NGO အဖြဲ႕တခ်ိဳ႕ရဲ႕လုပ္ရပ္တခ်ိဳ႕ကုိ လုံးထြားတင္ျပခ်င္ေနတာႀကာပါျပီ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့.. လုံးထြားကုိယ္တုိင္က NGO အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားမွာ အလုပ္လုပ္ကုိင္ခဲ့ဖူးလုိ႔ပါ။ NGO အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေႀကာင္း မတင္ျပမီမွာ NGO ဆိုတာ ဘာလဲလုိ႔ မသိေသးသူေတြ သိေအာင္ လူတတ္ႀကီးလုပ္ျပီး အရင္ ေျပာပါရေစ။ NGO ရဲ႕အရွည္က Non Governmental Organization ပါ။ ဗမာလုိေတာ့ အစုိးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္းလုိ႔ ဘာသာျပန္ႀကပါ တယ္။ အစုိးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္းဆုိတဲ့အတုိင္း NGO အဖြဲ႕မ်ားဟာ အစုိးရက ဖြဲ႔စည္းထားျခင္းမဟုတ္ပါ။
အစုိးရရဲ႕ ေထာက္ပ့ံ ေငြနဲ႔ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ေနျခင္းလည္း မဟုတ္ပါ။ လုပ္တဲ့အလုပ္ေတြကလည္း လူမွဳေရးလုပ္ငန္း၊ ပညာေရးလုပ္ငန္း၊ က်န္းမာေရး လုပ္ငန္း၊ ေထာက္ပံ့ေရး လုပ္ငန္းေတြလုပ္ႀကပါတယ္။ NGO အဖြဲ႕ဆုိရာမွာ ျပည္တြင္း အန္ဂ်ီအုိေတြရွိသလုိ၊ ျပည္ပက လာလုပ္တဲ့ အန္ဂ်ီအုိေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ျပည္တြင္းအန္ဂ်ီအုိ ဆုိတာကေတာ့ အမ်ားျမင္သာေအာင္ ေျပာရရင္ မိခင္ႏွင့္ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း၊ အမ်ိဳးသမီးေရးရာအသင္း ဆုိတာမ်ိဳးေတြ ပါ။ Local NGO တစ္နည္း… LNGO လုိ႔ ေခၚႀကပါတယ္။လုံးထြားယခုတင္ျပခ်င္တာကေတာ့ ျပည္ပက လာလုပ္တဲ့ NGO အဖြဲ႕မ်ားအေႀကာင္းပါ။ အဲဒီ NGO ေတြကုိေတာ့ International NGO တစ္နည္းအားျဖင့္.. INGO လုိ႔ ေခၚပါတယ္။
INGO မ်ားဟာ ႏုိင္ငံျခားက လွဴဒါန္းတဲ့ (သုိ႔မဟုတ္) ေထာက္ပ့ံတဲ့ ရံပုံေငြမ်ားနဲ႔ လည္ပတ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ကုိ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ နားလည္မွဳစာခၽြန္လႊာ (Memorandum of Understanding) MoU ခ်ဳပ္ဆုိျပီး လုပ္ကုိင္ရပါတယ္။
ဆုိခဲ့တဲ့အတုိင္း… INGOအဖြဲ႔မ်ားရဲ႕ လည္ပတ္ဖုိ႔ ရံပုံေငြဟာ ႏုိင္ငံျခားက ရတာပါ။ ႏုိင္ငံျခားက အလွဴရွင္သူေ႒းႀကီးေတြရဲ႕ တစ္ ေယာက္ခ်င္းအလွဴေငြ (သုိ႔မဟုတ္) အဖြဲ႔အစည္း မ်ားရဲ႕အလွဴေငြမ်ားနဲ႔ လည္ပတ္ပါတယ္။ INGO အဖြဲ႕ေတြ ဘာေတြလုပ္သလဲ။ တခ်ိဳ႕အဖြဲ႕ေတြက ေထာက္ပ့ံေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ပါတယ္။ (အေသးစားေခ်းေငြထုတ္ေခ်းျခင္း၊ နာဂစ္မုန္တုိင္းကဲ့သုိ႔ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ခံရ သူမ်ားအား ေထာက္ပံ့ျခင္း) တခ်ိဳ႕အဖြဲ႕ေတြက ပညာေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ပါတယ္။ (ဆင္းရဲ႕ခ်ိဳ႕တဲ့ေသာ မိသားစုမ်ားထဲက ကေလးမ်ားကုိ ေက်ာင္းထားေပးျခင္း၊ ေက်ာင္းအေဆာက္ အဦးမ်ား ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းျခင္း) တခ်ိဳ႕အဖြဲ႕ေတြက လူမွဳေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ပါတယ္။
(ႀကက္ေျခနီကဲ့သုိ႔အဖြဲ႔မ်ိဳး၊ အက်ဥ္းသားမ်ားအား မိသားစုမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပးျခင္း) အမ်ားဆုံးလုပ္တဲ့လုပ္ငန္းကေတာ့…. က်န္းမာေရးလုပ္ငန္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တခ်ိဳ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက… လုပ္ငန္းတစ္မ်ိဳးတည္း မဟုတ္ပဲ၊ လုပ္ငန္းေပါင္းမ်ားစြာကုိ သူ႔က႑နဲ႔သူ ခြဲျခားလုပ္ကုိင္ႀက တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ (ဥပမာ)- World Visionအဖြဲ႕ဆုိရင္ ပညာေရး၊ ေထာက္ပ့ံေရး၊ က်န္းမာေရးလုပ္ငန္းမ်ား အစုံလုပ္ပါ တယ္။
INGO အဖြဲ႕မ်ားရဲ႕သေဘာသဘာ၀ကုိ ယခုေလာက္သာ ေယဘူယ်သေဘာ တင္ျပျပီး လုံးထြား အဓိက ေျပာခ်င္တဲ့ အေႀကာင္းအ ရာကုိ ဆက္ပါရေစ။ အထက္မွာ တင္ျပခဲ့သလုိ.. INGO အဖြဲ႔မ်ားရဲ႕ ရံပုံေငြဟာ ႏုိင္ငံျခားက အလွဴရွင္မ်ားရဲ႕ အလွဴေငြမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ တျခားႏုိင္ငံက ေစတနာရွင္မ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူမွဳေရး၊ က်န္းမာေရးေတြလုပ္ဖုိ႔ တကူး တကလာေရာက္ႀကတယ္၊ အလွဴေငြ ေတြ ေပးႀကတယ္။ သူတုိ႔လုပ္ခ်င္တဲ့လုပ္ငန္းမ်ားကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးသူမ်ား ကေတာ့… ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားသာျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီေတာ့… ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္ေတြရဲ႕ေက်းဇူးေႀကာင့္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အေထာက္အပံ့ရသလုိ လုံးထြားတုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြလည္း NGO အဖြဲ႔မ်ားမွာ အလုပ္အကိုင္ေတြ ရႀကတာေပါ့ေနာ္။
ႏုိင္ငံျခားက ေစတနာရွင္ အလွဴရွင္ႀကီးမ်ားကို ေက်းဇူးတင္စရာပါပဲ။ ဟုတ္ကဲ့… လုံးထြားတုိ႔ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာလူမ်ိဳးေတြကေရာ… မိမိကုိေပးလာတဲ့ ေငြေႀကးနဲ႔ လုပ္ပုိင္ခြင့္ကုိ ေစတနာပါပါ၊ စံနစ္တက် နဲ႔ ျပည္သူလူထုအက်ိဳးရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႀကပါရဲ႕လား။ ဆန္းစစ္ႀကည့္ႀကပါစုိ႔။
NGO အဖြဲ႔မ်ားမွာ လုံးထြား တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးတဲ့အခ်ိန္က အဖြဲ႕ရံပုံေငြေတြကုိ အလြဲသုံးစားလုပ္ျခင္း၊ အဖြဲ႔ပုိင္ပစၥည္းမ်ားကုိ မိမိ ပုိင္ပစၥည္းကဲ့သုိ႔ အလြဲသုံးျခင္းေတြေႀကာင့္ အေရးယူရတာမ်ိဳးေတြကုိ ႀကဳံဖူးပါတယ္။ INGO အဖြဲ႔တစ္ခုမွာဆုိရင္ လူထုႀကားေ၀ငွဖုိ႔ ေပးထားတဲ့ ကြန္ဒုံးမ်ားကုိ ပုံးလုိက္ေရာင္းစားတဲ့အတြက္ အျပစ္ေပးအေရးယူတာမ်ိဳး၊ လူထုအတြင္း အခမဲ့ျဖန္႔ေ၀ဖုိ႔ထားတဲ့ ေဆး၀ါး မ်ားကုိ ေငြေႀကးနဲ႔ေရာင္းစားလုိ႔ အေရးယူရတာမ်ိဳး၊ ေဟာေျပာပြဲျပဳလုပ္ရာမွာ တက္ေရာက္လာသူမ်ားကိုေ၀ငွဖုိ႔လက္ေဆာင္ပစၥည္း မ်ားကုိ ေလွ်ာ့ေ၀ျပီး ပုိေငြကုိ ကုိယ္က်ိဳးသုံးစြဲပစ္တာမ်ိဳး… အမ်ိဳးမ်ိဳးပဲ ႀကဳံေတြ႕ႀကားသိခဲ့ရပါတယ္။
တကယ္ေတာ့… ႏုိင္ငံရပ္ျခားက အလွဴရွင္ေတြ က ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား အက်ိဳး အတြက္ ေပးလွဴထားတဲ့ ေငြေႀကးနဲ႔ပစၥည္းမ်ားကုိ… ဗုဒၶဘာသာထြန္း ကားတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံသားေတြက ဒီလုိ အလြဲသုံးစားျပဳလုပ္ပစ္တာ ဟာ ေတြးႀကည့္ရင္ ရွက္စရာအလြန္ ေကာင္းလွပါတယ္။ ဒါေတြကုိ… လုံးထြား စာတစ္ေစာင္ေပတစ္ဖြဲ႔ ေရးျပခ်င္ေနတာ ႀကာပါျပီ။ ဘယ္ေနရာမွာ ေရးရမွန္းမသိ။ ဘယ္ကုိပုိ႔ရမွန္းမသိလုိ႔ ရင္ ထဲမွာပဲ ျမိဳသိပ္ထားခဲ့တာပါ။ ခုေတာ့… လုံးထြားရဲ႕ ေရးခ်င္စိတ္ကုိ မ်ိဳးမ်ိဳးဆုိတဲ့ INGO ၀န္ထမ္းတစ္ေယာက္က သူ႔အေႀကာင္းကုိ ရင္ဖြင့္ရင္း ဆြေပးလုိက္လုိ႔ ေရးျဖစ္လုိက္ပါျပီ။
မ်ိဳးမ်ိဳးဆုိတာ လြန္ခဲ့တဲ့ သုံးေလးႏွစ္ကတည္းက လုံးထြားနဲ႔ရင္းႏွီးခဲ့တဲ့ Gay (မိန္းမလ်ာ) တစ္ေယာက္ပါ။ မ်ိဳးမ်ိဳးက မိတ္ကပ္ ဆံပင္ အလွျပင္လုပ္ငန္းလုပ္တဲ့ အလွဖန္တီးရွင္ တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ကုိယ္ပုိင္ဆုိင္ဖြင့္ျပီး အလွျပင္လုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ေအာင္ျမင္ေန သူတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ေကာလင္းျမိဳ႕ဇာတိျဖစ္တာေႀကာင့္ သူ႔ရဲ႕ လုပ္ငန္းနာမည္ကုိ ေကာလင္း-မ်ိဳးမ်ိဳး လုိ႔ ခံယူ ထားပါတယ္။ မ်ိဳးမ်ိဳးဟာ INGOအဖြဲ႔တစ္ခုမွာ Peer Educator အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေန သူျဖစ္ပါတယ္။ မ်ိဳးမ်ိဳး တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႔ အမည္ကေတာ့ Lights အဖြဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။ဒီေနရာမွာ.. မသိေသးသူမ်ားအတြက္ အထက္အပုိဒ္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အသုံးအႏွဳန္းမ်ားနဲ႔ လုပ္ငန္းသေဘာသဘာ၀မ်ားကုိ နည္းနည္း ရွင္းျပမွ သေဘာေပါက္ႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
INGO အဖြဲ႔မ်ားက လုပ္ငန္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ ဦးတည္အုပ္စု (Target Group) ရယ္လုိ႔ ထားရွိေဆာင္ရြက္ေလ့ရွိပါ တယ္။ ဥပမာ- သားဆက္ျခားလုပ္ငန္းအတြက္ ဦးတည္အုပ္စုက အိမ္ေထာင္ရွိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္ျပီး၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္ က်န္းမာ ေရးေစာင့္ေရွာက္မွဳအတြက္ ဦးတည္အုပ္စုကေတာ့ အသက္၁၂ႏွစ္မွ ၁၉ႏွစ္အတြင္း လူငယ္မ်ားလုိ႔ သတ္မွတ္ထားျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါ တယ္။
INGO မ်ားဟာ မိမိဦးတည္ခ်က္ထားတဲ့ အုပ္စုမ်ားဆီကုိ အတြင္းက်က်သြားေရာက္ျပီး ပညာေပးျခင္း၊ စည္းရုံးလွဳံ႕ေဆာ္ျခင္းမ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္ေလ႔ရွိပါတယ္။ အဲဒီလို ဦးတည္ အုပ္စုမ်ားအတြင္းကုိ သြားေရာက္ေစတဲ့အခါ ၀င္ထြက္ရ လြယ္ကူေအာင္၊ ရင္းႏွီးမွဳအ လြယ္ တကူရရွိေအာင္ သေဘာသဘာ၀ခ်င္းတူညီတဲ့ လူတန္းစားမ်ားကုိ ေစလႊတ္ျပီး စည္းရုံးေစေလ့ရွိပါတယ္။
ဥပမာ- ကာလသားေရာဂါကုသေရးအတြက္ ျပည့္တန္ဆာအိမ္မ်ားကုိသြားေရာက္ျပီး ျပည့္တန္ဆာမ်ားကုိ စည္းရုံးဖုိ႔လုိတဲ့အခါမွာ တကယ့္ျပည့္တန္ဆာတစ္ဦးကုိ အလုပ္ခန္႔အပ္၊ လုိအပ္တဲ့သင္တန္းေ တြေပးျပီး ပညာေပးသူအျဖစ္ တာ၀န္ေပးကာ ျပည့္တန္ဆာ အခ်င္းခ်င္း စည္းရုံးခုိင္းတာမ်ိဳးပါပဲ။ လုပ္ငန္းလြယ္ကူထိေရာက္ေအာင္ လုပ္တဲ့နည္းပါ။ ဒါေႀကာင့္- INGO မ်ားမွာ ျပည့္တန္ဆာေတြ၊ မိန္းမလ်ာေတြ၊ ျပည္တန္ဆာေခါင္းေတြ ရာထူးအမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ အလုပ္အကိုင္မ်ား ရရွိေန တာျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီလို လူမ်ိဳးကုိ Peer Educator လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ Peer ဆုိတာ `လုပ္ငန္းသေဘာသဘာ၀ တူညီသူအခ်င္းခ်င္း´လုိ႔ အဓိပၸါယ္ရပါ တယ္။ မ်ိဳးမ်ိဳး တာ၀န္ထမ္းေဆာင္တဲ့ Lights အဖြဲ႔ဟာ HIV/AIDS ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ပေပ်ာက္ေရး လုပ္ငန္းကုိ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႕ အစည္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ Lights အဖြဲ႕ရဲ႕ ဦးတည္ အုပ္စု ကေတာ့ Gay မိန္းမလ်ာ(လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ား)ျဖစ္ပါတယ္။ Lights အဖြဲ႔ဟာ လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားကုိ HIV ပုိး မကူးစက္ေအာင္ ပညာေပးျခင္းနဲ႔ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မွဳေပးတဲ့အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
အထက္မွာ ဆုိခဲ့သလုိ ဦးတည္အုပ္စုျဖစ္တဲ့ မိန္းမလ်ာမ်ားကုိ စည္းရုံးလွဳံ႕ေဆာ္ရမွာမုိ႔ Lights အဖြဲ႔မွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ Peer Educator (အတုိေကာက္ PE) မ်ားဟာ အားလုံး မိန္းမလ်ာမ်ားခ်ည္းျဖစ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္တဲ့ Project Manager ၊ လက္ေထာက္ Project Manager မ်ားကုိလည္း မိန္းမလ်ာမ်ားကုိပဲ တာ၀န္ေပးထားပါတယ္။ မ်ိဳးမ်ိဳးဟာ Lights အဖြဲ႕မွာ PEတာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ေနသူျဖစ္ပါတယ္။ မ်ိဳးမ်ိဳးကဲ့သုိ႔ PE မ်ား (၉)ေယာက္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေန ႀကပါတယ္။
Lights အဖြဲ႔က PE မ်ားရဲ႕ တာ၀န္၀တၱရားမ်ားကေတာ့… ဘ၀တူ မိန္းမလ်ာမ်ားအား လိင္ဆက္ဆံသည့္အခါ ကြန္ဒုံးသုံးရန္ ပညာ ေပးျခင္း၊ စံနစ္တက်ကြန္ဒုံးသုံးနည္းအား သင္ႀကားျပသေပးျခင္း၊ ကြန္ဒုံးႏွင့္ဂ်ယ္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ေပးျခင္း၊ HIV ပုိးရွိ/မရွိ ေသြးစစ္ရာတြင္ ကူညီပုိ႔ေဆာင္ေပးျခင္း၊ အခါအားေလ်ာ္စြာ က်င္းပသည့္ သင္တန္းႏွင့္ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲမ်ားတြင္ ဘ၀တူမိန္းမလ်ာမ်ားတက္ေရာက္ရန္ ဖိတ္ႀကားေပးျခင္းႏွင့္အဖြဲ႕ရုံးသုိ႔အေရာက္ ေခၚေဆာင္ေပးျခင္း… စသည္တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။
Lights အဖြဲ႔က PE မ်ားဟာ မိမိတုိ႔ေနထုိင္ရာ အပုိင္းအလုိက္ တာ၀န္ယူရပါတယ္။ မိမိတာ၀န္ ရွိတဲ့အပုိင္းထဲက မိန္းမလ်ာမ်ားစာရင္း လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားစာရင္းတုိ႔ကုိ ျပဳစုထားရပါတယ္။ မိမိအပိုင္းက စာရင္း၀င္သူမ်ားကုိ အခ်ိန္မွန္ သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံရပါတယ္။ ကြန္ဒုံးေတြ ဂ်ယ္ေတြ ေ၀ရပါတယ္။ ေသြးစစ္ခံဖုိ႔ စည္းရုံးရပါတယ္။
INGO အဖြဲ႔မ်ားရဲ႕ထုံးစံအရ.. ပစၥည္းမ်ားကုိ အခမဲ့ေ၀ငွေပးရုံမကပါ ဘူး။ ေသြးစစ္ခံဖုိ႔လာေရာက္ ရင္ ေသြးစစ္မယ့္ေနရာ႒ာနအထိ သြားေရာက္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ လမ္းစရိတ္ကုိလည္း ထုတ္ေပး ပါေသးတယ္။ ေသြးစစ္ခံသူတစ္ဦးကုိ ၃၀၀၀/က်ပ္ ထုတ္ေပးတာပါ။
မ်ိဳးမ်ိဳးတုိ႔ PE မ်ားဟာ ရပ္ကြက္ထဲမွာ အဲဒီလို သြားလာလွဳပ္ရွားစည္းရုံးရတာမုိ႔ ၀န္ထမ္း မ်ားကဲ့သုိ႔ အဖြဲ႕ရုံးကုိ ရုံးတက္သလုိ ေန႔စဥ္ သြားေရာက္ေနဖုိ႔မလုိပါဘူး၊ PE မ်ားဟာ မိမိရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းလုပ္ငန္းမ်ားလည္း ရွိႀကတာမုိ႔ ရုံးကုိ ေန႔စဥ္လည္း မတက္ေရာက္ႏုိင္ပါဘူး။ PE တစ္ေယာက္ဟာ တစ္ပတ္(ရုံးဖြင့္ရက္ ငါးရက္)မွာ သုံးရက္ေတာ့ Lights အဖြဲ႕အတြက္ အခ်ိန္ေပးရပါ တယ္။ တစ္ရက္က မႏၱေလးျပည္သူ႔ေဆးရုံႀကီး ၀င္းအတြင္းမွာရွိတဲ့ NAP (National AIDS Program) ရုံးကုိ သြားေရာက္ရပါတယ္။ အဲဒါ ကေတာ့… အိပ္ခ်္အုိင္ဗီပုိးရွိမရွိ ေသြးစစ္ရာမွာ NAP ရုံးကသာ စစ္ေပးႏုိင္တဲ့အတြက္ မိမိခ်ိန္းဆုိထားေသာသူမ်ား ေသြးစစ္ရန္ လာေရာက္တဲ့အခါ ကူညီေပးႏုိင္ရန္ NAP ရုံးမွ ေစာင့္ဆုိင္းကူညီေပးဖုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ နံနက္၉နာရီခြဲမွ ေန႔လည္၁၂နာရီေလာက္အထိ NAPရုံးမွာ ေနေပးရပါတယ္။
ေနာက္တစ္ရက္ကုိေတာ့ Lights အဖြဲ႕ရုံးမွာ ရုံးတက္ေပးရပါတယ္။ ဒါလည္း ၉နာရီခြဲမွ ၁၂နာရီေလာက္အထိပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ၂ရက္ကုိ PE (၉)ေယာက္အား တစ္ပတ္လွ်င္ ၂ရက္ႏွဳန္းနဲ႔ အလွည့္က် သတ္မွတ္ေပး ထားပါတယ္။ အပတ္စဥ္ ေသာႀကာေန႔တုိင္းကုိေတာ့ အဖြဲ႕ရုံးမွာ PE အားလုံးဆုံျပီး ရုံးတက္ရပါ တယ္။ ေသာႀကာေန႔တုိင္း လုိအပ္ခ်က္မ်ားနဲ႔ ေရွ႕ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအတြက္ အစည္းအေ၀း လုပ္ႀကတာမုိ႔ အဖြဲ႕၀င္အားလုံး ေသာႀကာေန႔မွာ အဖြဲ႔ရုံးမွာ စုစည္းရုံးတက္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါလည္း ေန႔လည္ ၁၂နာရီေလာက္ အထိပါပဲ၊ အစည္းအေ၀းျပီးတာနဲ႔ ျပန္ႏုိင္ပါတယ္။
အထက္ပါအတုိင္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ တာ၀န္၀တၱရားမ်ားနဲ႔ ရုံးစည္းကမ္းမ်ားကုိ အတိ အက်လုိက္နာပါရဲ႕လား၊ အလုပ္တာ၀န္ေတြ ကုိေရာ တိတိက်က်လုပ္ႀကပါရဲ႕လားဆုိတာ ကုိေတာ့…မ်ိဳးမ်ိဳးရဲ႕ရင္ဖြင့္စကားမ်ားကုိ ဆက္ဖတ္ႀကည့္ရင္ သေဘာေပါက္ႏုိင္ပါတယ္။ တစ္ေန႔မွာ… မ်ိဳးမ်ိဳးက လုံးထြားကုိ ဖုန္းဆက္ေခၚလုိ႔ အလွျပင္ဆုိင္ဖြင့္ထားတဲ့ မ်ိဳးမ်ိဳး အိမ္ကုိေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ေတြ႕ေတြ႕ခ်င္း မ်ိဳးမ်ိဳးက ေျပာပါတယ္။
`သူ Lights အဖြဲ႔ကေန ထြက္လုိက္ရျပီတဲ့၊ သူ႔ကုိ အလုပ္ထုတ္ပစ္လုိက္ျပီတဲ့၊ သူ႔ကုိ အလုပ္ထုတ္လုိက္သူကေတာ့ Lights အဖြဲ႕ရဲ႕ Project Manager ကုိမ်ိဳးသန္း- ပါတဲ့´ မ်ိဳးမ်ိဳးက မ်က္ရည္ေလးတစမ္းစမ္းနဲ႔ အဲဒီလုိေျပာေတာ့ လုံးထြားလည္း စိတ္မေကာင္းျဖစ္သြားရပါတယ္။`ဘယ္လုိျဖစ္ရတာလဲ မ်ိဳးမ်ိဳးရယ္´...`တုိ႔ကုိ အလုပ္ခ်ိန္မမွန္လုိ႔ အစည္းအေ၀းပြဲ ပုံမွန္မတက္လုိ႔ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ျဖဳတ္ပစ္လုိက္ တာပဲ သူငယ္ခ်င္းရယ္´...`ျဖစ္ပုံကုိ ေျပာပါဦး၊ မ်ိဳးကေရာ… သူစြပ္စြဲသလုိ တာ၀န္၀တၱရား မေက်ပြန္လုိ႔လား´....`တုိ႔မွာ အလွျပင္ဆုိင္ကုိယ္ပုိင္လုပ္ငန္းကလည္း ရွိေနေသးတာ သူငယ္ခ်င္းအသိပဲ၊ အခုရာသီ က ၀ါကၽြတ္ျပီဆုိေတာ့ မဂၤလာ ေဆာင္ရာသီေလ၊ ဘြဲ႔ေတြလည္းေပးေနျပီဆုိေတာ့…
မဂၤလာေ ဆာင္မိတ္ကပ္၊ ဘြဲ႕မိတ္ကပ္ေတြနဲ႔ မအားရဘူးသူငယ္ခ်င္း၊ ဒါေပ မယ့္… တုိ႔ တာ၀န္ကုိ လုံး၀ပ်က္ကြက္တာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ရုံးေနာက္က်တာေလာက္ပဲရွိပါတယ္၊ ဒါကုိလည္း နားလည္ေအာင္ေျပာျပ ထားရက္နဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ေရးမုန္းတီးမွဳအရ တုိ႔ကုိ ျဖဳတ္ပစ္လုိက္တာပဲ သူငယ္ခ်င္း´....
`ပုဂၢိဳလ္ေရးမုန္းတီးလုိ႔ ျဖဳတ္တာလုိ႔ ဘာလုိ႔ေျပာႏုိင္ရတာလဲ၊ မ်ိဳးဖက္ကလည္း အလုပ္ခ်ိန္ပုံမွန္ မေရာက္ႏုိင္ဘူးဆုိတာ မ်ိဳးကုိယ္တုိင္ ၀န္ခံထားျပီေလ၊ သူ႔ဖက္ကလည္း ခုိင္လုံတဲ့အေႀကာင္းျပ ခ်က္ရွိလုိ႔ ျဖဳတ္တာျဖစ္မွာေပါ့´....`သူငယ္ခ်င္းရယ္… ရုံးေနာက္က်တာ တုိ႔တစ္ေယာက္တည္း မဟုတ္ပါဘူး၊ တျခားလူေတြ လည္း ေနာက္က်ႀကတာပါပဲ၊ တခ်ိဳ႕ဆုိ လုံး၀မလာပဲ ပ်က္ကြက္တာေတြေတာင္ ရွိပါတယ္၊ တျခားလူေတြကုိေတာ့ ဘာမွအေရးမယူပဲ တုိ႔တစ္ေယာက္တည္းကုိ ကြက္ျပီး ထြက္ခုိင္းတယ္ ဆုိေတာ့.. ပုဂၢိဳလ္ေရးမုန္းတီးမွဳပဲ မဟုတ္ဘူးလား သူငယ္ခ်င္း´....
`ထားပါေတာ့၊ ဒါေပမယ့္… ၀န္ထမ္းအခြင့္အေရးဆုိတာ ရွိေသးတယ္ေလ မ်ိဳးရဲ႕၊ သူထြက္ ခိုင္းတုိင္း ထြက္ရမွာလား၊ ကုိယ့္ဖက္က အေႀကာင္းျပစရာရွိရင္ အေႀကာင္းျပေပါ့၊ ခုနေျပာသလုိ တျခားသူေတြလည္း ပ်က္ကြက္တယ္ဆုိတာကုိ နမူနာျပျပီး ထုေခ်ေပါ့၊ သူ ထြက္ခုိင္းတုိင္း ထြက္စရာလား´
`သူက အပုိင္ခ်ည္တာ သူငယ္ခ်င္း၊ တုိ႔ေျပာျပမယ္၊ တုိ႔အဖြဲ႕ကုိ ရံပုံေငြထုတ္ေပးေနတာက ရန္ကုန္က Alliance (အလုိင္းယင့္စ္) ဆုိတဲ့ အဖြဲ႕ပဲ၊ Alliance က ဒီလ(ဇန္န၀ါရီလ)ထဲမွာ Lights အဖြဲ႕အတြက္ ရံပုံေငြအသစ္ ထုတ္ေပးဖုိ႔ရွိတယ္၊ အဲဒီအတြက္ ရန္ကုန္ ကုိ အစည္းအေ၀းတက္ဖုိ႔ ကုိမ်ိဳးသန္းကုိေခၚတယ္၊ ရံပုံေငြအသစ္ရဖုိ႔ Project Manager တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ ကုိမ်ိဳးသန္းက MoU မွာ လက္မွတ္ထုိးရမယ္ေလ၊ အဲဒီမွာ… Alliance က လူႀကီးေတြကုိ သူက ဘယ္လုိတင္ျပသလဲဆုိေတာ့.. ဒီအဖြဲ႕ထဲမွာ မ်ိဳးမ်ိဳးဆက္ ရွိေနရင္ MoU မွာ သူ လက္မွတ္မထိုးႏုိင္ဘူးတဲ့။ မ်ိဳးမ်ိဳးကုိ အလုပ္ထုတ္ခြင့္ေပးဖုိ႔ သူကေတာင္းဆုိတယ္တဲ့´...`ဆုိးလွခ်ည္လား၊ ဘယ္လုိအညိွဳးမ်ိဳးမ်ားရွိလုိ႔လဲ မ်ိဳးရယ္´...
`သက္သက္ရန္ညိွဳးထားတာပါ၊ ရန္ညိွဳးထားတာကလည္း အေႀကာင္းရွိတယ္သူငယ္ခ်င္း၊ သူ လုပ္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြကုိ တုိ႔က အျမဲတမ္းေ၀ဖန္တယ္ေလ၊ တုိ႔အဖြဲ႕မွာ Nutrition ေပးတဲ့ လုပ္ငန္း တစ္ခုရွိတယ္သူငယ္ခ်င္း၊ ေရာဂါရွိသူေတြကုိ အဟာရေထာက္ပ့ံမွဳေပးတာပဲ၊ ကုိမ်ိဳးသန္းက Nutrition ေပးတဲ့ေနရာမွာ သူႀကည္ျဖဴတဲ့လူ၊ သူ႔ကုိ ဖားတဲ့သူေတြကုိပဲ ေပးတယ္၊ တကယ္ ေသလုမတတ္ နာမက်န္းျဖစ္ေနေပမယ့္ အဲဒီလူကုိ သူမႀကည္ျဖဴရင္မေပးဘူး၊ သူ႔ကုိ လက္ေဆာင္ပစၥည္းေပးတဲ့လူ၊ထမင္းဖိတ္ေကၽြးတဲ့လူမ်ိဳးကုိ ေတာ့ ေရာဂါ အေျခအေန ေကာင္းေန လည္း ေထာက္ပ့ံေပးလုိက္တာပဲ၊ ေသေကာင္ေပါင္းလဲျဖစ္ျပီး တကယ္အဟာရလုိေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ သူမတည့္တဲ့လူျဖစ္ရင္ ဘာႀကီးပဲျဖစ္ေနေန မေပးေတာ့ဘူး၊ ဒါေတြကုိ အျမင္မေတာ္ေတာ့ တုိ႔က ၀င္ေျပာ တယ္ေလ၊ ေနာက္ျပီး… သူလုပ္ခဲ့တဲ့ ဆုိးဆုိး ၀ါး၀ါးျဖစ္ရပ္တစ္ခုရွိေသးတယ္….
လမ္း၈၀နဲ႔၈၁လမ္းႀကား၊ လမ္း၃၀နဲ႔၃၁လမ္းႀကားမွာ တရုတ္မိသားစုတစ္စုရွိတယ္၊ မိသားစု၀င္တစ္ေယာက္ဟာ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါရျပီး ေသေကာင္းေပါင္းလဲျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ကုိမ်ိဳးသန္းကုိ အန္ဂ်ီအုိက ပေရာဂ်က္မန္ေနဂ်ာတစ္ေယာက္ဆုိျပီး အထင္တႀကီးနဲ႔အကူအညီလာေတာင္းတယ္၊ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ကုႏုိင္တဲ့ဆရာ၀န္ တစ္ေယာက္နဲ႔ ခ်ိတ္ေပးပါေပါ့၊
အဲဒီေတာ့ ကုိမ်ိဳးသန္းက ဘယ္လုိလုပ္တယ္ ထင္သလဲ၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးသုံးဖူးျပီး ကုိယ့္ဘာသာ ေဆးထုိးအပ္နဲ႔ေဆးထုိးေနက်လူတစ္ေယာက္၊ ေဆးသမားတစ္ေယာက္ကုိ ေခၚသြား တယ္၊ အဲဒီေဆးသမားကုိ ဆရာ၀န္ဟန္ေဆာင္ခုိင္းတယ္၊ တရုတ္ကုိ အဲဒီ ဆရာ၀န္ ဟန္ေဆာင္ထားတဲ့လူက ဆလုိင္းခ်ိတ္ေပးတယ္၊ အဲဒီလုိလုပ္တဲ့တေလ်ာက္လုံးလည္း ေဘးမွာ ကုိမ်ိဳးသန္းရွိေနတယ္၊ တုိ႔ လည္း ဘာမွန္းမသိပဲ လုိက္သြားမိလုိ႔ တုိ႔ေရွ႕မွာ မ်က္၀ါးထင္ထင္ျမင္လုိက္ျပီး သိလုိက္တာေပါ့၊ ဆလုိင္းခ်ိတ္ျပီး မႀကာခင္ အဲဒီ လူနာဟာ ေသသြားတယ္ သူငယ္ခ်င္း၊ လူနာမိသားစုကေတာ့ ဆလုိင္း ခ်ိတ္ေပး ေဆးထုိးေပးတဲ့လူဟာ ဆရာ၀န္အေယာင္ေဆာင္ တစ္ေယာက္ဆုိတာကုိ လူနာေသတဲ့အထိ မသိလုိက္ပါဘူး၊ အဲဒီ မိသားစု ခုထိ ရွိပါေသးတယ္၊ တုိ႔ သက္ေသ သကၠာယနဲ႔ ျပႏုိင္ပါ တယ္´
`ဘုရား… ဘုရား… ဆုိး၀ါးလွခ်ည္လား၊ ဒါ ရာဇ၀တ္မွဳပဲ၊ သူ႔ကုိေရာ အေယာင္ေဆာင္ေပး တဲ့လူကုိပါ ေထာင္တန္းခ်ပစ္လုိ႔ရေအာင္ ဆုိး၀ါးတဲ့ ျပစ္မွဳပဲ´...`ဟုတ္တယ္ေလ၊ တုိ႔က သူ႔ရဲ႕အဲဒီလုပ္ရပ္ေတြအကုန္လုံးကုိ မလုပ္သင့္ေႀကာင္း ေ၀ဖန္တယ္၊ မလုပ္ဖုိ႔လည္း တားျမစ္တယ္၊ အဲဒါ ေႀကာင့္ တုိ႔ကုိ မုန္းတီးေနတာပဲ…..
တို႔ကုိ အလုပ္ထြက္ေအာင္ အပုိင္ခ်ည္ပုံကုိ ဆက္ေျပာဦးမယ္၊ ရန္ကုန္ Alliance မွာ အဲဒီလိုေျပာလာခဲ့ေတာ့… ဒီက PE ေတြက ရံပုံေငြဆက္မရမွာကုိ စုိးရိမ္ႀကတာေပါ့၊ အဲဒီေတာ့… ပီအီးေတြကလည္း မ်ိဳးမ်ိဳးရယ္… နင္ထြက္ေပးလုိက္ပါ၊ ဒီကရတဲ့လခေလးက လည္း နင့္အတြက္ဘာမွမျဖစ္ေလာက္ပါဘူး၊နင့္မွာ ျဗဴတီပါလာႀကီးတစ္ခုလုံး ေအာင္ျမင္ေနတာပဲ ဆုိျပီး… ထြက္ဖုိ႔ ၀ုိင္းတုိက္တြန္း ႀကတယ္သူငယ္ခ်င္း´
`ဟယ္…´...`သူတုိ႔ကေတာ့…. သူတုိ႔အလုပ္ ထိခုိက္မွာစုိးလုိ႔ ေျပာတာပါ၊ ရံပုံေငြဆက္မရရင္ အဖြဲ႔ပ်က္သြားမွာေလ၊ ျပီးေတာ့… မိတ္ကပ္ ဦးတင္ေထြးကလည္း တုိ႔ကုိေခၚျပီး ညိွႏိွဳင္းတယ္´...Lights အဖြဲ႕တြင္ နာယကလူႀကီးမ်ားလည္း ထားရွိပါသည္။ နာယကမ်ားမွာလည္း သက္ႀကီးမိန္းမလ်ာႀကီးမ်ားျဖစ္ျပီး အမ်ားရုိေသ ေလးစားသူမ်ားကုိ ထားရွိျခင္း ျဖစ္သည္။ မႏၱေလးမွ နာမည္ႀကီးမိတ္ကပ္ဆရာ တင္ေထြးမွာ Lights အဖြဲ႕၏ နာယကလူႀကီး တစ္ဦးျဖစ္ေနပါသည္။
`ဦးတင္ေထြးက တုိ႔ကုိ အမ်ားအက်ိဳးငဲ့ျပီး ထြက္ေပးဖုိ႔ ေခ်ာ့ေမာ့ေျပာတယ္ေလ။ မထြက္ပဲေနလုိ႔ ရံပုံေငြဆက္မရဘူးဆုိရင္ က်န္တဲ့ပီအီးေတြ နစ္နာလိမ့္မယ္တဲ့၊ မ်ိဳးမ်ိဳးအတြက္ Lights က ရတဲ့လစာဟာ ဘာမွမေျပာပေလာက္ပါဘူးတဲ့၊ က်န္တဲ့ ပီအီးေတြ ကေတာ့ ဒီလစာေလးကုိပဲ အားကုိျပီး စားေနရတာတဲ့၊ အမ်ားကုိ ညွာတာျပီး ထြက္ေပးလုိက္ပါသမီးရယ္၊ ကိုယ့္ကုိမလုိလားတဲ့သူ ေအာက္မွာလည္း လုပ္မေနပါနဲ႔ေတာ့ဆုိျပီး… ေျပာလုိ႔ လူႀကီးစကားကုိ နားေထာင္တဲ့အေနနဲ႔ ထြက္လုိက္တာပါ သူငယ္ခ်င္း´
`ဒါဆုိလည္း ျပီးတာပဲေလ၊ ဟုတ္လည္း ဟုတ္ပါတယ္မ်ိဳးရယ္၊ မ်ိဳးအတြက္ ဘာမွနစ္နာ မသြားပါဘူး၊ တာ၀န္တစ္ခုေတာင္ ေပါ့သြား ေသးတယ္မဟုတ္လား´...`မွန္ပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္… တုိ႔ မခံခ်င္ဘူး၊ တုိ႔ကုိ စြပ္စြဲတဲ့ျပစ္ခ်က္ေတြက တျခား ပီအီးေတြလည္း ျဖစ္ေနႀကတာပဲ၊ တုိ႔တစ္ေယာက္တည္းကုိ ကြက္ျပီး အျပစ္ရွာ ထြက္ခုိင္းတာကုိ သိပ္ခံျပင္း ေနမိတယ္ သူငယ္ခ်င္းရာ´
(မ်ိဳးမ်ိဳးက Lights အဖြဲ႕မွ ပီအီးအခ်ိဳ႕၏လုပ္ရပ္မ်ားကုိ နာမည္ႏွင့္တကြေျပာျပပါသည္၊ မိမိအေထာက္အကူေပးေနသည့္သူမ်ား စာရင္းတြင္ အမွန္တကယ္မရွိသည့္လူမ်ားအမည္ကုိ ထည့္သြင္းထားျခင္း၊ လက္မွတ္မ်ားကုိ အတုထုိးထားျခင္း၊ ကြန္ဒုံးမ်ားကုိ မေ၀ငွပဲ ေ၀ငွသည္ဟု စာရင္းျပကာ ေရာင္းစားျခင္း၊ ေသြးစစ္သူမ်ားအတြက္ လမ္းစရိတ္ ၃၀၀၀/-ေပးသည္ကုိ ကာယကံရွင္အား အသိမေပးပဲ ပီအီးက ထုတ္ယူျခင္း… စသည္ျဖင့္ ပီအီး တစ္ေယာက္ခ်င္းနာမည္ႏွင့္တကြ ေျပာျပသည္မ်ားကုိ ဤစာတြင္ ရွည္လ်ား မည္စုိး၍ မေဖာ္ျပေတာ့ပါ)
`အဲဒီေတာ့… မ်ိဳးက ဘာလုပ္ခ်င္လုိ႔လဲ´... `ပေရာဂ်က္မန္ေနဂ်ာ ကုိမ်ိဳးသန္းကုိယ္တုိင္လည္း အျပစ္ကင္းတာမွ မဟုတ္တာ၊ သူလုပ္ေန တာေတြကမွ အဖြဲ႕ကုိ သစၥာေဖာက္ ေနတဲ့လုပ္ရပ္ေတြပါ၊ အဖြဲ႕ရဲ႕ ရံပုံေငြေတြကုိ သူ ဘယ္လုိ အလြဲသုံးစားလုပ္ေနတယ္ဆုိတာကုိ လူႀကီးေတြသိေစခ်င္တယ္၊ သူငယ္ခ်င္း ကေတာ့… ေပါက္ေရာက္တဲ့လူမုိ႔ သူငယ္ခ်င္းကုိ အကူအညီေတာင္းခ်င္လုိ႔ပါ´..... `တုိ႕က မေပါက္ေရာက္ပါဘူး မ်ိဳးရယ္… မ်ိဳးထက္စာရင္ နည္းနည္းပုိသိတာေလာက္ပဲရွိ ပါတယ္´
`ကုိမ်ိဳးသန္းလုပ္ရပ္ေတြကုိ သက္ဆုိင္ရာလူႀကီးေတြ သိေစခ်င္တယ္၊ သိေအာင္ ကူညီေပးပါသူငယ္ခ်င္း´.... မ်ိဳးမ်ိဳးက မႏၱေလးျမိဳ႕၊ Lights အဖြဲ႕မွ Project Manager ကုိမ်ိဳးသန္း၏ ေဖာက္ျပန္ေသာလုပ္ရပ္အခ်ိဳ႕ကုိ ေအာက္ပါအတုိင္း ေျပာျပ ခဲ့ပါသည္။
Lights အဖြဲ႕တြင္ HIV ပုိး ရွိ/မရွိ ေသြးစစ္လုိသူမ်ားအား အကူအညီေပးေသာ လုပ္ငန္း တစ္ခုရွိသည္။ VCCT ဟု ေခၚသည္။ အရွည္ မွာ… Voluntary Counseling & Confidential Testing ျဖစ္သည္။ ေသြးစစ္လုိသူသည္ မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ေသြးစစ္လုိျခင္းျဖစ္ရ မည္။ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမွဳကုိ ခံယူရမည္၊ ေသြးအေျဖကုိ ကာယကံရွင္မွအပ မည္သူမွ်မသိေအာင္ လွ်ိဳ႕၀ွက္ေပးထားမည္… ဆုိသည့္ ေသြးစစ္ျခင္း လုပ္ငန္းျဖစ္သည္။
Lights အဖြဲ႕၌ ေသြးစစ္ေပးႏုိင္ေသာ ဓာတ္ခြဲခန္းကၽြမ္းက်င္သူ မရွိပါ။ မခန္႔ထားပါ။ ထုိ႔ေႀကာင့္- ေသြးစစ္လုိသူအား ေသြးေဖာက္စစ္ ေဆးႏုိင္သည့္ ေနရာ႒ာနသုိ႔ ပုိ႔ေဆာင္ေပး ရပါသည္။ ေသြးအေျဖကုိ မည္သူမွ်မသိေအာင္လွ်ိဳ႕၀ွက္ေပးထားရမည္ျဖစ္ ၍ ေသြးစစ္သူကုိေခၚေဆာင္ လာေသာ ပီအီးကုိယ္တုိင္လည္း မသိ ႏုိင္ပါ။ ပေရာဂ်က္မန္ေနဂ်ာ ကုိမ်ိဳးသန္းက ေသြးအေျဖရရွိလွ်င္ ေသြးစစ္သူကုိ ရုံးခန္းထဲေခၚ၍ ေသြးအေျဖကုိ ေျပာျပပါသည္။ ေသြးေဖာက္သည့္႒ာနတြင္ ေသြးေဖာက္ယူရာ၌လည္း ေသြးစစ္သူ၏အမည္ကုိ
ေပးစရာမလိုပါ။
ေသြးစစ္႒ာနက ကုတ္နံပါတ္ကုိသာ သတ္မွတ္ေပးပါသည္။ ေသြးအေျဖကုိလည္း ေသြးစစ္႒ာနမွ ကုတ္နံပါတ္ျဖင့္သာျပန္ႀကားေပးသျဖင့္… ေသြးစစ္ ႒ာနအေနျဖင့္လည္း မည္သူ၏ေသြး အေျဖ ျဖစ္ေႀကာင္း မသိႏုိင္ပါ။ အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတုိင္း ေသြးစစ္ခံယူသူအား လမ္းစရိတ္ ၃၀၀၀/က်ပ္ ထုတ္ေပးပါသည္။
ကုိမ်ိဳးသန္းမွ Alliance အဖြဲ႕သုိ႔ အစီရင္ခံစာတင္ရာတြင္လည္း ေသြးစစ္ခံသူမ်ားအမည္ကုိ တင္ျပစရာမလုိပါ။ ေသြးစစ္ခံသူမ်ား၏ ကုတ္နံပါတ္ကုိသာ တင္ျပရပါသည္။ အစီရင္ခံစာတင္ ရာတြင္ ေသြးအေျဖစာရြက္မ်ားကုိ ပူးတြဲတင္ျပရပါသည္။ အစီရင္ခံစာတြင္ ေသြးစစ္ခံသူဦးေရႏွင့္ ထုတ္ေပးေသာလမ္းစရိတ္စာရင္းမ်ား ပါ၀င္ပါသည္။
အထက္ပါအတုိင္း သတ္မွတ္ထားေသာ လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ လုပ္ပုိင္ခြင့္အားလုံး Project Manager ကုိမ်ိဳးသန္းလက္ထဲ၌ ရွိေနပါ သည္။ ေဖာ္ျပပါလုပ္ပုိင္ခြင့္မ်ားကုိ အသုံးျပဳ၍ ကုိမ်ိဳးသန္း မည္သုိ႔ အႀကံအဖန္လုပ္ပါသလဲ။ ဆက္ဖတ္ႀကည့္ပါ၊ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းပါ သည္။
- ကုိမ်ိဳးသန္းက လမ္းစရိတ္၃၀၀၀/-က်ပ္ကုိ ထုတ္ယူႏုိင္ရန္ သူကုိယ္တုိင္ ေသြးေဖာက္စစ္ေဆးခံလုိက္ပါသည္။
- နာမည္ကုိေပးစရာမလုိပဲ ကုတ္နံပါတ္ႏွင့္သာ စစ္ေဆးရသည္ျဖစ္၍ သူကုိယ္တုိင္ ေငြ၃၀၀၀/-ထုတ္ယူလုိက္ေႀကာင္းကုိ မည္သူမွ် မသိရွိႏုိင္ေတာ့ပါ။
- ေသြးစစ္ျခင္းကုိမူ အမွန္တကယ္ ေသြးေဖာက္ျပီး စစ္ေဆးမွဳခံယူရမည္ျဖစ္၍ ေသြးအေဖာက္ခံျပီး အစစ္ခံလုိက္ပါသည္။
- မႏၱေလးတြင္ ေသြးေဖာက္စစ္ေဆးမွဳျပဳလုပ္ေပးေသာေနရာ႒ာန (၆)ခုရွိပါသည္။ 1- NAP, 2- PSI, 3- Marie Stopes International (မာရီစတုပ္စ္အင္တာေနရွင္ နယ္)မွ ရုံး (၄)ရုံး ဖြင့္လွစ္ထားသျဖင့္ ၄-ေနရာ။ စုစုေပါင္း (၆)ေနရာျဖစ္ပါသည္။
- ကုိမ်ိဳးသန္းသည္ ေသြးစစ္ေပးႏုိင္ေသာ ေနရာမ်ားသုိ႔ တစ္လလွ်င္ (၁)ႀကိမ္သြားေရာက္ကာ ေသြးစစ္ခံပါသည္။ လူတစ္ဦး တည္းက အႀကိမ္ႀကိမ္လာ စစ္ေသာ္လည္း ကိစၥမရွိပါ။ `မေန႔ညက သူငယ္နဲ႔သြားလုိက္တာ ကြန္ဒုံးမသုံးမိလုိ႔´ (သုိ႔မဟုတ္) `ကြန္ဒုံး သုံးေနရင္း ေပါက္သြားလုိ႔´ဟု အေႀကာင္းျပလုိက္လွ်င္ စစ္ေပးပါသည္။ အရွက္မရွိဖုိ႔ပဲ လုိပါသည္။
- ကုိမ်ိဳးသန္းက သူ႔ေသြးျဖင့္ အစစ္ခံလာေသာ ေသြးအေျဖမ်ားကုိ လူတစ္ဦးစီအေနႏွင့္ စာရင္းျပပါသည္။
- ေသြးစစ္႒ာနတစ္ခုတြင္ တစ္လ ၁-ႀကိမ္ေသြးစစ္ရာ တစ္လမွာ လူ(၆)ေယာက္ ေသြးစစ္သကဲ့သုိ႔ စာရင္းျပလုိက္ပါသည္။
- ထုိ(၆)ေယာက္အတြက္ လမ္းစရိတ္ ၁၈၀၀၀/က်ပ္(တစ္ေသာင္းရွစ္ေထာင္)ကုိ ကုိမ်ိဳးသန္းက ထုတ္ယူလုိက္ပါသည္။
- Alliance သုိ႔ အစီရင္ခံစာတင္ရာတြင္လည္း လူနာမည္ျပစရာမလုိ၊ ကုတ္နံပါတ္ႏွင့္ ေသြးအေျဖစာရြက္ကုိသာ တင္ရသည့္ အတြက္ ဘာျပႆနာမွ မေပၚပါ။
- မႏၱေလး Lights အဖြဲ႕မွ Project Manager ကုိမ်ိဳးသန္းသည္ အထက္ပါနည္းအတုိင္း အဖြဲ႕ရံပုံေငြမ်ားကုိ အႀကံအဖန္ လုပ္ျပီး ကုိယ္က်ိဳးအတြက္ ထုတ္သုံးေနပါသည္။
`ကဲ- အဲဒါပဲ သူငယ္ခ်င္း´..... `ဟင္-လုပ္ပုံလုပ္နည္းကေတာ့ ပုိင္လုိက္တာကြာ၊ အဲဒီေတာ့…မ်ိဳးတုိ႔လုိ PEေတြကေရာ အဲဒီလို ေသြးေဖာက္အစစ္ခံျပီး လမ္းစရိတ္ လိမ္ထုတ္တာမ်ိဳး မလုပ္ႀကဘူးလား´..... `လုပ္ႀကတာေပါ့၊ အဲဒီလုိလုပ္တဲ့ ပီအီးေတြေတြ႕ရင္ တုိ႔က ေဖာ္ထုတ္တယ္ေလ၊ ကုိမ်ိဳးသန္းကုိ တုိင္တယ္ေလ၊ ဒါေပမယ့္.. သူ ကုိယ္တုိင္ ဒါမ်ိဳးလုပ္ေနတာ ဆုိေတာ့ အေရးမယူဘူး၊ တုိ႔ပဲ အမုန္းခံရတာေပါ့´
`ဒါျဖင့္… သူတုိ႔လုပ္ရပ္ကုိ ဘယ္သူကမွ မသိႏုိင္ေတာ့ဘူးလားကြာ´.... `တစ္ေယာက္ေတာ့ရွိတယ္ေလ၊ ေငြစာရင္းကုိင္ေပါ့၊ ေက်ာ္ႀကီးတဲ့။ ေက်ာ္ႀကီးက ေငြထုတ္ေပးရတာကုိး၊ ဒါေပမယ့္.. ေက်ာ္ႀကီးက သူ႕လူ၊ ေက်ာ္ႀကီးကုိ လမ္းစရိတ္ ၃၀၀၀/-ရတဲ့အထဲက ၅၀၀/- မုန္႔ဖုိး ေပးလုိက္ေတာ့… ေက်ာ္ႀကီးကလည္း ႏွဳတ္ပိတ္ေရငုံ လုပ္ေနတာေပါ့´...`ဘုရား… ဘုရား…´
`သူငယ္ခ်င္းေရ… ကုိမ်ိဳးသန္း ပေရာဂ်က္မန္ေနဂ်ာ မျဖစ္ခင္က အျခားတစ္ေယာက္ ပေရာဂ်က္မန္ေနဂ်ာအျဖစ္ ရွိခဲ့ဖူးတယ္၊ အရင္ပေရာဂ်က္မန္ေနဂ်ာဟာ အျဖဴတ္ခံလုိက္ရတာ၊ အဲဒီလူ ျပဳတ္သြားပုံက ဒီလုိ၊ လူနာတစ္ေယာက္အတြက္ ရသင့္တဲ့ ေထာက္ပံ့ ေငြကုိ လူနာကုိ မေပးပဲ ထုတ္သုံးတာ Alliance က လူႀကီးေတြ သိသြားလုိ႔ ျဖဳတ္ပစ္လုိက္တာ၊ သူအလြဲသုံးစား လုပ္တဲ့ေငြက မမ်ား ပါဘူး၊ ၈၀၀၀/-ထဲပါ၊ ေငြရွစ္ေထာင္နဲ႔ေတာင္ အလုပ္ကျဖဳတ္ပစ္ေသးတာ… ကုိမ်ိဳးသန္း အခုလုပ္ေနတဲ့လုပ္ရပ္ေတြကို လူႀကီးေတြ သိေစခ်င္ပါတယ္´
`ဒါျဖင့္… လူႀကီးေတြကလည္း ဒါကုိ မသိေသးလုိ႔ အေရးမယူတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ကြာ´.... `ေနာက္ျပီး… ဒါ့ထက္ပုိဆုိးတာတစ္ခုရွိေသးတယ္၊ ရုံးခ်ိန္အတြင္းမွာ ရုံးထဲမွာ သူငယ္ေလးေတြ ေခၚလာျပီး (ေခၚကံ) တဲ့ ကိစၥပဲ´
ကုိမ်ိဳးသန္းသည္ Lights ရုံးခန္းကုိ သူပုိင္အိမ္အျဖစ္သေဘာထားကာ အခ်ိန္မေရြး သူငယ္ေလးမ်ားကုိ ေခၚလာတတ္သည္။ ရုံး တက္ခ်ိန္လည္း မေရွာင္၊ ေခၚလာျပီး စတုိခန္း ထဲတြင္ သူငယ္ႏွင့္ ႏွစ္ပါးသြားတတ္ေသးသည္တဲ့။ တစ္ခါတရံ… သူငယ္က အျပင္မွာ(ရုံးခန္းထဲမွာ လူေတြရွိေနလုိ႔ မလုပ္ရဲပါ)ဆုိလွ်င္ သူတုိ႔ ကုိ ေအာက္ဆင္းေပးဖုိ႔ ႏွင္ထုတ္ခံရေသး တယ္တဲ့။
`တုိ႔ေတြမွာ သူ… သူငယ္နဲ႔ ႏွစ္ပါးသြားေနရင္ ေအာက္က ကြမ္းယာဆုိင္မွာ သြားထုိင္ေနရတာ ခဏ ခဏပဲ။ စေန၊ တနဂၤေႏြဆုိ ေျပာမေနနဲ႔ေတာ့။ Lights အဖြဲ႕ရုံးခန္းဟာ ကုိမ်ိဳးသန္းနဲ႔ သူ႔သူငယ္ေလးေတြအတြက္ မိတ္လုိက္ရာ႒ာနႀကီးကုိ ျဖစ္လုိ႔´ မ်ိဳးမ်ိဳးက သူ႔ခံစားခ်က္ေတြအားလုံးကုိ ရင္ဖြင့္လုိက္ပါသည္။
`ဒါေတြကုိ သက္ဆုိင္ရာ လူႀကီးေတြသိေအာင္ လုပ္ေပးပါ သူငယ္ခ်င္းရာ၊ တုိ႔ကုိေတာ့ ဘာမဟုတ္တဲ့ ရုံးခ်ိန္ေနာက္က်တာေလး ကုိ အျပစ္ႀကီးတစ္ခုလုိစြပ္စြဲျပီး ထြက္ခုိင္းတယ္၊ သူကေတာ့… ဒါ့ထက္မက ႀကီးေလးတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ က်ဴးလြန္ေနတယ္၊ ဒါကုိ လူႀကီးေတြ သိေစခ်င္တာပါ၊ ကူညီပါသူငယ္ခ်င္း´ မ်ိဳးမ်ိဳးက အထင္တႀကီး အကူအညီေတာင္းခံေသာ္လည္း လုံးထြားအေနျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကူညီဖုိ႔ နည္းလမ္းမရွိပါ။
မ်ိဳးမ်ိဳး၏ခံစားခ်က္မ်ားကုိ အမ်ားသိရွိဖတ္ရွဳေစႏုိင္ဖုိ႔ ဘေလာ့တစ္ခု အျဖစ္ ေရးတင္ေပးဖုိ႔ပဲ တတ္ႏိုင္ပါသည္။ သက္ဆုိင္ရာလူႀကီးေတြ ဖတ္မိ မဖတ္မိကေတာ့… မ်ိဳးမ်ိဳးကံေပါ့။ လုံးထြားအေနျဖင့္… မ်ိဳးမ်ိဳးအလုပ္ထုတ္ခံရျခင္းအေပၚ မည္သည့္ခံစားခ်က္မွ် မျဖစ္ေပၚမိပါ။ မ်ိဳးမ်ိဳး၏မခံခ်င္စိတ္မ်ားသည္ သူ၏ ပုဂၢလိကခံစားခ်က္မ်ားသာျဖစ္ပါသည္။
လုံးထြား တစ္ခုပဲ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါသည္။ အထက္မွာဆုိခဲ့သလုိ… INGOအဖြဲ႕မ်ား၏ ရံပုံေငြမ်ားမွာ ႏုိင္ငံျခားမွ ေစတနာရွင္ အလွဴရွင္မ်ား၏အလွဴေငြမ်ားျဖစ္ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကားေသာ လုံးထြားတုိ႔ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ျမန္မာျပည္သားမ်ားက ႏုိင္ငံရပ္ျခား က ရလာတဲ့ အလွဴေငြေတြကုိ မေတာ္မတည့္နည္းျဖင့္ ကုိယ္က်ိဳးသုံးစြဲပစ္ျခင္းကုိေတာ့… အလွဴရွင္ေစတနာ႔ ရွင္ မ်ားကို လုံးထြား ႀကားထဲက မ်က္ႏွာပူမိပါေတာ့သည္။
(မ်ိဳးမ်ိဳး တင္ျပေသာအခ်က္မ်ားကုိ ေရလည္စြာ သိရွိလိုပါက ဖုန္းနံပါတ္- 09-43059584 သုိ႔ ဖုန္းဆက္ေမးျမန္းႏိုင္ပါသည္)
မွ်ေ၀ခံစားတင္ျပသူ - လုံးထြားထြား
