“ကၽြန္ေတာ္တို႔ လင္မယားလည္း ေဆးေသာက္ ရင္ေတာ့ ေပ်ာက္မွာပါ။ ေဆးရမွ ကေလး ထပ္ယူေတာ့မယ္” ဟု သားဦး ဆုံးရႈံးခဲ့ရေသာ ဦးလေနာ့လထိန္ က ေျပာသည္။ ဇိုင္းေအာင္ (Zai Awng)ႏွင့္ မဂါးယန္ (Maga Yang) ဒုကၡသည္စခန္းမွ ဆရာဝန္မ်ားသည္လည္း ယင္းတို႔၏ လူနာအတြက္ ေဆးအျမန္ ရရိွလိုေၾကာင္း ေျပာသည္။

“HIV ရိွတဲ့ လင္မယားဆို ကေလးလိုခ်င္လို႔ ေဆးမေရာက္ေသးဘူးလားလို႔ ခဏခဏ လာေမးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း မတတ္ႏိုင္ဘူး။ ေဆးမွ မရိွတာ။ ေဆးအျမန္ရေစခ်င္ၿပီ။ ဒီႏွစ္အတြင္း ေဆးမေရာက္ လာရင္ေတာ့ အေျခအေန ဒီထက္ ပိုဆိုးလာႏိုင္တယ္” ဟု ဇိုင္းေအာင္ ေဆးရံုးမွ ဆရာမထုလြမ္က ေျပာျပသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလမွစကာ နယ္စည္းမျခား ဆရာဝန္မ်ား အဖြဲ႔ AZG မွ HIV/AIDS ေရာဂါရိွသူမ်ားႏွင့္ တီဘီ ေရာဂါရိွသူမ်ား၏ စာရင္းေကာက္ခံထားရန္ စခန္းတာဝန္ခံမ်ားအား ေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ စာရင္းမ်ား ေကာက္ခံၿပီး ၁ လ ေက်ာ္ၾကာေသာ္လည္း AZG မွ ေဆးဝါးေထာက္ပ့့ံ ရန္ ျပန္လည္အေၾကာင္း ျပန္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္းသိရသည္။ မဂါးယန္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္လည္း HIV ပိုုးလာစစ္သူ ၁၀ ဦးရိွလွ်င္ ၇ ဦးက မူေရာဂါလကၡဏာျပေနေၾကာင္း ဆရာဝန္ မေကာ့မိုင္ (Doctor Kaw Mai) က ေျပာသည္။

လက္ရိွ မဂါးယန္ စခန္းတြင္ HIV ႏွင့္ အဆုတ္ TB ေရာဂါ ရိွသူ စုစုေပါင္း ၂၁ ဦးရိွေၾကာင္း သိရသည္။ HIV ရိွသည့္ လူနာ အားလံုးနီးပါးခန္႔ တီဘီေရာဂါကို တူးတြဲေတြ႔ျမင္ေနရျခင္းျဖစ္သည္။ UNAIDS မွလည္း HIVႏွင့္ တီဘီ ပူးတြဲစစ္ေဆးမႈ စနစ္ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း မတ္လကုန္ ပိုင္းတြင္ ႏႈိးေဆာ္ လုိက္သည္။ ကမၻာတလႊား HIV ကူးစက္ ခံထားရသူ မ်ားတြင္ ေန႔စဥ္ လူ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ တီဘီေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးေနၾကေၾကာင္း သိရသည္။

ျပည္တြင္းတြင္ HIV ပိုးကူးစက္ခံထားရသူ ႏွစ္သိန္းသံုးေသာင္းေက်ာ္ ရိွေနၿပီး လူနာ ၇ ေသာင္းေက်ာ္အတြက္ ေဆးဝါး လိုအပ္လ်က္ရိွေၾကာင္း သိရသည္။ မဂါးယန္ စခန္းမွ အေျခအေနဆိုးရြားေနသည့္ HIV ေရာဂါ ခံစားေနရသူ အသက္ (၃၁)ႏွစ္ ႏွင့္ (၄၁) ႏွစ္ရိွ အမ်ိဳးသမီး ႏွစ္ဦးကိုမူ လိုင္ဇာ ေဆးရံုသို႔ေဆးကုသမႈ ခံယူရန္ ပို႔ထားေၾကာင္း ဆရာဝန္က ေျပာသည္။

အဆိုပါ ဒုကၡသည္စခန္း ႏွစ္ခုတြင္ ေဆးဝါး ေထာက္ပံ့မႈမရရိွွသည္မွာ (၆)လၾကာျမင့္ၿပီျဖစ္သျဖင့္ ဓါတ္ဆားထုတ္မ်ား ပ်က္ေတာက္ေနၿပီျဖစ္ကာ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး ပါရာေဆးမူ တစ္ဘူး သာက်န္ေတာ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ထို႔အျပင္ HIV စစ္ေဆးသည့္္ ကိရိယာလည္း ကုန္ေနၿပီျဖစ္သည္။

“ဟိုတစ္ေလာက ဆို လက္အိတ္ေတာင္မရိွေတာ့ဘူး။ ခြဲစိတ္ကုသတဲ့အခါ လက္အိတ္က အေရးႀကီးတယ္တယ္။ လက္အိတ္ကုန္သြားလို႔ ကၽြန္မတို႔ ပ်ာယာခတ္သြားတယ္။ ခုေတာ့လာပို႔ထားၿပီ” ဟု ဆရာဝန္ ေကာ့မုိင္ (Doctor Kaw Mai) က ေျပာသည္။

ဆက္ၿပီး ဆရာဝန္ ေကာ့မုိင္ (Doctor Kaw Mai) က “ဒီမွာ HIV ၁၀ ေယာက္လာစစ္ရင္ ၇ ေယာက္ေတာ့ရိွၿပီးသား။ အကုန္လံုးကို စစ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ အားလံုးရိွႏုိင္တယ္ ဒါေၾကာင့္ ျမန္ျမန္ ေဆးစစ္၊ အေျခအေနမဆိုးခင္ ေဆးေသာက္မွ ျဖစ္မယ္” ဟုဆိုသည္။ ဇိုင္းေအာင္ ဒုကၡသည္စခန္းႏွင့္ မဂါးယန္ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္သို႔မွ စစ္ေဘးေၾကာင့္ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္လာသည့္ ဒုကၡသည္ စုစုေပါင္း ၃ ေထာင္ နီးပါးစီ ရိွသည္။

စစ္၏ ေဘးဒဏ္ခံစားေနရေသာ အခက္အခဲ ဒုကၡႏွင့္ ေရာဂါႏွိပ္စက္ျခင္းေၾကာင့္ ခံစားေနရေသာ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားသည္ ဒုကၡသည္စခန္းထဲတြင္ ဒြန္တြဲေနထိုင္ေနရသည္။ မိခင္ ရင္ခြင္သုိ႔ ေရာက္လာကာ တခဏတာအသက္ရွင္၍ ခြဲခြာသြားၾကေသာ ေမြးကင္းစ ကေလးမ်ား ရွိသကဲ့သုိ႔ မိခင္ႏွင့္အတူ ေရာဂါေ၀ဒနာကို ခုခံကာအသက္ရွင္လုံးပန္းေနေသာ ကေလးငယ္မ်ားလည္းရွိသည္။

HIV ခံစားေနရသည့္ အသက္ (၃၁) ႏွစ္ရိွ ဦးေနာ္ဆမ္ (Salang Naw Sam) သည္လည္း သူ၏သားဦးျဖစ္သည့္ (၇) လသား ကေလးငယ္မွာ ခုထက္ထိ က်န္းက်န္းမာမာ ရိွေနေသးေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ အသက္ဆက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ခိုင္မာေနဆဲျဖစ္သည္။

“ေဆးေသာက္ရင္ေတာ့ ေပ်ာက္မွာပဲ လို႔ ယံုၾကည္တယ္။ စိတ္ဓါတ္ေတာ့ မက်ပါဘူး။ ခုေဆးေစာင့္ေနတယ္” ေရာဂါကို ခုခံတိုက္ခိုက္၍ အသက္ရွင္ေနေသာ ေမြးကင္းစ ကေလးမ်ားရွိေနေသာ္လည္း ရန္သူကို ခုခံတိုက္ခိုက္ရန္ အားအင္ ကုန္ခမ္းသြားခဲ့ေသာ ေမြးကင္းစေလးမ်ား အတြက္မူ မိခင္ရင္ခြင္ကို ေျခစုန္ပစ္ ထာ၀ရ ခြဲခြာခဲ့ၾကရသည္ မဟုတ္ပါလား….။

ကခ်င္ သတင္းဌာန - ေမြးကင္းစေလး၏ ေမြးရာပါ ရန္သူ (ေနာက္ဆက္တြဲ)