အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္
(Puberty) ကို ေဆးပညာတြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားသည္။

“ေယာက်္ားေလးတစ္ေယာက္
သို႔မဟုတ္ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္သည္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ၌ ျပည့္ဝစြာ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီး
မ်ဳိးပြားျခင္းလုပ္ငန္း စတင္ႏိုင္သည့္အခ်ိန္ကို အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ဟု ေခၚဆိုသည္။”
လူတစ္ေယာက္၏ မ်ဳိးပြားျခင္းဆိုင္ ရာ လုပ္ငန္း၏ ဇီဝကမၼသေဘာမွာ ထူးျခားမႈရွိသည္ဟု
ဆိုႏိုင္သည္။ လူ တစ္ေယာက္၏ ႏွလံုးသည္ သေႏၶသား ဘဝမွပင္ စတင္၍ လုပ္ငန္းမ်ား
လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရာ ေသဆံုး သည့္ တိုင္ေအာင္ျဖစ္သည္။ အဆုတ္တစ္စံု၏ အသက္႐ွဴ သြင္း
႐ွဴထုတ္ျခင္းမွာလည္း ေမြးဖြားသည့္ အခ်ိန္မွ စတင္ခဲ့သည္မွာ ေနာက္ဆံုးထြက္သက္
အထိပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ ေသာ္ မ်ဳိးပြားျခင္းလုပ္ငန္းမွာ အရြယ္ ေရာက္ခ်ိန္မွ စတင္သည္။

မေသဆံုးမီကာလတစ္ခု
(မ်ဳိးပြားျခင္းရပ္တန္႔ခ်ိန္)မွာ ၿပီးဆံုးသြားခဲ့သည္။ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ (Puber ty)
မွ စတင္ခဲ့ေသာ မ်ဳိးပြားျခင္းလုပ္ငန္းမွာ မ်ဳိးပြားျခင္းရပ္တန္႔ခ်ိန္ (Climacteric)
တြင္ ၿပီးဆံုး သြား ခဲ့သည္။ မ်ဳိးပြားျခင္းလုပ္ငန္း အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္၌
စတင္ေပၚေပါက္လာရျခင္း အေၾကာင္းကို ေဆးပညာ ရွင္မ်ားက ေလ့လာသုေတသန ျပဳခဲ့ၾကသည္။
ဤတြင္ တင္စားသံုးႏႈန္းေသာ အေျဖစကားတစ္ရပ္ ရွိလာသည္။ “အိပ္ေပ်ာ္ေနေသာ
ဟိုက္ပိုသားလမတ္ (Hypothalamus) ႏိုးလာျခင္းေၾကာင့္ အရြယ္ ေရာက္ခ်ိန္
ျဖစ္လာရျခင္းျဖစ္သည္”ဟု ဆိုပါသည္။ ဟိုက္ပိုသားလမတ္သည္ ဦးေႏွာက္၏ အစိတ္ အပုိင္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး
လုပ္ငန္းေပါင္းမ်ားစြာ လုပ္ေဆာင္ေပးသည္။ ဟိုက္ပိုသားလမတ္ကို ယေန႔အခ်ိန္ တြင္
ဇီဝနရီဟုပင္ သံုးႏႈန္းေခၚဆို လာၾကသည္။ ဟိုက္ပိုသားလမတ္သည္ ေဝွးေစ့ႏွင့္
မမ်ဳိးဥအိမ္တို႔၏ အဓိကလုပ္ငန္းႏွစ္ခု (က)လိင္ေဟာ္မုန္း ထုတ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ (ခ)
မ်ဳိးဥတည္ေဆာက္ျခင္း အမ်ဳိးသားမ်ား တြင္ သုက္ပိုးတည္ေဆာက္ျခင္းႏွင့္
အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ မမ်ဳိးဥ တည္ေဆာက္ျခင္းတို႔ကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပး သည္။

မ်ဳိးပြားျခင္း
လုပ္ငန္းႏွင့္ဆိုင္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ဟိုက္ပိုသားလမတ္က လႈံ႔ေဆာ္မႈမျပဳဘဲ အရြယ္ ေရာက္ခိ်န္အထိ
အိပ္ေပ်ာ္ေနခဲ့သည္ဟု တင္စားသံုးႏႈန္းပါသည္။ ဟိုက္ပိုသားလမတ္ အိပ္ေပ်ာ္ေန မႈေၾကာင့္
ေဝွးေစ့ႏွင့္ မမ်ဳိးဥအိမ္တို႔ အလုပ္မလုပ္ဘဲ ရွိေနခဲ့ၾကရာမွ ဟိုက္ပိုသားလမတ္
အိပ္ရာမွ ႏိုးလာခ်ိန္တြင္ မ်ဳိးပြားျခင္း လုပ္ငန္းမ်ား စတင္ျဖစ္ ေပၚလာရသည္ဟု
ဇီဝကမၼေဗဒ ပညာရွင္မ်ားက လက္ခံထားပါသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ မ်ဳိးပြားျခင္း လုပ္ငန္းအတြက္
ဇီဝနရီျဖစ္သည့္ ဟိုက္ပိုသားလ မတ္သည္ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ မတိုင္မီ စက္ရပ္တန္႔ေနသည္ဟု
ဆိုရမည္။ ဇီဝနရီမွ စတင္အခ်က္ေပး လိုက္ျခင္း၊ ဇီဝနရီ စတင္ လႈပ္ရွားျခင္းေၾကာင့္
အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ ျဖစ္ေပၚလာရျခင္း ျဖစ္သည္။ အရြယ္ ေရာက္ခ်ိန္တြင္ ဇီဝနရီျဖစ္ေသာ
ဟိုက္ပိုသားလမတ္သည္ ေဟာ္မုန္းမ်ား ထုတ္ေပးၿပီး ပီက်ဴထရီ ဂလင္းကို
လႈံ႔ေဆာ္လိုက္သည္။ ပီက်ဴထရီဂလင္း (Pituitary Gland) ကထပ္ဆင့္၍ ေဟာ္မုန္းမ်ား
ထုတ္ေပးလိုက္ၿပီး ေဝွးေစ့ႏွင့္ မမ်ဳိးဥအိမ္တို႔၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို
စတင္ေစလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

ေရးသားသူ-ေဒါက္တာေအးေက်ာ္(ဇီဝကမၼေဗဒ)