ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ TB အဆုတ္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းေတြ တိုးတက္မ်ားျပားေနၿပီး
ေဆးယဥ္ေနသူ အမ်ားအျပား ရွိတယ္လို႔ လူနာေတြကို အကူအညီ ေပးေနသူေတြက RFAကို ေျပာဆိုပါတယ္။

 

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းကပဲ
စစ္အစိုးရ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီး ဌာနအေနနဲ႔ အဆုတ္ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ စာရင္းေကာက္ယူဖို႔
ရွိတယ္ဆိုတဲ့ သတင္း ထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္ TBေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆးယဥ္ေနသူ အမ်ားအျပားရွိေနၿပီလို႔
လူနာေတြကို အကူအညီေပးေနသူေတြက ထုတ္ေဖာ္ေျပာ ဆိုလိုက္တာပါ။

 

HIV/ AIDSလုူနာေတြကို
အကူအညီေပးေနသူ မျဖဴျဖဴသင္းက RFAကို ခုလို ေျပာျပပါတယ္။

 

မျဖဴျဖဴသင္း။                      ။ “အခု
ဒီမွာကေတာ့ နယ္ေတြမွာဆိုရင္ တီဘီေဆးေတြ မွားယြင္းၿပီး ေသာက္ေနတာေတြ ရွိတယ္။
အဲဒါေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သြားတာ ရွိတယ္။ ေနာက္တခုက ေဆးေသာက္ေနရင္းနဲ႔
ေဆးမတိုးေတာ့တာေပါ့ေနာ္၊ စနစ္တက်လုပ္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ မတိုးေတာ့တဲ့ လူေတြလည္း
အမ်ားႀကီးေတြ႕ရတယ္၊ ေဆးမတိုးတဲ့ တီဘီ အတြက္ ကိုလည္း ေဆးက မရွိဘူးေလ၊ မရွိေတာ့ အခု
ရက္ပိုင္းအတြင္းပဲ အနားမွာ ေသဆံုးေနတာေတြ ေနာက္ ေရာဂါ ခံစားေနရသူေတြကို HIV မဟုတ္ပဲ ေတြ႕ေနရတာေတြ ရွိတယ္။”

 

လက္ရွိအေနနဲ႔ TB ေရာဂါေဝဒနာရွင္ အမ်ားစုဟာ ကေလးသူငယ္ေတြ ျဖစ္တယ္လို႔
ဆရာဝန္ေတြကလည္း ေျပာျပပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ TB ေဆးယဥ္တာေတြ ျဖစ္ေပၚလာတာဟာ လူနာေတြကို ေသာက္ေဆး ၆လစာထက္
ပိုမေပးပဲ ၆လေက်ာ္ရင္ မိမိအစီအစဥ္နဲ႔ မိမိဝယ္ေသာက္ဖို႔ ေျပာဆိုတဲ့အတြက္ ေဆးဝယ္
မေသာက္ႏိုင္သူမ်ား ေဆးမွန္မွန္ မေသာက္ေတာ့ပဲ ေဆးယဥ္သြားတာမ်ိဳးလည္း ရွိတယ္လို႔
ဆိုပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္
လူနာမ်ားဟာ မိမိကိုယ္မိ္မိ ေရာဂါျဖစ္ေနမွန္း မသိသူေတြ မ်ားတယ္လို႔ ဆရာဝန္ေတြက
ေျပာပါတယ္။

 

ျမန္မာႏိုင္ငံက TB ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး RFA မွ ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္း ထားပါတာကို ျပန္လည္ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

 

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တီဘီ( အဆုတ္ ေရာဂါေဝဒနာရွင္ေတြ)
တိုးပြားလာတာ အမွန္ျဖစ္ေၾကာင္း အထူးသျဖင့္ ကေလးငယ္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေနတယ္ လို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က
ဆရာဝန္ တစ္ဦးကေျပာျပပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြ အေနနဲ႔ကေတာ့ တီဘီ ေဝဒနာရွင္ေတြကို       စနစ္တက် မစမ္းသပ္ပဲ ေဆးေပး ေလ့ မရွိပါဘူးလို႔
ေျပာပါတယ္။

 

“ကေလးေတြမွာ အမ်ားစု ျဖစ္ၾကတာ ဒါေတာင္မွ
ေသေသခ်ာခ်ာ စမ္းၿပီးေတာ့ ေဆးေတြကို ေပးရတာ၊ လူႀကီးဆိုရင္ေတာ့ သူက သလိပ္စစ္မယ္ ၿပီးရင္
ေဆးေတြ ေသေသခ်ာခ်ာ ေပးရတာဆိုေတာ့ သူက မွားစရာ အေၾကာင္းေတာ့ မရွိဘူးေပါ့ေနာ္။ ”

 

“ ေနာက္ဆံုး ဓါတ္မွန္ရိုက္ၾကည့္တာ အေသခ်ာဆံုးပဲလားခင္ဗ်”

 

“ ဟုတ္ပါတယ္ရွင့္ ဓါတ္မွန္ရိုက္တာ အေသခ်ာဆံုးပဲ
ဓါတ္မွန္မွာ ေပၚတာပဲ၊ တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့ အျဖစ္မွန္ကို မသိဘူး သူက ေခ်ာင္းပဲ ဆိုးေနတယ္၊
လူကပိန္လာတယ္။ တီဘီ လကၡဏာပဲ ညေနဘက္ အဖ်ားနည္းနည္းတက္တယ္ အဲဒီ လကၡဏာေတြ ရွိရဲ့သားနဲ႔
သူက တီဘီ ရွိမွန္း မသိတဲ့အခါ က်ေတာ့ ေဆးေပးရတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေဆးဆိုးတာေပါ့။ အဲဒီခါက်ေတာ့
သလိပ္စစ္တယ္ အဲဒီလို စစ္တဲ့ ေနရာမွာ တစ္မ်ိဳးတည္း စစ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ သံုးမ်ိဳးစစ္ပါတယ္။
္ အဲဒီေနာက္ေတာ့ တီဘီ ရွိေနၿပီဆိုတာ ေသခ်ာေတာ့မွ ဓါတ္မွန္ရိုက္တယ္။”

 

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ဆရာဝန္တစ္ဦး ေျပာျပသြားတာပါ၊
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ နဲ႔ ေနထိုင္သူေတြကို အကူအညီေပးေနတဲ့ မျဖဴျဖဴသင္းကေတာ့ ဆရာဝန္ေတြ အေနနဲ႔
စနစ္တက် စမ္းသပ္ေနတာေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနရာတိုင္းမွာေတာ့ ဒီလို ေဆာင္ရြက္မႈမ်ိဳး
မရွိတဲ့အတြက္ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

 

“က်မတို႔က အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြနဲ႔ ပတ္သက္တာ
လုပ္ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြနဲ႔ တြဲၿပီးေတာ့ လူနာတိုင္း လိုလိုကလည္း တီဘီေတြ
ျဖစ္ၾကတယ္။ ဒီက်မတို႔ဆီမွာ မိဘေတြကေနၿပီးေတာ့ လာၿပီးေတာ့ ဆက္သြယ္တာေတြရွိၾကတယ္။ ေနာက္
ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ရမယ္ ဆိုတာေတြ လာၿပီးေတာ့ အၾကံၪာဏ္ ေတာင္းတာေတြရွိတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြ
ဆိုလို႔ရွိရင္ အၾကံၪာဏ္ ေတာင္းေနရင္းနဲ႔ပဲ ေသဆံုးေနၾကတာေတြ အဲဒါမ်ိဳးေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႔ရပါတာကေတာ့
လက္ရွိအေျခအေနေပါရွင့္”

 

အဓိက ၾကံဳေတြ႔ေနရတာကေတာ့ ေဆးမွန္မွန္
မရတဲ့ ျပႆနာပဲလို႔ ဆိုပါတယ္။

 

“တီဘီ ေဆးကေတာ့ ရန္ကုန္မွာကေတာ့ သိပ္မရွားဘူးေပါ့။
တစ္ခ်ိဳ႕နယ္ေတြမွာေတာ့ မေပးႏိုင္တာေတြလည္း ရွိတယ္။ က်န္းမာေရးဌာန အေနနဲ႔ ေပါ့ေနာ္။
တစ္ခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ဝယ္ေသာက္ရတာရွိတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလက်ရင္ က်န္းမာေရးဌာနေတြက သူတို႔သတ္မွတ္တဲ့
ေဒသက လူေတြကိုပဲ ေဆးေပးတာ မ်ားတယ္ေလ။ သူတို႔နဲ႔ မသက္ဆိုင္တဲ့ ေနရာေတြကို မေပးတဲ့ အခါက်ေတာ့
တခ်ိဳ႕လူနာေတြက်ေတာ့ ဝယ္ေသာက္ ရတယ္ေလ။ တစ္ခါတစ္ေလက်ရင္ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ေဆးျပတ္တာေတြရွိတယ္”

 

ေစ်းကြက္ထဲမွာ ေဆးျပတ္တတ္ေၾကာင္း ေျပာသြားတာပါ။
သာမာန္ တီဘီ ေဝဒနာရွင္ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အျပင္က ေဆးဝယ္ေသာက္မယ္ ဆိုရင္ တစ္ေန႔ကို က်ပ္
တစ္ေထာင္ႏႈန္းေလာက္ ကုန္ၿပီး ေဆးယၪ္သြားတဲ့ သူေတြ ဆိုရင္ေတာ့ ေသာက္ေဆးတင္မက ထိုးေဆးပါ
အသံုးျပဳေနရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

 

“ခုလက္ရွိ အေျခအေနမွာေတာ့ ကေလးေတြလည္း
တီဘီ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း မ်ားလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုေတာ့ က်မတို႔ ေတြ႔လိုက္သမွ်
လူနာေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေမးၾကည့္တယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီေဝဒနာသည္ေတြ တင္မဟုတ္ပါဘူး။ က်မတို႔
ပတ္ဝန္းက်င္ က်မတို႔ ကေလးေတြ တီဘီ ျဖစ္တဲ့ ႏႈန္းလည္းျမင့္လာတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒါက်မတို႔
ခုေနာက္ပိုင္း ေတြ႔လာရတာကေတာ့ တီဘီ နဲ႔ ယၪ္ပါးေနတဲ့သူေတြ ေသဆံုးေနတာလဲ ေတြ႕ရတယ္။”

 

“ဆိုေတာ့ ခုဟာက အေျခအေန ေတာ္ေတာ္ ဆိုးေနသလားခင္ဗ်”

                                                                                                               

“ဟုတ္ကဲ့ ဒီေန႔ အေျခအေနကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီး
ဆိုးဆိုးရြားရြား ျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီလိုပဲ စံုစမ္းေနရင္းနဲ႔ကို ေသဆံုးသြားတယ္။
တစ္ခ်ိဳ႕ဆိုလို႔ရွိရင္ တီဘီနဲ႔ ယၪ္ပါးေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေဆးလိုခ်င္ရင္ သူတို႔သြားၾကပါတယ္။
ဒီျမန္မာ ျပည္မွာေတာ့ တီဘီတိုက္ဖ်က္ေရးဆိုတာ “ေအာင္ဆန္း ေဆးရံု” အင္းစိန္မွာရွိတယ္။
သူ႔ကို သြားတဲ့အခါလည္း သူတို႔က သတ္မွတ္တဲ့ ဧရိယာအတြင္း မဟုတ္တဲ့အတြက္ ေပးပိုင္ခြင့္မရွိလို႔
ကိုယ္ဖာနဲ႔ကို ဝယ္ေသာက္ႏိုင္ရင္ ဝယ္ေသာက္ေနၾကတဲ့ လူေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိတယ္ အဲဒီခါက်ေတာ့
ဒီေဝဒနာသည္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီတီဘီ နဲ႔ ယၪ္ပါးသြားရင္ ဝယ္ေသာက္ရတဲ့ ေစ်းက အရမ္းကို
မ်ားပါတယ္။ သိန္းေက်ာ္သြားတယ္ သိန္းေက်ာ္သြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒီလိုပဲ ဝယ္မေသာက္ႏိုင္ရင္
လူနာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီလိုပဲ ထိုင္ၿပီးေတာ့ နီးစပ္ရာ ေဆးေလးေတြ ေသာက္လိုက္ ဒီလိုပဲ
တီဘီေဆး ယၪ္ေနေပမဲ့လည္း အဲဒီထဲကမွ သင့္ေတာ္တဲ့ ေဆးေလးေတြကို ေသာက္လိုက္နဲ႔ ဒီလို႔ပဲ
ေနေနရတဲ့ လူနာေတြ လည္းရွိပါတယ္။”

 

ဒါကေတာ့ တီဘီ ေဝဒနာရွင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ေနထိုင္သူေတြကို အကူအညီေပးေနသူ မျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာျပသြားတာျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးဝါးခက္ခဲ၍ အဆုတ္ေရာဂါ
ေဆးယဥ္သူ အမ်ားအျပားရွိေန

အသံဖိုင္ ေအာက္တြင္ရယူပါ