က်မ
ဒီ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီ ကာကြယ္ တားဆီးေရးနဲ႔ တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ေဆာင္ေနရာမွာ အစစ အခက္ခဲေတြ
ရွိေနတယ္ ဆိုတာကို အေစာပိုင္း ကတည္းက ေျပာျပထားၿပီးသားပါ။

အဲဒီ
အထဲမွာ ခက္ခဲတဲ့ တျခား လုပ္ေဆာင္ရတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ တခုကို ေျပာပါ ဆိုရင္ေတာ့ ခုခံအား
က်ဆင္းမႈ ေရာဂါနဲ႔ အတူ ဒြန္တြဲေနတဲ့ အခြင့္အေရးယူ ေရာဂါမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခြင့္အေရးယူ
ေရာဂါထဲမွာမွ အျဖစ္မ်ားဆံုး ေရာဂါဟာ တီဘီေရာဂါ ဆုိရင္ မမွားပါဘူး။ ၉၀ ရာႏႈန္း ေက်ာ္ေသာ
ခုခံအား က်ဆင္းမႈေရာဂါ ခံစားေနရသူမ်ားဟာ တြဲလ်က္သား တီဘီေရာဂါ ျဖစ္ေနတယ္ ဆုိတာကို က်မ
အထိတ္တလန္႔ သိရွိလိုက္ရပါတယ္။

အထိတ္တလန္႔လုိ႔
သံုးႏႈန္းရတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အနည္းငယ္ ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ သာမာန္ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ေရာဂါ
ခံစားေနရသူ တေယာက္ ဆုိရင္ ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး ပညာေပးၿပီး ေဆး၀ါး အေၾကာင္း ရွင္းျပ၊
ေဆးေပးမယ့္ ဌာနေတြကို ဆက္သြယ္ေပး ဒါမွ မဟုတ္ ကိုယ္တုိင္ ၀ယ္ေသာက္၊ ဒါမွ မတတ္ႏုိင္ေသးရင္
က်မက ၾကားခံ ၀ယ္တိုက္၊ သိပ္ ကရိကထ မမ်ားဘူးလုိ႔ ဆုိရမွာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း တီဘီ တြဲလ်က္သား
ျဖစ္လာၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ပုိၿပီးေတာ့ အလုပ္ မ်ားပါတယ္။ အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ရပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ
အစိုးရက ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ေဒသႏၱရ ေဆးေပးခန္းေတြ၊ ပီအက္စ္အုိင္က ဖြင့္ထားတဲ့  ေဆးခန္းေတြကေန တီဘီ ေရာဂါ အတြက္ ေဆးေတြ အခမဲ့ ေပးေနတယ္
ဆုိေပမယ့္ သူတုိ႔ ကုသခ်က္ေတြက ပံုမွန္ ကုသေပးတာ ဆုိေတာ့ ေဆးကုိ ႏွစ္လ တိုက္ၿပီးေတာ့
သလိပ္စစ္၊ ပိုးမရွိဘူး ဆုိရင္ ေဆးေလွ်ာ့၊ ေနာက္ထပ္ ေလးလ ထပ္တိုက္။ ဒီလို ကုသမႈဟာ ပံုမွန္ပါပဲ။

ဒါေပမယ့္
ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ျဖစ္ေနတဲ့ လူနာက တီဘီ ျဖစ္လာၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီေလာက္နဲ႔ မရပါဘူး။ ေဆးကို
ေလးမ်ဳိးေပါင္း စတိုက္ၿပီးေတာ့ ႏွစ္လ ျပည့္ရင္ ဓာတ္မွန္ ျပန္ရုိက္ရပါတယ္။ ဒီဓာတ္မွန္မွာမွ
အေျခအေန ဆိုးေနေသးတယ္ ဆုိရင္ ေလးမ်ဳိးေပါင္း ကို ေနာက္ထပ္ အနည္းဆံုး ႏွစ္လ တင္ရပါေသးတယ္။

အဲဒါဟာ
က်မ အယူအဆ မဟုတ္ပါဘူး။ တတ္ကြ်မ္း နားလည္တဲ့ အထူးကု ဆရာ၀န္ႀကီးမ်ားရဲ႕ ကုထံုးပါ။ အဲဒီလိုမွ
မဟုတ္ဘူး ဆုိရင္ေတာ့ တီဘီက ယဥ္ပါးသြားၿပီးေတာ့ ေဆး မတိုးတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလို
ျဖစ္လာၿပီ ဆိုရင္ ထိုးေဆးလိုက္၊ ထိုးေဆးမွ မႏုိင္ရင္ တျခား အဆင့္ျမင့္ ေဆးေတြက တလကို
အနည္းဆံုး က်ပ္ တသိန္းခြဲ ေလာက္ က်ခံပါမွ ကုသလုိ႔ ျဖစ္မွာပါ။ ဒါဆုိရင္ေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္၊
လူနာဟာ ဒီေလာက္ မတတ္ႏုိင္ေတာ့ပါဘူး။ ေသဖုိ႔လမ္း မ်ားပါတယ္။ ေသလည္း ေသကုန္ၾကပါ တယ္။

တီဘီေဆး
ေလးမ်ဳိးေပါင္း ေဆးေတြကေတာ့ RIFAMPICIN 150mg + ISONIAZID 75mg + PYRAZINAMIDE
400mg  + ETHAMBUTOLHYDROCHLORIDE 275mg ျဖစ္ပါတယ္။

တီဘီျဖစ္သူေတြဟာ
ပံုမွန္ ဆိုရင္ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ၈၈ ေပါင္နဲ႔ အထက္က ဒီ ေလးမ်ဳိးေပါင္းေဆးကို ေသာက္ရပါတယ္။
ေနာက္ ႏွစ္လ ေနလုိ႔ အဆုတ္ထဲမွာ ပိုးေလ်ာ့က်သြားတယ္ ဆိုမွ ေနာက္က ႏွစ္မ်ဳိးကို ျဖဳတ္ၿပီးေတာ့
ေရွ႕ႏွစ္မ်ဳိး ေသာက္ရတာပါ။

ဒါေပမယ့္
ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ျဖစ္ေနသူမ်ားက်ေတာ့ အမ်ားအားျဖင့္ ႏွစ္လ ေလာက္နဲ႔ ဘယ္လိုမွ မလံုေလာက္တဲ့
အခါ ဒီေလးမ်ဳိး ေပါင္းကို ေလးလေလာက္ ေသာက္ၿပီးေတာ့မွ က်န္တဲ့ ႏွစ္မ်ဳိးေပါင္းကို ကိုးလေလာက္
အထိ ဆက္ေသာက္ရပါတယ္။

ေဆး
အခမဲ့ေပး ေ၀ေနတဲ့ ေဆးခန္း တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ႏွစ္လျပည့္လုိ႔ သလိပ္ထဲမွာ ပိုးမရွိေတာ့ရင္ တန္းၿပီးေတာ့
ႏွစ္မ်ဳိးေပါင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ေတာ့တာပါပဲ။ ဒီအတြက္လည္း တီဘီေဆး ယဥ္ပါးမႈေတြ ျဖစ္လာေနတာ
သတိ ျပဳမိေစခ်င္ပါတယ္။

ဧရာဝတီ -

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီနဲ႔
အခြင့္အေရးယူေရာဂါ