ကုလသမဂၢ
ကေလးမ်ား ရန္ပုံေငြ အဖြဲ႕၏ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ကမာၻတစ္၀န္းရွိ အလုပ္ လုပ္ေနၾကေသာ ကေလးငယ္
သန္းေပါင္း ၁၅၀ သည္ အသက္ ၅ ႏွစ္မွ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ျဖစ္ၾကသည္။

ထိုအေရအတြက္
ခန႔္မွန္းခ်က္သည္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၀၂ ႏိုင္ငံ၏ အခ်က္အလက္ မ်ားေပၚတြင္ အေျခခံထားသည္။
ကေလး သူငယ္မ်ားကို အမ်ားဆုံး ေစခိုင္းသည့္ ေဒသသည္ Sub-Saharan Africa ျဖစ္သည္။

ဘရာဇီး၊
အိႏၵိယႏွင့္ မကၠဆီကို ႏိုင္ငံတို႔ကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားတြင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၌
ကေလးငယ္မ်ား ခိုင္းေစမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေနသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရေသာ္လည္း ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားတြင္မူ
ဆက္လက္ ခိုင္းၿမဲ ခိုင္းေနၾကၿပီး အခ်ဳိ႕ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပို၍ ပုိ၍ပင္ ခိုင္းေစမႈ မ်ားလာသည္ကို
ေတြ႕ရသည္။ ႏိုင္ငံတကာ အလုပ္သမား အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ကေလးသူငယ္ အလုပ္ ခိုင္းေစမႈ
သုံးပုံႏွစ္ပုံေက်ာ္သည္ စိုက္ပ်ဳိးေရး က႑တြင္ အလုပ္ လုပ္ေနၾကသည္ဟု သိရသည္။ အသက္ ၅ ႏွစ္မွ
၇ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးမ်ားပင္ ထိုစိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းမွစ၍ အလုပ္သမား ျဖစ္လာၾကသည္။ အထူးသျဖင့္
ေက်းလက္ေဒသမွ မိန္းကေလးငယ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ကေလး
အလုပ္သမား ျဖစ္ရျခင္းသည္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၏ အေၾကာင္းအရင္းႏွင့္ အက်ဳိးဆက္ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
ဆင္းရဲ မြဲေတမႈေၾကာင့္ ကေလးငယ္မ်ား၏ ပညာေရးကို ထိခိုက္ ေနသေရြ႕ ကေလးငယ္မ်ား၏ ဘ၀၊ ခြၽတ္ျခံဳက်မႈ
သက္ဆိုးရွည္ ေနမည္သာ ျဖစ္သည္။ လုပ္ငန္းခြင္ အတြင္းသုိ႔ ေစာစီးစြာ ေရာက္ရွိသြားေသာ ကေလးငယ္မ်ားသည္
ေက်ာင္းေနမႈ ေနာက္က်ျခင္း၊ အေျခခံ ပညာေရး ဆုံးခန္းတိုင္ မၿပီးေျမာက္ျခင္း သို႔မဟုတ္
ပညာသင္ခြင့္ လုံး၀ မရျခင္းတို႔ ႏွင့္ ၾကံဳရသည္။ အလုပ္ ဆင္းရသည့္ မိန္းကေလးမ်ားသည္ ေက်ာင္းစာ
တစ္ဖက္ႏွင့္ ေက်ာင္းတက္ ေနရပါက ၎တို႔တြင္ အိမ္အလုပ္၊ ေက်ာင္းစာအလုပ္ႏွင့္ ျပင္ပအလုပ္
စသည့္ အလုပ္သုံးမ်ဳိးကို ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး အျဖစ္ ထမ္းရြက္ၾကရသည္။ ထိုသူမ်ားသည္ မလြဲဧကန္
ပညာေရးဆုံးခန္း တိုင္ေျမာက္ သင္ယူ ၿပီးစီးၾကမည္ မဟုတ္ေခ်။

ကေလးမ်ား
အလုပ္ ခိုင္းေစမႈ အမ်ားအျပား ရွိေနသည့္ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံအား ေလ့လာၾကည့္သည့္
အခါ ေက်းလက္ ေဒသမ်ားရွိ ေရႊ႕ေျပာင္း ေနထိုင္သူမ်ား၏ ကေလးမ်ားႏွင့္ ေဒသခံ ကေလးမ်ားတို႔သည္
မိသားစု စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းမ်ား ၾကံစိုက္ခင္း၊ စပါးစိုက္ခင္း၊ ေျပာင္းစိုက္ခင္း၊
ေရာ္ဘာ စိုက္ခင္းႏွင့္ လိေမၼာ္ခင္းမ်ားတြင္ အလုပ္ဆင္း ေနၾကရသည္။ ၿမိဳ႕ျပ ေဒသမ်ားတြင္မူ
ဓာတ္ေငြ႕ျဖည့္သည့္ စက္႐ုံမ်ား၊ ေဖ်ာ္ေျဖေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ ေစ်းမ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊
ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ လမ္းေဘး ေစ်းဆိုင္မ်ား၊ အထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ုံမ်ား၊ ငါးဖမ္း
လုပ္ငန္းမ်ား၊ ပုစြန္ႏွင့္ ေရထြက္ပစၥည္း ထုပ္ပိုး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ပင္လယ္ အစားအစာ
ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္း မ်ားတို႔တြင္ ကေလး အလုပ္သမားမ်ား ေတြ႕ရသည္။

ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္မ်ားတြင္
လမ္းေပၚေန ကေလး အေျမာက္အျမား ရွိၾကၿပီး အမ်ားစုမွာ ေတာင္းရမ္း စားေသာက္ ေနၾကသည္။ ျပည့္တန္ဆာ
လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ညစ္ညမ္းပုံ ထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ကေလးငယ္မ်ား ေခါင္းပုံျဖတ္
အျမတ္ထုတ္ခံေနရသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံသည္
လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အျမတ္ ထုတ္ရန္ႏွင့္ အလုပ္ ခိုင္းေစရန္ အတြက္ ကေလးငယ္မ်ားအား လူကုန္ကူးမႈ
ျပဳလုပ္ေနသည့္ မူရင္းႏိုင္ငံ၊ ၾကားခံႏိုင္ငံႏွင့္ ခရီးဆုံး ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္သည္။ အဓမၼ
ေတာင္းရမ္းခိုင္းေစရန္ ႏွင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အျမတ္ထုတ္ရန္ အတြက္ ျမန္မာ၊ ကေမာၻဒီးယား၊
တ႐ုတ္၊ လာအိုႏွင့္ ဗီယက္နမ္တို႔မွ ကေလးငယ္မ်ားကို ထိုင္းႏိုင္ငံ အတြင္းသို႔ လူကုန္
ကူးလ်က္ရွိၾကသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံ
National Commission of Women's Affairs ႐ုံး၏ ခန႔္မွန္းခ်က္ အရ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ထိုင္းႏိုင္ငံသူ
ျပည့္တန္ဆာ အမ်ဳိးသမီး ၂၂၅၀၀ မွ ၄၀၀၀၀ ရွိရာ ထိုင္းႏိုင္ငံ အတြင္း ျပည့္တန္ဆာ ဦးေရ၏
၁၅/၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္
အသက္ ၁၅ ႏွစ္ရွိမွသာ အလုပ္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ရွိသည္။ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ားအား ငွားရမ္း
အသုံးျပဳမည္ ဆိုပါက အလုပ္သမား စစ္ေဆးဌာနသို႔ အလုပ္ရွင္မွ အေၾကာင္းၾကား အစီရင္ ခံရသည္။
အလုပ္ခ်ိန္ကိုလည္း ညဆယ္နာရီမွ နံနက္ ေျခာက္နာရီအထိ အလုပ္မဆင္းရန္ ၎တို႔ ဥပေဒက တားျမစ္ထားသည္။
၎တို႔ အလုပ္သမား ဥပေဒတြင္ ကေလးငယ္မ်ားကို အသက္အႏၲရာယ္ ရွိေသာ အလုပ္မ်ား၊ အႏၲရာယ္ရွိေသာ
အဆိပ္ျဖစ္ေစေသာ ဓာတုေဗဒ ပစၥည္းမ်ား၊ အပူခ်ိန္ မ်ားျပားသည့္ ေနရာမ်ား၊ အလြန္ ဆူညံသည့္
ေနရာမ်ား၊ စက္ယႏၲရားႀကီးမ်ား၊ ေျမေအာက္ႏွင့္ ေရေအာက္ စသည့္ ဆက္ႏြယ္မႈ ရွိေသာ လုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္
မခိုင္းေစရန္ ျပ႒ာန္းထားသည္။ ၎အျပင္ အရက္ေသစာ ေရာင္းသည့္ေနရာမ်ား၊ ဟိုတယ္မ်ား၊ အႏွိပ္ခန္းမ်ား
စသည့္ ေနရာမ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။ ထိုတားျမစ္ခ်က္မ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္ပါက ေထာင္ဒဏ္ ၁ ႏွစ္
က်ခံရမည္ ျဖစ္သည္။

၂၀၀၈
ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကို အသစ္
ျပင္ဆင္ ျပ႒ာန္းခဲ့သည္။ လူကုန္ကူးျခင္း ခံရသူသည္ အသက္ပိုင္းအျခားႏွင့္ လူကုန္ ကူးခံရမႈ
ပုံစံေပၚတြင္ မူတည္ၿပီး ျပစ္ဒဏ္ႏွင့္ ဒဏ္ေၾကးတို႔ကို ျဖည့္စြက္ ထည့္သြင္းထားသည္။ ၁၅
ႏွစ္မွ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္ လူကုန္ကူးျခင္း ခံရပါက လူကုန္ကူးသူအား ေထာင္ဒဏ္ ၆ ႏွစ္မွ ၁၂ ႏွစ္
ႏွင့္ ေငြဒဏ္ ထိုင္းဘတ္ေငြ ၁၂၀၀၀၀ မွ ၄၂၀၀၀၀ ထိ က်ခံရမည္ ျဖစ္သည္။ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ားကို
လူကုန္ကူးသူအား ေထာင္ဒဏ္ ၈ ႏွစ္ မွ ၁၅ ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္ ထိုင္းဘတ္ေငြ ၁၆၀၀၀၀ မွ ၃၀၀၀၀၀
ထိ သတ္မွတ္ ထားသည္။ ကုမၸဏီ တစ္ခု သို႔မဟုတ္ ေအးဂ်င့္တစ္ခုက လူကုန္ကူးမႈ က်ဴးလြန္ခဲ့လွ်င္
ေထာင္ဒဏ္ ၆ ႏွစ္မွ ၁၂ ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္ ထိုင္းဘတ္ေငြ ႏွစ္သိန္းမွ တစ္သန္းထိ သတ္မွတ္ထားသည္။

ကေလးငယ္တို႔၏
က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး သို႔မဟုတ္ တိုးတက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို ထိခိုက္ နစ္နာေစမည့္ အလုပ္ ခိုင္းေစျခင္းမ်ဳိးကို
ကာကြယ္ တားဆီးရန္ ႏိုင္ငံတိုင္း၌ တာ၀န္ရွိသလို အလုပ္လုပ္ရန္ အတြက္ အငယ္ဆုံး အသက္အရြယ္
ကန္႔သတ္ျခင္းႏွင့္ အလုပ္၏ စည္းကမ္းခ်က္မ်ား သတ္မွတ္ေပးျခင္းတို႔လည္း လိုအပ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္
ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ညီလာခံ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ အပိုဒ္ ၃၂ တြင္ ကေလး
သူငယ္မ်ား အေနျဖင့္ စီးပြားေရး ေခါင္းပုံျဖတ္ စနစ္မွ အကာအကြယ္ ရရွိရန္ႏွင့္ ၎တို႔၏
ပညာေရး ေဘးရန္ မကင္းေသာ သို႔မဟုတ္ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစေသာ သို႔မဟုတ္ က်န္းမာေရး သို႔မဟုတ္
ကုိယ္ကာယဆိုင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စာရိတၱဆိုင္ရာ သို႔မဟုတ္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ
အတြက္ အႏၲရာယ္ရွိေသာ မည္သည့္အလုပ္ မ်ဳိးကိုမဆို လုပ္ကိုင္ျခင္းမွ အကာအကြယ္ ေပးရမည္ကို
အဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံမ်ားက အသိအမွတ္ျပဳ ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။

၀င္းႏိုင္ထြန္း

07
December 2009

ေရႊအျမဴေတ - ဥပေဒအကာအကြယ္
လိုအပ္ေနေသာ ကေလးငယ္မ်ား