ေဟာ္လန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ နယ္စည္းမထားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႔
(AZG) က ရန္ကုန္မွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ သဇင္ေဆး ခန္းကေန HIV/ AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို ေရာဂါသက္သာေစၿပီး
အသက္ ရွင္ရပ္တည္ႏိုင္တဲ့ (antiretroviral) ARV ေဆးေပးေ၀ေနတာကို ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔စၿပီး
ရပ္တန္ခဲ့ၿပီး အစိုးရစီမံခန္႔ခြဲတဲ့ ေ၀ဘာဂီေဆးရုံကေန ေပးေ၀ဖို႔ လႊဲအပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေ၀ဘာဂီေဆးရုံကလည္း ေဆးမလုံေလာက္ေတာ့လို႔
လူနာသစ္ေတြကို ေဆးမေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ အခုအခါမွာ ေဆးမရလို႔ ဒီရက္ပိုင္းမွာပဲ အသက္ေသဆုံးရသူေတြ
ရွိလာတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။

အခုလို AZG က အခမဲ့ ေဆးေပးေ၀ေနတာကို ဒီလကမွစၿပီး
ေ၀ဘာဂီေဆးရုံကို လႊဲခဲ့တာဆိုေပမယ့္ ေစဘာဂီေဆးရုံကလည္း လူနာသစ္ေတြကို ေဆးေပးဖို႔ ေဆးမလုံေလာက္ေတာ့ဘူး
ဆိုၿပီး ျငင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အတည္မျပဳႏိုင္တဲ့ သတင္းေတြအရ ေဆးရုံ၀န္ထမ္းေတြက
ဒီေဆးေတြကိုျပင္ပမွာ ေစ်းေကာင္းနဲ႔ျပန္ေရာင္းစားတဲ့ မသမာမႈေတြရွိေနလို႔ အခုလိုအခမဲ့ေပးရာမွာ
ေဆးျပတ္လပ္ရတာလို႔ လည္း ေဆးရုံနဲ႔နီးစပ္တဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းက သတင္းေတြအရ သိရပါတယ္။

ဒီေဆးကို ရန္ကုန္မွာသာ သဇင္ေဆးခန္းနဲ႔
ေ၀ဘာဂီေဆးရုံေတြကပဲ အခမဲ့ ျဖန္႔ေပးေနတာ ျဖစ္လို႔ ျမန္မာျပည္ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က ေရာဂါေ၀နာရွင္ေတြဟာ
ရန္ကုန္မွာ ပုံမွန္လာ ေရာက္ၿပီး ေဆးမွီ၀ဲေနၾကရပါတယ္။

လူနာသစ္ကို ေဆးမေပးႏိုင္ေတာ့လို႔ ေနာက္မွ
ဒီသတင္းကို သိရၿပီး ေဆးလာေတာင္းခံတဲ့ ေ၀ဒနာရွင္ေတြအဖို႔ ေဆးမရႏိုင္ေတာ့တဲ့အတြက္ အသက္အႏၱရာယ္ေတာင္
စိုးရိမ္းေနရတယ္လို႔ NLD ပါတီက HIV/ AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႔က မျဖဴျဖဴသင္းက RFA ကိုေျပာျပပါတယ္။

စစ္စိုးရရဲ႕ တရား၀င္္စာရင္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ
HIV/ AIDS ေ၀ဒနာရွင္ စုစုေပါင္း ၃ သိန္းခန္႔ရွိတယ္လို႔ သိရၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္း
က်ဆင္းေနတယ္လို႔ ဒီဇင္ဘာလေစာေစာပိုင္းမွာ နအဖ အတြင္းေရးမွဴး (၁) ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး
သိန္းစိန္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပင္ပခန္႔မွန္းသူေတြကေတာ့ ဒီအေရအတြက္ထက္ အလြန္တရာမ်ားဖို႔ရာ
ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

HIV/ AIDS ေရာဂါရွင္သစ္ကို ARV ေဆးမေပးႏိုင္ေတာ့တာနဲ႔
ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ဆက္တြဲ အေျခအေန ေေတြအေၾကာင္း NLD ပါတီက HIV/ AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႔က
မျဖဴျဖဴသင္း ကို RFA ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

ေျဖ။       အဲ့ဒါက ျဖတ္လုိက္တာ ေတာ္ေတာ္ၾကာၿပီ။ ေတာ္ေတာ္ၾကာၿပီဆိုတာ ၁ရက္ေန႔ေနာက္ပိုင္းေပါ့ေနာ္
အခုေလာေလာဆက္က သူတို႔ဖ်တ္လိုက္တဲ့အခါမွာ ဒီ ေဝဘာဂီေဆးရံုကို သူတို႔ လႊဲတယ္ေလ။ ဒီလူနာေတြေတာ္ေတာ္
လူနာအားလံုးကုိ သူတို႔ဆီကေန ေဆးမေပးႏိုင္ေတာ့ဘူး ေဝဘာဂီေဆးရံုကို သြားပါေပါ့ အဲ့ဒီလိုေျပာလိုက္တယ္။
သူတို႔အကုန္လံုးကို လူနာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က်မတို႔ဒီမွာဆက္သြယ္ေနတဲ့ လူနာေတြကိုေကာ
သူတုိ႔ဆက္လက္ေပးေနတဲ့ လူနာေတြကိုေကာေပါ့ေနာ္ အရင္ေပးေနတဲ့သူေတြကိုေတာ့ ဆက္ေပးတယ္။ လူနာအသစ္
ေတြအားလံုးကို ေဆးေသာက္ဖုိ႔လုိေနတဲ့လူေတြကိုေကာ အကုန္လံုးကိုရပ္ပစ္လုိက္တယ္။ ရပ္ျပစ္ၿပီးေတာ့
သူတို႔ကို မနက္ ၈ နာရီ ေဝဘာဂီေဆးရံုကိုလႊဲတယ္။ ေဝဘာဂီေဆးရံုမွာ ေဆး သြားယူပါ။ သူတို႔ဆီကေတာ့
မေပးႏုိင္တာ့ဘူးဆိုၿပီးေျပာတယ္။ အဲ့ဒါနဲ႔ က်မတုိ႔လူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို က်မတို႔စုၿပီးေတာ့
တစ္ခါက်မတို႔ ေဝဘာဂီေဆးရံုကို ဝင္လာတယ္။ ဝင္လည္း ဝင္လာေကာ ေဝဘာဂီေဆးရံု ဘက္ကေကာ ဘာျပန္ၾကားရသလဲဆုိေတာ့
သူတို႔ဆီ ေဆးေပးဖုိ႔အတြက္ လူနာစာျပည့္သြားၿပီေပါ့။ ျပည့္သြားတဲ့အခါက်ေတာ့ လူနာ ၁၆ ေယာက္ေလာက္ပဲ
က်န္ေတာ့တယ္၊ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ဒီလူနာေတြေဆး မရႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုေတာ့။ အခုေလာေလာဆယ္ က်မတို႔ဆီမွာ
ရွိတဲ့လူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီသဇင္ေဆးခန္းဘက္ကေကာ၊ အစိုးရဖြင့္ တဲ့ ဒီ ေဝဘာဂီေဆးရံုကေကာ
ေဆးလံုးဝမရေတာ့တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးျဖစ္ေနတယ္။ က်မတို႔လူနာေတြေကာ က်န္တဲ့လူနာေတြအားလံုးေကာေပါ့။
အေဟာင္းေတြကေတာ့ ဆက္ေပးတယ္ အခု ေလာ ေလာဆယ္ေတာ့ ေပးလက္စရွိတဲ့ လူေတြကိုေတာ့ ဆက္ေပးတယ္။
အခုအသစ္ အသစ္ဆိုတာက အခုေဆးေသာက္ဖုိ႔ အေရးတႀကီးလုိေနတယ္ CT ပိုးတအားက်ေနတယ္။ တအားက်ေန
တယ္ဆုိေတာ့ ၂၀၊ ၁၀ ေပါ့ အဲ့ဒီလုိလူနာေတြလည္း သူတုိ႔လံုးဝမေပးႏုိင္ေတာ့ဘူး။ အဲ့ဒီလူနာေတြကလည္း
ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေဆးကိုအျမန္ဆံုးေသာက္ရမယ့္ လူနာေတြခ်ဥ္းပဲေလ။ ေဆးကို သူတို႔က လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာမရလုိ႔ရွိရင္
သူတုိ႔ အသက္အႏၱရာယ္ ေတာ္ေတာ္ေလး စိုးရိမ္ရတယ္။ အဲ့ဒီလုိလူနာေတြကိုလည္းသူတို႔လံုးဝမေပးႏိုင္ေတာ့ဘူး။

ေမး။      မေပးႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတာ၊ ဒီ AZGက သဇင္ကေပးတာနည္းလုိ႔လား၊
ဒါမွမဟုတ္ရင္ အစိုးရကိုက သတ္မွတ္ထားလုိ႔လား။

ေျဖ။       အဲ့ဒီလုိ ပါးစပ္ကေတာ့မေျပာဘူးရွင္။ အခု AZG
ဘက္ကလည္း သူတုိ႔အေနနဲ႔ မူခဏရပ္ထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာလဲ မေျပာဘူး။ ေနာက္တစ္ခုကက်ေတာ့
ဒီေဆးကို ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျပန္ေပးမယ္ဆိုတာကိုလည္း သူတုိ႔အေနနဲ႔မေျပာဘူး။ သူတို႔ေျပာတာကေတာ့
ဒီ ေဝဘာဂီေဆးရံုကိုပဲသြားယူေပါ့။ ေဝဘာဂီေဆးရံုက်ေတာ့လည္း လူနာဦးေရက ကုန္သြား ၿပီ။
ဒီေလာက္ပဲ ေျပာတယ္။

ေမး။      လူနာေတြကေကာ သူတို႔ဘယ္လိုခံစားၾကရသလဲ။ သိသေလာက္ေျပာျပလုိ႔ရမလား။

ေျဖ။       အခုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဆိုရင္ အရင္ကေတာ့သူတို႔ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိေသးတယ္။
ဘယ္လုိေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိသလဲဆိုေတာ့။ သဇင္ေဆးခန္းက ျဖတ္လုိက္ေပမယ့္ က်မတို႔ကလည္း ႀကိဳးစားမယ္။
ဒီ ေဝဘာဂီေဆးရံုကေန ရေအာင္ က်မတို႔ ဝိုင္းႀကိဳးစားေပးမယ္ဆိုၿပီး က်မတို႔ကိုယ္တုိင္
ဒီလူနာေတြေခၚသြားတယ္။ ဒီ ေဝဘာဂီေဆးရံုေတြကို ပို႔တယ္ေပါ့ေနာ္။ ပို႔ေတာ့ သူတို႔ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္
သူတို႔က ေဆးရႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကေလးေတြရွိေတာ့ သူတို႔ တက္တက္ႂကြႂကြေလးေတြျဖစ္ေနၾကတယ္။
အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ဒီ ေဝဘာဂီေဆးရံုမွာလည္း လူနာ ကေစာင့္ေနတဲ့ဟာ ကုန္သြားၿပီဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့၊
အခုဆံုးတဲ့လူနာေတာင္ရွိတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္အေျခအေနေလ။ တခ်ိဳ႕ဆိုလုိ႔ရွိရင္လဲ အရင္ကေတာ့
နည္းနည္း စိတ္ဓါတ္ေလး ေၾကာင့္ နည္းနည္း ထူထူေထာင္ေထာင္ျဖစ္ေနေပမယ့္လည္း အခု ေဆးမရေတာ့ဘူးဆိုတာ
သိတဲ့အခါ တခ်ိဳ႕ရြာျပန္ေတာ့မယ္ ရြာမွာပဲေသေတာ့မယ္ဘာညာ အဲ့ဒီလုိမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ၿပီးေတာ့
ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သူတို႔က စိတ္ဓါတ္က်တာနဲ႔ လူေတြကပါလိုက္က်ၾကတာကိုး။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား
ေခြေနတဲ့လူေတြအမ်ားႀကီးပဲ အခုေလာေလာဆယ္အေျခအေနကေလ။

ေမး။      မျဖဴျဖဴသင္းတုိ႔ အုပ္စုမွာသိသေလာက္ေပါ့ေနာ္ အခုေဆးမရေတာ့တဲ့လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ေလာက္
ရွိလည္းခင္ဗ်။

ေျဖ။       က်မတို႔ဆီမွာ အခုရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေပၚတင္ေပါ့ အေယာက္ေလးဆယ္ေက်ာ္၊
အေယာက္ ေလးဆယ့္ ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ရွိတယ္။ ဒီေဆးရဖို႔ေစာင့္ေနတဲ့လူေတြေပါ့ေနာ္။

ေမး။      တျခား NGO ေတြကို တိုက္ရိုက္ဆက္ၿပီးေတာ့ ေမးၾကည့္တာအဲ့ဒါမ်ိဳးေတြကိုေကာလုပ္ၾကည့္လား။
ဒီ AZG မဟုတ္ပဲ တျခား NGO ေတြကိုေကာ။

ေျဖ။       က်မတို႔ ျမန္မာျပည္မွာက တျခားNGOေတြ ေဆးေပးႏိုင္မယ့္
NGO ေတြကသိပ္မရွိဘူး။ မရွိသေလာက္ပဲ။ ဒီ AZG တစ္ခုပဲေဆးေပးတာေပါ့။ က်န္တဲ့ NGO ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက
ေတာ့ သူတို႔ ဒီ ပညာေပးလုပ္ငန္းလုပ္တာေတြမ်ားတယ္။ ေဆးေပးတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မရွိသေလာက္ပါပဲ။
အဲ့ဒီအခါက်ေတာ့ သူတို႔ဆက္သြယ္တာကလည္း သူတို႔ေဆးရႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္တဲ့ ဒီ သဇင္ေဆးခန္းကိုပဲ
ဆက္သြယ္တယ္။ ဒီကမရေတာ့ဘူးဆိုေတာ့ ဒီကၫႊန္ၾကားတဲ့အတုိင္း ေဝဘာဂီေဆးရံုကိုသြားတယ္။ ေဝဘာဂီေဆးရံုမွာလည္း
ေပးႏုိင္တယ္ေပါ့။ ေဝဘာဂီ ေဆးရံုကို သြားေတာ့လည္း ဟိုမွာလည္း ေဆးကလံုးဝျပတ္သြားၿပီဆိုေတာ့
အခု ျမန္မာျပည္မွာေပးႏိုင္ေနတာက ဒီႏွစ္ဖြဲ႔ေလာက္ပဲရွိတဲ့အခါ။ တျခားအဖြဲ႔သြားဆက္သြယ္လည္း
သူတို႔အေန နဲ႔က မရႏိုင္ဘူးေလ ေဆးမွမေပးႏိုင္တာ။ ARV နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔မေပးႏိုင္ဘူးေလ
တျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြက။

http://www.rfa.org/burmese/news/ARV_drug_for_AIDS_shortage-20061221.html?searchterm=None