ေခ်ာင္းဆိုးရာကစတာပါ။ သူက သာမန္ျဖစ္ေနက် အေျခအေန တစ္ခုေလာက္လုိ႔ပဲ ထင္ခဲ့တာ ျဖစ္ေပမယ့္ ေပ်ာက္မသြားပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဖ်ားလာပါေတာ့တယ္။ အဆုတ္တစ္၀ိုက္မွာ နာက်င္လာၿပီး ရင္ဘတ္တစ္ခုလံုး တင္းၾကပ္လာပါတယ္။ အသက္ရွဴရတာ ခက္လာတဲ့အထိ ျဖစ္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ လည္ပင္းထဲမွာ ပူပူေလာင္ေလာင္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

အသက္(၁၉)ႏွစ္အရြယ္ ပီရူးသား ေအာ့စ္၀ယ္လ္ဒို ဂ်ဴအာရက္ဇ္ဟာ ေရခ်ိဳးခန္းထဲမွာ ေခ်ာင္းဆိုးရင္း ေသြးေတြ ပါလာတာကို ျမင္တဲ့အခါ အရမ္းကို ထိတ္လန္႔သြားပါေတာ့တယ္။ “ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ ေသရေတာ့မယ္လို႔ ထင္လိုက္မိတာ။ ေခ်ာင္းဆိုးတဲ့အခါ ေသြးေတြပါလာၿပီ ဆိုကတည္းက ေတာ္ေတာ္ေလး ဆိုးဆိုးရြားရြား တစ္ခုခုျဖစ္ေနၿပီလု႔ိ ေတြးမိတာကိုး”လို႔ အေမရိကန္မွာ အဂၤလိပ္စာ လာသင္ေနတဲ့ ဂ်ဴအာရက္ဇ္က ဆိုပါတယ္။

တကယ္လည္း ဆိုးဆိုးရြားရြားပါပဲလို႔ ဆရာ၀န္ေတြက ဆိုပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒါဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သူတို႔ေတြ စိုးရိမ္ေနခဲ့တဲ့ စြမ္းအားျမင့္ တီဘီပိုးတစ္ခုေၾကာင့္ဆိုတာ ဆရာ၀န္ေတြက ေဖာ္ထုတ္လုိက္ႏုိင္တာ ေၾကာင့္ပါ။ အဲဒီတီဘီပိုးဟာ လက္ရွိသံုးစြဲေနတဲ့ ကာကြယ္ေဆးေတြကို ခံႏိုင္ရည္ရွိပါတယ္လို႔ ေဒါက္တာေဒးဗစ္ အက္ရွ္ကင္က ဆိုပါတယ္။

အရင္က ခုလိုေရာဂါမ်ိဳး အေမရိကန္မွာ ဘယ္သူမွ မျဖစ္ခဲ့ဘူးလို႔လည္း ဆရာ၀န္ေတြက ရွင္းျပၾကပါတယ္။ XXDR တီဘီလို႔ နာမည္ေပးထားတဲ့ ေရာဂါကို ဘယ္လိုကုသရမယ္ဆိုတာ ေသခ်ာမသိေသးဘူး လို႔လည္း ေဒါက္တာ အက္ရွ္ကင္က ၀န္ခံခဲ့ပါတယ္။

XXDR စြမ္းအားျမင့္ တီဘီပိုးဟာ ေတာ္ေတာ္ေလး ရွားပါးတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္(၄၀) ေလာက္ကစၿပီး တီဘီပိုးဟာ ေၾကာက္စရာမဟုတ္ေတာ့သလို ပိုပိုၿပီး အစြမ္းထက္တဲ့ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေဆးေတြ ေပၚလာေနၿပီလို႔ တစ္ကမာၻလံုးက ယံုၾကည္ေနေပမယ့္ စြမ္းအားျမင့္ တီဘီပိုးတစ္မ်ိဳး က်န္ေနေသးတယ္ဆိုတာ ေသခ်ာသထက္ ေသခ်ာလာပါၿပီလို႔ အေမရိကန္ ခြဲစိတ္အထူးကု ၀ီလ်ံစတီး၀ပ္က ဆိုပါတယ္။

တီဘီေရာဂါဟာ ထင္သေလာက္ အင္အားမေလ်ာ့သြားေသးဘူးဆိုတာ ကမာၻေပၚမွာ လူေသႏႈန္း အျမင့္ဆံုး ေရာဂါစာရင္း၀င္အျဖစ္ ငွက္ဖ်ား၊ AIDSတို႔နဲ႔ ရင္ေဘာင္တန္း ရပ္တည္ေနတာကိုၾကည့္ရင္ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေဆးပီးသြားတဲ့ တီဘီပိုးေတြဟာ လူေတြရဲ႕ ေဆး၀ါးစမ္းသပ္မႈကေနပဲ အင္အားေကာင္းေကာင္း ဖြဲ႕စည္းပံုအသစ္ေတြ ျဖစ္လာတာပါ။

ဥပမာ ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက သာမန္တီဘီေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္ေတြဟာ ေဆးကိုမွန္မွန္ မသံုးစြဲဘဲ ျပတ္ေတာင္းျပတ္ေတာင္း ေသာက္သံုးၾကရာကေန ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ အကၽြမ္း၀င္ ယဥ္ပါးၿပီး ေဆးဒဏ္ကို ခံႏိုင္တဲ့ တီဘီပိုး အမ်ိဳးအစားသစ္ေတြ ထြက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာ ေဆးယဥ္ေနတဲ့ ေရာဂါေတြေၾကာင့္ လူေသဆံုးမႈ အေျခအေနတခ်ိဳ႕ကို AP သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

ကိုလံဘီယာမွာ တစ္ႏွစ္ကို လူ(၁)သန္းေလာက္ ေဆးယဥ္သြားတဲ့ ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ေသရပါတယ္။ အာဖရိက ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ HIVေရာဂါပိုးဟာ တစထက္တစ ကုရခက္လာတဲ့ ေဆးပီးတဲ့ အေနအထားမ်ိဳး ပံုစံသစ္ေတြ ျဖစ္လာၿပီး ကုသေဆးေတြကို အျပည့္အ၀ ခံႏိုင္မႈ အေရအတြက္ဟာ တစ္ကမာၻလံုး အတိုင္းအတာမွာ (၃၀)ရာခိုင္ႏႈန္းထိ ျမင့္တက္လာပါတယ္။

အေမရိကန္မွာေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ေဆးယဥ္သြားတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြေၾကာင့္ ေသသူအေရအတြက္ (၆၅၀၀၀) ေက်ာ္ေလာက္ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေနာ္ေ၀းမွာလည္း အဲဒီလို အေျခအေနအရ ေသသြားတာ (၁၉၀၀၀)ေက်ာ္ ရွိေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ အေမရိကန္ေျမမွာ ပထမဆံုး ေတြ႕ရတဲ့ ကာကြယ္ေဆးဒဏ္ခံ တီဘီေရာဂါဟာ တစ္ခ်ိန္က ကပ္ေရာဂါသဖြယ္ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ တီဘီရဲ႕ တေက်ာ့ျပန္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ိဳး ျဖစ္လာမွာကို ဆရာ၀န္ေတြက စိုးရိမ္ေနပါတယ္။

“ကမာၻ႕က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းတုိင္းမွာ ေဆးယဥ္ေနတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြဟာ အၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္ဆံုး အေျခအေနတစ္ခု ျဖစ္လာေနပါတယ္။ တီဘီေရာဂါ တေက်ာ့ျပန္ ႀကီးထြားလာမယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ေလရွဴရမွာကိုေတာင္ လန္႔ေနရတဲ့ဘ၀မ်ိဳး ေရာက္သြားမွာပါ”လို႔ ေဒါက္တာဂ်ဴအာရက္ဇ္က ေျပာသြားပါတယ္။

ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီး (WHO)ရဲ႕ အဆိုအရ တစ္ႏွစ္ကို ကမာၻ႕လူဦးေရ (၂)သန္းေလာက္ဟာ တီဘီေၾကာင့္ ေသဆံုးေနရတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

Planet - အေမရိကန္တြင္ တီဘီေဆးယဥ္ပါးသည့္ ေဝဒနာ႐ွင္ ပထမဆုံးေတြ႕႐ွိ