ေမး။    ။ ေသြးစစ္ၾကည့္ၿပီး အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေနတာ သိရင္ ဘာဆက္လုပ္ရပါမလဲ။

ေျဖ။    ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေနၿပီလို႔ သိလိုက္တာနဲ႔ ထိတ္လန္႔မသြားပါနဲ႔။ မၾကာခင္ ေသရေတာ့မွာပဲလို႔ ေတြးၿပီး စိတ္ဓါတ္မက်ပါနဲ႔။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း ေအအိုင္ဒီအက္စ္ မျဖစ္ပါဘူး။ ေရာဂါပိုး ရွိေနတာကို လူတကာ ေျပာျပဖို႔လည္း မလိုပါဘူး။ မိသားစုထဲက ျဖစ္ျဖစ္၊ မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းထဲက ျဖစ္ျဖစ္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ သူတစ္ေယာက္ကုိ ရင္ဖြင့္ပါ။ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။ သူရဲ႕ ႏွစ္သိမ့္အားေမးမႈကို ခံယူပါ။ ဆရာဝန္ ဆရာမေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါအေၾကာင္း ပိုနားလည္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါ။

ေမး။    ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတဲ့သူကုိ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေျပာလုိ႔ရပါသလား။

ေျဖ။    ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတဲ့သူကုိ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေျပာလုိ႔ မရေသးပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လူရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေနေပမယ့္ ေရာဂါလကၡဏာ မျပေသးေတာ့ လူေကာင္း တစ္ေယာက္လိုပါပဲ။ ဖ်ားတဲ့နာတဲ့ လကၡဏာ လံုးဝမရွိပဲ သာမန္လူေကာင္း တစ္ေယာက္လုိ သြားလာလႈပ္ရွား အလုပ္လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေနတဲ့ အတြက္ သူကေန တဆင့္ ေရာဂါပိုးေတြ ကူးႏိုင္ပါတယ္။

အဲဒီလူကို “အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိသူ” ဒါမွမဟုတ္ “အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး သယ္ေဆာင္သူ” လို႔ ေခၚပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေနေပမယ့္ ခ်က္ခ်င္း ေအအိုင္ဒီအက္စ္ မျဖစ္ပါဘူး။ ပိုးဝင္ၿပီး ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ၾကာမွ ေသြးျဖဴဥေတြ ပ်က္ၿပီး၊ ကိုယ္ခံအားေတြ က်ဆင္းလာၿပီး တျခားေရာဂါပိုးေတြ ခႏၶာကိုယ္ကို ဝက္ေရာက္ ဒုကၡေပးတဲ့ အခါက်မွသာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ေပၚလာပါတယ္။ အဲဒီ အဆင့္ကို ေရာက္မွသာ “ေအအိုင္ဒီအက္စ္” လို႔ ေခၚပါတယ္။

က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနႏွင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ (ျမန္မာ) တို႔ ပူးေပါင္းထုတ္ေဝေသာ “HIV/AIDS အေမးအေျဖမ်ား” ဟု အမည္ရေသာ စာအုပ္မွ ျပန္လည္ ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။