Fri, Dec 9, 2011 at 10:36 AM
I am 37 years old, female, single, from Myanmar. I had sex last week. He withdrew before he ejaculated. I wonder will I be pregnant. Do I have to take medicine? I'll be waiting for your reply.

On 12/7/11, Tint Swe < drswe01@gmail.com> wrote:
Withdrawal method has chance of pregnancy for 15-28%. If it is within 3-5 days (72-120 hours) after sex you should take emergency pills to make sure of protection.

On Thu, Dec 8, 2011 at 3:53 PM,
It was on last Saturday (3/12/11) and I took Ecee2 which includes Levonorgestral in this afternoon. It's been about 5 days to b exact. Am I safe? Though u said within 3-5 days I just want to make sure that I m safe.

Emergency contraceptive pills အေရးေပၚတားေဆး ဆိုတာ (၃) မ်ိဳးရွိတယ္။
၁။ Combined ECPs ထဲမွာ Estrogen နဲ႔ Progestin ေတြပါတယ္။
၂။ Progestin တမ်ိဳးထဲပါတယ္။
၃။ Mifepristone ဒါမွမဟုတ္ Ulipristal acetate ပါတဲ့ Antiprogestin ေဆးျဖစ္တယ္။

• ေဆးႏွစ္မ်ိဳးတြဲကို သိပ္မသံုးၾကေတာ့ဘူး။ ေဆးတမ်ိဳးထဲက ထိေရာက္မႈပိုတာနဲ႔ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးလဲ နည္းလို႔ ျဖစ္တယ္။
• Morning-after pill ေခၚၾကတာ အဓိပၸါယ္လြဲေနတယ္။ ညတံုးက အတူေနျပီး မနက္ေရာက္ရင္ ေသာက္လိုက္ပါ ဆိုတာ သိပ္မတိက်ဘူး။ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ခ်က္ခ်င္းလဲ ေသာက္သင့္သလို ၇၂ နာရီကေန ၁၂ဝ နာရီ အတြင္းမွာလဲ ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။
• ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲေဆးကို အေမရိကားမွာ Yuzpe လို႔ေခၚတာ မ်ားတယ္။ အဲလို ေဆးမ်ိဳး ဝယ္မရတဲ့ ေနရာေတြမွာ အမ်ားဆံုးသံုးေနၾက ေဟာ္မုန္း ၂မ်ိဳးတြဲ တားေဆးကိုလဲ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ တခါထဲ ၄-၅ ျပားေသာက္ျပီး ၁၂ နာရီျခာရင္ ေနာက္ထပ္ ၄-၅ ျပားထပ္ေသာက္ရတယ္။ ၄-၅ ျပားဆိုတာ ေဆးအမ်ိဳးအစား အေပၚမူတည္တယ္။
• Progestin တမ်ိဳးထဲေဆးမွာ Levonorgestrel ပါတယ္။ စေပၚတံုးက 0.75 mg ပါတာကို ၇၂ နာရီအတြင္း သံုးခိုင္းတယ္။ ေနာက္ ၁၂ နာရီအၾကာမွာ 0.75 mg ထပ္ေသာက္ ရတယ္။
• ေလ့လာခ်က္အသစ္ေတြအရ Levonorgestrel 1.5 mg ကို တခါထဲေသာက္တာလဲ အတူူတူ ထိေရာက္တာ သိလာရတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးလဲ မထူးဘူး။ အလြန္ဆံုး ေခါင္ကိုက္တာနဲ႔ ရင္သားနာတာသာျဖစ္ေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆးစ်းကြက္မွာ Levonorgestrel 1.5 mg တလံုးထဲ နဲ႔ Levonorgestrel 0.75 mg ၂လံုးတြဲဆိုျပီး ေရာင္ခ်ေနတယ္။ တလံုးစီကို ၁၂ နာရီ ျခာေသာက္တာနဲ႔ ၂ လံုးတခါထဲေသာက္တာ အတူတူပါဘဲ။
• Mifepristone ေဆးကို ကိုယ္ဝန္ ၃ ေလေအာက္ရွိတာကို ဖ်က္ခ်ေဆး Abortion pill အျဖစ္သံုးတယ္။ အေရးေပၚတားေဆးအေနနဲ႔လဲ သံုးတယ္။ ရာသီလာတာေနာက္က်ႏိုင္တယ္။ ေနရာတိုင္းမွာေတာ့ မဟုတ္ပါ။
• အခုေနာက္ပိုင္း Antiprogestin ဒုတိယမ်ိဳးဆက္ ျဖစ္တဲ့ Ulipristal acetate (30 mg single dose) ေဆးေပၚလာတယ္။ Ella လို႔ေခၚတယ္။

ေဆး ၃ မ်ိဳးကို အေရးေပၚတားေဆးအျဖစ္ေပးတာ ကိုယ္ဝန္ရလမ္းမွာ မကြာျခားလွတာ ေတြ႔ရတယ္။
၁။ Levonorgestrel 0.75 mg ၂ ခါေသာက္ = ၁႕၅%၊
၂။ Levonorgestrel 1.5 mg တခါထဲေသာက္ = ၁႕၈%၊
၃။ Mifepristone 10 mg = ၂႕ဝ%၊

အေရးေပၚတားေဆးေတြအျပင္ IUCD (IUD) သားအိမ္ထဲထည့္ရတဲ့ (ေကာ္ပါး) ပါ ပစၥည္းကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။
• မ-မ်ိဳးဥထြက္လာျပီးတဲ့ေနာက္ သုက္ပိုးနဲ႔ေပါင္းစပ္ျပီး Implantation သားအိမ္-အတြင္းနံရံမွာလာျပီး တြယ္ကပ္ဘို႔ စုစုေပါင္း ၆ ရက္ကေန ၁၂ ရက္အထိ ၾကာတယ္။
• ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီၾကားထဲမွာ Copper IUDs (ေကာပါး) ပါတဲ့ သေႏၶတားပစၥည္းတခု သားအိမ္ထဲကို ထည့္ေပးထားရင္ လာျပီး တြယ္ကပ္မႈ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့လို႔ ကိုယ္ဝန္မရေစႏိုင္ဘူး။
• အတိအက်ေျပာရရင္ မ-မ်ိဳးဥထြက္ျပီးေနာက္ ၅ ရက္အၾကာမွာ ထည့္ထားႏိုင္တယ္။
• တကယ္လို႔ အကာကြယ္ မပါဘဲ လိင္ဆက္ဆံတာဟာ မ-မ်ိဳးဥမထြက္ခင္ ၃ ရက္ကတည္းက ျဖစ္ေနအံုးေတာ့ လိင္ဆက္ဆံအျပီး ၈ ရက္အၾကားမွာ IUCD ထည့္လိုက္ရင္ ကိုယ္ဝန္မရေစႏိုင္ဘူး။
• သတိထားဘို႔က မ-မ်ိဳးဥထြက္တဲ့ရက္ သိဘို႔လိုမယ္။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ အကာကြယ္မပါဘဲ လိင္ဆက္ဆံအျပီး ၅ ရက္အတြင္း IUCD ထည့္ရင္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါမယ္။
• ေနာက္ဆံုး WHO လမ္းညႊန္ခ်က္အရ ရာသီ ၁၂ ရက္ေန႔ထည့္တာရတယ္။ ထည့္ထားျပီး ၁ဝ ႏွစ္အထိ ထားႏိုင္တယ္။
• ဒါေပမဲ့ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါရွိေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက IUCD မသံုးသင့္ဘူး ေရာဂါျပန္႔ေစမွာစိုးရတယ္။

Emergency Contraception အေရးေပၚ ကိုယ္ဝန္တားနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈ ဆန္းစစ္ခ်က္
၂ဝ၁၁ ဒီဇဘၤာလထဲမွာ စာတမ္းတခု ထုတ္ျပန္ထားတာရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၊ (ပရင့္စ္တြန္) တကၠသိုလ္က စီးပြါးေရး နဲ႔ လူမႈေရးပညာ ပါေမာကၡ (ဂ်ိမ္းစ္-ထရူဆဲလ္) နဲ႔ (နယူးေယာ့ခ္) မွာရွိတဲ့ (ဂ်င္နယူတီ) က်န္းမာေရး-စီမံခ်က္က အထက္တန္း-ေဆးပညာရွင္ (ေရမြန္ အဲလီဇဘက္) တို႔ရဲ႕ ပူးတြဲေလ့လာခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

• ေလ့လာမႈ ၁၂ ခုလုပ္ရာမွာ Levonorgestrel ေဆးပါတဲ့ အေရးေပၚ ကိုယ္ဝန္တားေဆးကို သံုးစြဲခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၁၃၅ဝဝ ကို ေလ့လာခဲ့ၾကတယ္။ ကိုယ္ဝန္ကို တားဆီးမႈ ၅၂ ကေန ၁ဝဝ% ရွိတာေတြ႔ရတယ္။
• Combined regimen ေခၚတဲ့ ေဆးႏွစ္မ်ိဳးတြဲကို သံုးခဲ့သူ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၃၈ဝဝ ေယာက္ကို Meta‐analysis (မီတာ-အနာလိုက္စစ္) ၈ ေနရာမွာ ေလ့လာေတာ့ ထိေရာက္မႈ (၅၆-၈၉%) ၇၄% ရွိတာေတြ႔ရတယ္။
• ဒိေနာက္မွာ ပိုေသျခာတဲ့ ဆန္းစစ္ခ်က္အသစ္အရ ၄၇-၅၃% ထိေရာက္မႈရွိတယ္လို႔ သိလာရတယ္။
• ေလ့လာမႈ ၂ ခုအရ ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္ေျခ ဝ႕၅၁% ရွိတယ္။ Combined regimen (Yuzpe regimen) ေဆး ၂ မ်ိဳးတြဲထက္ Levonorgestrel regimen ေဆးတမ်ိဳးထဲက ကိုယ္ဝန္ ရႏိုင္ေျခ ထက္ဝက္နည္းတယ္။
• ေဆးေပးနည္း ၂ မ်ိဳးလံုကို လိင္ဆက္ဆံအျပီး ျမန္ျမန္ေသာက္ရင္ ထိေရာက္မႈ ပိုမ်ားတယ္။
• ေနာက္ေလ့လာမႈ အေသးတခုအရ အဲလို ေဆးေသာက္ခ်ိန္ ေစာတာ၊ ေနာက္က်တာက မထူးျခားတာ ေတြ႔ရတယ္။
• ေဆးေသာက္ခ်ိန္ဆိုတာ လိင္ဆက္ဆံအျပီး ၇၂ နာရီလို႔ အတိအက်ေသာက္ေစတဲ့ Plan B, One‐Step, Next Choice စတဲ့ ေဆးမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တယ္။
• ေနာက္ေလ့လာမႈေတြအရ ဒီေဆးေတြဟာ လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ ၁၂ဝ နာရီအထိ ေနာက္က်ေသာက္တာလဲ ထိေရာက္မႈ အသင့္အတင့္ ရွိတယ္။
• WHO trials ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ရ႕ ေလ့လာမႈ ၄ ခုအရ Levonorgestrel regimen ေဆးဟာ ၁၂ဝ နာရီအထိ ေနာက္က်တာမွာ ထိေရာက္မႈ မကြာဘူးလို႔ သိရျပန္တယ္။
• ေဆးေသာက္သူ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ Body Mass Index ကိုယ္ခႏၶာ အရြယ္အစားကလဲ စဥ္းစားရတယ္။
• ေနာက္ အေရးေပၚ တားနည္းတမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ သားအိမ္ထဲကို Copper-bearing IUCDs ပစၥည္းထည့္နည္းဟာ ကိုယ္ဝန္ရလမ္း ဝ႕၁% သာရွိတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၉-၁၂-၂ဝ၁၁)

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ - အေရးေပၚတားေဆးမ်ား (၃)