ARV ဆိုတာဘာလဲ

ARV ဆိုတာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ
ပိုးေတြ ပိုၿပီးပြားမ်ားလာမွာကို ရပ္တန္႔ေပးတဲ့ ေဆးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ARV ဟာ
HIV ပိုးကာကြယ္ေဆး မဟုတ္သလို HIV ပိုးေတြကို ကုန္စင္ေအာင္ သတ္ေပးမယ့္ ပိုးသတ္ေဆးလည္း
မဟုတ္ပါဘူး။

 

ARV ေဆးကို ဘယ္တုန္းကစၿပီး
ထုတ္လုပ္ခဲ့တာလဲ

၁၉၈၇ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ
ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္က စတင္ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေဆးဝါးထုတ္လုပ္ေရး ကုမၸဏီက
ထုတ္လုပ္ၿပီး ေစ်းႀကီးလြန္းတဲ့အတြက္ ခ်မ္းသာတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာပဲ သံုးစြဲႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံမွလာလည္း ေဆးထုတ္လုပ္ ေနၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ထိုင္း ႏိုင္ငံသားေတြ
ဒီေဆးကို အခမဲ့ ရရွိေနပါတယ္။ လာမည့္ႏွစ္ အနည္းငယ္အတြင္းမွာ ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြ
အတြက္လည္း ARV ေဆး အခမဲ့ ရႏိုင္ေအာင္ အစိုးရမဟုတ္တဲံ လူမႈေရး အဖြဲ႔အစည္း (NGO) ေတြက
ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါၿပီ။

 

HIV ရွိသူတိုင္း ေဆးေသာက္လို႔ရပါသလား

HIV ေရာဂါပိုးရွိသူတိုင္းကို
ARV ေဆးမေပးေသးပါဘူး။ ေသြးျဖဴဥ (CD4) အေရအတြက္ ၂၀၀ေအာက္ ေရာက္ေနသူ (ပံုမွန္ က်န္းမာသူမွာ
ေသြးျဖဴဥ ၈၀၀မွ ၁၂၀၀အတြင္း ရွိပါတယ္။) ကိုယ္ခံအားက်ဆင္းၿပီး ျပင္ပက အလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္လာတဲံ
ေရာဂါေတြ ကူးစက္ခံေနရသူေတြ ျဖစ္တဲ့ AIDS နဲ႔ေနထိုင္သူေတြကိုေတာ့ ေဆးေတြေပးပါတယ္။

 

ျပင္ပက အလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္ႏိုင္တဲ့
ေရာဂါေတြကေတာ့

အဆုတ္ တီဘီေရာဂါ၊ မွက္ခရုေရာဂါ၊
ေရယံုေရာဂါ၊ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ (ျပင္းထန္ေသာ အဆုတ္ အေအးမိျခင္း)၊ ဦးေႏွာက္ အေျမွးေရာင္
ေရာဂါ၊ စတဲ့ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

 

(က)HIV ပိုးရွိတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္
အမ်ိဳးသမီး ေတြေရာ ေဆးေသာက္လို႔ ရပါသာလား။

(ခ) ေဆးေသာက္ၿပီးတဲ့ မိခင္ကေန
ကေလးကို ကူးစက္ႏိုင္ေသးသလား။

 

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးရွိတဲ့
ကိုယ္ဝန္ေဆာာင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ARV ေဆး ေသာက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ မဲေဆာက္ေဆးရံုႀကီးမွာ
ARV ေဆးကို အခမဲ့ေပးပါတယ္။ ေဆးေသာက္ၿပီးတဲ့ မိခင္ကေန ကေလးကို ကူးစက္ႏႈန္း ၇၀ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ
ေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။

 

မဲေဆာက္ ေဆးရံုႀကီးကို တိုက္ရိုက္သြားဖို႔
အခက္အခဲရွိရင္ ဒါမွမဟုတ္ ပိုၿပီး သိလိုတာရွိရင္ မယ္ေတာ္ေဆးခန္း (ဖုန္း ၀၄၈ ၁၇၄ ၁၆၆)
ကေန တဆင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းႏိုင္ပါတယ္။

 

ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြထဲက
HIV ပိုးကူးစက္ခံရၿပီးသူေတြကို ARV ေဆးအခမဲ့ မေပးႏိုင္ေသးေပမဲ့ ျပင္ပက ဝင္ေရာက္လာတဲ့
ေရာဂါေတြ အတြက္ကိုေတာ့ “မယ္ေတာ္ေဆးခန္း”မွာ အခမဲ့ကုသေပးေနပါၿပီ။

 

ARV ေဆးရဲ့ ေကာင္းက်ိဳးေတြက
ဘာေတြလဲ

HIV ပိုး ပိုၿပီးတိုးပြားလာမွာကို
ရပ္တန္႔ေပးတယ္။ HIV ပိုး အမ်ားအျပား ျဖစ္လာမွာကို တားဆီးေပးတဲ့အတြက္ ေသြးဥျဖဴ
(CD4)နဲ႔  လူရဲ့ ကိုယ္ခံ အားကို အတိုင္းအတာ
တစ္ခုအထိ ျပန္ေကာင္းလာေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပက ေရာဂါေတြ အလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္လာမွာကို
ေလ်ာ့ခ်ေပးမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ HIV ပိုးရွိေနလ်က္နဲ႔ သာမာန္ လူေကာင္းေတြ လိုပဲ ပံုမွန္
အလုပ္ေတြကို လုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

ARV ေဆးရဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြက
ဘာေတြလဲ

 

ေဆးရဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့
ဗိုက္နာျခင္း၊ ခံတြင္းပ်က္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ အသည္းေရာက္ျခင္း၊ ေသြးထဲတြင္
အက္စစ္ (Lactic Acid) မ်ားလာျခင္း၊ ႏြမ္းနယ္ႏံုးခ်ိျခင္း၊ အဆီျပင္သိမ္လွီျခင္း၊ ေဆးနဲ႔
မတည့္သူေတြမွာ အေရျပားယားယံျခင္း၊ အကြက္ထျခင္း၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္တက္ျခင္းေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
ARV ေဆးေသာက္ေနသူေတြဟာ လုိအပ္တဲံ အၾကံေပးခ်က္ေတြကို ရယူဖို႔အတြက္ ဆရာဝန္နဲ႔ မၾကာခဏ
ေတြ႔ၿပီး ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

 

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ သိပ္မ်ားလို႔
မခံႏိုင္ရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။

ပထမအဆင့္ ေဆးေသာက္ၿပီး ေဆးနဲ႔မတည့္ရင္
ဒါမွမဟုတ္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ သိပ္မ်ားလို႔ မခံႏိုင္ရင္ ေဆးေျပာင္းေသာက္ရပါမယ္။

 

ေဆးကို ဘယ္ကရႏိုင္မလဲ၊
ေစ်းႀကီးသလား။

ျမန္မာျပည္နဲ႔ အနီးစပ္ဆံုး
မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ေဆးရံုႀကီးမွာ ရႏိုင္ပါတယ္။ ပထမ အဆင့္ ေဆးကုထံုးအတြက္ အနည္းဆံုးတစ္လကို
(၁၇၅၀ ဘတ္)၊ ၅၅၀၀၀ က်ပ္ခန္႔၊ ေဆးေျပာင္းကုရင္ တစ္လ (၅၀၀၀ ဘတ္)၊ ၁၇၀၀၀၀ က်ပ္ခန္႔၊ အထိကုန္က်ႏိုင္ပါတယ္။

 

ျမန္မာျပည္တြင္းမွာေရာ
ARV ေဆးေတြ ရေနသလား။

 

ျမန္မာျပည္မွာ ARV ေဆးေတြ
ရေနပါၿပီ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံက တရားဝင္ ထုတ္ျပန္တဲ့ ကိန္းကဏန္းေတြ အရ ပိုးကူးစက္ခံရသူ သံုးသိန္းထဲက
တစ္ေသာင္းႏွစ္ေထာင္အတြက္ ARV ေဆးကို အခမဲ့ေပးဖို႔ ကမၻာ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႔က ခြဲတမ္းခ်ထားေပးၿပီး
ျဖစ္ပါတယ္။

 

ARV ေဆးေသာက္ေနတဲ့ သူေတြဆီက
ေရာဂါပိုး ကူးစက္ႏိုင္ေသးလား

ေဆးေသာက္ေနေပမဲ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ
HIV ပိုးရွိေနေသးတဲ့အတြက္ ေရာဂါပိုး ဆက္ၿပီးကူးစက္ေနႏိုင္တုန္းပါပဲ။

 

ေဆးရွိေနၿပီဆိုေတာ့
HIV ပိုးကို ေၾကာက္ဖို႔ လိုေသးလား

(၁) ေဆးက HIVပိုးကို လံုးဝ
ေပ်ာက္ကင္းသြားေအာင္ မကုႏိုင္ေသးပါဘူး။

(၂) ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြလည္းရွိေနပါေသးတယ္။

(၃) ေဆးကို တစ္သက္လံုး ေသာက္သြားရပါမယ္။

 

ဒီေတာ့ ေဆးရွိတယ္ဆိုၿပီး
HIV ကူးစက္ႏိုင္တဲံ နည္းလမ္းေတြကို သတိမမူ၊ ကာကြယ္ျခင္း နည္းလမ္းေတြ မသံုးမိခဲ့ရင္
HIV ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ AIDS နဲ႔ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
အဲဒီအတြက္ လူတိုင္း အကာအကြယ္ယူ(ကြန္ဒံုး) သံုးၿပီး လိင္ဆက္ဆံၾကဖို႔နဲ႔ တစ္ခါသံုး ေဆးထိုးအပ္ေတြ
သံုးၾကဖို႔ ေျပာပါရေစ။ ARV ေဆးကို ေသာက္ေနေပမဲ့လည္း ကိုယ္ထဲမွာ HIV ပိုးရွိေနေသးတဲ့အတြက္
လိင္ဆက္ဆံတိုင္း ကြန္ဒံုးသံုးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

 

ေဆးကို ဘယ္အခ်ိန္ထိ ေသာက္ရမလဲ။

 

ေဆးကို စတင္သံုးစြဲၿပီးတဲ့
အခ်ိန္ကစၿပီး တသက္လံုး ဆက္ေသာက္သြားရမွာပါ။ ေဆးရပ္လိုက္ရင္ HIV ပိုးေတြ ျပန္ၿပီး တိုးပြားလာမယ္။
ေဆးယၪ္သြားပါမယ္။ ARV ေဆးကို ေဆးကုထံုးအတိုင္း မွန္မွန္ေသာက္ရင္ က်န္းမာေရး တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာၿပီး
ၾကာရွည္စြာ ဆက္လက္ အသက္ရွင္ ေနထိုင္ႏိုင္ပါမယ္။

 

ေဆးမွန္မွန္ မေသာက္ရင္ (တစ္ႀကိမ္၊
ႏွစ္ႀကိမ္ေသာက္ဖို႔ ေမ့သြားရင္)၊ ေဆးလံုးဝ ျဖတ္လိုက္ရင္၊ ေဆးအၫႊန္းအတိုင္း မဟုတ္ပဲ
ေလ်ာ့ေသာက္ ခဲ့ရင္ ေအာက္ပါ လကၡဏာေတြ ခံစားရမယ္။

(၁) ကိုယ္ခံအား က်လာၿပီး
HIV ပမာဏ တက္ၿမဲတက္ေနမယ္။

(၂) ေဆးျဖတ္လိုက္ရင္ က်န္းမာေရး
ပိုဆိုးရြား လာႏိုင္ပါတယ္။

(၃) ေဆးယၪ္သြားႏိုင္ပါတယ္၊
ေဆးယၪ္သြားရင္ ပိုၿပီးေစ်းႀကီးတဲ့ ေဆးကို ဝယ္ေသာက္ရပါမယ္။

(၄) ေဆးယၪ္သြားသူဆီက ပိုး
၊  ကူးစက္ရင္ ေဆးကုရပိုၿပီး ခက္သြားပါမယ္။

 

 HIV နဲ႔ AIDS ဆိုတာဘာလဲ

 

(က) HIV ဆိုတာ လူ႕ခႏၶာကိယ္ရဲ့
ခုခံအားကို က်ဆင္းေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္ပိုး တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

(ခ) AIDS ဆိုတာကေတာ့ ခုခံအား
က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔ေသြးထဲက ေသြးဥျဖဴေတြဟာ ေရာဂါပိုး အမ်ိဳးမ်ိဳးကို
ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ျပင္ပက ဝင္ေရာက္လာတဲံ ေရာဂါပိုးေတြကိုလည္း တိုက္ထုတ္ ရွင္းလင္းေပးတယ္။
ဒီနည္းနဲ႔ လူ႔ရဲ့ ကိုယ္ခံ စြမ္းအားကို ေကာင္းမြန္ေစတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ေသြးဥျဖဴေတြကို
HIV ပိုးက ဖ်က္ဆီးပါတယ္။ လူ႔ရဲ့ ေသြးထဲမွာ ေသြးဥျဖဴေတြ နည္းပါးသြားတဲ့အခါ ျပင္ပက ဝင္လာတဲ့
ေရာဂါေတြကို မကာကြယ္ ႏိုင္ေတာ့တဲ့ အေျခအေနကုိ
AIDS ေရာဂါျဖစ္တယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။

 

မက္ပ္ေဖာင္ေဒးရွင္းမွ
ျဖန္႔ေဝသည့္ လက္ကမ္းစာေစာင္မွ