အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ေအအာရ္ဗီြ
ေသာက္ရမယ့္ အဆင့္ကိုျမန္ျမန္ မေရာက္ေအာင္ အျခားအခြင့္အေရးယူ ေရာဂါေတြကို
ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုသဖို႔က အေရးႀကီးဆံုးဘဲလို႔ အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီးေတြက ဆိုပါတယ္။

ေအအာရ္ဗီြေဆး စေပးတယ္ဆိုတာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ
ပိုးရွိၿပီး ေယဘံုယ်အားျဖင့္ CD4 ၂၀၀ေအာက္ က်ရင္ ေပးတာပါ။ CD4 မ်ားမ်ားက်ေလ
ေအအာရ္ဗီြ ေသာက္ရမယ့္ အဆင့္ကို ျမန္ျမန္ေရာက္ေလဘဲလို႔ သိရပါတယ္။

ေ၀ဘာကီေဆးရံုမွ အထူးကုသမားေတာ္ႀကီး တစ္ဦးကလဲ
“ဥပမာ တီဘီနဲ႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ တြဲရွိေနသူဟာ HIV ဘဲရွိတဲ့သနဲ႔စာရင္ CD4 က်ႏႈန္း
ပိုျမန္တယ္။ ေအအာရ္ဗီြ ေသာက္ရမယ့္ အဆင့္ကို ျမန္ျမန္ေရာက္သြားတယ္။ ဒါေၾကာင့္
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိသူဟာ တီဘီရွိမရွိကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အရင္စစ္ေဆးၿပီး
ကုသသင့္တယ္။ အျခားအခြင့္အေရးယူ ေရာဂါမ်ားကိုလဲ ထိေရာက္ေအာင္မကုသဘဲ ေအအာရ္ဗီြ
ေဆးကိုေသာက္ရင္ ပိုၿပီးေတာ့ ေနမေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီေရာဂါေတြ
ရွိေနရင္ အရင္ကုသသင့္ပါတယ္။ မရွိေသးရင္လဲ ကာကြယ္ ထားဖို႔လိုပါတယ္” လို႔ေျပာပါတယ္။

Septrin လို႔လူသိမ်ားတဲ့ Cotrimoxazole ေဆးက
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးရွိသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ အခြင့္အေရးယူ
ေရာဂါေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ဖမ္းထိန္းႏိုင္တယ္။ Septrin ေဆးဟာ ကိုယ္နဲ႔တည့္မယ္ဆိုရင္
တကယ္အဖိုးတန္တဲ့ ေဆးဘဲလို႔ဆိုပါတယ္။

မာရီစကုပ္ အင္တာေနရွင္နယ္ရဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ
အစီအစၪ္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာစစ္ႏိုင္က “အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးရွိသူေတြအတြက္
Septrin ေဆးက မသိသူေက်ာ္သြား သိသူေဖၚစားေဆးဘဲ။ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေအအာရ္ဗီြ
ေနာက္ကိုဘဲ စုျပံဳၿပီးလိုက္ေနၾကတာ။ အမွန္က အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးရွိတိုင္း
ေအအာရ္ဗီြ ေသာက္ဖို႔မလိုေသးပါဘူး ကိုယ္ရဲ့ CD4 မက်ေအာင္ အျခားေရာဂါ(ဥပမာ ႏွာေစး၊
ေခ်ာင္းဆိုး၊ ဖ်ားနာ၊ ၀မ္းေလ်ာ) ေတြကိုသာ ကာကြယ္ထားဖို႔လိုပါတယ္။ Septrin က
ေတာ္ရံုေရာဂါေတြကို ဖမ္းထိန္းထားႏိုင္တယ္။ ေအအာရ္ဗီြ ေသာက္ရမယ့္ အဆင့္ကို
ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မေရာက္ႏိုင္ဘူး” လို႔ဆိုပါတယ္။

Septrin ေဆးကိုလဲေသာက္မယ္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညႊတ္တဲ့
အာဟာရလည္းရမယ္ဆိုရင္ CD4 ကိုအလြယ္တကူမက်ေအာင္ ကာကြယ္ထားႏိုင္ပါတယ္။
ေဒါက္တာစစ္ႏိုင္ကဘဲ ဗိုင္ရပ္နဲ႔ ကိုယ္နဲ႔တိုက္တဲ့ စစ္ပြဲမွာ
ကိုယ္ကသူ႔ကိုမႏိုင္ေတာ့ ႏွစ္ရွည္လမ်ား CD4 ကိုတျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ခ်သြားမွာဘဲ။
ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ေအအာရ္ဗီြ ေဆးကိုေတာ့ ေသာက္ရမွာဘဲလို႔ေျပာပါတယ္။

အျခားအခြင့္အေရးယူ ေရာဂါေတြဟာ မႈိေၾကာင့္
ျဖစ္တာရွိသလို ကပ္ပါးဘက္တီးရီးယားပိုး တျခားဗိုင္းရပ္ပိုးစတာေတြေၾကာင့္
လည္းျဖစ္ပါတယ္။ Septrin နဲ႔ မတည့္သူေတြက dapsone မႈိေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ေရာဂါ
ကာကြယ္ဖို႔ fluconazole ဆိုတဲ့ေဆး၀ါးမ်ိဳး ေတြလဲ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္ အတိုင္း
ေသာက္သံုးႏိုင္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးရွိသူေတြက ေဆးၿမီးတိုနဲ႔ မကုသင့္ဘူး
အျခားအသည္းေရာင္ ေရာဂါေတြ ဦးေႏွာက္အနာ ျဖစ္တဲ့ေရာဂါ၊ ကာလသားေရာဂါေတြေၾကာင့္
အသက္ဆံုးတာေတြလဲ ရွိၾကပါတယ္။(တရားထိုင္ျခင္း) ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျခင္းနဲ႔လဲ
က်န္းမာေရး လိုက္စားထိန္းသိမ္းဖို႔ လိုတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

မွန္ကင္း ပရဟိတ ကုသိုလ္ျဖစ္ေဆးခန္းဖြင့္ထားတဲ့ မွန္ကင္းေက်ာင္းတိုက္ရဲ့
ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္က “ဘုန္းဘုန္းကေတာ့ ဒီလိုေရာဂါေတြနဲ႔ လာတဲ့သူေတြကို
ေျပာျပထားတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိမွေသႏိုင္တာမဟုတ္ဘူး ဘုန္ဘုန္းမွလဲ
ေသြးတိုးေရာဂါရွိတယ္။ ေသြးတိုးကလဲ ေသႏိုင္တဲ့ ေရာဂါဘဲ ဒီေတာ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ
ေရာဂါရွိၿပီလို႔ဆိုတိုင္း စိတ္ဓါတ္မက်နဲ႔ ဒီေရာက္လာတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ
ရွိသူေတြကို တရားထိုင္ခိုင္းတယ္ အာနာပါန ရွဴခိုင္းတယ္” လို႔မိန္႔ပါတယ္။

ေဝဘာကီ အထူးကုေဆးရံုႀကီးမွ သမားေတာ္ႀကီးက
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးရွိသူေတြကို လူတိုင္းက သနားေနလို႔ မၿပီးေသးဘူး ပိုးရွိေပမဲ့
ကုသနည္းေကာင္းလို႔ က်န္းမာေနသူေတြ အေနနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ကို ျပန္အက်ိဳးျပဳဖို႔လိုတယ္”
လို႔ဆိုပါတယ္။ကိုယ္တိုင္လုပ္ငန္းခြင္ ဝင္ျခင္းအားျဖင့္ လည္းေကာင္း မိသားစုတာဝန္ကို
ႏိုင္သေလာက္ ထမ္းေဆာင္ေပးျခင္း အားျဖင့္လည္းေကာင္း အက်ိဳးျပဳတဲ့ဘဝ (productive
life) နဲ႔ အသက္ရွင္ဖို႔ လုိပါတယ္။

No. 278( The Kumudra Weekly) 20/07/2007