Workers and casual Sex Partner can be the
one you love and trust most” ကိုယ္အယံုၾကည္ရဆံုးလို႔ ဆိုတဲ့ သူေတြဆီကလည္း ရႏိုင္ပါတယ္။

Condom ဘယ္လိုသံုးရမလဲဆိုတာ မသိတဲ့သူေတြ
ရွိႏိုင္ပါေသးတယ္ ေဒါက္တာ။

ဟုတ္ပါတယ္။
Condom ကို စနစ္တက် နည္းမွန္လမ္းမွန္ ဘယ္လိုတပ္ဆင္ အသံုးခ်ရမလဲဆိုတာ သိဖို႔ လိုပါေသးတယ္။
ကြ်န္မတို႔ ေက်ာင္းတက္တုန္းကေတာ့ အဲဒါကို ႏႈတ္ေမးေမးတဲ့အခါ လက္ေတြ႕ ျပရပါတယ္။ ကြန္ဒံုးသံုးနည္းကလည္း
ရွိေသးတယ္။ ေဒါက္တာတို႔ ဘြဲ႕သြားယူတုန္းကဆို စာေမးပြဲ ေျဖတဲ့အခါ How do you use
Condom? ဆိုတာကို ႏႈတ္ေျဖမွာ စစ္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြလည္း Condom ကို Exprert ျဖစ္တယ္မထင္ပါနဲ႔။
Expiry Date ရက္လြန္ မလြန္ အရင္ၾကည့္ရတယ္။ အိတ္ကိုေဖာက္တာက အစ ဂ႐ုစိုက္ရတယ္။
Condom ကို လက္သည္းနဲ႔ ထိုးမိၿပီး ၿပဲစုတ္မသြားဖို႔ အေရးႀကီးျပန္ေရာ။ ခြ်တ္ပံုခြ်တ္နည္းနဲ႔
စြန္႔ပစ္ပံုလဲ လိုေသးတယ္။ ဘယ္သူကမွလည္း အေသးစိတ္ မသင္ႏုိင္ပါဘူး။ Condom ဗူးထဲမွာရွိတဲ့
အၫႊန္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ဖို႔လဲ လိုပါေသးတယ္။

ထိုင္း၊ တ႐ုတ္ျပည္၊ ဗီယက္နမ္ စတဲ့ တုိင္းျပည္ေတြမွာေတာ့
အဲဒါေတြ သင္ေပးတာေတြ႕ရပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လည္း Internet သြားမွ ဒါေတြေတြ႕ရပါတယ္။

သူရဲ႕
Sex Industry က လူေတြအတြက္ အေသးစိတ္သင္တာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ Proper Condom Usage မွာ
ၿပီးခါနီးမွ သံုးတာတို႔၊ တစ္ဝက္တစ္ျပတ္မွာမွ သံုးတာတို႔ မရဘူး။ Condom သံုးျခင္းအားျဖင့္
ထိုင္းမွာဆိုရင္ STI ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း သိသိသာသာ အမ်ားႀကီး က်သြားပါတယ္။ ယခုအခါ
Prostitute လို႔ေတာင္ မေခၚေတာ့ပါဘူး။ Sex Worker လို႔ပဲ ေခၚပါေတာ့တယ္။ အားလံုး
Condom သံုးရမယ္လို႔၊ တိုက္တြန္းထားတဲ့ အတြက္ HIV တင္မကဘူး။ ကာလသားေရာဂါ ေတြပါ အားလံုး
ထိုးက် သြားပါတယ္။ မကူးေတာ့ဘူးေပါ့။ ဒါေတြကို ရွက္စရာအေနနဲ႔ ျမင္ၿပီး ရွက္တယ္လို႔၊
မဆိုးသင့္ပဲ၊ မျဖစ္သင့္ဘဲ၊ မေသသင့္ဘဲ ေသကုန္ရတာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ေရာဂါျဖစ္ရင္ ပညာေပးလိုက္
ေၾကျငာလိုက္ ဘာလုပ္ရမယ္ဆိုတာ သိရင္ ကာကြယ္ ႏုိင္တယ္။ ကုသႏိုင္ပါတယ္။

 

ဂႏိုးရီးယား (Gonorrhoeae)

အဲဒီမွာမွ
ျပန္ေျပာမယ္ဆိုရင္ ဘတ္တီးရီးယား အုပ္စုရွိတယ္။ ဟိုးတုန္းကတည္းက သိထားတဲ့ ဘတ္တီးရီးယားေၾကာင့္
ျဖစ္တဲ့ေရာဂါဆိုရင္ ဂႏိုးရီးယား (Gonorrhoeae) ကာလသားေရာဂါ တစ္မ်ဳိးပါပဲ။ ဂႏိုက်တယ္
ေခၚပါတယ္။ အေညာင္းဆင္းတယ္။ အျဖဴဆင္းတယ္၊ ျပည္ေတြလိုမ်ဳိးေပါ့ ဆင္းတယ္။ အမ်ဳိးသားမွာ
ျဖစ္တတ္သလို အမ်ဳိးသမီးမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ခုေခတ္မွာေတာ့ ကုလို႔ လြယ္တယ္မဟုတ္လား
ေဒါက္တာ

အင္မတန္ကုလို႔
လြယ္ပါတယ္။ ျဖစ္တယ္ဆိုတာသိတာနဲ႔ ေဆးကုသမႈ ခံယူရင္ ခ်က္ခ်င္း ေပ်ာက္သြားတယ္။ မကုဘဲ ပစ္ထားရင္
Complication ေတြက မိန္းမမွာေရာ၊ ေယာက်္ားမွာပါ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့
Scrotax Abscero အဖုအႀကိတ္ ျဖစ္လာမယ္။ မိန္းမဆိုရင္လည္း Bartholini Abscero ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
အဲဒီဂႏိုးရီးယား ေရာဂါေၾကာင့္ ေယာက်္ားေလး၊ မိန္းကေလးေတြမွာ effect ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဆစ္အျမစ္
ေတြထဲလည္း ေရာဂါပိုးေတြ ေရာက္သြားႏိုင္တယ္။ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္တဲ့ အထိ အဆစ္အျမစ္ေတြ
နာမယ္။ Gonoccocal Arthritis လို႔ ေခၚပါတယ္။

အဲဒါကေရာ ကုသလို႔လြယ္ရဲ႕လား ေဒါက္တာ။

ကုသဖို႔လည္း
အင္မတန္လြယ္တယ္။ ကာကြယ္ဖို႔လည္း အင္မတန္လြယ္တယ္။ ဘတ္တီးရီးယား Gram(-) ive intra
Cellular Diplococci ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ။

 

ဆစ္ဖလစ္ (Syphllis)

ဆစ္ဖလစ္ကေတာ့ လူသိမ်ားပါတယ္။

ဒါကေတာ့
ဟိုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာကထဲက ရွိတဲ့ေရာဂါ။ အခုထက္ထိ ရွိေနတုန္းပဲ။ Single Painless
Ulcer ျဖစ္ပါတယ္။ Chancre လို႔ ေခၚတယ္။ ျဖစ္ရင္ Ulcer တစ္လံုးပဲ ျဖစ္တယ္။ မနာဘူး။ ပင္နစ္စလင္
ထိထိေရာက္ေရာက္ ထိုးရတယ္။ အဲဒီမွာ Primary အဆင့္ရွိတယ္။ Secondary ရွိတယ္။ Primary
အဆင့္ဆိုရင္ ပင္နင္စလင္ ၂.၄ million unit နဲ႔ေပါ့။ Secondary ဆိုရင္ေတာ့ တစ္ပတ္ျခား
၃ ႀကိမ္ထိုးရတယ္။ ဆစ္ဖလစ္လည္း ေသခ်ာကုရင္ကု မကုရင္သူ႔ရဲ႕ Complication ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္
ဆိုရင္ rashes ေတြထြက္မယ္။ အဖုအႀကိတ္ ေတြထြက္မယ္။ Tertiary ဆို ဦးေႏွာက္ ေရာက္တယ္။
႐ူးတတ္တယ္။ Nuero Syphllis လို႔လဲ ေခၚတယ္။ (Jack the ripper was supposed to be
suffering from Nuero Syphllis) ဒီေလာက္ ကုလို႔လြယ္တဲ့ ေရာဂါမ်ဳိး ခုေခတ္ႀကီးမွာေတာင္
မထင္မွတ္ဘဲ စင္ကာပူလို ႏိုင္ငံမွာ ဆစ္ဖလစ္ကို ေကာင္းေကာင္း မကုလို႔ ေနာက္ဆံုး အဆင့္ေပါ့။
အႀကိတ္ေတြထြက္ၿပီး ဆံပင္ကြ်တ္တဲ့ လူနာ ယေန႔အထိ ေတြ႕ရပါတယ္။

 

ခ်မိုင္ဒီယာ (Chlamydia)

ေနာက္ထပ္ ေရာဂါေတြ႕ရွိရင္ ေျပာျပေပးပါဦး
ေဒါက္တာ။

ေနာက္
Common ျဖစ္ၿပီး၊ အျဖစ္မ်ားတာကေတာ့ Chlamydia ျဖစ္ပါတယ္။ အျဖစ္မ်ားတယ္။ သူက ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ
ဒုကၡေပးတယ္။ ဆီးသြားရင္ အနည္ေတြ႕ပါတယ္။ ျပည္မဟုတ္ဘူး။ အနာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ဂႏိုရီးယား
ျပည္ဆင္းတယ္။ ခ်မိုင္ဒီယာက ဆီးကေနာက္ၿပီး အနည္ပါတာေပါ့။ ဘယ္လိုအခ်ိန္မွာ သိသာသလဲဆိုေတာ့
အိပ္ေရးပ်က္တာတို႔ အားနည္းတာတို႔ အရက္ေသာက္တာတို႔ ဆိုရင္ ဆီးကို ပိုဒုကၡ ေပးတာေပါ့။
ကုသလို႔ လြယ္တယ္၊ ေဆးတစ္ခြက္ပဲ ေသာက္ရတယ္။

ဝမ္းဒို႔စ္ပဲ ေသာက္ရတယ္ဆိုေတာ့ သိပ္လြယ္တာေပါ့ေနာ္။

ဝမ္းဒို႔စ္ပဲ
ေသာက္ရတယ္။ ေသြးစစ္လို႔ရတယ္။ မကုဘဲပစ္ထားရင္ ဒုကၡေပးပါတယ္။ သူက ယေန႔ကမာၻမွာ ကေလးမရတဲ့
အေၾကာင္းထဲမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခု One of the cause ျဖစ္ပါတယ္။ သားဥႁပြန္
Fallopian Tube Infection ေၾကာင့္ ေရာင္ၿပီး ပိတ္ဆို႔သြားတဲ့ အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါက
မိန္းကေလးကို ဒုကၡေပးတယ္။ မိန္းကေလးတင္ မဟုတ္ပါဘူး အမ်ဳိးသားပါ ဒုကၡေပးတယ္။ ဆီးပူ၊
ဆီးက်င္မယ္။ ဆီးက အနည္ပါမယ္။ ေနာက္သြားတယ္။ ဘီယာေသာက္ၿပီး ဆီးေနာက္ သြားတယ္ဆိုတာ အယ္လ္ကိုေဟာက
ဆီးလမ္းေၾကာင္းကို ယားယံေစလို႔ပါ။

ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါမ်ားလည္း
သိခ်င္ပါတယ္။

ေနာက္
ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတာကေတာ့ ေရယုန္ပါ။ အဂၤါဇတ္ ေရယုန္ပါ။ (Genital Herpes)

 

ေရယုန္ (Herpes)

လူတိုင္းသိတဲ့
ေရယုန္ဆိုတာ ကိုယ္မွာေပါက္တဲ့ ေရယုန္ပါ။ Herpes Zorster Chicken Pox နဲ႔ သြားတူပါတယ္။
ေရေက်ာက္ျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ တဖြဲ႕တည္း အတူတူပဲ။ သူက အဂၤါဇတ္မွာ မေပါက္ဘူး။ ခႏၶာကိုယ္မွာပဲ
ထြက္တယ္။ အရည္ၾကည္ဖုေလးေတြ အစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္ ထြက္တယ္။ နာတယ္။ ယားတယ္။ STI ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့
ေရယုန္က်ေတာ့ Genital Herpes ေခၚတယ္။ Herpes Simlex Virus (HSV) Type I ရွိတယ္။
Type II ရွိတယ္။ အဂၤါဇတ္မွာ ျဖစ္တယ္။ တစ္သက္လံုးပဲ ဘယ္ေတာ့မွ ျပန္မထြက္ေတာ့ဘူး။ အာ႐ံုေၾကာထဲမွာေတာင္
ခိုေနတယ္။ ျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ အရည္ၾကည္ ဖုေလးေတြ အစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္ ေပါက္တယ္။
Cluster veside အရည္ၾကည္ ထြက္မယ္။ ေနာက္မွ အရည္ၾကည္ ေပါက္ထြက္တယ္။ အနာေလးေတြ ျဖစ္တယ္။
အသက္အႏၱရာယ္ မရွိေပမဲ့ နာတယ္။ ယားတယ္။ လူကို စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ အရမ္း ျဖစ္ေစပါတယ္။
သူက ကိုယ္ထဲက ေပ်ာက္မသြားတဲ့အခါ တစ္လတစ္ခါေလာက္ ျမဳပ္ခ်ည္ ေပၚခ်ည္ ျဖစ္လာမယ္။ အားနည္းရင္၊
အိပ္ေရးပ်က္ရင္ အရက္ေသာက္ရင္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံမႈအား က်သြားတာနဲ႔ ျပန္ေပၚလာတတ္တယ္။
ဖ်ားနာရင္လည္း ေပၚလာတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းေရယုန္က အားနည္းရင္ ထြက္ထြက္လာတယ္။ အမ်ဳိးသား အဂၤါဇတ္မွာ
ေပၚတယ္။ အမ်ဳိးသမီးအဂၤါဇတ္မွာ ေပၚတတ္တယ္။ ခဏခဏ ေပၚလာရင္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေတာ့
စိတၱဇလို ျဖစ္လာေရာ။ လူကို ဒုကၡမေပးေပမယ့္ စိတ္ဒုကၡ အရမ္းေပးတယ္။ ကုတာ ႏွစ္မ်ဳိးရွိတယ္။
ေပၚလာခါမွ ေဆး ၅ ရက္ ေသာက္တဲ့ ကုသမႈ ရွိသလို ေတာက္ေလွ်ာက္ ေျခာက္လ မနက္တစ္လံုး၊ ညတစ္လံုး
ေသာက္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္သတ္တဲ့ ေဆးနဲ႔ စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ကုရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မျဖစ္ေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ရမယ္။
ျဖစ္ၿပီဆိုရင္ No Cure ကုရာနတၳိ ေဆးမရွိ သက္သာ႐ံုပဲ လုပ္လို႔ ရပါတယ္။ ယားတာ နာတာကေတာ့
ျဖစ္တာေပါ့။ အရည္ၾကည္ေလး ေပၚလာရင္ ဆစ္ဆစ္ဆစ္ဆစ္နဲ႔ နာတာေပါ့။ အာ႐ံုေၾကာေပၚမွာ ေပါက္တာ
ေၾကာင့္ပါ။

Acyclovir လိမ္းလို႔ မရဘူးလား။

Acyclovir
က မကယ္ႏိုင္ဘူး။ သူက Supprero လုပ္ထားတာပါ။ သူက ေသာက္ရတယ္။ ေသာက္လည္း ခဏပါပဲ။
Stress ျဖစ္ၿပီး ျပန္ေပၚ လာတတ္တာပါပဲ။ မနက္တစ္လံုး ညတစ္လံုး ဆက္တိုက္ေသာက္ၿပီး (၆)
လ ေသာက္ရတယ္။ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီး ေသာက္ရတဲ့ လူလည္း ရွိပါတယ္။ အဂၤါဇတ္မွာျဖစ္တာ Type I ပါးစပ္မွာ
ျဖစ္တာ Type II အရည္ၾကည္ဖုေလးေတြ ေပၚလာတယ္။ ေနာက္ ေပါက္သြားတယ္။ မိန္းကေလးမ်ားလည္း
အနာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။

ေနာက္ဘာမ်ားရွိေသးသလဲ ေဒါက္တာ

ေနာက္
Virus တစ္မ်ဳိးကေတာ့ Human Papilloma Virus (HPV) ပါ။ သူကေတာ့ အဂၤါဇတ္ ႂကြက္ႏို႔၊ ေယာက်္ားေလးမွာဆို
ႂကြက္ႏို႔အေပ်ာ့၊ Genital wart လို႔လဲ ေခၚတာေပါ့။

မိန္းကေလးမွာေရာ ရတတ္ပါသလား

မိန္းကေလးမွာလည္း
ရတတ္ပါတယ္။ Type ေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ကုသမႈ Treatment ကေတာ့ အက္ဆစ္နဲ႔ တို႔ရင္တို႔၊
မတို႔ရင္ Cautery လုပ္ရတာေပါ့။ အဲဒါမွေပ်ာက္တယ္။ HPV အုပ္စု အမ်ားႀကီးထဲမွ တစ္ခ်ဳိ႕
ဘာကိုျဖစ္ေစသလဲ ဆိုေတာ့ အမ်ဳိးသမီး သားအိမ္ဝ ကင္ဆာ Cervical Cancer အထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္မွာ သားအိမ္ဝ ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး ထိုးလို႔ ရေနပါၿပီ။ Age 19 – 50
year ထိုးလို႔ရတယ္။ 1st Dose, 2nd Dose (After 2 months), 3rd (After 6 months)

 

Virus ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ား

ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါမ်ားက
ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါမ်ားထက္ ပိုျပင္းထန္ တတ္ပါသလား

Hepatitis
B နဲ႔ C က လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ကူးႏိုင္ပါတယ္။ ဘီပိုး၊ စီပိုးတို႔က အသည္းေရာင္၊ အသားဝါ
အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္ႏုိင္တယ္ဆိုတာ လူတိုင္းသိၿပီးသားပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒါကိုေတာ့ ဒီအင္တာဗ်ဴးမွာ
သိပ္ခ်ဲ႕ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ HIV ျမန္မာလို ခုခံအား က်ဆင္းေရာဂါလို႔ ျပန္ထားတာေပါ့ေလ။
HIV ဝင္လာရင္ အခြင့္အေရးယူတဲ့ ေရာဂါ ပိုးေတြ ဝင္လာတာ TB ျဖစ္တယ္။ ဝမ္းသြားမယ္။ ေရယုန္ေပါက္မယ္။
ေလျဖတ္တာ မ်က္ႏွာရြဲ႕သြားတယ္ ျဖစ္မယ္။ အနာေတြ ေပါက္မယ္။ အေရျပားကင္ဆာ ျဖစ္မယ္။ ရွိသမွ်ေရာဂါေတြ
သူတို႔မွာ ျဖစ္လိုက္ရင္ ပိုႀကီးက်ယ္တယ္။ ေရယုန္ေပါက္တယ္။ သူမ်ားမွာ နည္းနည္းပါးပါပဲ။
HIV သမားမွာ ဆိုရင္ တအား ျဖစ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ သူတို႔မွာ ကိုယ္ခံအား နည္းတယ္။
နမိုးနီးယား ျဖစ္တယ္။ ဝမ္းေလွ်ာတယ္ ဆိုရင္ သူတို႔က ေသတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔ ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့
တစ္ခု ဝမ္းသာစရာ ေဆးေတြက ေပၚလာၿပီ။

ဗိုင္းရပ္စ္
စဝင္ၿပီဆိုရင္ ေသြးစစ္တယ္ဆိုလည္း ခ်က္ခ်င္း မေပၚဘူး။ Window Period ရွိတယ္။
Infection ဝင္ၿပီးေတာ့ ၃ လက ၆ လအထိ မေပၚဘူး။

ေဆးစစ္ရင္ ေပၚတယ္ မဟုတ္ဘူးလား ေဒါက္တာ

ေဆးစစ္ရင္
အနည္းဆံုး ၂ ခါစစ္ရပါတယ္။ စစ္တဲ့အခါ ပထမတစ္ခါစစ္၊ ေနာက္ ၆ လၾကာရင္ တစ္ခါ ထပ္စစ္ ရပါတယ္။
ႏွစ္ခုစလံုး Negative ဆိုမွ မရွိတာ ေသခ်ာပါတယ္။ Window Period မွာမေပၚဘူး။ ပထမ တစ္ခါစစ္ၿပီး
pass ျဖစ္ေပမဲ့ ေနာက္ ၆ လေလာက္ၾကာမွ ေပၚလာ တတ္တယ္။

ဘယ္ေလာက္ဆိုရင္ ေရာဂါအဆိုးဆံုး ျဖစ္လာပါသလဲ။

ျဖစ္ၿပီး
ပိုးဝင္ၿပီး ၆ ႏွစ္ ၇ ႏွစ္ေလာက္က အေကာင္း ပကတိ ပါပဲ။ လူကဘာမွ မျဖစ္ဘူး။ ကိုယ္ခံအားက
ရွိေနတုန္းပဲ။ သက္ေတာင့္သက္သာ ေနရတယ္ဆို ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ ၆ ႏွစ္ ၇ ႏွစ္ဆိုရင္ေတာ့ အင္မ်ဴနတီက
ထိုးက်တယ္။ တျခား ကူးစက္ပိုးေတြ ဝင္လာမွ ေသြးလာစစ္ေတာ့ သိၾကရတယ္။

ေစာေစာသိမယ္ ဆိုရင္ေရာ ေဒါက္တာ။

Special
Pass အတြက္၊ EP အတြက္၊ Work Permit အတြက္ စသည္ျဖင့္ ေဆးစစ္ရန္ ေစာေစာေတြ႕ရင္ ကုလို႔
ရပါတယ္။ ဟိုတုန္းကေတာ့ AIDS အဆင့္မွာေတြ႕ရင္ ၆ လ တစ္ႏွစ္နဲ႔ ေသပါတယ္။ ခုေတာ့ ဘာမွ စိုးရိမ္စရာ
မရွိေတာ့ဘူး။ Chart ကေလးကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိရပါလိမ့္မယ္။ ပံုမွန္လူဆိုရင္
CD4 က ၇၀၀ ေလာက္ရွိတယ္။ ေရာဂါပိုးဝင္လို႔ ၆ ႏွစ္ ၇ ႏွစ္ဆိုရင္ CD4 က ၃၅၀ ေအာက္ က်လာမယ္။
အဲဒီအခါမွာ ေနာက္ ၆ လက ၂ ႏွစ္ဆိုရင္ CD4 က သိပ္နည္းသြားတဲ့ အတြက္ အသက္ဆံုး႐ံႈး ႏိုင္ပါတယ္။
CD4 က ၃၅၀ ေအာက္ က်လာၿပီဆိုရင္ HAART-Highly Active Anti Retroviral Treatment ေပးရပါ
လိမ့္မယ္။ အရမ္းထိေရာက္တဲ့ Virus သတ္ေဆးနဲ႔ ကုသေပးလိုက္ရင္ CD4 ျပန္တက္လာၿပီး သက္ေစ့
ေနလို႔ ရသြားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆးကို ရမ္းေပးလို႔ မရဘူး။ ေပးၿပီဆိုရင္ အၿမဲတမ္း ေသာက္သြားရမယ္။
CD4 less than 350 ရွိမွသာ စေပးလို႔ ရတယ္။ ၃၅၀ ထက္ ပိုမ်ားေနေသးတယ္ ဆိုရင္ မေပးဘူး။
ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး အေကာင္ေရ ၁၀၀၀၀၀ ေက်ာ္မွ တိုက္တယ္။ ေစာေစာလည္း ေတြ႕တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ကလည္း
ေသာင္းဂဏန္းပဲ ရွိတယ္။ ေထာင္ဂဏန္းပဲ ရွိတယ္ဆိုရင္ တိုက္စရာမလိုေသးဘူး။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလို
သတ္မွတ္ ထားေပးလည္း ဆိုေတာ့ ဒီ HAART က အင္မတန္ ထိေရာက္ေပမဲ့ Side Effects က Very
Toxic အဆိပ္ ျပင္းလြန္းပါတယ္။ တစ္သက္လံုး ေသာက္သြားရမွာ၊ ေသာက္ၿပီဆိုရင္ ျဖတ္လို႔ မရေတာ့ဘူး။
တစ္သက္လံုး စြဲေသာက္ရမယ္။ Side Effects အရမ္းမ်ားတယ္။ အရမ္းျပင္းေတာ့ တကယ္ မတိုက္မျဖစ္မွ
တိုက္ပါတယ္။ CD4 မက်ခင္ ဆိုရင္ ကာကြယ္ေဆး၊ အားေဆး ေကြ်းၿပီး ထိန္းထားလို႔ ရပါတယ္။
HAART ေဆးကလည္း ေစ်းလည္း အရမ္းႀကီးတယ္။ စင္ကာပူမွာ ေသာက္မယ္ဆိုရင္ တစ္လ US $ 1000 ေလာက္က်မယ္။
ဗမာျပည္မွာေတာ့ အမ်ားႀကီး သက္သာတယ္။ အိႏိၵယက ရလို႔ပါ။ ဟိုမွာ US $ 100 ေလာက္ပဲ ရွိႏိုင္တယ္။
ဒါေပမဲ့လည္း ေဆးရွိတယ္ဆိုၿပီး ေသာင္းက်န္းခ်င္တိုင္း ေသာင္းက်န္းလို႔ မရဘူးေပါ့ေနာ္။

HIV ကို ကြန္ဒံုးသံုး႐ံုနဲ႔ ကာကြယ္ႏိုင္ပါ့မလား။

နည္းမွန္
လမ္းမွန္နဲ႔ သံုးတတ္ဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။

 

ဖန္းဂတ္ Fungus ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ား

STI
မွာ ေနာက္တစ္ခုက ဖန္းဂတ္ (Fungus) ပါ။ Fungus Infection ကေတာ့ Candida Albicans ေခၚတဲ့
ေရာဂါပါ။ ေယာက်္ားလိင္တံမွာ အနီစက္ေတြ ရွိပါတယ္။ ယားတယ္။ အမ်ဳိးသမီးက အျဖဴဆင္းမယ္။
အဲဒါကလည္း လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ရေသာ ေရာဂါမ်ားမွာ မပါမၿပီးေသးပါဘူး။

 

အဲဒါကေရာ ကုလို႔ လြယ္ရဲ႕လား ေဒါက္တာ

လြယ္ပါတယ္။
ေဆးစား၊ ေဆးေသာက္လို႔ ရပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေျပာျပတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အၿမဲေျပာေနက်
စကားအတိုင္း ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း Prevention က အေရးႀကီးဆံုး ပါပဲ။ နံပါတ္ ၁ အေနနဲ႔ ကြန္ဒံုးသံုးမယ္။
ဘာေၾကာင့္ ကြန္ဒံုး သံုးခိုင္ခ်င္သလဲဆိုေတာ့ ခုေခတ္ႀကီးမွာ ေရာဂါပိုးက တစ္မ်ဳိးထဲ သန္႔သန္႔ကေလး
မဟုတ္ဘူး။ တစ္ခါတည္း ၃ မ်ဳိး ၄ မ်ဳိး ရႏိုင္တယ္။ အရမ္းကို ႐ႈပ္ေထြး ေပါင္းစပ္ေနလို႔ပါ။
နံပါတ္ ၂ အေနနဲ႔ ႀကံဳရာက်ပန္း Casual Sex လိင္ဆက္ဆံတာမ်ဳိး ေရွာင္ၾကဥ္မယ္။ နံပါတ္ ၃
အေနနဲ႔ Multiple Partner ဟိုလူဒီလူနဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့ အေဖာ္ကို ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ္။ ကိုယ့္အေဖာ္
Partner က ဘယ္သူနဲ႔ အိပ္ထားသလဲ မသိႏိုင္ရင္ ေရွာင္ဖို႔ပါ။ ၿပီးေတာ့ အခ်က္ (၂) နဲ႔
(၃) နဲ႔က အတိုင္း Casual Sex လို႔ ေခၚတာေပါ့ေလ။ ႀကံဳသလို လြယ္လြယ္ လိင္ဆက္ဆံမယ္။ ဟိုလူဒီလူနဲ႔
ဆက္ဆံတဲ့သူကို အေဖာ္ျပဳမယ္ ဆိုေတာ့ အႏၱရာယ္ မ်ားပါတယ္လို႔ ေျပာရင္းနဲ႔ ဒီတစ္ပတ္ေဆြးေႏြးခန္းေလးကို
ရပ္နားပါရေစ။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ေဒါက္တာ။

 

ေကာင္းေဇာ္ရွိန္း

၃၀
ဇူလိုင္၊ ၂၀၁၀

Tha Zin Magazine - လိင္ဆက္ဆံျခင္းေၾကာင့္
ရရွိေသာ ေရာဂါမ်ား (Sexually Transmitted Infection STI)