၀မ္းဗိုက္နာျခင္း၊
ေအာင့္ျခင္း

HIV/AIDS လူနာမ်ားတြင္ အခြင့္အေရးယူတတ္ေသာ ပိုးမႊားမ်ား
ကူးစက္ခံရသျဖင့္ ၀မ္းဗိုက္နာျခင္း၊ ေအာင့္ျခင္း ခံစားရတတ္သည္။ ၀မ္းဗိုက္နာျခင္း၊ ေအာင့္ျခင္းကို
အဓိက ျဖစ္ေစသည္မွာ -

    * ၀မ္းဗိုက္တြင္းတီဘီ

    * ငွက္မ်ားတြင္
ျဖစ္တတ္ေသာ ပိုးတစ္မ်ဳိး Mycobacterium Avium Complex (MAC)

    * ဘက္တီးရီးယားပိုး

    * ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာျခင္းႏွင့္

    * အျခားျပႆနာမ်ား
တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သည္။

၀မ္းဗိုက္အတြင္းတီဘီ

၀မ္းဗိုက္အတြင္း တီဘီ ျဖစ္လွ်င္ လကၡဏာမ်ားမွာ အတိအက်
မရွိဘဲ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေတြ႔ရွိႏိုင္သည္။ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရသည့္ လကၡဏာမွာ တုန္ခ်မ္း၍ ဖ်ားျခင္းပင္
ျဖစ္သည္။ ညအခ်ိန္ ေခၽြးထြက္ျခင္း၊ အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တျဖည္းျဖည္း
က်ဆင္းလာျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္နာျခင္း ေအာင့္ျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္ေရာင္ျခင္းႏွင့္ ၀မ္းဗိုက္အတြင္း
အဖုအက်ိတ္ေပၚျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္၌ လင့္က်ိတ္မ်ားႀကီးလာျခင္း စသည့္ လကၡဏာမ်ားလည္း ေတြ႔ရွိရေလ့ရွိသည္။
တစ္ခါတစ္ရံ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာျခင္းျဖင့္လည္း ေတြ႕ရႏိုင္သည္။ ၀မ္းဗိုက္အား အာထရာေဆာင္း
စစ္ေဆးျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကို ရွာေဖြသိရွိႏိုင္သည္။

Mycobacterium
Avium Complex (MAC) မက္

CD4 အေရအတြက္ ၅၀ ေအာက္ က်ဆင္းသြားသူမ်ားတြင္ MAC ဘက္တီးရီးယား
စြဲကပ္မႈ ေရာဂါ ေ၀ဒနာခံစားရတတ္သည္။ ကာလၾကာရွည္စြာ ဖ်ားျခင္း၊ တျဖည္းျဖည္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္
က်ဆင္းျခင္း၊ ေသြးအား အလြန္အကၽြံနည္းျခင္းႏွင့္ ေသြးျဖဴဥ အေရအတြက္ ေလ်ာ့က်သြားျခင္းတို႔
ေတြ႔ရေလ့ရွိသည္။ MAC ဘက္တီးရီးယား ပိုးသည္ အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္း၊ အသည္း၊ ၀မ္းဗိုက္အတြင္း
လင့္က်ိတ္မ်ားႏွင့္ ေဘလံုးတို႔ကို ထိခိုက္ယိုယြင္းေစသည္။ လူနာမ်ား၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔တြင္
၀မ္းပ်က္ ၀မ္းေလွ်ာ ျခင္း၊ အသည္းႀကီးျခင္းႏွင့္ ၀မ္းဗိုက္နာျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚေၾကာင္း
ေတြ႔ရသည္။

အျခား ဘက္တီးရီးယား
ပိုးမႊားမ်ား ကူးစက္ခံရမႈ

၀မ္းဗိုက္နာက်င္မႈမွာ တီဘီေရာဂါႏွင့္ MAC ဘက္တီးရီးယား
ပိုးေၾကာင့္အျပင္၊ အျခား ဘက္တီးရီးယား ပိုးမႊားမ်ား ကူးစက္ခံရမႈေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။

၀မ္းပ်က္ ၀မ္းေလွ်ာျဖစ္ျခင္း၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္ အလြန္အကၽြံ
တက္၍ ဖ်ားျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္တစ္ခုလံုး နာျခင္း၊ေအာင့္ျခင္း စသည့္ ေ၀ဒနာမ်ားသည္ ဘက္တီးရီးယား
ပိုးကူးစက္ခံရမႈ၏ လကၡဏာမ်ား အျဖစ္ ျမင္ေတြ႔ရႏိုင္သည္။

(Family Health Journal Vol.235, 28th Oct, 2009)