ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV/AIDS လူနာမ်ားႏွင့္ တီဘီေရာဂါသည္မ်ားအတြက္ ေဆးဝါးမ်ား အေရးတႀကီး လိုအပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း နယ္စည္းမျခား ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔ (MSF)ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္သည္။
HIV/AIDS လူနာ ၈၅၀၀၀ အတြက္ HIV ပိုးထိန္းခ်ဳပ္သည့္ ART (anti-retroviral therapy) ေဆးဝါး အေရးေပၚ လိုအပ္ေနေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ တႏွစ္လွ်င္ ေဆးမတိုးေသာ (သို႔) ေဆးယဥ္ပါးေသာ တီဘီေရာဂါ (MDR-TB) ကူးစက္သူ ၉၃၀၀ ခန္႔ ရွိေနေၾကာင္းႏွင့္ ေဆးကုသမႈခံယူသူ ၃၀၀ ခန္႔သာရွိေသးေၾကာင္း MSF က ယမန္ေန႔က ထုတ္ျပန္ေသာ “မေရရာေသာ ဘဝမ်ား” အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အေမရိကန္ အေျခဆုိက္ Global Fund အဖြဲ႔ႀကီးက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါ (AIDS)၊ တီဘီ အဆုတ္နာေရာဂါ (TB) ႏွင့္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ၃ မ်ိဳး တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ေထာက္ပ့ံမႈကို ရပ္ဆုိင္း လုိက္သည့္ အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ ေဆး၀ါးျပတ္လပ္မႈ အခက္အခဲမ်ား ရင္ဆုိင္ေနရၿပီး ၂၀၁၄ မတိုင္ခင္အထိ အကူအညီမ်ားရရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မရွိေသးေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ဆုိထားသည္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ HIV/AIDS, တီဘီေရာဂါ ကူးစက္ခံထားရတဲ့ လူနာေတြအတြက္ ေဆး၀ါးကုသဖုိ႔ အလႉရွင္ေတြက ျပန္႐ုပ္သိမ္းသြားတယ္။ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ မလုိအပ္ဘဲ ေသဆံုးတာေတြ၊ ဖ်ားနာေနသူေတြနဲ႔ အေတာ့္ကို ေၾကကြဲစရာ အက်ိဳးဆက္ေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ေနစဥ္ရင္ဆုိင္ေနၾကရတယ္” ဟု MSF ျမန္မာ႐ံုးတာ၀န္ခံ Peter Paul de Groote က အစီရင္ခံစာတြင္ ေျပာထားသည္။
HIV/AIDS လူနာမ်ားကို အကူအညီေပးေနေသာ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) မွ မျဖဴျဖဴသင္း ေခါင္းေဆာင္သည့္အဖြဲ႔သည္ တဦးခ်င္း အလႉရွင္မ်ားႏွင့္ MSF အဖြဲ႔တုိ႔မွ ေဆး၀ါးႏွင့္ အေထာက္အပံ့မ်ားကို ယူေနရေၾကာင္း၊ ယခုကဲ့သုိ႔ ေဆး၀ါးအခက္အခဲ လုိအပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အားလံုးက နည္းလမ္းရွာသြားၾကရန္လုိေၾကာင္း အဆုိပါအဖြဲ႔မွ ကိုရာဇာက ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
“အစိုးရမ်ားအပိုင္းကလည္း တာ၀န္ယူေပးသင့္တယ္။ အခု က်န္းမာေရး ဘတ္ဂ်က္တုိးတာကလည္း ၂.၈ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဆုိေတာ့ ဘာမွ မလံုေလာက္ဘူး။ ဒီလုိျဖစ္ရပ္တုိင္းနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အစုိးရတုိင္းရဲ႕ တာ၀န္ရွိတယ္” ဟု ၎က ဆုိသည္။
ယခုအခါ မျဖဴျဖဴသင္း ဦးေဆာင္သည့္ ကူညီေရးအဖြဲ႔က ေန႔စဥ္ ေဆး၀ါးတုိက္ေကြ်းေနသူေပါင္း ၃၀၀ ခန္႔ ရွိၿပီး တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္မ်ားသို႔ ဆက္သြယ္၍ အကူအညီေပးေနရသူမ်ား ၅ ေသာင္း ၀န္းက်င္ရွိေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ART ေဆး မတုိက္ေကြ်းႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ လူနာေပါင္း ၁ ေသာင္းခြဲမွ ၂ ေသာင္းအထိ ေသဆံုး ေနေၾကာင္း၊ ေဆးမတုိးေတာ့သည့္ MDR-TB ေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈမွာလည္း ၃ ဆ ခန္႔ရွိေၾကာင္း၊ အဆုိပါ MDR-TB ေရာဂါသည္ က်န္းမာေရး အလြန္ေကာင္းသူတဦးပင္လွ်င္ ကူးစက္ရန္ အလြန္လြယ္ကူေၾကာင္း သိရသည္။
“က်ေနာ္က မျဖဴျဖဴသင္းတုိ႔ ေက်းဇူးေၾကာင့္ ေဆးရတယ္။ ဒါေပမယ့္ နယ္က က်ေနာ့္အမ်ိဳးေတြက အခုထိ ေဆးမရဘူးဗ်ာ။ တခ်ိဳ႕ဆံုးသြားတယ္။ ေဆးရတယ္ဆုိရင္ပဲ ေရာဂါက တ၀က္သက္သာတာဗ်။ လူနာတုိင္း ရသင့္တယ္” ဟု မေကြးၿမိဳ႕နယ္မွ အသက္ ၃၅ ႏွစ္အရြယ္ လူနာအမ်ိဳးသားတဦးက ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ အဆုိပါ ေရာဂါႀကီးမ်ား တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ Global Fund, 3DFund စသည့္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားေသာ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႔တခ်ိဳ႕တုိ႔က ရန္ပံုေငြမ်ား ႏွစ္စဥ္ကူညီခဲ့သည္။
