ေဟာ္လန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္
နယ္စည္းမထား ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႕ (AZG)က ရန္ကုန္မွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ သဇင္ေဆးခန္းကေန HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြကို ေရာဂါသက္သာေစၿပီး အသက္ရွင္ရပ္တည္ႏိုင္တဲ့
(antiretroviral) ARV
ေဆးေပးေဝေနတာကို (၂၀၀၆ ဒီဇင္ဘာလ ၁ )
ရက္ေန႔စၿပီး ရပ္တန္႔ခဲ့ၿပီး အစိုးရစီမံခန္႔ခြဲတဲ့ ေဝဘာဂီေဆး႐ံုကေန
ေပးေဝဖို႔ လႊဲအပ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေဝဘာဂီေဆး႐ံုကလည္း
ေဆးမလံုေလာက္ေတာ့လို႔ လူနာသစ္ေတြကို ေဆးမေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ အခုအခါမွာ ေဆးမရလို႔
ဒီရက္ပိုင္းမွာပဲ အသက္ေသဆံုးရသူေတြ ရွိလာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အခုလို AZG က အခမဲ့ ေဆးေပးေဝေနတာကို ဒီလကမွ စၿပီး ေဝဘာဂီေဆး႐ံုကို
လႊဲခဲ့တာဆိုေပမယ့္ ေဝဘာဂီေဆး႐ံုကလည္း လူနာသစ္ေတြကို ေဆးေပးဖို႔
ေဆးမလံုေလာက္ေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ျငင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
အတည္မျပဳႏိုင္တဲ့ သတင္းေတြအရ
ေဆး႐ံုဝန္ထမ္းေတြက ဒီေဆးေတြကို ျပင္ပမွာ ေစ်းေကာင္းနဲ႔ ျပန္ေရာင္းစားတဲ့
မသမာမႈေတြရွိေနလို႔ အခုလို အခမဲ့ေပးရာမွာ ေဆးျပတ္လပ္ရတာလို႔လည္း ေဆး႐ံုနဲ႔
နီးစပ္တဲ့ အသိုင္းအဝိုင္းက သတင္းေတြအရ သိရပါတယ္။
ဒီေဆးကို ရန္ကုန္မွာသာ
သဇင္ေဆးခန္းနဲ႔ ေဝဘာဂီေဆး႐ံုေတြကပဲ အခမဲ့ ျဖန္႔ေပးေနတာ ျဖစ္လို႔ ျမန္မာျပည္
အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က ေရာဂါေဝဒနာရွင္ေတြဟာ ရန္ကုန္မွာ ပံုမွန္လာေရာက္ၿပီး
ေဆးမီွဝဲေနၾကရပါတယ္။
လူနာသစ္ကို
ေဆးမေပးႏိုင္ေတာ့လို႔ ေနာက္မွ ဒီသတင္းကို သိရၿပီး ေဆးလာေတာင္းခံတဲ့
ေဝဒနာရွင္ေတြအဖို႔ ေဆးမရႏိုင္ေတာ့တဲ့အတြက္ အသက္အႏၱရာယ္ေတာင္ စိုးရိမ္ေနရတယ္လို႔ NLD ပါတီက HIV/AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႕က မျဖဴျဖဴသင္းက RFAကို ေျပာျပပါတယ္။
စစ္အစိုးရရဲ့ တရားဝင္စာရင္းအရ
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV AIDS ေဝဒနာရွင္
စုစုေပါင္း ၃ သိန္းခန္႔ ရွိတယ္လို႔ သိရၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္း က်ဆင္းေနတယ္လို႔
ဒီဇင္ဘာလေစာေစာပိုင္းမွာ နအဖ အတြင္းေရးမွဴး (၁) ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သိန္းစိန္က
ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပင္ပခန္႔မွန္းသူေတြကေတာ့ ဒီအေရအတြက္ထက္ အလြန္တရာမ်ားဖို႔ရာ
ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
HIV/AIDS
ေရာဂါရွင္သစ္ကို ARV ေဆး
မေပးႏိုင္ေတာ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ဆက္တြဲ အေျခအေနေတြအေၾကာင္း NLD ပါတီက HIV/AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႕က မျဖဴျဖဴသင္းကို RFAက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ေဆးဆိုင္တခု။
ေဆး႐ံုဝန္ထမ္းမ်ားက ARV ေဆးကို
ေစ်းေကာင္းရေသာ ျပင္ပေဆးဆိုင္မ်ားတြင္ တဆင့္ျပန္ေရာင္းစားသျဖင့္ ေဆးျပတ္လပ္မႈ
ျဖစ္လာသည္ဟု ဆိုပါသည္။
ေဟာ္လန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္
နယ္စည္းမထား ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႕ (AZG)က ရန္ကုန္မွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ သဇင္ေဆးခန္းကေန HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြကို ေရာဂါသက္သာေစၿပီး အသက္ရွင္ရပ္တည္ႏိုင္တဲ့
(antiretroviral) ARV
ေဆးေပးေဝေနတာကို (၂၀၀၆ ဒီဇင္ဘာလ ၁ )
ရက္ေန႔စၿပီး ရပ္တန္႔ခဲ့ၿပီး အစိုးရစီမံခန္႔ခြဲတဲ့ ေဝဘာဂီေဆး႐ံုကေန
ေပးေဝဖို႔ လႊဲအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဝဘာဂီေဆး႐ံုကလည္း ေဆးမလံုေလာက္ေတာ့လို႔
လူနာသစ္ေတြကို ေဆးမေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ အခုအခါမွာ ေဆးမရလို႔ အသက္ေသဆံုးရသူေတြ
ရွိလာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အခုလို AZG က အခမဲ့ ေဆးေပးေဝေနတာကို
(၂၀၀၆ ဒီဇင္ဘာလ ၁ )
ကစၿပီး ေဝဘာဂီေဆး႐ံုကို လႊဲခဲ့တာဆိုေပမယ့္ ေဝဘာဂီေဆး႐ံု ကလည္း လူနာသစ္ေတြကို
ေဆးေပးဖို႔ ေဆးမလံုေလာက္ေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ျငင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
အတည္မျပဳႏိုင္တဲ့ သတင္းေတြအရ
ေဆး႐ံုဝန္ထမ္းေတြက ဒီေဆးေတြကို ျပင္ပမွာ ေစ်းေကာင္းနဲ႔ ျပန္ေရာင္းစားတဲ့
မသမာမႈေတြရွိေနလို႔ အခုလို အခမဲ့ေပးရာမွာ ေဆးျပတ္လပ္ရတာလို႔လည္း ေဆး႐ံုနဲ႔ နီးစပ္တဲ့
အသိုင္းအဝိုင္းက သတင္းေတြအရ သိရပါတယ္။
ဒီေဆးကို ရန္ကုန္မွာသာ
သဇင္ေဆးခန္းနဲ႔ ေဝဘာဂီေဆး႐ံုေတြကပဲ အခမဲ့ ျဖန္႔ေပးေနတာ ျဖစ္လို႔ ျမန္မာျပည္
အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က ေရာဂါေဝဒနာရွင္ေတြဟာ ရန္ကုန္မွာ ပံုမွန္လာေရာက္ၿပီး
ေဆးမီွဝဲေနၾကရပါတယ္။
လူနာသစ္ကို
ေဆးမေပးႏိုင္ေတာ့လို႔ ေနာက္မွ ဒီသတင္းကို သိရၿပီး ေဆးလာေတာင္းခံတဲ့
ေဝဒနာရွင္ေတြအဖို႔ ေဆးမရႏိုင္ေတာ့တဲ့အတြက္ အသက္အႏၱရာယ္ေတာင္ စိုးရိမ္ေနရတယ္လို႔ NLD ပါတီက HIV/AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႕က မျဖဴျဖဴသင္းက RFAကို ေျပာျပပါတယ္။
စစ္အစိုးရရဲ့ တရားဝင္စာရင္းအရ
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV AIDS ေဝဒနာရွင္
စုစုေပါင္း ၃ သိန္းခန္႔ ရွိတယ္လို႔ သိရၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္း က်ဆင္းေနတယ္လို႔
ဒီဇင္ဘာလေစာေစာပိုင္းမွာ နအဖ အတြင္းေရးမွဴး (၁) ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သိန္းစိန္က
ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပင္ပခန္႔မွန္းသူေတြကေတာ့ ဒီအေရအတြက္ထက္ အလြန္တရာမ်ားဖို႔ရာ
ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
HIV/AIDS
ေရာဂါရွင္သစ္ကို ARV ေဆး
မေပးႏိုင္ေတာ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ဆက္တြဲ အေျခအေနေတြအေၾကာင္း NLD ပါတီက HIV/AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႕က မျဖဴျဖဴသင္းကို RFAက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။
ျဖတ္လိုက္တာက ၾကာၿပီရွင့္၊ အခုေနာက္ပိုင္း ျဖတ္လိုက္တဲ့အခါမွာ
ေဝဘာဂီ ေဆးရံုကို လႊဲတယ္ေပါ့ လူနာအားလံုးကို သူတို႔ဆီက ေဆးမေပး ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ေဝဘာဂီ
ေဆးရံုသြားပါေပါ့ သူတို႔အကုန္လံုးကို လူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေပါ့ ဒီမွာ ဆက္သြယ္ေနတဲ့
လူနာေတြေကာ သူတို႔ ဆက္လက္ေပးေနတဲ့ လူနာေတြေကာေပါ့ေနာ္ အရင္ေပးေနတဲ့ လူေတြကိုေတာ့ ဆက္ေပးတယ္
လူနာအသစ္ေတြေကာ ေဆးေသာက္ဖို႔ လိုတဲ့သူေကာ အကုန္လံုးကို ရပ္လိုက္တယ္ ရပ္လိုက္ၿပီးေတာ့
သူတို႔ ေဝဘာဂီ ေဆးရံုကို လႊဲတယ္။ ေဝဘာဂီ ေဆးရံုမွာ ေဆးသြားယူပါ။ သူတို႔ ဆီကေတာ့ မေပးႏိုင္ေတာ့ဘူး
ဆိုၿပီးေတာ့ေျပာတယ္။ အဲဒါနဲ႔ က်မတို႔ လူနာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို စုၿပီးေတာ့ ေဝဘာဂီ ေဆးရံုကို
ဝင္တာေပါ့ေနာ္ ဝင္ေတာ့ ေဝဘာဂီ ေဆးရံုဘက္ကလည္း သူတို႔ဆီမွာ ေဆးေပးဖို႔က လူနာ ျပည့္ငသြားၿပီေပါ့။
ျပည့္သြားေတာ့ လူနာ ၁၆ေယာက္ ေလာက္ပဲ က်န္ေတာ့တယ္ အဲဒါေၾကာင့္ လူနာေတြ ေဆးမရႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုေတာ့
က်မတို႔ဆီမွာ ရွိေနတဲ့ လူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သဇင္ ေဆးခန္းဘက္ကေကာ၊ အစိုးရကဖြင့္တဲ့
ေဝဘာဂီ ေဆးရံုကေကာ ေဆးလံုးဝမရေတာ့တာပါ။ က်မတို႔ လူနာေတြေကာ က်န္တဲ့ လူနာေတြ အားလံုးေရာေပါ့။
အေဟာင္းေတြ၊ ေပးလက္စ ရွိေနတဲ့လူေတြကိုေတာ့ ဆက္ေပးတယ္။ အခုအသစ္ေပါ့ေနာ္ အသစ္ဆိုတာက ေဆးေသာက္ဖို႔
အေရးတႀကီးလိုေနတယ္။ CD4 တအား က်ေနတယ္၊ တအားက်ေနတယ္ဆိုတာ ၂၀၊ ၁၀ လုိလူမ်ိဳးေတြကိုေတာင္
သူတို႔ မေပးႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီလူနာေတြက ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေဆးကို အျမန္ဆံုး ေသာက္ရမယ့္ လူနာေတြ
ခ်ည္းပဲေလ။ ေဆးကို သူတို႔က လိုအပ္တဲ့ လူနာမရလို႔ရွိရင္ အသက္ အႏၱရာယ္ ေတာ္ေတာ္ေလး စိုးရိမ္ရတယ္။
အဲဒီလို လူနာေတြကိုလည္း သူတို႔ လံုးဝမေပးႏိုင္ေတာ့ဘူး။
မေပးႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတာက AZG(သဇင္) ကေပးတာ နည္းလို႔လား။ ဒါမွမဟုတ္
အစိုးရကိုယ္တိုင္က သတ္မွတ္တာလားခင္ဗ်။
အဲဒီလို ပါးစပ္ကေတာ့ မေျပာဘူးရွင့္ AZG(သဇင္) ဘက္ကလည္း သူတို႔
အေနနဲ႔ ခဏ ရပ္ထားတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုတာလည္း မေျပာဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက က်ေတာ့ ဒီေဆးကို
ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျပန္ေပးမယ္ ဆုိတာကိုလည္း သူတို႔က မေျပာဘူးရွင့္။ သူတို႔ေျပာတာကေတာ့ ဒီ
ေဝဘာဂီ ေဆးရံုကိုပဲသြားပါ။ ေဝဘာဂီ ေဆးရံုကိုသြားေတာ့လဲ ရႏိုင္တဲ့ လူနာဦးေရက ကုန္သြားၿပီ၊
အဲဒါပဲေျပာတယ္။
လူနာေတြကေကာ သူတို႔ ဘယ္လို ခံစားၾကရလဲ သိသေလာက္ေလး ေျပာျပေပးပါ။
အခုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဆို အရင္ကေတာ့သူတို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိေသးတယ္။
ဘယ္လုိ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိလဲဆိုေတာ့ သဇင္ေဆးခန္းက ျဖတ္လိုက္ေပမဲ့ က်မတို႔ကလည္း ႀကိဳးစားမယ္။
ဒီေဝဘာဂီ ေဆးရံုကေန ရေအာင္ က်မတို႔ ဝိုင္းႀကိဳးစားေပးမယ္။ ဆိုၿပီးေတာ့ က်မတို႔ကိုယ္တိုင္
ဒီလူနာေတြကို ေခၚသြားတယ္။ ဒီ ေဝဘာဂီ ေဆးရံုကို ပို႔တယ္ေပါ့ေနာ္။ ပို႔ေတာ့ သူတို႔ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္
ေဆးရႏုိင္တယ္ ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေလးေတြ ရွိေတာ့ တက္တက္ႂကြႂကြေလးေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္။
အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ဒီေဝဘာဂီ ေဆးရံုမွာ လူနာေတြအတြက္ ကုန္သြားၿပီ ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ ဆံုးတဲ့
လူနာေတြေတာင္ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆုိလို႔ရွိရင္လဲ အရင္ကေတာ့ စိတ္ဓါတ္ေလးေၾကာင့္ ထူထူေထာင္ေထာင္
ျဖစ္ေပမဲ့ အခုေဆးမရေတာ့ဘူးဆိုတာ သိတဲ့အခါက်ေတာ့ တခ်ိဳ႕ ရြာျပန္ေတာ့မယ္ ရြာမွာပဲေသေတာ့မယ္
ဘာညာ အဲဒီလိုမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက စိတ္ဓါတ္က်တာနဲ႔ လူေတြက လိုက္က်
ၾကတာကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေခြေနတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။
မျဖဴျဖဴသင္းတို႔ အုပ္စုမွာေပါ့ေနာ္ ခုသိသေလာက္ ေဆးမရေတာ့တဲ့
လူနာ ဘယ္ႏွေယာက္ေလာက္ ရွိလဲဗ်။
က်မတို႔ဆီမွာ ခုရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ေပၚတင္ေပါ့ အေယာက္ ၄၀ ေလာက္ရွိတယ္။
ေဆးရဖို႔ ေစာင့္ေနတဲ့လူနာေတြေပါ့ေနာ္။
တျခား NGO ေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ေမးၾကည့္တာ။ AZG မဟုတ္တဲ့ တျခား
NGO ေတြေပါ့။
“က်မတို႔ ျမန္မာျပည္မွာက ေဆးေပးႏုိင္တဲ့ NGO ဆုိတာ မရွိဘူး။
မရွိသေလာက္ပဲ။ ဒီ AZG တစ္ခုပဲ ေဆးေပးတာေပါ့။ က်န္တဲ့ NGO ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကေတာ့
သူတို႔ ဒီ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ မ်ားတယ္။ ဒီေဆးေပးတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မရွိပါဘူးရွင့္။ အဲဒီခါကေတာ့
သူတို႔ ဆက္သြယ္တာကလည္း သူတို႔ ေဆးရႏုိင္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ ဒီ သဇင္ေဆးခန္းကိုပဲ
ဆက္သြယ္တယ္။ ဒီက မရေတာ့ဘူးဆိုေတာ့ ဒီက ညႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္း ေဝဘာဂီေဆးရံုကို သြားတယ္။
ေဝဘာဂီ ေဆးရံုမွာလည္း ေပးႏိုင္တယ္ေပါ့။ ေဝဘာဂီ ေဆးရံုသြားေတာ့လည္း ဟုိမွာက ေဆးက လံုးဝျပတ္သြားၿပီဆိုေတာ့
ခုျမန္မာျပည္မွာ ေပးႏိုင္တာက ဒီ ၂ဖြဲ႔ေလာက္ပဲ ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ တျခားအဖြဲ႔ သြားဆက္သြယ္လည္း
သူတို႔အေနနဲ႔က မရႏိုင္ဘူးေလ။ ေဆးမွ မေပးႏိုင္တာ ARV နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ မေပးႏိုင္ဘူး။
တျခားအဖြဲ႔ အစည္းေတြကလည္း မေပးႏိုင္ဘူး” လို႔ မျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာသြားပါတယ္။
အစိုးရေဆး႐ံုမွ ေအ့ဒ္စ္ေရာဂါေဆး
မျဖန္႔ေဝႏိုင္
