၂၀၀၉
ခုႏွစ္ ေဖေဖၚ၀ါရီလ အတြင္း The United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) မွ
ေနာက္ဆံုး ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ခံစာ အရ လူကုန္ကူးမႈတြင္ အမ်ဳိးသမီး မ်ားသာ အဓိက ထံုးစံအတုိင္း
သားေကာင္ ျဖစ္ခဲ့ၾကရ ေသာ္လည္း ထိုျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ရာ၌ အမ်ဳိးသမီးမ်ား သည္လည္း အဓိက ပါ၀င္
ပတ္သက္ၾကသည္ဟု ထုတ္ေဖာ္ ေတြ႕ရွိလာရသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ လိင္ကုန္ကူးမႈကိုသာ
အမ်ားဆံုး ေလ့လာစံုစမ္း ျပဳလုပ္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။

အထူးသျဖင့္
အုပ္စု ဖြဲ႕က်ဴးလြန္သည့္ ျပစ္မႈမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသားမ်ား၏ လုပ္ေဆာင္မႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္ပြားရေသာ္လည္း
လူကုန္ကူးမႈတြင္မူ အမ်ဳိးသမီးဦးေရ အမ်ားအျပားသည္ လက္သည္ တရားခံမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ဥေရာပႏိုင္ငံတြင္
အျခား ျပစ္မႈမ်ားထက္ လူကုန္ကူးမႈတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအား ျပစ္ဒဏ္ေပး ခံရမႈ မ်ားသည္။

လုပ္အား
အျမတ္ထုတ္ရန္ အတြက္ အမ်ဳိးသားမ်ားသာ အဓိက လူကုန္ကူးျခင္း ခံေနၾကရေသာ္လည္း ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မႈ
နည္းပါး ေနေသးသည္။ လူကုန္ ကူးမႈတြင္ အဓိက ျဖစ္ပြားၾကမႈမ်ားမွာ ကာမဆုိင္ရာ အျမတ္ ထုတ္ျခင္းႏွင့္
အဓမၼ အလုပ္ခုိင္းေစျခင္းတုိ႔ ျဖစ္သည္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားေရးရာ အဖြဲ႔၏ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ
ႏွစ္စဥ္ လူဦးေရ ၂ သန္းေက်ာ္ ကြၽန္ျပဳခံေနရသည္။ လိင္ကုန္ကူးမႈႏွင့္ အဓမၼ အလုပ္ခိုင္းေစမႈ
အတြက္ လူကုန္ ကူးျခင္းသည္ ပိုမို ဆိုး၀ါးလ်က္ ရွိျခင္းမွာ ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားမွ ထိုကမာၻ႔
ျပႆနာကို မသိက်ဳိးကြၽန္ ျပဳေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ႏွစ္စဥ္ လူကုန္ ကူးျခင္းခံေနရသည့္
အေရအတြက္ကိုလည္း ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားမွ တိတိက်က် ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။

လူကုန္ကူးမႈ
ပံုစံ အသစ္မ်ားမွာ အိမ္ေဖာ္ အျဖစ္ ခိုင္းေစရန္ လူကုန္ကူးျခင္း၊ ကေလးငယ္မ်ားအား ေတာင္းရမ္းခုိင္းေစရန္
အတြက္ လူကုန္ကူးျခင္း၊ အဓမၼ လက္ထပ္ထိမ္းျမားရန္ အတြက္ လူကုန္ကူးျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းမ်ား
ထုတ္ယူရန္ အတြက္ လူကုန္ကူးျခင္းႏွင့္ ယစ္ပူေဇာ္ရန္ အတြက္ လူကုန္ ကူးျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ပြားေနၾကသည္ကို
ေတြ႕လာရသည္။

ဥေရာပ
အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အေနာက္ပိုင္း တုိ႔တြင္ ကေလးငယ္မ်ားအား ေတာင္းရမ္း ခုိင္းေစရန္အတြက္
လူကုန္ကူးမႈမ်ား ပိုမိုျဖစ္ပြားလာၾကသလို နယ္စပ္တြင္ ကေလး ေပ်ာက္ဆံုးမႈ၊ ေရာင္းစားမႈမ်ား၊
အမ်ားအျပားျဖစ္ လာသျဖင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမား ကေလးမ်ားအတြက္ ဖြင့္ထားသည့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားသုိ႔
မိဘမ်ားမွ ေက်ာင္းမလႊတ္ရဲေအာင္ စိုးရိမ္ေသာက ေရာက္ေနၾကသည္။

လူကုန္
ကူးျခင္းခံရသူ သားေကာင္မ်ား၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ကေလးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ အမ်ားစုမွာ အာဖရိကႏွင့္
အေရွ႕ေတာင္အာရွ မဲေခါင္ေဒသ တုိ႔တြင္ ေတြ႕ရသည္။ ကေလးမ်ား၏ သြက္လက္ ကြၽမ္းက်င္ေသာ လက္ေခ်ာင္းမ်ားကို
အသံုးျပဳကာ ငါးဖမ္းပိုက္မ်ား ႐ႈပ္ေထြးေနေသာ ငါးဖမ္းပိုက္မ်ားေျဖ ျခင္းလုပ္ငန္း၊ ဇိမ္ခံပစၥည္းမ်ား
ခ်ဳပ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ား (သုိ႔) စိုက္ပ်ဳိးသီးႏွံ ခူးဆြတ္ျခင္းတုိ႔တြင္ ခုိင္းေစၾကသည္။
၄င္းတုိ႔၏ မလည္မ၀ယ္ အျပစ္ကင္းစင္မႈ အေပၚ အလြဲသံုးစားျပဳကာ ေတာင္းရမ္းစား ေသာက္ခုိင္းျခင္းႏွင့္
ျပည့္တန္ဆာမ်ားကဲ့သုိ႔ ကာမရ ယူျခင္းတို႔ ခံေနၾကရသည္။

လူ႔ခႏၶာကိုယ္
အစိတ္အပိုင္းမ်ား ထုတ္ယူ ေရာင္းခ်ရန္ အတြက္ လူကုန္ ကူးျခင္းကို ဥေရာပ၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္
ေတာင္အာရွေဒသမ်ားတြင္ ပိုမိုျဖစ္ပြားလ်က္ ရွိသကဲ့သို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ တြင္လည္း ထိုျပစ္မႈအား
ကာကြယ္ရန္အတြက္ ခႏၶာ ကုိယ္အစိတ္အပိုင္း အစားထိုး ကုသရန္ အတြက္ လာေရာက္ၾကေသာ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားကို
ခြင့္ျပဳ လိမ့္မည္ မဟုတ္ေတာ့ဟု တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနမွ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္ အပိုင္း အစားထိုး ကုသမႈ လုိအပ္ခ်က္ မ်ားျပားလာမႈႏွင့္
ကမၻာႏွင့္အ၀န္း အစားထိုး ကုသရန္ ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္း ရွားပါး လာမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္။
ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားတြင္ ခႏၶာကုိယ္အစိတ္ အပိုင္း လွဴဒါန္းမည့္သူ ရွားပါးလာျခင္းႏွင့္
အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ရွားပါးမႈတုိ႔မွာ ျပႆနာ တစ္ ရပ္ျဖစ္ေနသည္။ ယခင္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္
ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္း အစားထိုးကုသရန္ အတြက္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအား Web Site မ်ား
ျဖင့္ ေၾကာ္ျငာကာ ေရာင္းခ်ခဲ့ၾကဖူးသည္။

တရားမ၀င္
ကုိယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္း ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္မႈသည္ တစ္ကမၻာလံုး စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ အျဖစ္ တိုးပြားလ်က္
ရွိသည္။ ကမၻာ့ က်န္း မာေရးအဖြဲ႕၏ ခန္႔မွန္းခ်က္ အရ ႏွစ္စဥ္ အစားထိုး ကုသရသည့္ ေက်ာက္ကပ္
၇ ေသာင္းရွိရာ ၁၄ယ၀၀၀သည္ ေမွာင္ခို ေစ်းကြက္မွ ၀ယ္ေနၾက ရသည္ဟု သိရသည္။ အေမရိကန္ တစ္ႏိုင္ငံ
တည္းသည္ပင္လွ်င္ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္း အစားထိုးကုသရန္ အတြက္ လူတစ္သိန္းခန္႔ ရွိၿပီး
ကုသရန္ ၃ ႏွစ္ထိ ေစာင့္ေနၾကရသည္။

ေနတိုး
တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား ၁၉၉၉ ခုႏွစ္အတြင္းက လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈ အဆံုးသတ္ရန္ အတြက္ ဗံုးၾကဲ
တုိက္ခိုက္စဥ္ အတြင္းကို ဆိုဗိုလြတ္ေျမာက္ ေရးတပ္မွ ဖမ္းဆီးထားေသာ Kosovo Serbs
3000 ခန္႔ထံမွ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ကုန္ကူးမႈျပဳခဲ့မႈကို ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢ
စစ္ေဆးေရး အရာရွိမ်ားမွ အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ အယ္ေဘးနီးယား ေျမာက္ပိုင္းရွိ အိမ္တစ္အိမ္တြင္
ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကသည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေအာက္ တိုဘာလက ၄င္းကိစၥ ျပန္လည္စံုစမ္းရန္ အတြက္
ဆာဗီးယားမွ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စစ္ပြဲမ်ားအတြင္းတြင္ လူကုန္ကူးမႈမ်ား
ပတ္သက္ ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ႏိုင္ေပသည္။

UNODC
၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဒသအသီး သီးမွ လူကုန္ကူးျခင္း ခံရသူ ကေလးငယ္ ၄ ဦး ၏ ေၾကကြဲဖြယ္ရာ
အျဖစ္အပ်က္ကို မီးေမာင္း ထိုးျပရာ၌ ကင္မရြန္းႏိုင္ငံ သူ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ကေလးငယ္တစ္ဦးအား
အေမရိကန္ႏိုင္ငံ တြင္ ေက်ာင္းထားေပးမည္ဟု ကတိေပးေခၚသြားကာ ကြၽန္ျပဳျခင္း၊ တစ္ေန႔ ၁၅
နာရီ အလုပ္ဆင္းခုိင္း ျခင္း၊ လစာ မေပးဘဲ ႐ိုက္ႏွက္ခံရျခင္းတို႔ ၾကံဳ ခဲ့ရပံု၊ ေမာ္ဒိုဗာႏိုင္ငံ
ကေလးငယ္တစ္ဦး အိမ္မွထြက္ေျပးခဲ့ရာမွ လူကုန္ကူး သူလက္ထဲေရာက္ျပီး ပိုလန္ႏိုင္ငံတြင္
ေတာင္းရမ္း ခိုင္းေစခံရပံု၊ လူကုန္ကူး ျခင္းခံရသည့္ ကေမၻာဒီးယား ကေလးမ တစ္ဦးအား ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္
သစ္သီး ေရာင္းခုိင္းၿပီး ဆုိင္ရွင္မွ ၀င္ေငြ မလံုေလာက္သျဖင့္ ျပည့္တန္ဆာ အျဖစ္ ခုိင္းစားခံရပံု၊
ဂါနာႏိုင္ငံမွ ကေလးငယ္တစ္ဦး အေရာင္းစာေရးခန္႔မည္ဆုိၿပီး မထင္ရွားသည့္ ငါးလုပ္ငန္းေဒသသို႔
ပို႔ခံရကာ အသက္အႏၲရာယ္ရွိသည့္ မသန္႔ရွင္းေသာအလုပ္မ်ား အဓမၼခိုင္းေစခံရပံုတုိ႔ကို ေဖာ္ျပထားသည္။
ထိုျဖစ္ စဥ္မ်ားကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ဆပြားၿပီး ၄င္းတို႔ကဲ့သုိ႔
အတိဒုကၡေရာက္ေနၾကသည္ကို ခန္႔မွန္း တြက္ဆႏိုင္ၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။

လိင္ကြၽန္ျပဳျခင္းသည္
လူကုန္ကူးမႈ ျဖစ္ပြားမႈ၏ ၇၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ခန္႔ရွိၿပီး၊ အဓမၼခိုင္းေစျခင္း (သုိ႔)အေႂကြးျဖင့္
ခိုင္းေစျခင္း၊ အဓမၼ လက္ထပ္ထိမ္းျမား ျခင္းႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ထုတ္ယူျခင္းတို႔သည္
လူကုန္ကူးမႈ ျဖစ္ပြားမႈ၏ ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ သာရွိသည္။ အျခား လူကုန္ကူးျခင္းခံရမႈပံုစံ
မ်ားမွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ စံုစမ္း ေထာက္လွမ္းမႈ နည္းေသးသည္။ ကမၻာ့ တုိက္ႀကီးမ်ား အၾကား
ေရႊ႕ေျပာင္းသြားလာၿပီး လူကုန္ကူးမႈ ရိွေနၾကေသာ္လည္း အမ်ားဆံုး ကိုယ္က်ဳိးရွာ၊ အျမတ္ထုတ္
ေခါင္းပံျုဖတ္မႈ ျပဳေနၾကျခင္း၊ ႏုိင္ငံ အတြင္းႏွင့္ ေဒသ အတြင္းမွာပင္ ျဖစ္ပြားေနၾကသည္ကို
၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ေတြ႕ျမင္ရသည္။

လူကုန္ကူးမႈ
အေၾကာင္းကို သိရွိသူ နည္းေသာေၾကာင့္ ဆိုးက်ဳိးသက္ ေရာက္မႈ အေရအတြက္ ခန္႔မွန္းႏိုင္မႈ
မရွိခဲ့ၾက။ ႏုိင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ ျပစ္မႈလည္း ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံအခ်င္းခ်င္း သတင္းဖလွယ္ ပူးေပါင္း
ေဆာင္ရြက္ရန္မွာ အဓိက အခန္းက႑က ပါ၀င္လာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံ အသီးသီးမွ လူကုန္
ကူးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္ထြန္း ေနမႈမ်ားကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈ မထားရန္ႏွင့္ က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔
ေလ့လာမႈျပဳၾကရန္ UNODC အစီရင္ခံစာမွ တုိက္တြန္းထားသည္။

ေရႊအျမဴေတ
- သံတြဲေၾကာင္းတူ လူကုန္ကူးမႈမ်ား