ေမး။    ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိသူနဲ႔ အတူတူ အလုပ္လုပ္ရင္ အႏၲရယ္ ရွိႏုိင္ပါသလား။

ေျဖ။    ။ အတူတူ အလုပ္လုပ္လို႔ ေရာဂါပိုးကူးဖို႔ အႏၲရာယ္ မရွိပါဘူး။ စက္ရံုတစ္ခုတည္း၊ ရံုးဌာန၊ စာသင္ေက်ာင္း တစ္ခုတည္းမွာ အလုပ္အတူတူလုပ္ရင္း ေရာဂါမကူးႏိုင္ပါဘူး။

ေမး။    ။ ဘာျဖစ္လို႔ အလုပ္အတူတူ လုပ္ရင္ေရာဂါမကူး ႏိုင္ပါတာလဲ။

ေျဖ။    ။ လုပ္ငန္းခြင္မွာအလုပ္လုပ္ရင္းေရာဂါပိုးပါတဲ့ ေသြး၊ လိင္အဂၤါထြက္ အရည္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ ကူးစက္ဖို႔ဆိုတာ အလြန္ခဲယဥ္းပါတယ္။

ေမး။    ။ စက္ရံုထဲမွာ ေတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ နီးနီး ကပ္ကပ္ေနၿပီး အလုပ္လုပ္ရတာမ်ိဳးဆိုရင္ေကာ မစိုးရိမ္ရဘူးလား။

ေျဖ။    ။ ဒါလည္း ကူးစက္ဖို႔ အႏၲရာယ္ မရွိပါဘူး။ နီးနီးကပ္ကပ္ အလုပ္အတူလုပ္ရၿပီး အသားခ်င္းထိရံုနဲ႔ မကူးပါဘူး။ ေခြ်းကေန တဆင့္ မကူးႏုိင္ပါဘူး။ ဖန္ခြက္တစ္ခုတည္းနဲ႔ ေရအတူေသာက္တာ၊ ထမင္းအတူထိုင္စားတာ၊ အိမ္သာအတူတူသံုးတာေတြဟာလည္း ေရာဂါကူးႏိုင္တဲ့ အျပဳအမႈေတြ မဟုတ္ပါဘူး။

ေမး။    ။ လုပ္ငန္းခြင္မွာ အလုပ္လုပ္ရင္း ေရာဂါအကူးခံႏိုင္ဖြယ္ရွိတဲ့ လူေတြက ဘယ္လိုလူမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏုိင္ပါသလဲ။

ေျဖ။    ။ ေရာဂါပုိးပါတဲ့ ေသြးေတြကုိ ကုိင္တြယ္ရတဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြမွာ ကူးစက္ခံရဖို႔ အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။ ဆရာဝန္၊ သူနာျပဳ၊ သြားဆရာဝန္၊ ဓာတ္ခြဲခန္းဝန္ထမ္းေတြ၊ ဝမ္းဆြဲ ဆရာမေတြလည္း ပါပါမယ္။ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ ေရာဂါပိုး မကူးေအာင္ လိုက္နာရမယ့္ အေျခခံကာကြယ္မႈေတြကုိ လိုက္နာက်င့္သံုးမယ္ ဆိုရင္ ေရာဂါပုိး ကူးစက္မယ့္ အႏၲရာယ္က လြတ္ကင္းၾကမွာပါ။

ေမး။    ။ တကယ္လို႔ အလုပ္သမား တစ္ေယာက္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ရွိေနရင္ သူ႕ကုိ အလုပ္ဆက္လုပ္ခြင့္ေပးသင့္ပါသလား။

ေျဖ။    ။ လုပ္ခြင့္ေပးသင့္ပါတယ္။ အလုပ္သမား တစ္ေယာက္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ရွိေနေပမယ့္ က်န္းမာသန္းစြမ္းတယ္၊ အလုပ္လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အလုပ္လုပ္ခြင့္ျပဳသင့္ပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္လည္းပဲ အျခား ေရာဂါျဖစ္တတ္တဲ့ အလုပ္သမားေတြလိုပဲ ရသင့္တဲ့ တန္းတူခံစားခြင့္ေတြ ေပးသင့္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိးရွိေနလို႔ အလုပ္ထုတ္ျပစ္တာ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။

ေမး။    ။ ဆရာဝန္ေတြမွာေရာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္ပါသလား။

ေျဖ။    ။ လူတန္းစားမေရြး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဆးရံုေစာင့္ အလုပ္သမားလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အားကစားသမားေတြမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ရာထူး၊ အဆင့္အတန္းနဲ႔ မဆိုင္ပါဘူး။ ဆင္းရဲခ်မ္းသာနဲ႔ မဆိုင္ပါဘူး။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါျဖစ္တာဟာ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အမူအက်င့္နဲ႔ပဲ ဆိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးရွိတဲ့သူနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံရင္၊ ေဆးထိုးအပ္ေဆးထိုးျပြန္ေတြကုိ မွ်ေဝသံုးရင္၊ ဒါမွ မဟုတ္ေရာဂါပုိး ရွတဲ့ေသြးကုိ အသြင္းခံရရင္ မည္သူမဆို ေရာဂါပုိး ကူးစက္ၿပီး ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါျဖစ္လာပါမယ္။

ေမး။    ။ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ား (အထူးသျဖင့္ သူနာျပဳမ်ားဟာ) အလုပ္လုပ္င္း အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ကူးစက္ရန္ ေသခ်ာႏိုင္ပါသလား။

ေျဖ။    ။ သာမန္အေနအထားအရေတာ့ ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္နည္းပါတယ္။ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းေတြအေနနဲ႔ လူနာကုိ ျပဳစုကုသရင္း အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ပါတဲ့ေသြး (သို႔မဟုတ္) ေသြးစြန္းေနတဲ့ အရည္ေတြနဲ႔ ထိမိတတ္ပါတယ္။ ထိမိတဲ့ ေနရာမွာ အေရျပားပြန္းပဲ့ ရွထားတဲ့ပြန္းပဲ့ဒဏ္ရာ မရွိရင္ ဘာမွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ အက္ကြဲေနတဲ့ အနာရွိရင္ေတာ့ ကးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေနတဲ့ လူနာကုိ ေဆးထိုးေသြးေဖာက္တဲ့အခါ သံုးစြဲၿပီးတဲ့ အပ္နဲ႔က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းေတြကုိ မေတာ္တဆ ထိုးမိတတ္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ အလုပ္လုပ္ရင္း အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး အပါအဝင္ တျခားေရာဂါပုိးေတြ မကူးေအာင္ လိုက္နာရမယ့္ အေျခခံကာကြယ္မႈေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကို အၿမဲတမ္းက်င့္ သံုးမယ္ဆိုရင္ ကူးစက္မွာကုိ မစိုးရိမ္ရေတာ့ပါဘူး။

က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနႏွင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ (ျမန္မာ) တို႔ ပူးေပါင္းထုတ္ေဝေသာ “HIV/AIDS အေမးအေျဖမ်ား” ဟု အမည္ရေသာ စာအုပ္မွ ျပန္လည္ ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။