ေသာက္ရလြယ္ၿပီး ေစ်းသက္သာတဲ့
ေဆး၀ါးကုသမႈနဲ႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေ၀ဒနာရွင္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ကယ္တင္ဖို႔
အခြင့္အလမ္းဟာ လြဲေခ်ာ္ေနတယ္လို႔ သုေတသန ပညာရွင္ေတြက ေျပာတယ္။

          အသစ္ေတြ႔ရွိတဲ့
လူနာအခ်ဳိ႕ကို ပဋိဇီ၀ ေဆးတစ္မ်ဳိး တို္က္ေကၽြးျခင္းဟာ ေရာဂါရဲ႕ အေစာပိုင္း
အဆင့္ေတြမွာ ေသဆံုးမႈ ႏႈန္းကို သိသိသာသာ ေလ်ာ့က်ေစမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူတို႔က
ေျပာပါတယ္။

          လန္းဆက္
(Lancet) ေဆးဂ်ာနယ္မွာ ပါတဲ့ အထင္ကရ ေလ့လာမႈက အိတ္ခ်္အိုင္ဗီကို တိုက္ဖ်က္တဲ့
ပဋိဇီ၀ ေဆးဟာ ေသဆံုးမႈကို တစ္၀က္ ေလ်ာ့ေစတယ္ဆိုတာကို ေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။

          ကမာၻ႔
က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) ဟာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို
ကုသမႈေတြေပးႏွင့္ၿပီးျဖစ္ေပမဲ့ လူအေတာ္မ်ားမ်ားေဆးမရေသးဘူးလို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက
ေျပာပါတယ္။

          အိတ္ခ်္အိုင္ဗီကို
ေဆး၀ါးနဲ႔ တစ္စိုက္မတ္မတ္ တိုက္ဖ်က္မႈဟာ အသက္ကို အႀကီးအက်ယ္ဆြဲဆန္႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း လူနာအမ်ားအျပားဟာ
ေရာဂါမ်ဳိးစံုကူးစက္ခံရမႈနဲ႔အတူ ကိုယ္ခံအား စနစ္က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

          ေလ့လာမႈက
ဆာဟာရ ေအာက္ပိုင္း အာဖရိကမွာ ေအအာရ္ဗီ (ARV) ကုထံုးခံယူေနတဲ့ လူ ေလးပံုတစ္ပံုေလာက္ဟာ
ပထမႏွစ္အတြင္းမွာ ေသဆံုးၾကရမွာျဖစ္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းပါတယ္။

          ဒါေပမဲ့
ကိုယ္ခံအားစနစ္အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ေနတဲ့ သူေတြအတြက္ ေရရွည္ ကုထံုးမွာ
ကိုထရီမိုဆာဇိုး (Co trimoxazole) (ေစ်းမႀကီးတဲ့ ပဋိဇီ၀ ေဆးတစ္မ်ဳိး) ကို
ျဖည့္စြက္မႈဟာ သည္လို ေသဆံုးမႈေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားကို တားဆီးမဲ့ပံု ေပၚပါတယ္။

          ယူဂန္ဒါႏိုင္ငံက
ေ၀ဒနာရွင္ ၃ ၁၇၉ ဦးကို ေလ့လာခဲ့တဲ့ သုေတသနက ေသဆံုးမႈဟာ ပထမ ၁၂ ပတ္အၾကာမွာ ၅၉
ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ၁၂ ပတ္နဲ႔ ၇၂ ပတ္အၾကာမွာ ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်တယ္လို႔
ဆိုပါတယ္။

          လန္ဒန္ရွိ
ေဆးသုေတသန ေကာင္စီ လက္ေတြ႕ ကြင္းဆင္းလုပ္ေဆာင္ေရး အဖြဲ႕နဲ႔ အင္ပီရီယယ္ ေကာလိပ္၊
ယူဂန္ဒါနဲ႔ ဇင္ဘာေဘြရွိ ဌာနေတြမွာသုေတသန ပညာရွင္ေတြကပဋိဇီ၀ေဆးဟာ ေနရာ
အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ မရရွိၾကဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

          သူတို႔က
သူတို႔ရဲ႕ ေတြ႕ရွိမႈဟာ ေဆး၀ါးကုသေရးအစီအစဥ္ေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြရဲ႕ ျမန္ဆန္တဲ့
အေရးယူလုပ္ေဆာင္မႈလိုအပ္ခ်က္ကို တြန္းအားေပးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

          သုေတသနကို
ဦးေဆာင္သူ ပါေမာကၡ ခ်ားလ္ဂီကက္ခ္က `တစ္ရက္ကုန္က်စရိတ္ နည္းနည္းနဲ႔ ေဆး၀ါးကို
ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သံုးစြဲျခင္းျဖင့္ ေထာင္လူေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕ အသက္ကို
ကယ္တင္ႏုိင္ပါတယ္´လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

          ေဆးသုေတသန
ေကာင္စီ (MRC) မွ သုေတသနကို တြဲဖက္ျပဳစုသူ ပါေမာကၡ ဒီယာနာဂစ္ဘ္က ေဆး၀ါးရရွိမႈနဲ႔
ျဖန္႔ျဖဴးမႈဟာ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ဖို႔ လိုအပ္ၿပီး၊ ပထမ ၁၈ လစာအတြက္ လူနာသစ္ေတြ
အားလံုးကို ေပးခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

          `အခု
သိသာထင္ရွားတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူး တစ္ရပ္ရွိပါတယ္။ ရယူဆုပ္ကိုင္ဖို႔
ေစာင့္ဆိုင္းေနပါတယ္´ လို႔ သူမက ေျပာပါတယ္။

          အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ
လူနာေတြမွာ ဘက္တီးရီယား ကူးစက္မႈကို တားဆီးေပးျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔
ျဖည့္စြက္ေျပာရရင္ ကိုထရီမိုဆာဇိုးလ္ (Co trimoxazole) ေဆးဟာ ေနာက္ထပ္ၾကိဳဆိုရမယ့္
အက်ဳိးေက်းဇူးတစ္ခုလည္း ရွိပါတယ္။ ၎က ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈကို ေလးပံုတစ္ပံုအထိ
ေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။

          ဒါေပမဲ့လည္း
ႏုိင္ငံတကာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ တိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕
အမႈေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာ ဘယ္လ္ဗာရီဘာမီ ဂ်ဳိ က ေအအာရ္ဗီ ကုထံုးရရွိေရးဟာ
ပိုၿပီး ၾကီးမားတဲ့ ျပႆနာတစ္ရပ္အျဖစ္ရွိေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ `အာဖရိကမွာ
ေအအာရ္ဗီ ေဆး လိုအပ္ေနၿပီး၊ မရႏိုင္ေသးတဲ့ လူေတြ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနတယ္ဆိုတာ
ကၽြန္ေတာ္တို႔ သတိရဖို႔ လိုတယ္´ လုိ႔ ဆိုတယ္။

          သုေတသနက
အတည္ျပဳထားသလို ကိုထရီမိုဆာဇိုးလ္ နဲ႔ ဆိုရင္ ေအအာရ္ဗီ ကုထံုးဟာ ေသဆံုးမယ့္
အႏၱရာယ္ ကို ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္အထိ ေလွ်ာ့ခ်ပါတယ္။ လူေတြအသက္ကို ကယ္ႏိုင္တယ္လို႔
သိထားေပမယ့္ ကုသမႈကို လိုအပ္သူတိုင္း အမွန္တကယ္ရရွိႏိုင္ေအာင္ တိုးျမွင့္
အားထုတ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္´ လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

လွသန္း၀င္း

[erf:BBC,28 Mar,2010]

အမွတ္၂၀၄၊ ေမာ္ဒန္သတင္းဂ်ာနယ္
၊ဧၿပီလ ၂၀၁၀