အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး
ကူးစက္ရန္ အႏၱရာယ္အမ်ားဆံုး အုပ္စု၀င္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ား၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲသူမ်ားႏွင့္
ျပည့္တန္ဆာမ်ားတြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးကူးစက္မႈႏႈန္း ျမင့္မားေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢ အကူအညီေပးေရးေအဂ်င္စီ
အႀကီးအကဲ မိုက္ကယ္လ္စီဒီဘီက မတ္လ(၁၅) ရက္ေန႔တြင္ ေျပာဆိုသည္။

ထိုသူမ်ားအေနႏွင့္
သူတိုရဲ့လုပ္ရပ္မ်ားသည္ ျပစ္မွုဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္ ၿငိစြန္းေနသည္ကို သိသည့္ အတြက္ေၾကာင့္
အကူအညီရယူရန္ မႀကိဳးစားၾကဘဲ ပုန္းလွ်ိဳးကြယ္လွ်ိဳး လုပ္ကိုင္ေနၾက၍ ထိုသို႔ ကူးစက္မႈႏႈန္း
ျမင့္မားေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း မိုက္ကယ္စီဒီဘီက ဆက္လက္ေျပာဆိုသည္။

လိင္တူဆက္ဆံျခင္းကို
ေသဒဏ္အျဖစ္ ခ်မွတ္ထားသည့္ (၇)ႏိုင္ငံအပါအ၀င္ (၈၅) ႏိုင္ငံတြင္ အရြယ္ေရာက္သူမ်ားအၾကား
လိင္တူဆက္ဆံျခင္းကို ျပစ္မႈအျဖစ္ ဥပေဒ ခ်မွတ္ထားဆဲျဖစ္သည္ကို လက္မခံနိုင္ေၾကာင္း
UNAIDS အႀကီးအကဲ မိုက္ကယ္လ္စီဒီဘီက ေျပာဆိုသည္။

UNAIDS
အေနနွင့္ သူတို႔၏ အစီအစဥ္ကို တိုးခ်ဲ့လုပ္ကိုင္ေနေၾကာင္းႏွင့္ ကမၻာတ၀ွန္း လက္ခံႏိုင္သည့္
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကုသမႈအစီအစဥ္ကို ရွာေဖြႀကိဳးပမ္းေနေၾကာင္း စီဒီဘီကေျပာဆိုသည္။
သူတို႔၏ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ရန္ အႏၱရာယ္အမ်ားဆံုး
အုပ္စု၀င္မ်ား လက္ခံရရွိဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ တိုင္းျပည္မ်ားက ဆိုးရြားသည့္ ဥပေဒမ်ားကို
ျပဌာန္းထားသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ သူ႔အေနႏွင့္ ထိတ္လန္႔မိေၾကာင္းလည္း စီဒီဘီက ဆက္လက္ေျပာဆိုသည္။

'ေရွးရုိးစြဲ၀ါဒ
လႊမ္းမိုးေနမႈက က်ေနာ္တို႔ကို အလြန္ပဲ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔မႈ ျဖစ္ေစပါတယ္ဟု စီဒီဘီက ျဖည့္စြက္ေျပာဆိုသည္။
'အနည္းစုေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြကို အတည္ျပဳႏိုင္ေအာင္လည္း က်ေနာ္တို႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္
ေတာင္းဆိုရပါမယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဒါကို မလုပ္ဘူးဆိုရင္ ကူးစက္ပ်ံ့ႏွံ႔မႈႏႈန္းက ထပ္ၿပီး
ႀကီးထြားလာ လိမ့္ဦးမယ္။ အမ်ားစုႀကီးရဲ့ ႏိုင္လိုမင္းထက္ျပဳမႈကို က်ေနာ္တို႔ လက္မခံႏိုင္ပါဘူးဟု
စီဒီဘီက သတိေပးေျပာၾကားသည္။

တရုတ္မွသည္
ကင္ညာ၊ ေမာ္လ၀ီအထိ ႏိုင္ငံေပါင္း (၃၃) ႏိုင္ငံတြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ခံရသူ
လူသစ္မ်ား၏ (၃၃) ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ေယာက်္ားခ်င္း လိင္တူဆက္ဆံရာမွ ကူးစက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊
ကူးစက္မႈႏႈန္း သိသိသာသာ ျမင့္မားေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢေဖာင္ေဒးရွင္းက တည္ခင္းဧည့္ခံသည့္
ေနလယ္စာစားပြဲတြင္ စီဒီဘီက ဂ်ာနယ္လစ္အုပ္စုတစုသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျခားနားမႈအေနနွင့္
ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္သည့္ ဥပေဒမ်ား မရွိသည့္ ႏိုင္ငံအမ်ားစုရွိရာ ကာရစ္ဘီယံ ေဒသတြင္ ေယာက်္ားခ်င္း
လိင္တူ ဆက္ဆံရာမွ ကူးစက္မႈႏႈန္းထားသည္ (၃) ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ (၆)ရာခိုင္နႈန္း ၾကားတြင္သာရွိေၾကာင္း
စီဒီဘီက ေျပာဆိုသည္။

ဥေဒတင္းၾကတ္မႈ
မရွိသည့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၌ပင္လွ်င္ လိင္တူဆက္ဆံသည့္ ေဂး အသိုင္းအ၀ုိင္းသည္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္
ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပထမဦးစားေပး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း ေနရသည့္ အုပ္စုျဖစ္ေၾကာင္း၊
လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားအၾကား ယမန္ႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ကူးစက္မႈ ႏႈန္းထားသည္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး
ကူးစက္ခံရသူ လူသစ္မ်ား၏ (၅၀) ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္သည့္အတြက္ အထူးပင္ ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္စရာေကာင္းေၾကာင္း၊
(၁၉)ႏွစ္ႏွင့္ (၂၅) ႏွစ္အရြယ္မ်ားအၾကားတြင္ ကူးစက္မႈႏႈန္း ပို၍ပင္ျမင့္မားေၾကာင္း စီဒီဘီက
ေျပာဆုိသည္။

'အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ
တေက်ာ့ျပန္လာတယ္လို႔ ထင္ရပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္က ကူးစက္မႈ မရွိသေလာက္ျဖစ္ခဲ့တယ္။
အခုေတာ့ လိုအပ္တဲ့ အကာအကြယ္ေတြ၊ သတင္းအခ်က္ အလက္ေတြ မရရွိတဲ့ လူေတြအၾကားမွာ ကူးစက္မႈႏႈန္း
ျပန္လည္ျမင့္မားလာတာကို က်ေနာ္တို႔ ထပ္ေတြ႔ ေနရပါတယ္။ ဒါဟာ အေမရိကန္မွာသာ ျပႆနာတခု
ျဖစ္ေနတာ မဟုတ္ဘဲ ဥေရာပနဲ႔ အာဖရိကမွာလည္းပဲ ထိုနည္း၄င္းပါပဲဟု စီဒီဘီက ျဖည့္စြက္ေျပာဆိုသည္။

ထို႔အျပင္
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ခံရမႈႏႈန္း ျမင့္မားသည့္အထဲတြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ားလည္း
ပါ၀င္ေၾကာင္း စီဒီဘီကေျပာဆိုသည္။ 'အေရွ႕ဥေရာပနဲ႔ အာရွအလယ္ပိုင္းမွာဆိုရင္ မူးယစ္ေဆး
သံုးစြဲသူေတြၾကားမွာ ကူးစက္တဲ့ႏႈန္းဟာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ခံရတဲ့ လူသစ္ စုစုေပါင္းရဲ့(၇၀)
ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ဟာ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြပမာ ျပဳမူဆက္ဆံ
ခံေနရပါတယ္။ သူတို႔ဟာ လိုအပ္တဲ့ အကာအကြယ္ေတြ၊ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ မရၾကပါဘူး။ အေမွာင္ကမၻာထဲမွာ
ပုန္းလွ်ိဳးကြယ္လွ်ိဳး ေနထိုင္ေနၾကရပါတယ္ဟု စီဒီဘီက ေျပာဆိုသည္။

ကမၻာေပၚတြင္
မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထိုးသြင္းသူ (၁၆)သန္းခန္႔ ရွိသည့္အနက္ (၃) သန္းနီးပါး အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး
ကူးစက္ခံရေၾကာင္း၊ ကူးစက္ခံရသူမ်ားအနက္ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္သာ ကုသမႈ ခံယူရရွိၿပီး ၈
ရာခိုင္ႏႈန္း ေအာက္သာ ကုလသမဂၢ အကူအညီေပးေရး ေအဂ်င္စီ၏ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကို လက္ခံရရွိေၾကာင္း
စီဒီဘီက ေျပာဆိုသည္။

'မူးယစ္ေဆး
အေၾကာထဲထိုးလို႔ ကူးစက္တဲ့ႏႈန္းကလည္း ေယာက်္ားခ်င္း လိင္ဆက္ဆံလို႔ ကူးစက္တဲ့ႏႈန္းနဲ႔
အတူတူေလာက္ပါပဲဟု စီဒီဘီက ေျပာဆိုသည္။ ေန႔စဥ္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ ခံရသည့္ လူသစ္
(၁၀၀၀)ခန္႔ရွိသည့္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားႏိုင္ငံတြင္ (၃၀) ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္သည္ ကူးစက္ရန္
လြယ္ကူသည့္ အုပ္စု၀င္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲသူမ်ား၊ ျပည့္တန္ဆာမ်ားႏွင့္
လိင္တူ ဆက္ဆံသူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း စီဒီဘီက ေျပာဆိုသည္။

ကမၻာတဝွမ္းရွိ
ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ မၾကာေသးမီႏွစ္မ်ားအတြင္းက ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေဆးလိပ္ ေသာက္သံုးမႈ ဆန္႔က်င္ေရး
ကမ္ပိန္းမ်ားကဲ့သို႔ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ျခင္းအတြက္လည္း ကာကြယ္တားဆီးမႈ ေတာ္လွန္ေရးတရပ္
ဆင္ႏႊဲရန္ စီဒီဘီက ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ႏိုက္တင္ေဂး
ဂ်ာနယ္ - အတြဲ ၂၁ မတ္ခ်္လ ၂၀၁၀