မနၱေလးျမိဳ႕အေျခစိုက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္တဲ့ The Help Myanmar အဖြဲ႔ဟာ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ နိုင္ငံတကာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ညီလာခံမွာေပးအပ္တဲ့ ဖဲၾကိဳနီဆုကို ရ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ဟာ လိင္တူခ်င္း ဆက္ဆံ သူေတြအၾကား ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ ကူးစက္မႈကာကြယ္ေရးနဲ႔ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြကို ၂၀၀၇ ခုနွစ္ကတည္းက ေဆာင္႐ြက္လာခဲ့တဲ့အဖြဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။
အဲ့ဒီ The Help Myanmar အဖြဲ႔က ၾကီးၾကပ္ေရးမႉး ကိုလံုးလံုးကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အဓိက ဘာေတြလုပ္လဲဗ်။
“အဓိကအားျဖင့္ လိင္တူဆက္ဆံတာေတြ၊ လိင္တူခ်စ္သူေတြေပါ့။ လိင္တူခ်စ္သူေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔က ၾကိဳတင္ ကာကြယ္မႈေတြေပးတယ္။ ကြန္ဒံုးေတြ ျဖန္႔ေ၀ေပးတယ္။ ေနာက္ care and support ပိုင္းက်ေတာ့ အာဟာရ ေထာက္ပံ့ေပးတာတုိ႔။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက အမ်ားၾကီး႐ွိတယ္။”
လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီးဆုိတာ ျမိဳ႕ေပၚမွာလား နယ္ေတြမွာလား။
“အဓိကကေတာ့ ျမိဳ႕ေပၚ ၇ ျမိဳ႕နယ္။ မနၱေလးထဲမွာဆုိရင္ ၇ ျမိဳ႕နယ္႐ွိတယ္။ ၇ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းေပါ့။ နယ္ေတြမွာေတာ့ တျခား လုပ္ငန္းစဥ္က ရတာေလးေတြနဲ႔ လုပ္ေပးပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ကာကြယ္ေရးအပိုင္းေလာက္ပဲ လုပ္နုိင္ပါတယ္။”
ၿမိဳ႕ပၚမွာေရာ ဘယ္အပုိင္း အဓိကထားလုပ္ကုိင္ပါလဲ။
“ၿမိဳ႕ပၚမွာလည္း ကာကြယ္ျခင္းအပုိင္း သီးသန္႔ပါပဲ။ care and support လည္း တြဲလုပ္တယ္ေပါ့။”
ကာကြယ္ေရးအပိုင္းမွာ ဘယ္လုိမ်ိုးမ်ားလဲ။ ဘယ္လုိမ်ိုးကို အဓိကထား ကာကြယ္ေပးလဲ၊ ပညာေပးလဲ။
“အဓိကေတာ့ အိပ္ခ်္အုိ္င္ဗီြ/ေအအုိင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ပတ္သက္တာ အဓိကေပါ့ေနာ္။ အခု ေနာက္ပိုင္းမွာ တြဲျပီးအလုပ္လုပ္လာတာက တီဗီလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ တြဲလုပ္လာတယ္။ ေနာက္ ကေလးေတြကုိ ႐ုံးကေန စာသင္ေပး တာတုိ႔၊ စာ႐ြက္စာတမ္း ေထာက္ပံ့ေပးတာတို႔၊ ေနာက္ ရပ္ကြက္ထဲမွာဆိုရင္ နာမႈကူညီအသင္းေလးေတြနဲ႔ တြဲျပီးေတာ့ ႐ုံးကေနျပီးေတာ့ ဖဲၾကိဳးေလးေတြ လုပ္ေပးတာတို႔၊ ဒီလုိမ်ိဳးေလးေတြပါ တြဲလုပ္လာပါတယ္။”
ကေလးေတြဆုိတာက ေရာဂါခံစားေနရတဲ့ ကေလးေတြလား။
“မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔က ရယကနဲ႔တြဲျပီးေတာ့ World Vision လိုမ်ိဳးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဒါကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔မလုပ္ရေသးပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ ႐ုံးက တတ္နုိင္တဲ့ ရန္ပံုေငြနဲ႔ သူတို႔ကုိ ေထာက္ပ့ံေပးလုိက္တာေပါ့။ ဒါမွမဟုတ္လည္း မိခင္နဲ႔ကေလးေစာင့္ေ႐ွာက္ေရးမွာ က်ေနာ္တုိ႔ကုိ တပြဲေလာက္ ေျပာေပးပါဆုိလည္း တြဲလုပ္ေပးတာတုိ႔၊ အဲလုိမ်ိုး ပူးေပါင္းေဆာက္႐ြက္တဲ့ သေဘာမ်ိဳးပါ့။”
ျမို့ေပၚေတြမွာ ကာကြယ္ေရးအပိုင္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ေပးရာမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဘယ္လိုမ်ဳိးေတြ ကူညီေပးရလဲဗ်။
“က်ေနာ္တို့က အဓိက လိင္တူခ်စ္သူေတြလို့ ေျပာတ့ဲအတြက္ အဲဒါေတြကို အဓိကထားျပီး ကူညီေပးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို့ရံုးမွာက တျခား general population လို့ ေခၚတဲ့ ေယာက္်ား၊ မိန္းမေတြကို က်ေနာ္တို့က ညႊန္းပို႔ေပးရတယ္။ ဥပမာ care myanmar က ဒီလုပ္ငန္းေလးေတြ လုပ္တယ္ဆိုရင္ ဒီလုပ္ငန္းေလးေတြ လုပ္ဖို႔ဘယ္ကို သြားပါေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ရံုးက ၀န္ေဆာင္မႈ ရေနတာက လိင္တူခ်စ္သူ သက္သက္အတြက္ပဲ။”
လိင္တူခ်င္း ခ်စ္သူေတြၾကားမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကာကြယ္ေရး လုပ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ ကုိလုံးလုံးတို႔ လုပ္ေနတဲ့နယ္မွာ အဲလုိမ်ဳိးလူေတြ ဘယ္ေလာက္ ႐ွိလဲဗ်။
“မနၱေလးအေနနဲ႔ ပ်မ္းမွ်တြက္ရင္ေတာ့ ေထာင္ခ်ီျပီး ႐ွိမယ္။ အခု က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္မိျပီး ၀န္ေဆာင္မႈေတြ ရေနတဲ့သူေတြ အကာအကြယ္ရသြားတဲ့သူ ၂၀၀၀ နီးပါးေလာက္ေတာ့ ႐ွိတယ္ဗ်။”
သူတို႔ေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္ ဘာနဲ႔ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းလဲဗ်။
“မ်ားေသာအားျဖင့္ က်ေနာ္တို့က မိန္းမလ်ာေတြနဲ႔ ေနတဲ့ သူငယ္ေတြကို ဦးစားေပးတယ္။ တခ်ဳိ႕က မိန္းမေတြ လိုက္စားျပီးမွ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ လာတာမ်ဳိး က်ေနာ္တို႔က မလိုခ်င္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔က မိန္းမလ်ာေတြ မ်ားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အလွျပင္တဲ့သူေတြပဲ ေပါမယ္။”
သူတို႔ေတြထဲမွာေရာ ဒီေရာဂါ ျဖစ္ေနတဲ့သူ ဘယ္ေလာက္ ႐ွိလဲ။
“အဲဒါက်ေတာ့ က်ေနာ္ စာရင္း ၾကည့္မွ သိမွာပါ။ က်ေနာ္တို႔ခန္႔မွန္းျပီး မေျပာရဲဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကေလးေတြ ေနာက္ကို လုိက္ၾကည့္ေနတယ္ ဆိုေတာ့..”
ရာဂဏန္းေလာက္ ႐ွိလားဗ်။
“ရာဂဏန္းေလာက္ေတာ့ ႐ွိပါတယ္။”
အခု ကုိလုံးလုံးတို့ အဖြဲ့ကို ဖဲၾကိုးနီဆု ေပးလိုက္ျပီ ဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ အဖြဲ႕ ပိုတာ၀န္ၾကီးသြားသလား ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္လို ခံယူလဲဗ်။
“က်ေနာ္တို႔ ခံယူတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ရံုးက တကယ္အေသးေလးပဲ ႐ွိေသးတာေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ကိုလည္း သူငယ္ခ်င္းေတြ အကုန္လံုးက congratulation လုပ္ၾကတယ္ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ရံုးေလးရဲ့ တက္ညီ လက္ညီ လုပ္ေဆာင္မႈနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ လိင္တူခ်စ္သူေတြ အေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ထားတဲ့ ေမတၱာေစတနာေတြနဲ႔ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔လည္း ၀မ္းသာတယ္။ တာ၀န္လည္း ပိုၾကီးလာသလို က်ေနာ္တို႔ရံုးရဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြ လည္း ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ ခံယူပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ခံယူထားပါတယ္။”
The Help Myanmar အဖြဲ႔ရံုးခန္းကို မနၱေလးတိုင္း မဟာေအာင္ေျမနယ္ မဟာျမိဳင္ ၁ ရပ္ကြက္၊ ၆၃ လမ္းနဲ႔ လမ္း ၄၀ ေထာင့္မွာ ဖြင့္လွစ္ထားပါတယ္။




