မုိးေလကင္းစင္ေန၍ ရာသီဥတု သာယာေန၏။ ညေနခင္း ဆည္းဆာခ်ိန္ျဖစ္၍
ေနမင္းႀကီးက ဝင္လုဆဲျဖစ္၏။ ျပာလဲ့ေသာ ေကာင္းကင္ျပင္ႀကီးထဲတြင္ ပုဇြန္ဆီေရာင္ တိမ္တုိက္မ်ားက
ဟုိတစ္စု ဒီတစ္စုႏွင့္ လွပစြာ တည္ရွိေန၏။

ေဒါက္တာ
တင္ေမာင္ေဆြသည္ အထပ္ ၂ဝ ရွိေသာ ဆာကူ ဝါတာဝါ အေပၚဆုံးထပ္ရွိ Sky Bistrol သုိ႔ ေရာက္ရွိေန၏။
ဒါဘယ္လ္အိပ္စ္ပက္ ဆုိေကာ္ဖီတစ္ပြဲ မွာေသာက္ရင္း ဆည္းဆာ႐ႈခင္းအလွကုိ ေငးေမာ ၾကည့္ေန၏။ အေဝးမွ
ရန္ကုန္ျမစ္ကုိ မႈန္ပ်ပ် ျမင္ေနရ၏။ အေတြးေရယာဥ္ေၾကာ၌ ေမ်ာပါေန၍ အနားသုိ႔ လူေရာက္ေနသည္ကုိပင္
မသိလုိက္ေပ။

''ဆရာေဆြ
ေငးလွခ်ည္လား'' သတိျပန္ဝင္လာၿပီး
ေနာက္သုိ႔ လွည့္ၾကည့္လုိက္၏။ ဘာသာျပန္ဆရာ
ေမာင္သိန္းငွက္(ကယားျပည္)ႏွင့္ ဓာတ္ခြဲခန္းမႉး (ဦဏ္အုန္း) တုိ႔ကုိ ေတြ႕လုိက္ရ၍ ဖိတ္ေခၚလုိက္၏။

''ေဆာရီးဗ်ာ။
ထုိင္ၾကပါ။ ဘာေသာက္မလဲ''

''ကပူခ်ီႏုိ
ေသာက္မယ္ဗ်ာ။ ႏွစ္ခြက္မွာဗ်ာ'' ေဒါက္တာတင္ေမာင္ေဆြက
စားပြဲထုိးကေလးကုိ မွာလုိက္၏။

''ဆားပုလင္းႏွင္းေမာင္ကေလ
ညဳိကုန္း ေရာက္ေနတယ္။ စစ္လား၊ ေဆးလား၊ ေမးလား၊ ျမန္းလား လုပ္တာနဲ႔ ေကာင္းေကာင္း မေနရဘူး။
ေအးေအးေဆးေဆး ေကာ္ဖီေသာက္ခ်င္လုိ႔ အလစ္မွာ ထြက္ေျပး လာတာ''

''ဆားပုလင္းႏွင္းေမာင္က
ဝတၴဳထဲက စုံေထာက္ ဇာတ္ေကာင္ပဲ။ ဘယ္လုိလုပ္ စစ္ေဆးေမးျမန္း ေနတာလဲ''

''ဒီလုိပါ။
စကားေျပာတာ ေလာသြား ပါတယ္။ ခြင့္လႊတ္ပါ။ အင္းစိန္က အၿငိမ္းစား စုိက္ပ်ဳိးေရး အရာရွိ
ဦးညီညီ ေပါ့ဗ်ာ။ သူက အငန္ သိပ္ႀကဳိက္တယ္။ ထမင္းစားရင္ ဆားျဖဴး စားတယ္။ သြားေလရာမွာ
ဆားပုလင္း ေသးေသးကေလး သယ္သြားတတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔ကုိ ဆားပုလင္းႏွင္းေမာင္ လုိ႔ နာမည္ေျပာင္
ေပးထားတယ္''

''ေၾသာ္-
ရွင္းၿပီ၊ ရွင္းၿပီ။ ဦး ညီညီကုိး''

''ဒီလူက
အားႀကီး စပ္စုတယ္။ အေမးအျမန္း ထူတယ္။ ေဆးပညာဂ်ာနယ္ တစ္ေစာင္ကုိ မတတ္ဘဲနဲ႔ ဖတ္ၿပီး မသိတာေတြ
လာေမးေနတယ္။ ေဆးပညာ အေျခခံမွ မရွိဘဲ။ သူဘယ္နားလည္ မွာလဲ။ နားၿငီး လာတာနဲ႔ အလစ္မွာ ဆရာ့ဆီ
ထြက္ေျပး လာတာဗ်။ ဟဲ  ဟဲ''

''ေၾသာ္..
ဒီလုိလား။ ဒါဆုိလဲ ထုိင္ၾကဗ်ာ။ ကပူခ်ီႏုိ ေသာက္ၿပီး ေအးေအးေဆးေဆး နားၾကဗ်ာ။ ဆည္းဆာခ်ိန္
႐ႈခင္းက သိပ္လွတယ္။ အရသာခံၿပီး ၾကည့္ၾကဦးဗ်။ တစ္ပတ္လုံးမွ တစ္ရက္ပဲ နားရတာ။ နားၾကဗ်ာ''

''ဟုတ္တယ္ဆရာ။
ကြၽန္ေတာ္ဆုိ ေညာင္ရမ္းေဆးတုိက္ ေျပးလုိက္၊ ေငြလမင္း ေဆးတုိက္ ေျပးလုိက္နဲ႔ မနားရပါဘူး
ဆရာရယ္။ ခုမွ နားရပါတယ္''

''ဒါနဲ႔
ဆားပုလင္းႏွင္းေမာင္က ဘာေတြ ေမးေနလုိ႔လဲ''

''BMC
Immunology ဂ်ာနယ္ဆုိတဲ့ ေဆးပညာဂ်ာနယ္ ဖတ္လာၿပီး လာေမးတာဆရာ။ သူက ေျပာတယ္။ ေက်ာက္ႀကီး
ကာကြယ္ေဆး ထုိးထားရင္ ေအအုိင္ဒီအက္(စ္) ကာ ကြယ္ႏုိင္တယ္တဲ့။ ဟုတ္ပါ့မလား ဆရာရယ္။ ဒီလူ
ဘာေၾကာင္တာလဲ မသိဘူး။ သူက ေဆးပညာ အေျခခံ မရွိ၊ ဘာမရွိနဲ႔ မဟုတ္လား''

''အင္း
ဦးညီညီက စုိက္ပ်ဳိးေရး အရာရွိ ဆုိေပမယ့္ ေဆးပညာ ဗဟုသုတ အတန္အသင့္ ရွိတယ္။ သူေျပာတာ
ကြၽန္ေတာ္သိတယ္။ BMC Immuno-logy ဂ်ာနယ္ကုိ ကြၽန္ေတာ္လဲ ဖတ္ဖူးတယ္''

''ေၾသာ္-ဟုတ္လား။
သူ႔ကုိ ရမ္းၿပီး အထင္ေသးသလုိ ျဖစ္သြားၿပီဗ်ာ''

''ဟုတ္တယ္။
အထင္ေသးသလုိ ျဖစ္သြားၿပီ။ သူက ဆရာဝန္ မဟုတ္ေပမယ့္ ေဆးပညာအေၾကာင္း အတန္အသင့္ ေဆြးေႏြးႏုိင္တယ္''

''ကြၽန္ေတာ္တုိ႔လဲ
စိတ္ဝင္စားလာၿပီ ဆရာ။ ေက်ာက္ႀကီးေရာဂါက ကမာၻေပၚက ေပ်ာက္သြားတာ ၾကာၿပီ။ ဘယ္လုိလုပ္ၿပီး
ေအအုိင္ဒီအက္(စ္) နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာလဲ။ ေအအုိင္ဒီအက္(စ္) က ခုေခတ္မွ ေပၚလာတာ မဟုတ္လားဆရာ''

''ဒီလုိဗ်။
ကြၽန္ေတာ္ ရွင္းျပမယ္။ သုေတသီေတြက ေက်ာက္ႀကီးေရာဂါ ေပ်ာက္ကြယ္ သြားတာဟာ ေအအုိင္ဒီအက္(စ္)
ပ်ံ႕ႏွံ႕မႈကုိ ကူညီသလုိ ျဖစ္သြားတယ္တဲ့။ ေက်ာက္ႀကီးေရာဂါ
ကာကြယ္ေဆး ထုိးလုိက္ရင္ ေအအုိင္ဒီအက္(စ္) မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔ အလားအလာ ရွိတယ္တဲ့''

''သုေတသီေတြက
လက္ေတြ႕ စမ္းသပ္တာလား ဆရာ''

''စမ္းသပ္ထားတယ္။
သုေတသန ရလဒ္ေတြအရ အလားအလာ ရွိတာ ေတြ႕ရတယ္''

''ဒါဆုိ
ေအအုိင္ဒီအက္(စ္) တုိက္ဖ်က္ေရးမွာ ေက်ာက္ေဆး ထုိး႐ုံေပါ့ ဆရာ''

''ဒီလုိလဲ
အျပတ္မေျပာ ႏုိင္ေသးဘူးဗ်။ ေစာေသးတယ္။ ခုဟာက အလားအလာ ရွိတယ္ပဲ ေျပာတာ''

''ဘယ္သူေတြ
လုပ္တာလဲ ဆရာ''

''ဦးေဆာင္တဲ့
သုေတသီက Dr. Raymond Weinstein တဲ့။ သူက Virginia ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ George Mason
University မွာလုပ္တယ္။ သူက ေျပာတယ္။ အာဖရိက တုိက္မွာ ေအအုိင္ဒီအက္(စ္) ဟာ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္
ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့တယ္။ ဒါဟာ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆုိတာကုိ သီအိုရီ မ်ဳိးစုံနဲ႔ ရွင္းျပခဲ့တယ္။ သက္ဆုိင္တဲ့
အေၾကာင္းရင္းခံေတြက စစ္ပြဲေတြ၊ မသန္႔တဲ့ ေဆးထုိးအပ္ေတြ၊ ပုိလီယုိ အေၾကာေသေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးမွာ
မသန္႔ရွင္းလုိ႔ ပုိးပါသြားတာေတြ စတာေတြ ေပါ့ဗ်ာ။ စစ္ျဖစ္ေနေတာ့လဲ အသက္လုၿပီး ေျပးလႊားေနရတာ။
က်န္းမာေရး ဘယ္စဥ္းစား ႏုိင္ပါ့မလဲ''

''ဟုတ္တာေပါ့
ဆရာရယ္။ ေရာဂါကာကြယ္ေရး ဘယ္လုပ္ႏုိင္ ပါ့မလဲ''

''ဒါေပမယ့္
ဒီရွင္းျပခ်က္ေတြက မလုံေလာက္ဘူးဗ်။ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ ပုိးဟာ Pandemic ဆုိတဲ့ အာဖရိက
တစ္တုိက္လုံး ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေနတာကုိ လုံလုံေလာက္ေလာက္ ရွင္းမျပႏုိ္င္ဘူး။ အဲဒီေတာ့
Dr. Weinstein နဲ႔ အဖြဲ႕က ေက်ာက္ႀကီး ကာကြယ္ေဆး ထုိးထားရင္ ခုေလာက္ မပ်ံ႕ႏုိ္င္ဘူးလုိ႔
ယူဆတယ္။ ေက်ာက္ႀကီး ကာကြယ္ေဆးကုိ ၁၉၅ဝ ခုနွစ္ေတြနဲ႔ ၁၉၇ဝ ခုႏွစ္ေတြ ၾကားမွာ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့တယ္။
မထုိးေတာ့ဘူး။ တစ္ကမာၻ လုံးမွာ ေက်ာက္ေရာဂါ ကင္းၿပီ ဆုိၿပီးေပါ့ဗ်ာ။ အဲသလုိ ႐ုပ္သိမ္းခ်ိန္က
စၿပီး အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြကလဲ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ လာတယ္''

''ထူးဆန္းတယ္
ဆရာ''

''ခုက်ေတာ့
သိပၸံပညာရွင္ေတြ၊ ဆရာဝန္ေတြကို ေက်ာက္ႀကီးေရာဂါ ဗုိင္းရပ္စ္ကုိ ကုိင္တြယ္မွပဲ ကာကြယ္ေဆး
ထုိးေပးတယ္''

''ေက်ာက္ႀကီး
ဗုိင္းရပ္(စ္)ကုိ ဘယ္ကရသလဲ။ ေက်ာက္ႀကီးေရာဂါမ်ဳိး ျပဳတ္သြားၿပီ မဟုတ္လား''

''ဒီလုိဗ်။
သုေတသန လုပ္ဖုိ႔ ဓာတ္ခြဲခန္းမွာ ေမြးထားတာေတာ့ ရွိေသးတယ္။ သိပ္ကုိလုံၿခဳံေအာင္ ထားရတယ္။
မသမာသူေတြ ရသြားမွာ စုိးလုိ႔။ သုေတသီေတြက အဲသလုိ ကာကြယ္ေဆး ထုိးထားတဲ့ ရွားရွားပါးပါး
ပုဂၢဳိလ္ေတြဆီက ေသြးျဖဴဥကုိ ယူတယ္။ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ ပုိးနဲ႔ လက္ေတြ႕ စမ္းၾကည့္တယ္''

''ဘာေတြ႕လဲဆရာ''

''ေတြ႕တာက
ေသြးျဖဴဥထဲမွာ ဗုိင္းရပ္(စ္)ပြားႏႈန္း သိသိသာသာ နည္းေနတယ္။ ဒါကလဲ ေက်ာက္ႀကီး ေဆးမထုိးထားတဲ့
အစမ္းသပ္ခံ ပုဂၢဳိလ္ဆီက ေသြးျဖဴဥနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ ေလ့လာတာဗ်။ ေက်ာက္ေဆး မထုိးထားရင္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြက
သိသိသာသာ ပြားေနတယ္''

''စာရင္းအင္း
သေဘာနဲ႔ ေျပာရရင္ ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ ဆရာ''

''ေက်ာက္ႀကီး
ကာကြယ္ေဆးက အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ ပြားႏႈန္းကုိ ငါးဆ ေလ်ာ့နည္းေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သုေတသီေတြ
ယူဆတာက ေက်ာက္ႀကီး ကာကြယ္ေဆးဟာ ကုိယ္ခံစြမ္းအား စနစ္ကုိ ျမႇင့္တင္ေပးတယ္လုိ႔ ယူဆတယ္။
ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ရွိတာက ေသြးျဖဴဥ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚက CCR5 ဆုိတဲ့ Receptor နဲ႔ ဆုိင္ႏုိင္တယ္။
ဒီတြယ္ခ်ိတ္တဲ့ ေနရာကုိ ေက်ာက္ႀကီးဗုိင္းရပ္စ္ ကေရာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ ဗုိင္း ရပ္စ္က
ေရာသုံးတယ္။ Terrence Higgins Trust ဆုိတဲ့ ေစတနာဝန္ထမ္း အဖြဲ႕ႀကီးက Clinical
Director ျဖစ္တဲ့ Jason Warriner ကလဲ ေျပာတယ္။ ဒါဟာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိတဲ့ ရွင္းျပခ်က္တစ္ရပ္
ပဲလုိ႔ ေျပာခဲ့တယ္''

''ပါရဂူေတြလဲ
စိတ္ဝင္စား တယ္ေနာ္''

''ဒါေပါ့ဗ်ာ။
စိတ္ဝင္စား တာေပါ့။ Warriner က ဆက္ေျပာေသးတယ္။ ဒါဟာ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းတဲ့ သုေတသန
တစ္ခု ပါပဲတဲ့။ ခုလုိ ရွာေဖြေတြ႕တာဟာ ဝမ္းသာစရာ ေကာင္းတယ္တဲ့။ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ ဗုိင္းရပ္စ္
ဘယ္လုိ ပြားသလဲဆုိတာကုိ ပုိၿပီးနားလည္ေစတယ္တဲ့။ ဒီကေန ဆက္သြားရင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ကာကြယ္ေဆး
ေပၚႏိုင္လိမ့္မယ္။ ၿပီးေတာ့ ဆက္သြားရင္ ကုႏုိင္လိမ့္မယ္တဲ့''

''ကုႏုိင္ရင္
ေကာင္းတာေပါ့ဗ်ာ''

''Receptor
အေၾကာင္း ခုထက္ပုိသိရေအာင္ ေနာက္ထပ္ သုေတသနေတြ လုပ္ဦးမွာဗ်။ ေနာက္ ထပ္ေတြ႕ရွိမယ့္
ေတြ႕ရွိခ်က္ အသစ္ေတြက ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ့္ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ဳိးေတြ ျဖစ္လိ္မ့္မယ္ဗ်။
ဒါေပမယ့္ ဒါက အခ်ိန္ ေစာင့္ရဦးမယ္။ ေလာေလာဆယ္ မကူးစက္ေအာင္ နည္းလမ္းေဟာင္းေတြပဲ ဆက္လုိက္နာ
ၾကရဦးမွာဗ်''

ေအအုိင္ဒီအက္(စ္)
ေရာဂါ မျပန္႔ပြားေစရန္ အေပ်ာ္အပါး လုိက္စားျခင္းကုိ ေရွာင္ၾကဥ္ ရေပမည္။ လင္ႏွင့္မယား
အျပန္အလွန္ သစၥာရွိရေပမည္။ တစ္လင္ တစ္မယားစနစ္ကုိ က်င့္သုံးရေပမည္။ ႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈကုိ
လုိက္နာရေပမည္။ မသန္႔ေသာ ေဆးထုိးအပ္ မသုံးသင့္ေပ။ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရွာင္ၾကဥ္ ရေပမည္။
မလုိအပ္ဘဲ ေဆးထုိးျခင္းႏွင့္ မလုိအပ္ဘဲ ေသြးသြင္းျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ ရေပမည္။ အေပ်ာ္အပါး
မေရွာင္ႏုိင္ပါက ကြန္ဒုံး သုံးစြဲရေပမည္။

''ဟုတ္ပါတယ္ဆရာ။
နည္းလမ္းေဟာင္းေတြက ေဟာင္းေပမယ့္ ေကာင္းတုန္းပါပဲ ဆရာ။ ကဲကာပူခ်ီႏုိလဲ ေရာက္ၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔လဲ
ေသာက္ၿပီဆရာ''

''ေသာက္ဗ်ာ။
ေအးေအးေဆးေဆး ေပါ့ဗ်ာ''

ရည္ၫႊန္းခ်က္။
။ BBC News မွ "Smallpox Demise Link to HIV Boom" ေဆးပညာ ေဆာင္းပါးကုိ မွီျငမ္းကိုးကားပါသည္။

ေအာင္(ေဆး-၁)

ေစ်းကြက္ - ေက်ာက္ႀကီးေရာဂါ
ကာကြယ္ေဆးႏွင့္ ေအအိုင္ဒီအက္(စ္)