အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေဝဒနာရွိသူမ်ားႏွင့္
ဆက္ဆံသည့္အခါတြင္ အေျခခံအက်ဆုံး အခ်က္ကေတာ့ သူတုိ႔ကုိ ဆက္ဆံေရး လုပ္ကုိလုပ္ရလိမ့္မည္
ဆုိတာပဲ ျဖစ္ပါသည္။ ဆက္ဆံသည့္ အခါမွာလည္း ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေဝဒနာ ခံစားေနရသည့္
အခါတြင္ ဆက္ဆံေစခ်င္သည့္ ပုံစံျဖင့္ ဆက္ဆံရမည္ျဖစ္သည္။
ေဆာင္ရန္မ်ား
• ေဝဒနာရွင္မ်ားကို ဂ႐ုဏာထားပါ၊ စာနာပါ။
• သူတုိ႔ကုိ မိသားစုနဲ႔ဆုိင္သည့္ လူမႈေထာက္ပံမႈေတြလုပ္ပါ။
• သူတုိ႔၏ ေဝဒနာကုိ ဖြင့္ဟဘုိ႔ ဦးစားေပးၿပီး၊
သူတုိ႔ကုိ မိသားစုဝင္ တေယာက္လုိ ဆက္ဆံပါ။
• အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေရာဂါမ်ိဳးက သီးျခားအနားယူေနဘုိ႔
မလုိအပ္တဲ့အတြက္ သူတုိ႔၏ ႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္လွ်င္ သူတုိ႔ကုိ အလုပ္ျပန္လုပ္ခြင့္ျပဳပါ။
• ေရာဂါအေၾကာင္း ေတြးေတာၿပီး စိတ္ေသာက
ေရာက္မေနေစရန္ တခ်ိဳ႕ေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ပါဝင္ပါေစ။
• သူတုိ႔၏ စိတ္ဖိစီးမႈကုိ ေလ်ာ့ေအာင္ လုပ္ေပးပါ။
• လူ႔ဘဝအေၾကာင္းကုိ ေလးေလးနက္နက္ နားလည္ေစသည့္
တရားထုိင္ျခင္းႏွင့္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျခင္းတုိ႔ကုိ လုပ္ႏုိင္ရန္ တုိက္တြန္းပါ။
• သူတုိ႔ကုိ အသားဓါတ္မ်ားမ်ား၊ ဗုိက္တာမင္မ်ားမ်ားပါသည့္
အစားအေသာက္ ႏွင့္ သန္႔ရွင္း က်ိဳခ်က္ထားသည့္ေရ ေပးပါ။
• က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္
ပုံမွန္က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈ လုပ္ႏုိင္အတြက္ မွတ္ပုံတင္ထားၿပီး၊ ပုံမွန္က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈ
လုပ္ေဆာင္ေပးပါ။
• သာမန္အဖ်ားအနာ ကိစၥေလးျဖစ္ေသာ္လည္းပဲ
ခ်က္ခ်င္းကုသမႈ အဆင့္ဆင့္လုပ္ပါ။ သုိ႔ေသာ္ မိသားစုဆရာဝန္ကုိ သူတုိ႔၏ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ
ေရာဂါအဆင့္ကုိ ဖြင့္ေျပာရန္ မလုိပါ။
• ပတ္တီးစမ်ား၊ ဂြမ္းလိပ္မ်ားတြင္ စြန္းေနသည့္ေသြးမ်ားကုိ
ဆပ္ျပာရည္ႏွင့္ေရာ၊ ေရႏွင့္ေရာ စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးေၾကာဖယ္ရွားပစ္ပါ။
• သူတုိ႔၏အေဖာ္သည္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိး
ရွိေနသူ ျဖစ္ခဲ့လွ်င္ေတာင္မွ လိင္ဆက္ဆံသည့္ အခါတြင္ ကြန္ဒုံး အသုံးျပဳရန္ အႀကံေပးပါ။
• သူတုိ႔၏ ကေလးမ်ားကုိ ၀ုိင္းဝန္း ေစာင့္ေရွာက္ေပးပါ။
• ေဆး႐ုံမ်ားမွာ ဆရာဝန္မ်ား၊ ဝန္ထမ္းမ်ားက
မေခ်မငံ ဆက္ဆံမႈ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ား လုပ္လွ်င္ ဝုိင္းဝန္း တားျမစ္ေပးပါ။
• အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေဝဒနာရွိေနသည္ဟု သိသြားၿပီဆုိလွ်င္
သူတုိ႔၏ မိသားစုဝင္မ်ား၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ားကုိ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ၊ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါအေၾကာင္း
ပညာေပးမႈ လုပ္ေပးပါ။
ေရွာင္ရန္မ်ား
• အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီေရာဂါပုိး ရွိလာရသည့္အေပၚတြင္
အျပစ္မတင္ပါႏွင့္၊ ကူညီရာမေရာက္ပါ။
• ေဝဒနာရွင္သည္ ဘယ္အခ်ိန္၊ ဘယ္ေနရာမွာ
ေရာဂါပုိး ကူးစက္ခံလာရသည္ကုိ စူးစမ္းရွာေဖြမႈ မလုပ္ပါႏွင့္။
• ေရာဂါခံစားလာရသည့္အေပၚမွာ အျပစ္ရွိသည္ဟု
မခံစား သြားရပါေစႏွင့္။
• ေဝဒနာရွင္မ်ားကုိ အိမ္တြင္ျဖစ္ေစ၊ အလုပ္တြင္ျဖစ္ေစ
အထီးက်န္ မဆန္ပါေစႏွင့္။
• ေဝဒနာရွင္မ်ားကုိ သူ႔အိမ္ေထာင္ဖက္ႏွင့္
သူ႔ကေလးႏွင့္ သီးျခား မထားပါႏွင့္။ အိမ္ေထာင္ဖက္ႏွင့္ ကေလးသည္ ေဝဒနာရွင္အတြက္ အေကာင္းဆုံး
ေထာက္ပံ့ ကူညီသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ မိသားစုႏွင့္ အတူတကြ ေနထုိင္ေသာအခ်ိန္ ရရွိေရးသည္ အေရးႀကီးပါသည္။
• ေဝဒနာရွင္ကုိ အစားအေသာက္ ေကြ်းေမြးေသာအခါ
ျဖစ္ေစ၊ သူ၏ ေခြ်း၊ တံေတြး၊ ႏွပ္ႏွင့္ မ်က္ရည္မ်ားကုိ ဖယ္ရွားေပးေသာ အခါျဖစ္ေစ လက္အိတ္မသုံးပါႏွင့္။
• ေဝဒနာရွင္အသုံးျပဳေသာ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ကရိယာမ်ား၊
သြားတုိက္တံမ်ား ႏွင့္ တျခား ရွေစေသာ ပစၥည္းမ်ားကို တျခားမည္သူမွ် ယူငင္သုံးစြဲျခင္း
မျပဳပါေစႏွင့္။
• သူတုိ႔၏ အဝတ္အစားမ်ားကုိ သီးျခားေလွ်ာ္ဖြတ္ရန္
မလုိအပ္ပါဘူး။
• မိတ္ေဆြမ်ား၊ လုပ္ေဖာ္ ကုိင္ဖက္မ်ားႏွင့္
အာမခံ ကုမၸဏီမ်ားကုိ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိး ေဝဒနာ အဆင့္ကုိ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိရန္ မလုိအပ္ပါ။
• အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေဝဒနာရွင္ကုိျဖစ္ေစ၊
သူ၏ အိမ္ေထာင္ဖက္ကုိ ျဖစ္ေစ၊ ကေလးကုိျဖစ္ေစ အရွက္ ရေစတာမ်ိဳး မျဖစ္ပါေစႏွင့္။
• ေဝဒနာရွင္ ေရာဂါခံစားရမွာ၊ ေသဆုံးမွာကို
မေၾကာက္ရြံ႕ပါေစႏွင့္။ ေနာက္ဆုံး အဆင့္ကုိ ေရာက္ရွိေနလွ်င္ အေသေျဖာင့္ရန္ ျပင္ဆင္ေပးပါ။
• ပေယာဂ ဆရာမ်ား၊ စုန္းကေဝမ်ားျဖင့္ အတုအေယာင္
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား၊ လြဲမွားေသာ ကုသမႈမ်ားျဖင့္ ေဝဒနာ ရွင္ကုိ မလွည့္စားမိပါေစႏွင့္။
မွန္ကန္သည့္ ကုသမႈျဖင့္သာ ႏုိဘယ္လ္ဆု ေၾကညာခံရမည္ကုိသာ ေမွ်ာ္လင့္ပါ။
• ေဝဒနာခံစားရသည့္ အစပုိင္းအဆင့္မွာတင္
ကုသရန္ ရွိသမွ် ေငြအားလုံးကုိ ပုံေအာ သုံးစြဲမိတာမ်ိဳး မျဖစ္ပါေစႏွင့္။ ထုိေရာဂါမ်ိဳး၏
ပထမအဆင့္တြင္ အစီအစဥ္ရွိရွိ ကုသရပါသည္။ သင့္တြင္ရွိေသာ ပုိင္ဆုိင္မႈကုိ ဘယ္လုိသုံးစြဲ
မလဲဆုိသည္ကုိ မွန္မွန္ကန္ကန္ အစီအစဥ္ခ် သုံးစြဲသင့္ပါသည္။
• ေဆး႐ုံတက္ေနေသာ ေဝဒနာရွင္ကုိ သတင္းေမးရန္
ေဆြမ်ိဳးမ်ား အမ်ားအျပား မလာသင့္ပါ။
• အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိး ရွိေၾကာင္းသိၿပီးလွ်င္
အႀကိမ္ႀကိမ္ စမ္းသပ္မႈ မလုပ္ပါႏွင့္။ ထုိပုိးရွိတာ ေသခ်ာလွ်င္ စမ္းသပ္မႈ လုံေလာက္ပါသည္။
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေဝဒနာရွိသူမ်ားႏွင့္
ဆက္ဆံသည့္အခါတြင္ အေျခခံအက်ဆုံး အခ်က္ကေတာ့ သူတုိ႔ကုိ ဆက္ဆံေရး လုပ္ကုိလုပ္ရလိမ့္မည္
ဆုိတာပဲ ျဖစ္ပါသည္။ ဆက္ဆံသည့္ အခါမွာလည္း ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေဝဒနာ ခံစားေနရသည့္
အခါတြင္ ဆက္ဆံေစခ်င္သည့္ ပုံစံျဖင့္ ဆက္ဆံရမည္ျဖစ္သည္။
ေမသူ
Sources:
http://www.aids-india.org/dodont.htm
