အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး HIV သည္ လူ၏
ခႏၶာကိုယ္ ခုခံစြမ္းအားစနစ္ ယိုယြင္းေစသည္။ ထိုသို႔ ခုခံအားက်ဆင္းမႈကို
အခြင့္အေရးယူကာ ေရာဂါပိုးမႊားတစ္ခ်ဳိ႕ ၀င္ေရာက္ ကူးစက္ေလ့ရွိသည္။ “ Opportunistic
Infection” (OI) ဟု သံုးႏႈန္းေခၚဆိုေလ့ရွိသည္။ အခြင့္အေရးယူတတ္ေသာ ပိုးမႊားမ်ား
ကူးစက္မႈ OI သည္ HIV ကူးစက္ခံရသူမ်ားအတြက္ ေရာဂါေ၀ဒနာမ်ား ျဖစ္ေစေသာ၊ ေသဆံုးမႈကို
ျဖစ္ေစေသာ အဓိက အေၾကာင္းရင္း ဇာစ္ျမစ္ ျဖစ္သည္။
OI ကူးစက္မႈမွာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံႏွင့္
တစ္ႏိုင္ငံအၾကား၊ လူမ်ဳိးအုပ္မ်ားအၾကား ကြဲျပားမႈ ရွိသည္။ အခြင့္အေရး ယူတတ္ေသာ
ပိုးမႊားမ်ားတြင္ -
(က) ဘက္တီးရီးယားပိုး (Bacteria)
(ခ) ပရုိတိုဇြမ်ား (Protozoa)
(ဂ) ဖန္းဂပ္စ္မႈိမ်ား (Fungus)
(ဃ) ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမႊားမ်ား (Virus)
(င) HIV ႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေသာ ကင္ဆာေရာဂါမ်ား စသည္တို႔
ပါ၀င္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္
HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အေတြ႕ရမ်ားေသာ OI မ်ားမွာ -
·
တီဘီေရာဂါ
(က) အဆုတ္တီဘီေရာဂါ (ခ) အဆုတ္မဟုတ္ေသာ အျခားေနရာမ်ားတြင္ ျဖစ္ေသာ တီဘီေရာဂါ
·
ကာလၾကာျမင့္စြာ
၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာျခင္း
·
မွကၡရုေပါက္ျခင္း(ပါးစပ္၊
အစာေရမ်ဳိ၊ သားေမြးလမ္းေၾကာင္း)
·
OHL (Oral
Hairy Leukoplakia) ခံတြင္း၊ လွ်ာ၌ အျဖဴကြက္ ေပၚျခင္း
·
မႈိေၾကာင့္
ျဖစ္ေသာ ဦးေႏွာက္ဖံုးေျမွးေရာင္ရမ္းျခင္း
·
အေရျပား၊ အ႐ုိးတြင္းျခင္ဆီ၊
အသည္း၊ သရက္ရြက္ စသည္တို႔၌ ျဖစ္ေသာ မႈိစြဲေရာဂါ
·
Toxoplasmosis
ေခၚ ပ႐ုိတိုဇြ ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ေရာဂါ
·
ေရယုန္ႏွင့္
ေရယုန္ခါးပတ္
·
Cytomegalovirus
ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ား
·
PCP
(Pneumocystis Carinii Pneumonia) အဆုတ္ေရာင္ ေရာဂါ (နမိုးနီးယားေရာဂါ)
ေဖာ္ျပပါ OI မ်ားသည္ CD4 Count ေခၚ စီဒီဖိုး
ကလပ္စည္း အေရအတြက္ေပၚ မူတည္၍ လည္း အခ်ိန္အခါ အလိုက္ ပိုမိုအျဖစ္မ်ားတတ္မႈ ရွိသည္။
ဥပမာ - CD4 ၃၀၀ ေက်ာ္ ၄၀၀ ခန္႔တြင္ ေရယုန္ခါးပတ္၊ တီဘီေရာဂါ၊ မွကၡ႐ု စသည္တို႔
အျဖစ္မ်ားသည္။ CD4 ၅၀ ၀န္းက်င္အထိ က်ဆင္းခ်ိန္တြင္ ပ႐ုိတိုဇြပိုးမ်ားေၾကာင့္
ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ား အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတတ္သည္။
HIV/AIDS လူနာမ်ားအား OI ကူးစက္မႈ မရွိေအာင္
ကာကြယ္ျခင္းသည္ အေရးႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါက မွားမည္ မဟုတ္ေပ။ ခုခံစြမ္းအားကို
ျမွင့္တင္ေပးျခင္းႏွင့္ ေဆး၀ါးမ်ား ေပး၍ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းတို႔ျဖင့္ OI ျဖစ္ပြားမႈကို
ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းေစႏိုင္ပါသည္။
မိသားစု
ဆရာ၀န္
(October
14, 2009 Family Health Journal)
